Home

Achtergrond 351 x bekeken 110 reacties

Giflandbouw? Kiest u maar: natuurlijk óf duurzaam

De poppen zijn weer aan het dansen: gif en landbouw zijn de afgelopen week weer stevig met elkaar in verband gebracht.

Aanleiding: het dioxineschandaal in de dierlijke productie in Duitsland en spuitmiddelen in de sierteelt, in tv-programma Zembla. Hoe kan het dat dit weer gebeurt, zijn we dan prutsers in de landbouw? En: wat nu? Er klinkt een luide roep om de ‘intuïtieve’ oplossing, om landbouwproductie weer 'natuurlijker' maken. De werkelijke oplossing, echter, lijkt juist de kant op te gaan van het mínder natuurlijk maken. Des te beter processen gecontroleerd worden - net als in de industrie - des te minder risico. Ook hier is 'natuurlijk' in concurrentie met 'duurzaam'.

Hoe kan dit weer gebeurd zijn, hebben we dan niet geleerd sinds de vorige schandalen? Jawel, en aantoonbaar. Hoewel het bij de gemiddelde krantenlezer niet altijd zo over komt, is de laatste decennia enorm veel verbeterd.

Wat is er geleerd en gedaan sinds vorige crises?

In de Zembla-uitzending valt mij vooral op hoe goed alles is geregeld. Ik ben gewend aan ontwikkelingslanden en Portugal; Nederland steekt daarbij vergeleken positief af. Afgesloten containers voor de middelen, tuinders die weten waarover ze praten, moderne apparatuur, protocollen. Een werkend controlesysteem via monsternames, monitoring door onafhankelijke kennisinstituten, handhaving door het waterschap. Bovendien zitten pers en politiek er bovenop. De mondige burger die zich, legitiem, zorgen maakt, krijgt gehoor. De uitzending en het spoeddebat dat PvdD onmiddellijk aanvraagt, zijn eerder een teken dat het systeem werkt, dan dat het faalt. Alle radertjes helpen om de andere radertjes scherp te houden; men blijft inspanningen leveren. En dat blijkt ook!

86 % minder middelen

In de afgelopen jaren is een middelenreductie van 86 procent gerealiseerd. Dit is volgens theoretische modellen, Zembla meldt dat een veel kleinere reductie is gemeten: slechts 45 %. Dat kan ermee te maken hebben dat sommige stoffen niet afbreken, en dus lang te vinden zijn. Maar ook 45 % reductie is een opmerkelijk resultaat.

Nederland heeft geleerd van veevoerschandalen

In het veevoer is ook veel verbeterd. Annechien ten Have (LTO) licht toe op Foodlog: Na een aantal veevoerschandalen zijn in Nederland de teugels aangetrokken. Er is een uitgebreid kwaliteitssysteem, GMP+. De interne kwaliteitseisen in de veevoerbedrijven zijn duidelijker vastgelegd. Voor de grondstoffenleveranciers die aan veevoerbedrijven leveren, worden ingangscontroles gedaan. Juist daarbij moet je constateren of er bijvoorbeeld een garantie is dat er geen stromen vermengd worden. Bijkomend voordeel en stok achter de deur is dat schade verhalen op de veroorzaker nu makkelijker is. Tot nu toe betaalden veehouders namelijk steeds de rekening bij fout veevoer; de schade verhalen op de veevoerleveranciers bleek lastig. Dat is nu veranderd. Ook overlegstructuren, informatie en signalering werken naar behoren.
De voorzorgen en systemen werken, het is een voortdurend proces om de kwaliteitssystemen aan te scherpen en nog beter te maken.

Wat gaat er dan toch mis?

De samenleving wil verduurzamen, maar we beseffen de risico’s niet. Reststromen benutten voor voer is goed, maar riskant. In ons land is een 'cascade' van nutriënten ontstaan, die op deze schaal zijn weerga niet kent. Nutriënten worden hergebruikt in een 'cradle to cradle'-systeem, in steeds iets minder hoogwaardige toepassingen. De F'en komen hierbij om de hoek: van Farmaceutics, naar Food, Feed, Fibre, Fuel en Fertiliser.
De kwaliteit van grondstoffen neemt af naarmate je lager komt. De financiële waarde ook, van een dure grondstof tot een zware kostenpost bij bepaalde afvalstromen. Zo kunnen vetten van dezelfde origine in kwaliteiten voedingsvet, voervet of technisch vet bestaan. Terwijl de prijs afneemt, nemen mogelijke verontreinigingen juist toe. Naarmate meer gerecycled wordt, vindt opeenhoping van verontreiniging plaats. Metingen aan de verontreinigingen blijven echter even duur. Daarom zijn uitgekiende kwaliteitssystemen nodig, die processen en verantwoordelijkheden traceerbaar houden.
Dit cascade systeem wordt met doorgaande verduurzaming steeds meer 'op scherp' gesteld, steeds gevoeliger. Er kan altijd iets misgaan, maar het wordt dan ook altijd opgemerkt. Ook hier houden de radertjes elkaar scherp. Incidenten en schandalen zijn moeilijk uit te bannen. Alleen al door de menselijke natuur; hebzucht, fraude en onzorgvuldig handelen zijn niet 100 procent te voorkomen.

Wat zijn oplossingen?

