Home

Achtergrond 406 x bekeken

'Gratis geld' voor banken maar bedrijven betalen risico-opslag

Vorige week had de Europese Centrale Bank (ECB) een recordbedrag van 490 miljard euro aan leningen.

De leningen hebben een looptijd van drie jaar en de rente bedraagt 1 procent. Het wordt in de wereld van bankiers zo ongeveer beschouwd als gratis geld. De voorwaarden van de ECB zijn uiterst zacht. Banken vertrouwen elkaar nog steeds nauwelijks en stalden maandag een recordbedrag op de eendagsdeposito van de ECB.

De 523 banken die de goedkope leningen ophaalden, zullen volgens analisten van ABN Amro, ING en Rabobank vermoedelijk niet de leningsvoorwaarden voor zakelijke klanten nu ook sterk verzachten. De kapitaaleisen die de overheid stelt aan banken zijn verzwaard, en banken moeten hoge schulden aflossen en buffers opbouwen.

ING verwacht wel dat de daling van het Euribor 3 maanden tarief, vaak een referentie bij leningen, voorzichtig verder zal dalen naar 1 procent in het eerste kwartaal van 2012 en 0,90 procent in het derde en vierde kwartaal. Het is voor het eerst sinds het eerste kwartaal van 2010 dat de eurozone een rente onder de 1 procent noteert. Vroeg in 2011 liep het Euribor-tarief juist nog op richting 1,5 procent.

Vóór de crisis in 2008 toesloeg, lag de Euribor-rente op meer dan 4,5 procent en econoom Sweder van Wijnbergen verwacht dat bij een herstellende economie dergelijke rentes realistisch zijn en de lage rente dus uitzonderlijk is. In Japan staat de rente overigens al sinds de Azië-crisis van 1997 bijna op nul.

Een lage rente kan de inflatie, nu ruim 2 procent, stimuleren, waardoor de koopkracht afneemt. Het inflatieniveau zal overigens naar verwachting niet escaleren, zolang de banken de euro’s die de ECB (dus indirect de belastingbetaler) over de banken uitstrooit ook in dezelfde mate als leningen verstrekken.

Banken zien de waarde van de euro licht afnemen tegenover de dollar en nog wat sterker tegenover het Britse pond. De euro zal volgens de meeste ramingen volgend jaar ongeveer 0,80 Britse ponden waard zijn (tegen 0,83 pond nu) en 1,26 tot 1,30 dollar (tegen 1,30 nu). Ondanks de verzwakking lijkt de uitvoer van producten door een laag consumptiepatroon te stokken.

Het gratis geld heeft volgens de meeste analisten de sombere beleggers niet kunnen overtuigen en dus zoeken beleidsmakers naar nieuwe instrumenten.

Het Italiaanse bestuurslid van de ECB, Lorenzo Bini Smaghi, heeft een kogel door de kerk gestuurd door op te roepen tot ’quantitative easing’. Het betreft een chique term voor het op grotere schaal opkopen van staatsobligaties en leningen waarvan het risico op wanbetaling relatief groot wordt geacht.

Of registreer je om te kunnen reageren.