Home

Achtergrond 354 x bekeken 1 reactie

’Overheid laat boer opdraaien voor falend natuurbeleid’

Als de nieuwe natuurwet van staatssecretaris Henk Bleker doorgaat, mag er straks op meer diersoorten worden gejaagd. Ook worden de regels voor Natura 2000 ruimer. Voor boeren is de belangrijkste consequentie dat ze geen vergoedingen meer krijgen voor wildschade.

Minder regels, eenvoudiger werken, meer verantwoordelijkheid bij ondernemers leggen. De boodschap van het huidige kabinet klinkt door in de nieuwe natuurwet, waarvoor staatssecretaris Bleker vorige week een voorstel deed. Hij verbindt er een consultatieronde op internet aan: belangstellenden kunnen tot 18 november reageren op het stuk. Een definitief wetsvoorstel, met daarin de reacties verwerkt, wordt naar verwachting komend voorjaar naar de Tweede Kamer gestuurd.

De natuurwet werkt vereenvoudigend omdat zij een aantal andere wetten vervangt: de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet en de Boswet. Verder zit de versimpeling volgens Bleker vooral in het afstemmen van Nederlandse natuurregels op internationale wetgeving en verdragen. Daarmee zegt de staatssecretaris veel vergunningen en overbodige regelgeving te kunnen schrappen.

In de praktijk betekent het onder meer dat de bestaande Nederlandse regels voor natuurbescherming worden vervangen door een beperkt aantal Europese richtlijnen, zoals de Vogelrichtlijn en het Verdrag van Bonn. Het geheel moet meer evenwicht brengen tussen ecologie en economie. Natuur is mooi, maar het moet ook passen bij economische activiteiten, aldus Bleker. Volgens hem zijn nog veel verbeteringen nodig om economische ontwikkelingen ruim baan te geven, en het wetsvoorstel past daarin.

Op het eerste oog lijken de maatregelen voor agrarische ondernemers gunstig uit te pakken. Minder regels, minder gedoe, minder nadruk op natuur. Maar daar moeten boeren beslist snel doorheen kijken, meent Peter de Koeijer, portefeuillehouder Flora en Fauna bij LTO Nederland. Een voor de landbouw belangrijk punt uit het voorstel is dat op meer diersoorten mag worden gejaagd. De wilde eend, houtduif, fazant, konijn en haas blijven bejaagbare soorten. Daar komen de grauwe gans, kolgans, smient, damhert, edelhert, ree en wild zwijn bij.

Dat is voor boeren niet positief, zegt De Koeijer. ”Boeren schieten hiermee niets op, want de vergoeding bij schade veroorzaakt door ganzen en ander schadelijk wild is nu niet meer gegarandeerd.”

Volgens De Koeijer gaat het om niet meer dan een bezuinigingsmaatregel van het kabinet. ”De overheid legt zo het falende natuurbeleid op het bordje van de boeren. Jarenlang is ingezet op het steeds opnieuw verwerven van natuurgebieden. Dat wordt teruggedraaid en wij zitten straks met de brokken.”

Het is bovendien maar de vraag of meer jagen echt iets oplost, meent De Koeijer. ”Als je overdag intensief op ganzen gaat jagen, komen ze ’s nachts weer terug. Je kunt ze heel moeilijk aanpakken door alleen maar in te zetten op afschot.”

Theo Willemsen is melkveehouder in het Gelderse Huissen en heeft een ganzenfourageergebied. Ook hij voorziet problemen. ”Sommige boeren hebben nu al een dagtaak aan het verjagen van ganzen op hun land. Als de jagers het straks niet meer aankunnen, wat moet de boer dan?” Wat de wetgeving voor zijn fourageergebied gaat betekenen, weet Willemsen nog niet. ”Misschien blijven fourageergebieden bestaan, misschien verdwijnen ze. Zo lang er een vergoeding tegenover blijft staan, is het voor mij nog interessant.”

Met het nieuwe wetsvoorstel verwijst Bleker goedwerkend beleid naar de prullenbak, vindt LTO. Zo gaat het ganzenakkoord in het nieuwe wetsvoorstel van tafel. Dat betekent een streep door de afspraak die zeven natuur- en landbouworganisaties, waaronder LTO, afgelopen voorjaar maakten over de halvering van het aantal ganzen. ”Voor het ganzenakkoord was draagvlak”, zegt De Koeijer. ”Het hielp de overlast van ganzen bij de wortel aan te pakken en in te dammen. Het maakte het bovendien overbodig om geschillen over ganzenschade via de rechter uit te spelen.”

