Home

Achtergrond 143 x bekeken

'Provincies laten zich niet voor blok zetten rond EHS'

Op de kop af drie maanden zijn de provincies nu in overleg met staatssecretaris Henk Bleker (ELI). Inzet: een drastische bezuiniging op de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), het netwerk van beschermde natuurgebieden. Bleker wil de komende jaren 600 miljoen euro bezuinigen. Onhaalbaar, zeggen de provincies. Deze week knalde het bij bestuurlijk overleg, hoewel Bleker anders doet voorkomen. Brabants gedeputeerde Ruud van Heugten (CDA), woordvoerder namens de provincies, vindt dat de staatssecretaris de bezuinigingen veel te makkelijk op het bordje van de provincies legt.

U stelde woensdag, na bestuurlijk overleg met Bleker, dat een impasse dreigt. Maar die is er toch al?
”Nou, wat dreigt te gebeuren is dat de staatssecretaris de EHS probeert los te weken uit het ILG (investeringsbudget landelijk gebied; volgens afspraak zou het rijk 4,1 miljard euro bijdragen aan de provincies voor de uitvoering van plattelandsbeleid in 2007-2013), door te checken welke EHS-afspraken van de provincies juridisch verplicht zijn. Maar dat is ingewikkeld, de cijfers over de EHS zijn niet eenduidig; is een project voor 60 procent klaar, of voor 58 of 62 procent?

Wat zien jullie nu als oplossing?
Wat wij dinsdag hebben voorgesteld is een politieke deal: wij gaan met maatschappelijke organisaties overleggen welke bijdrage we kunnen leveren aan de bezuiniging – zonder daarover een garantie af te geven. Het Rijk op zijn beurt doet onderzoek naar de beheerkosten van de EHS, en zorgt dat de herijkte EHS ook beheerd kan worden. Met zo’n politieke deal hoeven we het ILG niet open te breken. Daar voelde Bleker wel voor, ook zonder garanties te verstrekken. Daarbij zouden we ’recreatie om de stad’ en Oostvaarderswold apart houden, omdat die de discussie te veel vervuilen. Dat Bleker nu stelt dat de provincies zich committeren aan de bezuiniging is onjuist.”

De sfeer is zo verziekt dat een externe procesmanager moet worden aangesteld. Wie wordt dat?
”Dat is nog niet bekend. Het leek ons wel verstandig om iemand van buiten met capaciteiten aan te stellen, die boven de partijen kan staan. De verhoudingen zijn niet erg best. Het Rijk heeft een harde bezuiniging afgekondigd, waarbij de boodschap lijkt dat die linksom of rechtsom tot stand moet worden gebracht.”

Jullie gaan weer een beroep doen op Hans Alders? Die heeft vaker met dat bijltje gehakt.
”Dat zou een goeie zijn. Een type als Hans Alders.”

Waarin schuilt het belangrijkste verschil van mening tussen de staatssecretaris en de provincies?
”Ik vraag me af of wij een verschil van mening hebben. Het kabinet wil een andere kant op met de EHS. Dat beschouwen wij voorlopig als een gegeven. Bleker wilde dat volledig overdragen aan de provincies. Toen hebben wij gezegd: hoho, we moeten wel weten waar we aan beginnen. Wat is dan een herijkte EHS? Wat wordt door het Rijk afgedekt? Na dinsdag leek Bleker te denken: het is kat in het bakkie, de provincies lossen het wel op, de bezuiniging is binnen. Dat is niet het geval.”

De provincies zouden Bleker hebben gemeld dat ze het ILG-budget nu al met 1 miljard ’overgecommitteerd’ hebben. Klopt dat?
”We hebben de staatssecretaris voorgerekend dat het Rijk bij aanvang van het ILG 4,1 miljard euro zou bijdragen. Daar zijn Oostvaarderswold en in de loop der tijd nog wat andere projecten bijgekomen. Met cofinanciering door de provincies is dat 5 miljard euro bij elkaar. Daarvan zit veel vast in aangegane verplichtingen. Dat stelt ons voor een geweldig groot probleem. Bleker zegt: ik moet bezuinigen, dat is voor mij een probleem. Dat is op te lossen. We moeten bepalen welke verplichtingen juridisch hard zijn, en waar we nog onderuit kunnen zonder dat sprake is van onbehoorlijk bestuur. De staatssecretaris zegt nu: het is slikken of stikken. Maar dat doe ik niet. Wij zeggen: kijk naar wat juridisch hard is, en kijk hoe je de EHS inhoudelijk beter kunt maken, eventueel met bezuinigingen. Wellicht haal je dan niet de hele beoogde bezuiniging binnen. Maar je hebt wel een werkbare situatie met de EHS.”

Wat zijn de gevolgen voor boeren?
”Dat is moeilijk te zeggen. Sommige boeren zullen blij zijn met de bezuiniging, omdat natuurplannen niet doorgaan. Anderen hadden misschien gehoopt dat ze hun grond goed zouden kunnen verkopen. Ik proef gemengde gevoelens.”

Of registreer je om te kunnen reageren.