PvdD en consorten roepen via Twitter op kippen weer met graankorrels te voeren, of alleen nog biologische bollen te telen. Trouwens, van hen mag ook de hele dierlijke sector wel verdwijnen. Er is een sterke hang naar 'natuurlijker' landbouw.
Maar kan bovenstaande wel? 'Dan verdwijnt het grootste deel van de landbouw uit Nederland. Ondernemers gaan dan op zoek naar lagere kostenlanden met meer ruimte, waaronder Engeland, Frankrijk en Duitsland’, zo is de algemene overtuiging in de sector. Er blijft wel wat akker- en tuinbouw over, maar niet met die statuur en cijfers zoals we die nu hebben. Op dit moment is de bijdrage van het agrofoodcomplex 685.000 banen en 50 miljard per jaar, volgens ELI.
Maar ook in termen van de cascade betekent de natuurlijke optie verspilling. Onze voedingsreststromen niet eerst via de dierlijke sector verwerken, maar rechtstreeks naar bemesting van het land sturen, staat gelijk aan het afstorten van de cascade, je slaat drie trapjes over, het is als paarlen voor de zwijnen.

Andere richting

De experts denken in tegenovergestelde richting. Zij willen de cascade nog beter afstellen.
Zo denkt men in de teeltsector aan grondloze teelt, dan is veel minder gespuit nodig, en wat nodig is kan opgevangen worden. In de dierlijke sector worden de volgende oplossingen genoemd: systemen uit de food-sector implementeren in de feed-sector, productstromen analyseren, tracering. Zo wil men nu voedings- en voervetten als volkomen gescheiden stroom behandelen van technisch vet. Dit zou bovendien Europees geregeld moeten worden.

Dus:

Veilig moet. Duurzamer kan. Natuurlijker niet. Tenzij we uitwijken naar buiten Nederland.

Discussieer mee!

Wat hebt u gekozen, en waarom? Laat het weten in de discussie!

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Hendrik de broer van Gait

    Wat een belachelijke peiling. Dit is appels met peren vergelijken. Natuurlijk is ongeveer hetzelfde als duurzaam. Dus zonder de nadelige gevolgen van chemische middelen en geknoei in de genen.
    Biologische boeren in Nederland verdienen meer dan hun gangbare collega's.
    Dat geeft aan dat de industriele boeren op de verkeerde weg zitten. Steeds meer eenheden per VAK en een steeds grotere afhankelijkheid van banken, voerleveranciers en afnemers. Doorgaans bepalen de laatst genoemde partijen wat er moet gebeuren op deze bedrijven.
    In feite zijn het de slaven van het groot kapitaal. Het volgende filmpje geeft aan dat het de andere kant op moet/gaat. volhttp://www.facebook.com/event.php?eid=118184191587157

  • no-profile-image

    sam

    De peiling is een typisch bevooroordeelde peiling. Waarom kost het nu zoveel moeite voor de gangbare agri-sector om serieus na te denken over duurzaam/biolochischer. we zouden met nog zoveel minder chemie kunnen. Maar we moeten wel bij de bron beginnen.
    Aan de andere kant is een groot deel van de westerse consument bijzonder hypocriet. Men wil volmaakte producten voor weinig geld. Dat zou eerst eens moeten veranderen!!!
    Wellicht kunnen we daar als sector aan bijdragen door de consument goed voor te lichten. Echter zolang alles in de eerste plaats om economie draait zie ik weinig perspectief.

  • no-profile-image

    Han

    Josien een duidelijk verhaal. Je straalt alleen angst uit m.b.t. het verdwijnen van de landbouw uit Nederland als de bedrijven meer terug gaan naar >gemengd< zelfvoorziend. O.K. wat dan nog als de Nederlandse bevolking daarvoor kiest. Een bijkomend probleem is, waar laten we de >afvalstoffen< uit de voedingsmiddelen industrie? het dioxine verhaal is iedere keer weer toe te schrjven aan een Rotte appel in de mand. Ik moet je alleen tegen spreken waar je stelt >de vervuiler betaalt de schade<. Deze schade is doorgaans te groot om te worden betaald door de vervuiler. Dus dan draait of de boer of de overheid er voor op. Niet terecht. Zembla drukte ons met de neus op de feiten, dat we veel chemische middelen geheel ten onrechte gebruiken. Waarom geen vlekje op je appel of siergewas? In de sierteelt komen regelmatig exoten voor die bestreden moeten worden omdat er geen natuurlijke vijanden zijn, oorzaak import van >vuile< goederen. Waarom moeten we exotische gewassen telen en waarom moeten vervuilde goederen uit de andere kant van de wereld halen? Zie Josien een deel van het probleem toegeschreven aan de landbouw is veroorzaakt door ondoordachte uitbreiding van handel en transport. Alle chemie toegepast om MOOIERE producten te verbouwen zijn in principe overbodig, zijn alleen uit handels overwegingen ingevoerd. Zembla legde meer zaken bloot, zoals waarom ga je op het platteland wonen als je de gevolgen niet wenst te accepteren, maar tevens dat wij als landbouw geen weet hebben van de gevolgen die gewasbeschermingsmiddelen hebben op luchtvervuiling en bodemleven. Wat is de samenhang tussen een niet vervuilde bodem en de weerstand van de gewassen en van de dieren, die leven van dei gewassen. Ook weten we niet wat de consequentie is van het mengsel van chemicalieën en hun residuen in de lucht en de voedingsmiddelen. Er heeft nl. een opeenstapeling plaats van verschillende chemische middelen, die ieder afzonderlijk de gevaarlijke grens niet bereiken. Maar samen??.

  • no-profile-image

    josien kapma

    dit is een directe link naar het filmpje van hendrik de broer van gait
    http://www.bit.ly/dQPAs6
    Titel "end factory farming" vanuit britse vegetariers bond. Het toont nadelen van 'industrieel' boeren.

    Ik denk dat het inderdaad óók de kant opgaat van lokale voedselcommunities, die op bio- of natuurlijker wijze produceren. En een hogere prijs weten te realiseren. Er is een duidelijke trend die kant op, die ook ik heel sympathiek vind.

    Maar in mijn optiek zal dat nooit meer dan, zeg, 20% van het voedsel in NL worden.
    De trend naar meer industrieel is nl. óók heel sterk, niet alleen zijn markten en systemen er op ingesteld, ook consumenten.

