Home

Achtergrond 175 x bekeken

EU-klimaatbeleid zet extra rem op groei veehouderij

De zuivelquota verdwijnen in 2015, en de varkens- en pluimveerechten wellicht ook. Een variant daarop staat echter al in de startblokken: invoering van emissiehandel in de veehouderij. Voor de Europese Commissie is dat althans een denkbare optie, getuige een rapport van het eigen onderzoeksbureau JRC, dat afgelopen week verscheen.

In dat rapport, over de bijdrage van de Europese veehouderij aan de uitstoot van broeikasgassen, komt emissiehandel naar voren als beste methode om die uitstoot terug te dringen. Waar bij ongewijzigd beleid de uitstoot in 2020 met 6,8 procent zal zijn gedaald ten opzichte van 2004, wordt met emissiehandel het EU-doel, een daling van 20 procent, vrijwel bereikt: 18,1 procent. Dat is meer dan bij alternatieven als emissieplafonds of een heffing op vee.

Dat de agrarische sector moet bijdragen aan vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, een belangrijke oorzaak van het klimaatprobleem, staat voor de Commissie buiten kijf. Het aandeel van de agrosector in de totale Europese uitstoot loopt tot 2050 op van 11 tot 33 procent, hoewel de sector zijn uitstoot in die tijd weet te halveren. Dat komt omdat andere sectoren hun uitstoot veel sterker weten terug te dringen.

Lachgas
De landbouw heeft het om meerdere redenen extra moeilijk. De sector heeft via (kunst-)mest een groot aandeel in de uitstoot van methaan en lachgas, die vele malen krachtiger zijn dan CO2. Bovendien neemt de vraag naar voedsel de komende decennia sterk toe, door de stijging van de wereldbevolking tot naar schatting 9 miljard mensen in 2050.

Brussel ziet emissiehandel als belangrijkste wapen tegen klimaatverandering. CO2-handelssysteem ETS bestaat sinds 2005. De Nederlandse agrosector heeft enige ervaring met het systeem, omdat grote glastuinbouwbedrijven (met een opgesteld vermogen boven de 20 megawatt) verplicht erin meedraaien. Dat zijn er nu tachtig tot negentig.

Aanvankelijk zag de glastuinbouw ETS als een uitkomst: de handel in rechten biedt in beginsel meer flexibiliteit dan het halen van normen; bij dreigende overschrijding daarvan kunnen immers extra rechten worden aangekocht. De sector werkte aan plannen om de hele glastuinbouw in ETS onder te brengen.

Glastuinbouw
Dat laatste is te lastig gebleken; de glastuinbouw tuigt nu een eigen ‘vereveningssysteem’ op, waarbij normoverschrijders moeten betalen en -onderschrijders worden beloond. Dat moet in 2013 draaien. Ook enkele grote tuinders, die nu nog deelnemen aan ETS, zullen dat volgens productschap PT dan niet meer doen, omdat de ondergrens voor deelname wordt opgetrokken en CO2-rechten niet meer gratis worden verstrekt, maar geveild.

Wat betekent dit voor de veehouderij? Dat deze met het wegvallen van quota en dierrechten niet ongebreideld kan groeien is duidelijk: de productie moet worden afgezet, en ook bestaande milieuregels houden de sector in toom. Het klimaatbeleid lijkt een extra rem te zetten op de groei. Of emissiehandel daarbij een aantrekkelijk instrument is, valt te bezien. Van belang is wat als referentiejaar wordt gekozen; bedrijven die eerder hebben uitgebreid zijn mogelijk beter af.

Of registreer je om te kunnen reageren.