Home

Achtergrond 258 x bekeken

‘Suiker verdient rechtvaardige plaats op voedingsetiket’

De nieuwe Brusselse verordening over voedselinformatie voor consumenten stelt dat suiker net zo slecht is voor de mens als verzadigd vet en zout. Het Platform Suiker en Voeding is het er niet mee eens omdat suikers energie leveren, net als andere koolhydraten, eiwitten en vet. Het gaat volgens het platform om de balans tussen inname en verbruik van energie. Voedingsdeskundige Martijn Katan begrijpt dat de EU het suikergehalte op voedingsmiddelen vermeld wil zien, gezien de ernst van overgewicht. Katan dringt wel aan op beter onderzoek om het effect van suiker op overgewicht te onderbouwen.

Is suiker slecht voor de gezondheid? Het Platform Suiker en Voeding vindt dat suiker niet op één hoop geveegd kan worden met verzadigd vet of zout. Voedingsdeskundige Martijn Katan vindt juist dat meer onderzoek nodig is om daar zekerheid over te geven. “Het is absurd dat zo’n belangrijke maatschappelijke vraag niet wordt uitgezocht door gebrek aan geld.”

De discussie over suiker is opgelaaid omdat de Europese Commissie werkt aan een nieuwe verordening voor voedselinformatie aan consumenten. De concept-verordening stelt eisen aan de informatie die fabrikanten aan consumenten moeten geven over voedingsmiddelen en hoe die informatie moet worden gegeven. De verordening wordt waarschijnlijk eind dit jaar van kracht.

De concept-verordening stelt suiker op één lijn met verzadigd vet en zout wat betreft effect op de gezondheid van consumenten. Daarom moet op de achterzijde van de verpakking van een levensmiddel worden vermeld hoeveel van deze stoffen er in zitten. Brussel hanteert een referentiewaarde voor suikers van 90 gram per dag. Een hogere suikerconsumptie kan de gezondheid schaden, stelt de Europese Commissie in de concept-verordening.

Het Platform Suiker en Voeding heeft er geen moeite mee dat wordt vermeld hoeveel suiker een voedingsmiddel bevat, stelt directeur Janine Verheesen. “Maar met die referentiewaarde hebben we wel moeite, omdat een wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt.”

Verheesen vindt dat suiker niet hoort bij de voedingsingrediënten die nadelig kunnen zijn voor de gezondheid. “Suikers leveren energie, net als andere koolhydraten, eiwitten en vet. Als een consument te veel calorieën inneemt, ontstaat overgewicht. Uit welke voedingsstoffen die energie komt, maakt niet uit. Het gaat om de balans tussen de inname van energie en het verbruik.”

De concept-verordening is niet de enige ontwikkeling waar het platform zich mee bezig houdt. In een aantal Europese landen wordt een discussie gevoerd om accijns te heffen op suikerhoudende voedingsmiddelen, bedoeld om overgewicht tegen te gaan. Denemarken, Zweden en Noorwegen hebben om die reden al een belasting ingevoerd op vetten voor menselijke consumptie, zoals ook accijns wordt geheven op tabak en alcohol. Verheesen: “Overgewicht heeft meerdere oorzaken, met als belangrijkste een gebrek aan beweging. Het is een simpele gedachte dat overgewicht wordt veroorzaakt door één ingrediënt in de voeding.”

Voorlopig is Brussel niet van plan een suikeraccijns in te voeren voor de hele EU. Gelukkig maar, zegt Verheesen. “Want suiker verdient een rechtvaardige behandeling door de politiek. Het platform wil voorkomen dat wetgevers onterecht beperkingen opleggen aan het gebruik van suiker.”
Het gaat bij overgewicht niet om fysiologie maar om gedrag, zegt Martijn Katan, hoogleraar voedingsleer aan de Vrije Universiteit Amsterdam. “Het lijkt dat mensen te veel van bepaalde voedingsmiddelen eten als die producten goedkoop zijn, lekker smaken en gemakkelijk naar binnen zijn te werken. Ook is belangrijk of het product in de zak kan worden gestoken en met één hand kan worden gegeten.”

Katan vindt dat suikerrijke producten hoog scoren op deze criteria. “Bij frisdranken en in mindere mate bij koekjes en snoep zien we bovendien dat mensen die dik worden daar veel van eten. We weten alleen niet zeker of die suikerrijke producten de oorzaak zijn van het overgewicht.”
Volgens Katan vinden sommige deskundigen dat je geen beleid tegen suiker moet voeren tot dit is uitgezocht. “Dat kan echter nog vijftig jaar duren, want het zijn moeilijke studies en er is nauwelijks onafhankelijke financiering voor. Studies betaald door de industrie zijn verdacht en dus niet bruikbaar.”

Andere deskundigen vinden dat te lang duren. “Zij menen dat de bestaande wetenschappelijke studies plus enig gezond verstand voldoende aantonen dat frisdranken, koekjes, snoep en andere zoetigheid een belangrijke oorzaak van vetzucht zijn. Ik heb sympathie voor dit standpunt. Maar het is beter om het te onderbouwen met goed uitgevoerde experimenten”, aldus de hoogleraar.

Katan vindt het absurd dat zo’n belangrijke maatschappelijke vraag niet wordt uitgezocht door gebrek aan een paar miljoen euro. “Laat de overheid de salarissen van universitaire bestuurders aftoppen op de Balkenendenorm, of een onderzoeksbelasting van 1 procent heffen op bonussen van bankiers. Met dat geld kun je uitzoeken of suiker dik maakt en of het vermelden van suiker op etiketten helpt om dat te voorkomen. Als we dat zeker weten kunnen we een groot aantal kinderen behoeden voor de vaak afschuwelijke gevolgen van vetzucht.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.