    Wat ik denk dat de landbouwsector veel meer moet doen, is deze 'keuze' voor ontwikkelingrichting heel expliciet maken.

  • no-profile-image

    Han

    Josien wat je schertst in onderstaande reactie, is op deze andere blogs al eens de revue gepasseerd. Helaas is er niet anders dan negatief op gereageerd. De Nederlandse boeren willen niet aan het feit, dat in een rijk land niet het geld maar het onderbuik gevoel de democratie stuurt. Ik geloof ook heilig in het CSA concept, waarbij de consument weer bereid is om groente en fruit te eten van het >seizoen< en niet 366 dagen "verse" asperges of aardbeien wil kunnen kopen. Waarom speelt de landbouw niet in op dit soort gevoelens van de burger, maar waarom denk de boer nog steeds dat >big is beautifull<. Na 60 jaar weten we dat er aan de groei geen eind komt en dat het geen reeële vooruitgang heeft gebracht aan alle burgers. De meeste economische vooruitgang is geboekt over de ruggen van de grondstof producenten en door het leen vermogen te vergroten door prijsstijgingen (waarde stijging) van onroerend goed. Nu we doorvergroting van arbeidsinkomen de kosten voor prijsstijging en sociale voorzieningen niet meer kunnen opbrengen zitten de jongeren met een financierings probleem voor hun huis en de aflossing van hun studieschulden. Studenten en deels hun ouders hebben vooral in Nederland een >luxe< leven geleid, dankzij de (studie) leningen. Sorry voor deze extra uitwijding die eigenlijk niet gaat over Gif in het milieu.

  • no-profile-image

    onno

    Wat een onzinnige discussie. Als je een diesel auto hebt en je tankt propaan, de zaak ontploft, zeg je ook niet dat je niet meer auto rijden moet.
    Dat er een prutser is die technisch vet in de voerproduktie draait heeft niets te maken met reguliere landbouw.
    Als de volgende keer mineralen voor de biologische landbouw gemaakt worden en ipv een organische stofbinder er motorolie in gedaan wordt, is dan de biologische landbouw dan een gifmenger?

  • no-profile-image

    josien kapma

    Kunnen we het dan nu hebben over de ontwikkelingrichting van de landbouw, Onno. Dat is nl het onderwerp, niet de incidenten.

  • no-profile-image

    onno

    Josien. Ik vind dat de titel absoluut tendentieus is. Giflandbouw? Wat in vredesnaam is dat? Natuurlijke landbouw met massa's fusarium in het voedsel is wat dan? Wat je nu aangeeft is dat duurzame landbouw gelijk staat met vergiftiging?
    Werkelijk, met een dergelijke houding inside de landbouw gaan 'we' deze slag mooi verliezen. En dan alleen maar, omdat we binnen onze eigen gelederen onzin uitkramen.
    Duurzaam moet betekenen een minimum aan chemische stoffen gebruiken, zo weinig mogelijk invloed uitoefenen op het milieu. Ik denk hierbij aan water terug winning, biogas installaties etc.
    Net zoals in de auto industrie, continue werken aan verbeteringen, maar we kunnen toch ook niet goed zonder auto?
    Er is toch niets mis dat we onderkennen dat we steeds meer weten over hoe we de landbouw kunnen optimaliseren? Biologisch voedsel kan voor een klein deel van de consumenten een oplossing zijn, voor de meerderheid niet. Waarom is deze erkenning een schande?
    We moeten eens in de landbouw gaan uitkijken dat we ons eigen graf niet graven doordat we niet gehinderd worden door enige kennis. Eerst hebben we de nonsense discussie onszelf aangedaan over 'mega' stallen en nu dit weer. Persoonlijk erger ik me hier een ongeluk aan, omdat men indirect insinueert dat ik ook een gifmenger ben. Of een milieu vervuiler. Slaat nergens op en niets is minder waar.

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Onno heeft volkomen gelijk. Helaas Josien maar deze discussienota schiet haar doel voorbij. Natuurlijker produceren wordt op een hoop geveegd met biologisch en crimineel gedrag van vetverwerkers richting industrielandbouw verwezen. Maar laat het maar over aan de vrije markt, dan komt alles wel goed, of niet natuurlijk. Lees Foodlog: http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/de_varkensbubbel_stijgende_voerprijs_en_dioxineschandaal_nekken_de_boer/

  • no-profile-image

    Hendrik de broer van Gait

    In het filmpje worden consumenten op een subtiele manier verantwoordelijk gemaakt voor de misstanden in de intensieve veehouderij. In Nederland geven ze meestal de boeren de schuld en daarom vind het een zeer goede film
    Het verbaast me dat er nog steeds producenten van voedselgrondstoffen zijn die denken te kunnen bepalen wat mensen moeten kopen. Consumenten bepalen die richting en niet de producenten.

  • no-profile-image

    josien kapma


    Titels worden gemaakt door de redactie, niet de auteur. Mijn eigen titel was net iets anders: "landbouw en gif" ipv "giflandbouw", verder hetzelfde. Die combi tussen landbouw en gif is niet de mijne maar de associatie die in media en dus in hoofden van mensen neergelegd is door de bollen en dioxine.


    Paul, boeven zijn overal. De link met industrielandbouw is dat er sneller grotere bedragen te verdienen zijn én incidenten eerder aan het licht komen en grotere gevolgen hebben. Dus ja, industrielandbouw zal voorlopig last blijven ondervinden van schandalen. Verder ben ik het niet die 'biologisch' en 'natuurlijk' op een hoop veegt, het is een gevoel dat ik observeer bij de consument.

