Home

Achtergrond 2196 x bekeken

'Witlofteelt kost vaak meer dan het oplevert'

Voor 70 cent per kilo wordt witlof geteeld én verkocht. Witloftrekkers telen dus voor kostprijs en verdienen daardoor niets aan dit product. Daarom zoeken ze naar meer afzetmogelijkheden.

Ronald Kalter is witlofteler in IJsselmuiden, in een historisch tuinbouwgebied in de kop van Overijssel. Toewijding blijkt het motief om witlof te blijven produceren. ”Het is verslavend”, vertelt hij in de kantine van zijn bedrijf. ”Ik vind het een heel mooi beroep. Elke week weer nieuwe kansen en de productie is goed te plannen.”

Maar een dik belegde boterham ermee verdienen, doet hij allang niet meer. ”Als je al blij moet zijn dat je je kosten betaald krijgt, moet je je afvragen of de teelt zich gezond ontwikkelt. We moeten zeker 80 cent hebben. Met hangen en wurgen blijven we in leven.”

Het probleem is dat witlof niet als onmisbaar wordt beschouwd door de consument. ”Als witlof te duur is, wordt het niet gekocht en dat maakt niemand iets uit. Maar de teler moet het kwijt, waardoor het voor alle prijzen weggaat.”

Kalter heeft een productie van 1,2 miljoen kilo per jaar. De consumptie is 5 kilo per gezin per jaar. ”Wij kweken dus voor 240.000 mensen witlof”, rekent Kalter snel uit. Nederland telt zo’n zestig witloftelers. Kalter behoort tot de middelgrote bedrijven.

”Toen ik in 1980 begon in de witlof waren er nog 1.200 bedrijven. In deze wereld hoort een stuk hardheid. Vergelijk het met een boom: het dode hout waait eruit. We hebben we een paar stormen gehad in de sector en het eikenhout is overgebleven. In België en Frankrijk is het net zo gegaan. Natuurlijk speelt schaalvergroting ook een rol.”

Kalter heeft zijn bedrijf in van oudsher hét tuinbouwgebied van Overijssel. Hier langs de IJssel is zo’n 100 hectare glastuinbouw, vollegrondsgroente- en witlofteelt te vinden. En er is groei mogelijk: ”Er is plek voor nog eens 100 hectare glastuinbouw.” In de regio IJsselmuiden wordt 15 procent van de Nederlandse witlof geteeld.

Vroeger werd hier witlof met dekaarde geteeld. De grond is hier ’venig’. Dat schuurt niet op de witlof, zoals zandgrond wel doet, met een mooiere presentatie als gevolg.

Tegenwoordig is witlofteelt op hydrocultuur normaal. De donkere schuur van Kalter staat helemaal vol witlofpennen in trekbakken, waarop in 22 dagen kroppen groeien. De stadia van de koppen zijn divers, zodat Kalter jaarrond kan leveren. Het afval, pennen en bladeren, krijgt de bestemming veevoer. Zo is de kringloop gesloten.

De witlofpennen waren vorig seizoen van mindere kwaliteit dan normaal. Daar loopt Kalter tegenaan bij de kroppenteelt: de opbrengst is 15 tot 20 procent lager. De pennen zijn lichter en dunner en er zijn meer pennen die niets produceren.

”Ik koop de wortels per stuk. De kosten zijn dus voor mijn rekening. De kostprijs per kilo witlof neemt hierdoor toe, zelfs wel boven de gebruikelijke 70 cent. Vroeger kreeg je compensatie door marktwerking, maar dat is niet meer aan de orde: de macht van supermarkten, die 90 procent van de witlof afnemen, is onevenredig.”

Om te overleven wordt verbreding gezocht. Kalter vond die in de peen. Hij koelt voor derden in Marknesse, waar hij plek heeft voor 8.000 kisten. ”Op participatiebasis slaan we peen op”, legt Kalter uit. ”De akkerbouwer teelt, wij halen het product op, verzorgen de opslag en verhandelen de peen. We delen de opbrengst. De cel staat bomvol dit jaar. We zien meer slechte peen en negatieve aspecten drukken altijd de prijs.”

Kalter ziet mogelijkheden voor een betere afzet van zijn witlof. ”Andere afzetlanden zoeken, of de binnenlandse consumptie stimuleren.”

Momenteel ziet Kalter het meest heil in de tweede optie. ”Binnen onze afzetorganisatie The Greenery werken we met een groep telers aan promotie van witlof in Nederland. In de zomer of herfst willen we de campagne laten beginnen, waarin we ons richten op gezondheid. We wachten nog op de juiste mogelijkheid om ergens in te stappen. Het wordt een pilot binnen The Greenery. Er is geen budget voor. Dan is het de vraag: heb je als ondernemer het lef om te investeren in een teelt waarvan de rendementen marginaal zijn? Wij gaan ervoor.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.