Home

Achtergrond 151 x bekeken

Korting EHS houdt platteland in greep

Provincies, gemeenten en bewoners maken zich zorgen over de de toekomst van het platteland. Ieder heeft zo zijn eigen projecten om het platteland te vitaliseren, maar deze lijken in gevaar te komen door Haagse bezuinigingsdrift. Vooral de ingreep in het natuurbeleid valt slecht.

Trots zijn ze op hun platteland, de provinciebestuurders, ambtenaren, belangenbehartigers. Het landelijk gebied is prachtig. De variatie aan natuur, recreatie, landbouw en water biedt volop mogelijkheden. Maar datzelfde platteland staat onder druk door bezuinigingen, demografische ontwikkelingen en nieuwe prioriteiten.

In Meppel kwamen de ’stakeholders’ deze week bij elkaar om de liefde voor het platteland te belijden, en tegelijkertijd de mogelijkheden te bespreken om ’hun’ platteland in de benen te houden. ”Dat lukt alleen als alle partijen samen de schouders eronder zetten”, meent de congresorganisatie.

Het is verkiezingstijd. Nu worden beloftes gedaan. Nu is het moment om politici op bezuinigingen aan te spreken. En dan ligt de prioriteit al snel bij de hoogste nood. De bestuurders, ambtenaren en betrokkenen voelen de ingrepen in de natuur het hardst.

Het kabinet-Rutte, met staatssecretaris Henk Bleker als uitvoerder, snijdt fors in de uitgaven voor natuurbeheer. Bleker zette in oktober de natuuraankopen voor de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) stil. Hij wil voortaan alleen nog de kosten voor beheer van al aangekochte natuurgebieden op zich nemen.

In de regio is begrip dat natuurbeheer in de tijd van bezuinigingen ook moet inleveren, maar de omvang waarmee Bleker hen confronteert, legt elke ontwikkeling aan banden, oordelen zij.
Noord-Brabant bijvoorbeeld heeft alle aankopen van nieuwe gronden voor de EHS stilgelegd. Gedeputeerde Staten van Overijssel zetten zelfs alle landinrichtingsprocessen en gebiedsprocessen in de provincie stil. Er moet eerst duidelijk zijn wat nog wel en wat niet kan.

Volgens de koepelorganisatie Interprovinciaal Overleg (IPO) betekent de bezuinigingsmaatregel tot 2013 voor alle provincies een strop van 600 miljoen euro. Het IPO probeert met het Nationaal Groenfonds aan haar zijde Bleker tot versoepeling te bewegen. Tot nu toe vergeefs.

Het signaal vanuit Meppel aan Bleker is helder. Een bezuiniging is te dulden, maar doe het met beleid. De doelstelling, realisatie van de EHS in 2018, is rekbaar. En wellicht kan er straks, als het economisch tij wat beter is, toch weer wat meer geld worden vrijgemaakt.

Er moet snel duidelijkheid komen. Wat wil het rijk met natuurbeleid? Tot die tijd moet in ieder geval het beheer worden veiliggesteld. Volgens natuurorganisaties lijdt dit nu al onder de bezuinigingen. En als de natuurclaim van grond gaat, moeten bedrijven zich weer kunnen ontwikkelen, menen belangenbehartigers. Bedrijven zitten nu veelal op slot. Tegelijkertijd zijn de belangenbehartigers zich ervan bewust dat deze ontwikkeling toekomstige realisatie van de EHS niet in gevaar mag brengen.

Natura 2000, het Europese netwerk van beschermde natuur, kan op veel minder sympathie in de regio rekenen. Nederland heeft in totaal 165 gebieden aangemeld, waarvan er 57 al zijn aangewezen. Tweede Kamerlid Janneke Snijder (VVD) noemde deze week sommige gebieden dermate klein dat de gevolgen voor de boeren disproportioneel zijn.

Oud-voorzitter Sybe Schaap van de Unie van Waterschappen degradeerde de aanwijzing tot instandhouding van ’bedreigde oases’. ”Het is niet erg als er wat natuur verdwijnt”, meent hij. ”Natura 2000 is een overval van buiten.” Bleker daarentegen kondigde deze week juist aan niet minder gebieden aan te willen wijzen.

Natuur gaat achteruit

Uit een quick scan van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) blijkt dat het beschikbare budget van de rijksoverheid het best kan worden ingezet voor beheer van de bestaande natuurgebieden, in het bijzonder Natura 2000-gebieden. Op die manier kan tweederde van de bestaande natuurgebieden in Nederland worden beheerd.

Het planbureau rekende op verzoek van Bleker met zeven EHS-varianten. De bezuiniging leidt tot een verslechtering van de natuurkwaliteit en leefomstandigheden voor planten- en diersoorten, concludeert het PBL. En dat is in strijd met de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen. Nederland heeft zich verplicht deze achteruitgang te stoppen.

Niet alleen raken de internationaal afgesproken verplichtingen verder uit het zicht, ook de kwaliteit van het landschap zal achteruitgaan, evenals de recreatieve waarde, aldus het PBL.

Een concentratie op bestaande natuur is het beste advies aan Bleker en de provincies die overleggen over de herijking van de EHS.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.