    Blijkbaar was ik niet duidelijk, dus nog een poging:

    Ik geef met dit stuk aan dat de goede inspanningen van de sector, hoewel ze resultaat hebben, toch niet goed helpen om de beeldvorming bij de samenleving te verbeteren. De samenleving roept om *natuurlijker*, terwijl een belangrijk deel van de huidige verbeteringen in de gangbare landbouw juist *tegennatuurlijk* aanvoelt: namelijk meer controle over processen, meer afsluiten van de natuurlijke omgeving (om minder negatieve impact te hebben). Voorbeelden zijn grondloze teelt, steeds meer van open teelt naar kassen om minder ziektes en plagen te hebben, recycling van nutriëntenstromen en water, benutting van reststromen, slimme combi's met energie uit zon of mest, emissies reduceren door afgesloten stallen, gezondheidsmonitoring op diernivo. Dankzij die grotere controle over processen, slagen we er in óók (veel) minder chemie toe te passen, er wordt veel geleerd van biologisch en ja, er wordt steeds vaker slim gebruik gemaakt van "natuur" (biologische bestrijding, weerbaarheid vee, no tillage, gewasrotatie…. Maar het OOGT niet natuurlijker.

    Een voorbeeld:
    Onno zegt: "Duurzaam moet betekenen een minimum aan chemische stoffen gebruiken, zo weinig mogelijk invloed uitoefenen op het milieu. Ik denk hierbij aan waterterugwinning, biogas installaties etc. Net zoals in de auto industrie, continue werken aan verbeteringen,"
    Onno, de gemiddelde krantenlezer denkt bij duurzame landbouw níet als voorbeeld aan de autoindustrie.

    En veel boeren trouwens ook niet. Dat bedoel ik met de schijnbaar idiote tegenstelling "natuurlijk óf duurzaam". We moeten die afwegingen, die dilemma's heel duidelijk voor ogen hebben, zelf, als sector. En ze voorleggen aan de samenleving.
    Als je vraagt: moet de landbouw verduurzamen zegt iedereen ja. Als je nadenkt over wat dat betekent zijn er nogal grote verschillen.

    Ik stel vast: er zijn grote krachten richting 'industrialisering' van de landbouw en dat lijkt ook nodig voor veiligheid. Het is ook duurzaam, in elk geval is het zo uit te leggen. Maar de consument is de weg kwijt en het is voor niemand duidelijk of we dat echt willen en waarom.

  • no-profile-image

    josien kapma

    De link die Paul geeft naar foodlog is deze:
    http://www.bit.ly/eU50mw Het artikel is verwant, omdat het aangeeft welke gevoeligheden onze geïndustrialiseerde landbouw kent. Het gaat over de problemen in de varkenssector die heel acuut worden nu in Duitsland vraaguitval optreedt door de dioxine. Duitse vraaguitval werkt als een dominosteentje want duits vlees komt voor dumpprijzen in NL, waardoor Vion ook de prijs moet verlagen, waardoor ze in VK boos zijn… en de vraaguitval kan ook uitbreiden.

    ====
    Moderne landbouw wordt gekenmerkt door enorme afhankelijkheden. Je kunt je eigen bedrijf op orde hebben, maar als je onwetend fout voer binnenkrijgt.. Je kunt het als land goed doen, maar het buurland beinvloedt je. Als keten heb je elkaar heel erg nodig, er moet goed samengewerkt worden. Tegelijkertijd is er vrije markt en kan een supermarkt gaan voor de goedkoopste aanbieder. Het foodlog artikel roept alle schakels in de keten op hun verantwoordelijkheid te nemen; 'afwentelen' op anderen, vaak de boeren, is niet sociaal. ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren.
    =====
    In de reacties klinkt ook kritiek op het systeem door. Is het tijd voor een sanering? Gaan de grote afhankelijkheden wel samen met een vrije markt?

    =======
    In onze discussie denkt Paul van niet. Han, en hendrik de broer van Gait ook niet. Onno denkt van wel. Of deel ik jullie ten onrechte in?; Graag een toelichting.

    ======

    Sam, Polder, je zegt "Waarom kost het nu zoveel moeite voor de gangbare agri-sector om serieus na te denken over duurzaam/biolochischer"
    Zie mijn vorige reactie, die hele lange: wat bedoel je meer *precies* met duurzaam/biologischer?

  • no-profile-image

    Han

    @Hendrik de broer van Gait, Laten we even eerlijk zijn de consument mag dan bepalen wat hij koopt, maar de reclame jongen zorgt wel, dat de consument dat koopt wat zijn baas graag in de markt wil zetten. De handelaar bepaalt dus uit eindelijk wat het gross van de consumenten koopt. @Josien.Duurzaam begint bij een positief balans resultaat, zodat de boer niet constant moet produceren op het scherp van de snede. Er moet voldoende verdient worden om eens een misser te kunnen maken als er niet bij de eerste de beste tegenslag naar de chemische Hulptroepn kan worden gegrepen. Ik bedoel er moet genoeg rek in de netto inkomsten zitten om eens een (kleine) dip in je opbrengst te kunnen opvangen.
    Nu is >duurzaam< een kreet, die via de politiek aan ons wordt opgedrongen zonder dat de politiek weet hoe >duurzaam< er uit ziet en hoe het te bereiken is zonder al te veel geweld toe te brengen aan de voedsel productie.
    Ik denk, dat we als landbouw te weinig weten van welke schade we de laatste 60 jaar hebben toegebracht aan de bodem en daarmee aan de weerstand van de gewassen en de weerstand van mens en dier. Laat één ding duidelijk zijn de mensheid grijpt steeds vaker in de medicijn kast (letterlijk) en ik denk dat dit niet komt, omdat we meer medicijnen hebben, maar omdat onze weerstand afneemt. Ook dit is voor mij een Duurzaamheids factor voor het milieu veel residuen van menselijke (dierlijke) medicijnen komen in het milieu terecht via de waterzuivering of bemesting of via irrigatie op het land met alle schadelijke gevolgen van dien voor de micro organismen in de bodem. Ergo boeren kunnen niet alleen voor duurzaamheid zorgen, hiervoor zal de mens af moeten zien van ongebreideld medicijn (chemicaliën) gebruik. Helaas hier hoor ik geen politicus over. De zwarte Piet gaat steeds richting boer en tuinder, die gedwongen wordt om producten te leveren van uiterlijk 100 + % (Zembla over lelieteelt) het innerlijk is voor de handel van minder of geen belang. Ik ben het verder met Onno eens grootte of kleine stallen behoeft niets uit te maken, als we maar alle hygiëne en voedsel kwaliteits eisen in acht nemen. Weten we de weerstand van onze dieren op een hoog peil te brengen en te houden dan zal er geen of weinig ziekte uitbraken zijn en kan het gebruik van medicamenten dalen. Voorbeeld nu groeit het vlees kuiken supersnel en de medicijn kosten navenant hoog. Misschien zou iets minder groei bij geen medicijnen wel net zoveel netto rendement leveren als de dieren sterker zouden zijn. Nooit onderzocht, want dat past de industrie zeker niet.

