Home

Achtergrond 317 x bekeken

'Supermarkten denken in ketens'

2012 belooft een opmerkelijk ’normaal’ jaar te worden voor de grotendeels crisisongevoelige supermarkten, aldus Jan-Willem Grievink van Foodservice Instituut Nederland. De land- en tuinbouw moet daarom pro-actief inbreken om verkopen van ’echt lekkere voeding’ te agenderen.

In september geschiedde een klein wonder. Voor het eerst in jaren trokken slagers meer klanten. De kilo­knaller is echter verre van dood, zei directeur consumentenzaken en kwaliteit Marc Jansen van het CBL, de brancheorganisatie van supermarkten.

”Het is bijzonder knap hoe Wakker Dier een wrange bijsmaak heeft weten toe te voegen aan de marketingslogan, maar vlees is een versproduct dat vaak wordt gekocht en actieprijzen kunnen dus publiek trekken.”

Ook de marktvorsers van GfK Panel Services zien in 2012 de speciaalzaken terrein inleveren tegenover de supermarkten. De supermarkten profiteren volgens analist Joop Holla van twee trends: thuis lekker koken en de crisis. ”De consument koopt binnen een categorie een goedkoper product, bijvoorbeeld een huismerk, en verruilt cafetaria of restaurant voor de supermarkt. Eigenlijk is het laatste al jaren een trend.”

Het verkoopvolume van supermarkten stijgt volgens Gfk Panel Services volgend jaar met 1,5 procent. De marges van supermarkten zijn dun. Het CBL wijst op cijfers waaruit blijft dat marges van supermarkten ver onder de 10 procent liggen. Ze bestaan bij grote volumes en een efficiënte inkoop en logistiek.

In dat licht bezien verwacht Gfk Panel Services dat het samengaan van Jumbo en C1000 het begin kan zijn van een verdere consolidatie in de supermarktbranche. De retail blijft groeien.

Het belooft of dreigt in dat opzicht een opmerkelijk normaal jaar te worden, bevestigt ook directeur Jan-Willem Grievink van Foodservice Instituut Nederland (FSIN). De consument blijft eten, maar ook gericht op prijs. ”Je kunt denken, gelukkig lopen verkopen goed door, maar voor leveranciers en vooral primaire producenten dreigt weer een jaar verloren te gaan voor de broodnodige structurele veranderingen.”

Grievink wijst op cijfers die laten zien dat voeding in Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk duurder is dan in Nederland. ”Vanuit de consument bezien is het prettig prijskampioen te zijn, maar de focus op prijzen straalt negatief af op de complete keten.”

Verschillende noodlijdende agrarische ketens, denk aan de tuinbouw en varkensvleesketen, moeten nu volgens Grievink vooral niet in de verdediging schieten.

”Juist nu ook supermarkten margedruk langdurig voelen, is het tijd een voet tussen de deur te zetten. Dunne marges zijn echt een ketenprobleem, en dus ligt de oplossing in ketensamenwerking. De Nederlandse primaire productie richt zich van oudsher op de massale export van nauwelijks bewerkte grondstoffen naar andere landen. We moeten vaststellen dat de exportomzet groot is, maar de marges zo dun dat ketens in de problemen komen. Een andere wijze van denken is dus noodzakelijk.”

Grievink ziet kansen in de afzet van biologische en regionale producten, maar benadrukt het belang van een culinaire visie. ”Voedsel moet vooral erg lekker zijn. Eigenlijk moet een bedrijf veel meer vanuit de visie van een kok kijken naar het product. Ik juich daarom bewustwordingsprogramma’s zoals de nieuwe tv-zender 24Kitchen (van tuinbouwtycoon Rob Baan, red.) toe.”

Slim management speelt in de samenwerking met de supermarkten een essentiële rol, aldus Grievink. ”Jumbo en C1000 hebben samen minder leveranciers nodig. Nu al kopen ze zo’n 50 procent van hun assortiment samen in, maar niet in het verssegment. Nu kun je bang zijn voor marktmacht, maar groot zoekt groot. Als jij zelf je aanbod organiseert, bied je de supermarkt leveringszekerheid, efficiënte logistiek en kwaliteitsbeheer. Bovendien vorm je dan een partij die met de supermarkt samen concepten met meer toegevoegde waarde voor de hele keten kan bedenken. Word je uitverkoren zowel Jumbo als C1000 te beleveren, dan is hun samengaan pure winst.”

’Geen fratsen’ door overname C1000

De marges blijven in 2012 naar verwachting dun voor zowel de detailhandel als voedingsconcerns en de primaire sector. Met de overname van C1000 door Jumbo ontstaat een bedrijf met een marktaandeel van 20 procent, een serieuze concurrent dus voor Albert Heijn, dat een marktaandeel heeft van 30 procent. De Rabobank denkt dat Albert Heijn volgend jaar kan reageren met een prijzenslag, met meer druk op leveranciers tot gevolg. Andere analisten verwachten dat niet.
Grievink (foto): ”C1000 en Jumbo zijn twee goedlopende bedrijven. C1000 draait zelfs iets beter dan Jumbo. Men kan de tijd nemen voor integratie. Albert Heijns prijsimago is, anders dan in 2003 toen het een prijzenoorlog begon, in orde.” Volgens supermarktkenner Gerard Rutte zou een prijzenslag tussen twee reuzen ‘interne schade’ opleveren. Holla spreekt van ”reeds extreem lage prijzen.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.