Ook het systeem van Faunabeheereenheden gaat op de helling. De zestien FBE’s beheren nu planmatig de verschillende diersoorten die schade veroorzaken en regelen de vergoedingen voor agrariërs. ”Het systeem werkte goed en bracht relatief weinig administratieve last met zich mee. Dat dit aan de kant wordt gezet in het kader van minder bureaucratie begrijp ik niet”, aldus De Koeijer.

Zorg Natuurmonumenten

Natuurmonumenten deelt de zorg van LTO over het wegvallen van de huidige methode van schaderegelingen. ”Bleker gooit een systeem overboord dat goed werkte”, zegt woordvoerder Paul Smeulders. ”Via de FBE’s konden alle partijen goede gezamenlijke afspraken maken over de aanpak van schadebestrijding. En nu mogen jagers ineens hun gang gaan. Er komt een systeem dat aan de voorkant minder bureaucratisch lijkt, maar aan de achterkant neemt de bureaucratie juist toe. Het zal leiden tot een nieuwe, hevige juridische strijd over wildschade en vergoedingen.”

De natuurorganisatie heeft meer bezwaren tegen het voorstel. Bleker kiest voor een goedkope methode door zich te richten op eenzijdig afschot en andere, diervriendelijkere methoden weg te wuiven. Ook het wegvallen van Nederlandse beschermingsregels ten aanzien van bepaalde diersoorten en natuurgebieden stuit de organisatie tegen de borst. Smeulders: ”Door de nieuwe wetgeving wordt bijvoorbeeld het leefgebied van de das, een dier met een hoge beschermingsstatus, ineens vogelvrij verklaard. En dat terwijl we jarenlang aan de bescherming hebben gewerkt, in samenwerking met allerlei andere partijen.”

De Vogelbescherming wijst erop dat het met de smient en de kolgans, soorten die op de uitgebreide jachtlijst komen, allesbehalve florissant gaat. Nederland heeft internationaal een verantwoordelijkheid om de stand van deze vogels op peil te houden, meent de organisatie.
Naast alle bezwaren zijn er ook nog veel zaken onduidelijk. Bijvoorbeeld de verruiming van mogelijkheden rond Natura 2000-gebieden. Nationale doelen rond Natura 2000-gebieden worden vervangen door het EU-beschermingsregime. Theo Willemsen denkt dat het in sommige gevallen gunstig kan uitpakken voor boeren. ”Als Bleker hiermee beoogt te schuiven met locaties, natuur op aparte locaties te vestigen en boerenbedrijven de kans geeft om uit te breiden, dan is dat gunstig. Maar dat is nu nog niet helder omschreven.”

De kans dat Blekers wetsvoorstel ongeschonden de eindstreep haalt, is volgens de betrokkenen niet groot. Vooral de uitbreiding van de jachtlijst zal stuiten op weerstand in de Kamer, is het vermoeden. Willemsen: ”Zodra het gaat om het doodschieten van dieren, springen er veel mensen op. Dan klinken de stemmen uit de stad ineens door en gaan emoties een rol spelen.”

Hoofdpunten nieuw wetsvoorstel

- De natuurwet vervangt drie bestaande wetten: de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet en de Boswet.

- Strikte bescherming van diersoorten geldt alleen nog voor dier- en
plantsoorten genoemd in de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn.
Voor andere diersoorten geldt een verbod op ’opzettelijk doden’ (doden terwijl er alternatieve oplossingen waren).

- Op meer diersoorten mag gejaagd worden. Naast de wilde eend, houtduif, fazant, konijn en haas komen de grauwe gans, kolgans, smient, damhert, edelhert, ree en wild zwijn op de jachtlijst.
- De nationale doelen in Natura 2000-gebieden

worden vervangen door het EU-beschermingsregime. Er zijn alleen nog vergunningen nodig voor projecten met duidelijk negatieve gevolgen voor het betreffende Natura 2000-gebied.

- Bepalingen in de huidige Boswet worden grotendeels overgenomen. De meldplicht voor het kappen van bomen wordt uitgebreid.

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    Alles leuk en aardig, maar had de Raad van State onlangs de wilde plannen van Bleker niet (deels) afgeschoten? Wie weet hier meer van?

Of registreer je om te kunnen reageren.