  • no-profile-image

    josien kapma

    Wouter de Heij zegt op Foodlog:
    "Ik denk namelijk dat we in een systeemcrisis zitten waarbij alle actoren ‘rationeel’ handelen en vanuit hun eigen perspectief en belang weinig fout doen. Het kwalijk gedrag van ‘criminele’ individuen, heeft deze systeem crisis ‘aangestoken’. Kortom instabiel systeem, uit evenwicht gebracht door een crimineel incident."

    Is het een goed systeem wat nog wat steviger moet? of moeten we het over een andere boeg gooien?

  • no-profile-image

    Hendrik de broer van Gait

    Van een Duitse vriend kreeg ik een nieuwjaarskaart met de volgende tekst;
    Vertrouwen laat zich niet inwisselen door systemen, ook niet in deze tijdsgeest.
    Systemen zijn eerder een teken van wantrouwen die de systemen uiteindelijk doen laten verdwijnen. (vrij vertaald).
    Denk daar maar eens over na, Josien
    Han, de vraag van consumenten is universeel en tijdloos. De retailer past zich aan naar de wensen van de consument. Natuurlijk probeert deze de consument door reclame uitingen te beinvloeden maar de consument bepaalt.

  • no-profile-image

    Han

    H.d.B.v.Gait. Ik kan wel mee gaan met de schrijver, dat systemen een gevolg zijn van >wantrouwen<. Kijk maar naar alle regelgeving, niemand vraagt of de regels direct nut hebben, maar ze moeten >controleerbaar< zijn en de verantwoordlijke moet op gespoord kunnen worden. Onze Moskouse vrienden waren ten tijde van hun SSSR ijzer sterk in het maken en controleren van regels zo erg dat binnen de gezinnen men elkaar wantrouwde. Dit leidt uit eindelijk tot een onleefbare maatschappij, waarbij de >brut(al)en< de dienst uitmaken. Willen we dit in onze democratie waar nu de grote schreeuwers de dienst uitmaken samen met de controleurs (bureaucraten). Ja daar hebben WE voor gekozen, WE hebben dus gekozen voor een zelfde vorm als ten tijde van SSSR in het Oosten gold. Als volgend probleem binnen het bestel zie ik de eindeloos doorgevoerde >specialisatie<. Door deze specialisatie en het macht denken is er geen plaats om het geheel te overzien en iedere specialist zijn plaats te gunnen. Het in passen in het grote geheel neemt te veel overleg tijd in beslag, dus probeert een ieder zijn specialisme als de meest belangrijke te verkopen aan de op dit gebied ongeletterde politicie en zie daar, de landbouw moet meer maken, met minder middelen en tegen lagere prijzen of Grote grazers moeten zich ongebreideld voortplanten in een te klein grasveldje en zonder een andere vijand dan hongerdood. Zolang de wereld wordt geregeerd door ego trippers, die als leidraad hun bankrekening gebruiken, zal er niets veranderen. Deze macht is via een democratisch stelsel niet op te lossen, het boeren probleem zal pas worden opgelost als er iets grondig fout gaat met de voedsel voorziening. politicie bedenken zoals we elke dag aan den lijve ondervinden controleerbare regeltjes maar geen regels die het werkelijke probleem aanpakken.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Natuurlijker kan ook in NL denk ik, er hangt natuurlijk een kostenplaatje aan, vanzelfsprekend!!!... @Han wees er reeds op dat de chemische en farmaceutische industrie met hun professionele adviseur's de Land-en Tuinbouw ons daar gebracht hebben waar wij nu zijn. Persoonlijk vind ik dat wij (de land-en tuinbouw) ons kwetsbaar hebben gemaakt!!!... @Josien stelt ons ook de vraag ?, waarvoor kiezen wij ???. Waar zijn veranderingen/verbeteringen mogelijk???... Wat wil de handel/consument ???... En wat wil de PRODUCENT ???... Nadenken en her-oriénteren lijken mij in deze zéér belangrijke woorden c.q. zaken !!!!!.....

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Met @Han wil ik ook onderstrepen dat wij niet naar het voormalige Sovjet-systeem terugmoeten!!!... , dat was ook een fenomeen wat mij in Polen en de voormalige DDR snel opviel !!!... De specialisatie-race heeft ook een zéer grote éénzijdigheid in de boeren-hoofden bewerkt !!!... Er zullen ook altijd slimmerikken/criminelen blijven die daar gebruik/misbruik van zullen maken!!!... Alleen al daarom zal er het één en ander moeten veranderen !!!!!.....

