Home

Achtergrond 163 x bekeken

Kanttekeningen bij Rusland in WTO

Rusland treedt vermoedelijk in december toe tot de WTO, na een proces van achttien jaar. Van een grote omwenteling in de handel zal echter zeker geen sprake zijn, en toetreding kan zelfs op twee manieren de geloofwaardigheid van de WTO aantasten.

Rusland verwacht half december toe te treden tot de WTO. Voor de EU biedt handel met Rusland grote kansen. Na de donkere dagen van de Sovjet Unie en de economische chaos onder president Jeltsin, heeft Rusland mede door de binnenstromende oliedollars de weg omhoog gevonden. De economie is gecorrigeerd voor koopkracht 1,75 biljoen euro waard. Daarmee is Rusland de grootste economie buiten wereldhandelsorganisatie WTO, een eer die straks ten beurt valt aan Iran. Rusland, waar bijna dagelijks marktkramen en speciaalzaken plaatsmaken voor een nieuwe supermarkt, is ook een groeimarkt voor Nederlandse exporteurs.

Volgens cijfers van het CBS bedroeg de uitvoer van voeding en levende dieren van Nederland naar Rusland in 2010 935 miljoen euro. Dat is bijna 400 miljoen euro meer dan in 2005 en het drievoudige van het jaar 2000.

De belangrijkste productcategorie voor Nederland is groente en fruit. De exportwaarde lag in 2005 nog maar op 48 miljoen euro. In 2010 werd voor 325,5 miljoen euro aan groenten en fruit vanuit Nederland naar Rusland uitgevoerd.

De Nederlandse zuivel exporteerde in 2010 voor 136 miljoen euro naar Rusland. De exportwaarde van vlees vanuit Nederland naar Rusland is in de laatste tien jaar gedaald tot 64 miljoen euro vorig jaar.
Het is echter vooral de Nederlandse vleessector die volgens specialisten kan profiteren van lagere importtarieven en ruimere importquota. Rusland wil zelfvoorzienend zijn, maar loopt met name op het terrein van varkensvleesproductie nog ver achter op Nederland, Denemarken en Brazilië.

Misschien ligt het grootste voordeel van Russische toetreding niet op het terrein van importtarieven en -quota. De Russische fytosanitaire- en gezondheidsdienst Rosselkhoznadzor zijn in West-Europa berucht. Het gebeurde de laatste jaren meer dan eens dat chauffeurs met Nederlandse groente en fruit bij de Russische grens dagenlang rond hun vrachtauto moesten leven, wachtend op de juiste papieren of het sein dat ze beter om kunnen draaien. De Russische starheid aan de grens kostte de sector tijdens de Ehec-crisis vele tientallen miljoenen euro’s.

De vleessector hikt eveneens periodiek aan tegen Russische ophef over bijvoorbeeld chloorkippen of dierziekten. Rusland heeft bij monde van premier Vladimir Poetin beloofd de standaarden aan te passen.

De seinen vanuit de EU staan dus op groen. LTO houdt het er desgevraagd op dat ’de handelssituatie ten minste niet slechter en wel makkelijker aanvechtbaar wordt’ met Russische toetreding tot de WTO. Misschien terecht, maar toetreding tot de WTO is echter zeker geen garantie dat Rusland voortaan voorspelbaar en binnen een wettig kader zal handelen, waarschuwen lobbyisten in Brussel.

Ze wijzen naar het Verre Oosten. China trad in december 2001 na vijftien jaar onderhandelen toe maar gedraagt zich volgens de waarnemers nog steeds onvoorspelbaar. In de praktijk kunnen grote, belangrijke landen zich meer veroorloven dan kleine.

Rusland is exporteur van gas, aardolie en ertsen: grondstoffen die op de wereldmarkt bijzonder gewild zijn. Wie durft het aan Rusland voor een betrekkelijk klein vergrijp als het eisen van inspecties in Franse slachterijen of Nederlandse kassen aan te pakken binnen de WTO middels reguliere, handelsbeperkende sancties?

Binnen de WTO onderhandelen traditioneel de belangrijkste handelsblokken individueel met de toetredingskandidaat over de voorwaarden. Deze voorwaarden zijn dus niet voor alle landen gelijk. De voorwaarden voor Rusland zijn nog niet exact naar buiten gebracht, maar dat ze stevig zijn, staat vast. Hoe welkom Ruslands toetreding ook is, er is daarom een keerzijde.

Russische toetreding kan een nieuw algemeen wereldhandelsverdrag, de Doha Ronde, bemoeilijken. Alle ruim 150 lidstaten van de WTO hebben een vetorecht. Russische boeren zijn fel tegen een akkoord. Een nieuw akkoord staat al langer in de ijskast. Rusland zal temidden van impopulaire hervormingen niet bereid zijn een nieuw verregaand akkoord te steunen. Een nieuw akkoord is echter voor de internationale handelsorde zeer gewenst omdat momenteel steeds meer landen het vacuüm aangrijpen om bilaterale verdragen sluiten, die leiden tot een ondoorzichtige wirwar aan handelsafspraken.

Investeren in Rusland

Rusland is favoriet onder investeerders. Nederlandse bedrijven staken in 2009 1,6 miljard euro in de voedingsketen in Rusland. Onder de investeerders zijn FrieslandCampina, machinebouwer Agrifac, slachtlijnenconcern Meyn en veevoerconcern Nutreco. Laatstgenoemde liet nog dit jaar voor 20 miljoen een fabriek voor de productie van concentraten en premixen neerzetten in Voronezh in het Zuidwesten.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.