Home

Achtergrond 351 x bekeken

Slimme planning belemmert phytophthora

Phytophthora laat zich niet snel van de wijs brengen. Ook nieuwe resistente rassen kunnen hun weerbaarheid al snel verliezen. Een slimme regionale spreiding van resistente aardappels kan de aardappelziekte de wind uit de zeilen nemen, blijkt uit Wagenings onderzoek.

Wie het de Phytophthora infestans lastig wil maken moet slim zijn. Resistente aardappelrassen helpen daarbij, bespuiting ook, maar je kunt meer doen om de aardappelziekte buiten de deur te houden.

Wageningse onderzoekers laten aan de hand van modelberekeningen zien dat je met succes phytophthora kunt indammen door met een doordacht systeem de beschikbare resistente aardappelen te verdelen over het areaal. Phytophthora uitbannen zal niet lukken. Maar het is wel mogelijk om de beschikbare resistente rassen voor langere tijd beschikbaar te houden.

Wagenings onderzoeker Geert Kessel van Plant Research International zegt dat het mogelijk moet zijn phytoph­thora-resistentie toch zeker decennia in de benen te houden, terwijl de weerbaarheid van nieuwe rassen nu soms al na enkele jaren is doorbroken.

Uit het onderzoek, waarover is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Phytopathology, blijkt dat een aardappelperceel met verschillende resistenties de verspreiding van de ziekte het best beperkt. Dat is evenwel in de praktijk nog geen haalbare zaak, omdat aardappelverwerkers niet zitten te wachten op een allegaartje aan aardappels van hetzelfde perceel. Zij vragen om een zekere uniformiteit in het product.

De techniek om dat te realiseren is aanwezig: het is mogelijk om in hetzelfde ras verschillende resistenties tegen phytophthora in te bouwen met behulp van moderne biotechnologie. De daarvoor gebruikte techniek – cisgenese – is echter op dit moment maatschappelijk nog niet aanvaard.
Kessel: ”Het ging ons erom na te gaan of het door planning in ruimte en tijd mogelijk is er voor te zorgen dat het langer duurt voor een resistentie wordt doorbroken. De uitkomst is dat het kan, en dat het de telers niets meer kost dan extra tijd en moeite. Je moet er wel even goed over nadenken.”

In de toekomst zal veel meer resistent materiaal beschikbaar komen dan nu het geval is. De gedachtegang is dat resistentie in combinatie met enkele bespuitingen op momenten dat het echt nodig is, doorbraak van resistentie uitstelt.

Mocht er toch doorbraak van één van de resistenties optreden dan kun je het risico op verspreiding beperken door regio’s phytophthorabufferend te maken. Dat kan door het aardappelareaal in een gebied te verkleinen, het aandeel resistente rassen te vergroten of verschillende resistenties (binnen één ras) door elkaar te telen. Het bij elkaar brengen van aardappelpercelen binnen een regio vergroot weliswaar de kans op verspreiding binnen het cluster, maar verkleint de kans op verspreiding naar andere regio’s.

Buffers tussen aardappelregio’s verminderen de kans op verspreiding van de ene naar de andere regio. ”Maar phytophthora kan zich soms heel ver verspreiden. Er kan zich altijd wel zo’n weertype voordoen, dat de ziekte zich bijvoorbeeld 20 kilometer verplaatst.” De ideale strategie om phytophthora de wind uit de zeilen te nemen is echter een combinatie van deze tactieken, aldus Kessel.

Samenwerking van universiteit met LTO

Onderzoek naar de beheersing van phytophthora wordt deels gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. In het zogenoemde Durph-project wordt gewerkt aan de ontwikkeling van resistente gewassen via cisgenese. In het Parapluplan Phytophthora waarin Wageningen UR en LTO samenwerken,wordt gezocht naar mogelijkheden om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te beperken bij de aardappelteelt.

Het modelonderzoek naar de ruimtelijke inplanning van resistente aardappelgewassen is gefinancierd uit het Durph-project. Nieuwe resistente gewassen bieden de mogelijkheid phytophthora aanmerkelijk duurzamer te gaan beheersen. Wageningse onderzoekers hebben resis­tentiegenen met behulp van genetische modificatie ingebouwd in bestaande aardappelrassen. Maar daarmee alleen wordt de strijd tegen phtytophthora niet gewonnen. Bespuiting en slimme regionale spreiding van resistente gewassen blijven noodzakelijk.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.