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Met Wouter de Heij, geloof ik ook dat wij in een systeemcrisis zitten!!!... @Josien schreef daar reeds enkele verstandige gedachten en voorstellingen over op!!!... Het ligt niet alleen aan de Consument zoals @Hendrik schreef, de boer/producent moet ook méé- en nádenken!!!... Het gaat tenslotte om onze toekomst en de toekomst van ons na-geslacht!!!!!.....

  • no-profile-image

    onno

    Josien. Dat de gemiddelde krantenlezer de landbouw niet gelijkschakelt met de auto industrie is juist ons manco. Om iets duidelijk te maken is gebruik van oa vergelijkingen of metaforen juist handig.
    Ik heb ook begrepen dat Annechien ten Have met de supermarkt gaat praten om ze te vragen om alsjeblieft niet te gaan stunten. Wat ze eigenlijk moet doen is voluit op de barricades gaan staan en juist de consument duidelijk laten merken dat we als agrariers hier ook stevig de pest van in hebben. Wordt maar eens boos op snelle jongens. Krijg je veel meer begrip bij de consument. Maak maar eens duidelijk dat deze uitwassen niets te maken hebben met de huidige bedrijfsvoeringen. Dat we als landbouw streven naar zo duurzaam mogelijk produceren. Agriers, de meesten dan, snappen ook drommels goed dat ze met voedsel bezig zijn..
    Dit is ook absoluut geen systeem crisis, we moeten niet zo overdrijven. We kunnen nooit 100% uitsluiten dat er debielen zijn die de zaak verzieken. Kijk maar eens naar de idiote vliegveld controles. We kunnen ons best doen, maar degenen die echt kwaad willen, kunnen het toch wel doen, we kunnen ze het alleen wel moeilijker maken.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    @Onno, met grote aandacht heb ik uw laatste reactie gelezen en ben bezig daarover na te denken!!!... Maar bij mij rijst toch de vraag; zijn wij als boer/producent machtig genoeg te vechten tegen de media en een paar criminelen ???... Het enig positieve wat ik in jouw betoog kan concluderen is; dat de boer/producent beter en meer tijd en aandacht moet besteden in de vermarkting van haar/zijn product!!!... Meneer @Robert Bodde schreef daar reeds over!!!... En als het aan de retailers ligt moeten de boeren dat project zelf in de hand nemen!!!... @Annechien ten Have schreef daar ook reeds over. Toch blijft het grenzenloos produceren van voedsl in de EU een enorme druk op de prijsvorming uitoefenen!!!... Dat is toch ook systeem-crisis @Onno ???...

  • no-profile-image

    onno

    Het is niet een systeem crisis, omdat het systeem van cooperaties wel werkt. Alleen de cooperaties die jullie, of we, nu hebben deugen niet. In de cooperatie moet het belang van de leden voorop staan. En dat doet het al jaren niet.
    Dat europa grote hoeveelheden voedsel produceert is niets mis mee. Kijk maar naar de graan prijzen en die van de zuivel. Het nivelleert vanzelf wel, de prijzen van energie en dus van transport stijgen, dus kan men niet meer ongelimiteerd kris kras door Europa racen, of door de wereld varen.
    Ik heb me vaak verbaasd over het feit, dat duits vlees hier goedkoper is en dus in de supermarkten ligt en Nederland doodleuk goedkoper vlees naar Hongarije rijdt en dat in de supermarkt ligt. Dat zit in de top van de cooperatie.
    Ook denk ik dat landbouwers zelf eens weer boodschappen moeten doen en niet vrouwlief de zaken laten opknappen. Dan zou men zien dat in Nederland een liter halfvolle melk 55 euroct kost. Magere 49. Maar ook dat yoghurt en andere luxere artikelen eigenlijk heel duur zijn. Dus dat er goed geld verdient wordt bij de cooperaties.
    Het is een stukje bewustwording van waar je mee bezig bent.
    Kennis maakt macht en dus kan de landbouw zich weren tegen de media en andere criminelen. Maar het vereist een andere instelling door LTO en andere vertegenwoordigers.

  • no-profile-image

    Han

    @Piet. Zelf vermarkten van boeren producten op kleine schaal is gezien de wet en regelgeving in Nederland erg kostbaar. De kleine verwerker / retailler moet dezelfde papieren tijger bevechten dan zijn hele grote broer. Per omgezette Euro is deze tijger bij de kleine veel duurder dan bij de grote speler.
    @Onno. Ik kan met je mee gaan m.b.t. de co-ops. Het systeem co-op is altijd goed geweest voor de boer tot dat ze het gevoel kregen mee te moeten met de vaart de volkeren en ongebreideld moesten groeien. Eén van de eerste co-op 's in Nederland, die dit is gaan doen, heeft zich sinds kort na 40 jaar weer helemaal terug getrokken op Nederlandse bodem met een uitstraling naar Duitsland. Sinds die tijd zijn de Giga verliezen omgebogen in bescheiden Winsten. Dat zelf inkopen doen door de boer bij AH is zeker een eye opener. De snelle rekenaar zal dan concluderen, dat 1 ltr toetje vele Euro's kost en ook ten tijde van een dalende melkprijs niet mee daalt. Ik denk dan ook dat het feit dat we groot willen zijn en dus ook al die marginale producten moeten maken ons nekt. Leuk een co-op met miljarden omzet, maar als ik als boer, lid geldschieter nauwelijks brood op de plank heb met al mijn buffelen is er toch iets goed fout. Ik hoop dat je gelijk hebt met het zinloos heen en weer rijden met etenswaar over de aardkloot. Je pleidooi om die energie verspilling te stoppen, betekent wel dat er plaatselijk minder productie nodig is en elders meer. Of de Nederlandse varkenshouders hier blij mee zijn? Of de Handelaren hier blij mee zijn? Komt het d eoverheid goed uit? Kost het werkgelegenheid bij overslag bedrijven? Zolang al deze groeperingen de boer nog wijs kunnen maken dat het goed is om vrijhandel te hebben en met je handel heen en weer te rijden van boeren geld is er geen regering van Rechts of Links die er een stokje voor steekt.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    @Han, het zelf vermarkten is niet eenvoudig, dat ben ik met je eens. Maar als de consument het vertrouwen verliest in de Mega-productie kan daardoor een betere prijs gerealiseerd worden. Goed, de duitser en ook de fransman zijn nou eenmaal kieskeuriger dan de nederlander!!!... Bovendien zijn zij (D en F) royaler als de NLer. Nu is er in Duitsland een Dioxine-schandaal en de export-afhankelijke NL producenten moeten de wrange vruchten oogsten!!!... Of ???... @Onno, daar mogen wij de handel toch niet de schuld van geven, zij kopen sowieso niet meer als zij nodig hebben!!!... Helaas is de positie van de Handelaar bij overaanbod sterk en de producent zeer zwak, helaas!!!... Hoe moeten wij de koper er toe bewegen meer te BETALEN ?????.....

