Home

Achtergrond 545 x bekeken 1 reactie

Jong elan in de landbouw (2) – Samenvatting

De landbouw vergrijst. Weinig jongeren kiezen voor een groene opleiding, stelden we vast in de vorige discussie. Maar ook ná een groene opleiding stromen jonge boeren de primaire landbouw uit. Daarom dit keer over perspectieven: hoe bieden we uitzicht op een diverse en interessante loopbaan?

Een oplossing zou kunnen liggen in meer middenkaderfuncties. Dat maakt instappen aantrekkelijker, en de weg naar de top van ondernemer-eigenaar wat afwisselender. Je hoeft niet meteen 'in het diepe', en het biedt uitwijkmogelijkheden voor wie die top uiteindelijk niet haalt. Een andere optie is nieuwe samenwerkingsvormen: winstdeling of bijzondere maatschappen.

Weinig elan

We kunnen geen uitzicht bieden, want er zijn geen mogelijkheden om meer diverse loopbanen te ontwikkelen in de landbouw, zo antwoordt 43 procent op de peiling. Schokkend. Bijna de helft van de boeren zit vast in het oude boer-arbeiderdenken.

Rendement-jong elan, kip-ei?

Hoe zit dat? In de discussie gaat het over gebrek aan rendement. 'Eerst rendement, dan komen de ondernemers vanzelf', zo wordt gezegd. Of kan jong elan helpen rendement te verhogen, op misschien wel nieuwe manieren? Het rendement kan opgevat worden als een kip-eiverhaal.

Bedrijfstypen

Een rechttoe-rechtaan bedrijfsovername is voor jongeren, zeker als het niet binnen de familie is, erg moeilijk. Juist daaróm ontstaan nieuwe vormen, zo denkt een deel. Er ontstaat behoefte aan een middenkader, waardoor ook mensen met minder kapitaal kansen krijgen. De discussie-deelnemers zien globaal twee nieuwe mogelijkheden voor jonge boeren: 1. bedrijfsleiders voor grote bedrijven, en 2. originele ondernemers die nieuwe kansen pakken via een niche of met een nieuw concept of nieuw product. De huidige landbouw biedt onvoldoende mogelijkheden om de capaciteiten die zij nodig hebben te ontwikkelen.

Zijn bedrijfsleiders wel ondernemers?

Het kweken van middenkader is problematisch van zowel de kant van werkgever als werknemer. Jongeren kunnen de verantwoordelijkheden niet aan, wordt gezegd. Gemakshalve wordt vergeten dat het bedrijf toen men er zelf voor het eerst verantwoordelijk voor was, veel kleiner was.
Bedrijfsleiderfuncties in het buitenland worden goed betaald, maar er wordt niet altijd perspectief geboden op het gebied van 'groei' in de functie, verantwoordelijkheid, kans op eigendom/winstdeling. Of de afspraken zijn onduidelijk: is een bedrijfsleider de winkeloppasser of mede-ondernemer? Waarover mag hij beslissen? 'Wie is hier nu eigenlijk de baas!?' ontviel de bedrijfsleider van een reageerder tijdens een verschil van mening.
Kortom er is vraag naar middenkader, er is aanbod, maar ze vinden elkaar niet of het gaat veel te vaak mis door te verschillende verwachtingen. Daaarom moeten we nadenken over die ver-wachtingen aan weerszijden; over loopbaanperspectieven voor agri-jongelui.

Klein beginnen

Sommige jongeren willen alleen maar eigen baas worden. De woorden 'liever kleine baas dan grote knecht' doen nog steeds opgeld. Klein beginnen met een landbouwbedrijf kan, met één of zelfs twee banen buiten de deur erbij. Velen zoeken hun heil in zich verhuren als zelfstandige, zzp-er, voor agrarische klussen bij verschillende boeren.

Jongeren zelf

Tenslotte enkele van de reacties van jongeren:
Wouter, België: 'Ik ga nu mijn studies proberen af te ronden zodanig dat ik een bedrijf kan leiden voor industriëlen tegen een loon. Verder hebben we thuis een akkerbouwbedrijf met een 30 hectare grond, dit zal ik enkel als hobby kunnen doen.'

Johan, Domaniów/Greup: 'Het is een feit dat het gemiddelde Nederlandse akkerbouwbedrijf aan de kleine kant is, maar waarom gaan we niet meer samenwerken? Daardoor blijft de landbouw levensvatbaar en willen/kunnen jongeren instromen. Met een paar boeren alles op één hoop, één gezamenlijke exploitatie/rotatie, één up-to-date machinepark en draaien maar. Het mooiste is om met mensen van verschillende kwaliteiten te zijn, zodat de personen elkaar aanvullen. Wij hebben zo’n samenwerking met vier akkerbouwfamilies en het werkt goed.'

Wind mee, Nederland: 'Ik ben nog jong, maar voor mijn 25ste verwacht ik een bedrijf te hebben met 300 nge. Ik heb net een locatie van mijn ouders overgenomen, redelijk marktconform, en er liggen plannen voor een grote groeisprong klaar. De bank is positief. Er zijn mogelijkheden, maar je moet er wel hard voor werken, goed nadenken en een financier vinden. Nu heb ik misschien wel veel mazzel gehad, maar op kleinere schaal is ook veel mogelijk.'

Aantal stemmers en reacties

In totaal is 172 keer gestemd, er zijn 149 reacties. De volgende personen deden mee in de discussie: Han, Meshovsk; W. Geverink, Canada; Guillaume, Korter bij dan gedacht; Natuurboer, Friesland; Melkveehouder; Koetje, Boe; Dirk, NL; Piet Slingerland, Midden-Europa; Wouter, België; Jeroen, Russia; Boerin, Friesland; Hendrik de broer van Gait, Ane; Kraai, Dirksland; Jasper, Ontario; Wind mee, Nederland; F vd Kasseien, Westdorpe; Agrariër, Wereld; Bert, Goes; Bas, Zwolle; Franny Bos, Mijdrecht; Saskia, Z.-Holland; Kees, Noorwegen; Koeienboer, Cortenoever; Hendrik, Zelhem; Spuitgast, Achterhoek/Twente; Johan, Domaniów/Greup; Realist, Brabant.

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    Intense

    De akkerbouwers van groente/granen/ fruit en kruiden die dienen juist gestimuleerd te worden.
    Als het maar niet voor de fokkerij van dieren is.

Of registreer je om te kunnen reageren.