  • no-profile-image

    Han

    @Piet misschien moeten we ons eens bezinnen op de productie wijze van varkens en kippen vlees. Geen toren hoge investeringen meer in technisch vol gepropte gebouwen, maar eenvoudig en meer m2 per dier. Ik denk, dat dit wel eens het medicijn gebruik zou kunnen drukken. Door minder huisvesting kosten kunnen we genoegen nemen met iets minder productie. Trachten we nu ook nog om ons eigen graan te produceren, zodat we ons eigen afval (mest) kunnen verwerken op eigen land, wordt de productie nog goedkoper. Eigen graan is goedkoper dan het graan in brok (twee maal transport, bewerkings kosten, marges etc.) . Wat zijn de mest afvoer kosten per kilo vlees?? Als we al deze kleine beetjes geld bij elkaar optellen, zullen we schrikken welk bedrag dit is per kilo vlees en dat omgerekent op bedrijfs niveau gaat het vermoedelijk over meer dan een inkomen. Als bijkomend product hebben we een diervriendelijk stuk vlees aan de haak. Dit is weer dichter bij de gevoelens van de consument en geeft ons zelfs een mogelijkheid om een iets betere prijs te bedingen.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Ik denk dat de tegenstelling tussen high tech en meer natuurlijk voorlopig zal blijven bestaan. Simpelweg omdat zelfs de highste high tech de natuur niet kan buitensluiten. Op allerlei manieren komt de natuur naar binnen, want volledig afgesloten productie is onmogelijk. Zelfs iemand als Rob Baan die kiemgroentes kweekt binnen met kunstlicht heeft product dat niet vrij is van E. coli-bacteriën. Verder is mijn menig dat boeren de effecten van publiciteit sterk overschatten. En wel in die zin dat die zelden alleen negatief zijn. Bij iedere voedselcrisis worden consumenten bewuster. Dat leidt o.a. tot meer bestedingen aan bio (bio-eieren zijn in Dld niet aan te slepen. Maar ik denk dat andere concepten met toegevoegde waarde (sterrenvlees, vrijeuitloop, etc) ook kunnen profiteren. Ik heb nog nooit een voedselcrisis meegemaakt waarbij consumenten geen voedsel meer kopen. Zelf ben ik bio-boer, maar ook dat is een open systeem, iedereen kan omschakelen van gangbaar naar bio of omgekeerd. Dat de huidige situatie in de veehouderij zulke grote gevolgen heeft heeft heel andere gevolgen. Josien stelt in de discussiebijdrage dat de veehouderij heel efficiënt afval verwerkt. En dat klopt ook. Maar dat er zoveel afval is is helemaal niet zo logisch wellicht. Nederland heeft een sterke voedselindustrie, van cacao, koffie, soja, etc. Maar dat komt deels door tariefescalatie. Onbewerkt product mag gratis de EU binnen, hoe verder bewerkt hoe hoger de heffingen. Voor varkensvlees vanuit Z-Amerika zijn quoteringen (en heffingen - als ik het mis heb dan hoor ik het graag). De tijd dat sojabonen alleen voor de sojaolie geïmporteerd worden (en het sojaschroot als "afval" daarbij) kan wel eens gauw voorbij zijn. Als de Zuid-Amerikanen hun soja naar China vervoeren of zelf omzetten in vlees dan hebben ze niks met die - in hun ogen protectionistische - europeanen te maken.

  • no-profile-image

    Hendrik de broer van Gait

    @Han, Je schets een situatie zoals Demeter boeren produceren. Dat gaat prima maar wat je ook produceert, je moet nooit meer produceren dan de koopkrachtige vraag.

  • no-profile-image

    Han

    Hendrik etc. Ik weet, dat er zo gewerkt wordt door de slimme boeren, maar zij werken voor een beperkt afname gebied. er zal geen bio boer voor de mondiale markt produceren, het past niet in hun denk wereld. Maar de "normale" boer denkt, dat hij de wereld markt moet bedienen en dat zonder zijn inspanning de wereld bevolking zal verhongeren. Dus produceren voor een niet draagkrachtige markt, onbegrijpelijk. Komende dagen zijn er weer twee beurzen, de beurs voor de gewone boer in Assen, veel ijzer en chemie. In Zwolle de bio boeren, veel producten en veel >hoe zet ik mijn product af< en heel weinig ijzer. Voor mij was enkele jaren geleden de Bio Beurs en eye opener, die ik kende uit Oost Europa. Naast machines en input vooral reclame voor je product richting consument.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    @Han, ik ben het met je eens dat een gelukkig dier een gezond dier is!!!... Meer ruimte geeft rust en tevredenheid, daardoor geen stress en geen zieke dieren!!!... Dus; geen ANTIBIOTICA!!!!!..... Oké de uitzondering zal de regel bevestigen. @Huib, vindt dat de boeren de MEDIA in positieve zin onderschatten, dat vind ik ook. Bovendien moeten de boeren alternatieven zoeken om hun afhankelijkheid te verminderen. Wij leven nu in een aanbod-economie, dat maakt de boer/producent kwetsbaar!!!... Han Meshovsk schreef reeds over de voordelen van het gemengde bedrijf. Persoonlijk geloof ik ook, dat het gemengde bedrijf weer haar/zijn Renaissance terugvinden zal. In het bijzonder door het feit dat produkten die buiten de EU verbouwd worden zullen duurder worden.

  • no-profile-image

    onno

    @ Piet, we mogen daar de handel wel degelijk de schuld ervan geven als de handel een onevenredig grote macht heeft om prijs te bepalen. Daarvoor is er zoiets als NMA bij producenten en daardoor wordt er in de EU nu weer agrarische producent verenigingen toegestaan. Daarnaast is er zoiets als business etikette. Door een gebrek hiervan krijgt men dus een dioxine schandaal, credit crunch enz.
    Als we de melkveehouderij als uitgangspunt nemen, deze bedrijven zijn per definitie gemengd. Dat dit dus niet altijd een voordeel is, is wel gebleken. We moeten dus wel uitkijken om dit bedrijfstype niet heilig te verklaren. Ik denk wel dat het gemengde bedrijf een opmars krijgt, waarschijnlijk met een andere reden dan 'duurzame produktie' meer vanuit een investerings en financierings oogpunt.
    Net zoals Han denk ik dat er meer naar de afzet gekeken moet worden. Niet altijd zozeer naar nog meer produkten in de schappen, maar de gedachte "hoe krijg ik het meeste geld in mijn eigen broekzak'
    In Ukraine en Rusland zijn er op beurzen hele hallen met 'streekgebonden' produkten te vinden. Heel leuk om te zien en vooral heel lekker. Misschien is dat een idee voor Nederland. Op de Rai voor elke provincie een stand.
    Han zegt dat we louter en alleen naar een hogere prijs moeten streven. Laten we niet uit het oog verliezen dat een groot deel van de consument het op dit moment ook niet makkelijk heeft. Als we het te duur maken, wordt er helemaal niets meer gekocht. Ik ben zeer duidelijk van mening dat we naar de geldstromen in de keten moeten kijken. En natuurlijk daarnaast naar een hogere prijs.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    @Onno, de omstandigheden kunnen per bedrijf zeer verschillend zijn en daarom niet altijd geschikt voor gemengde structuur. Dat ben ik van harte met jou eens. Gelukkig is een deel van de consument gevoelig voor regionale producten, dat mag gerust mediaal ondersteunt worden (@Huib schreef daar reeds over), ook daar zijn wij het over eens. Nu de Handel, oké zij mogen officieel niet doen wat zij misschien graag willen. Maar toch zullen er aanbieders blijven die hun producten zonodig voor elke prijs verkopen!!!... Dat zijn en blijven de randverschijnselen van de vrije markt-economie. Dat heeft in het bijzonder de gespecialiseerde specialisten kwetsbaar gemaakt!!!... Goed, in de USA is doorstroming een normaal verschijnsel, de ene gaat en de andere komt. Willen wij dat ook in Europa ???...

  • no-profile-image

    onno

    Dat er aanbieders zijn die hun produkten tegen elke prijs willen verkopen is hun probleem. Ik weet zeker dat een iedere ondernemer graag iets aan zijn produkten wil verdienen en niet alleen aan het werk is om hem van de straat te houden.
    Ik ben duidelijk van mening dat er weer verkooporganisaties gevormd moeten worden. Organisaties die de belangen van de ondernemers/leden behartigen. Zoals het nu gaat blijft een heel groot gedeelte niet ondernemer of worden onderdeel van een groot concern als Smithfield. Draaien nu ook met verlies, maar de tendens is niet de juiste en moeten we niet willen. NIet als producent maar ook niet als consument.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Beste Josien, het is volkomen vanzelfsprekend dat Zembla de thema's Gif en Landbouw met elkaar linkt. Geen enkele andere bedrijfsmatige sector gebruikt namelijk ongecontroleerd dergelijke chemische megacocktails in de vrije ruimte en stelt daardoor de totale bevolking bloot aan gigahoeveelheden persistente stoffen. Het is een kapitale denkfout dat er in de land- en tuinbouw (nét als in de industrie) enkel en alleen uitgegaan moet worden van BEHEERSBARE PROCESSEN. Ook de ECOLOGISCHE PATRONEN spelen namelijk een cruciale rol. En die worden in hoge mate de kop ingedrukt, juist door het excessieve gebruik van bestrijdingsmiddelen! Je hebt het over 'MONITORING DOOR ONAFHANKELIJKE KENNISINSTITUTEN', maar feit is dat die helemaal niet meer bestaan. ALLE relevante onderzoeksinstellingen zijn namelijk welbewust financieel afhankelijk gemaakt van OPDRACHTEN, die in dit geval vrijwel uitsluitend van de OVERHEID komen. De vuistregel daarbij luidt al jarenlang: WIE BETAALD BEPAALD! Zodat de opdrachtgever louter op de eigen wens toegesneden resultaten en adviezen krijgt aangereikt. Alles wat niet in 's overheids kraam (en in die van de CAPTAINS OF INDUSTRY te pas komt, verdwijnt gewoon in de cylindrische archieftrommel! Daarom zijn zowel de TOELATING, het GEBRUIK, als de HANDHAVING van de wetsconforme toepassing van chemische bestrijdingsmiddelen volkomen ontspoord. TEN KOSTE VAN DE VOLKSGEZONDHEID! Je praat listig heen om de LEUGEN VAN VERBURG! Die minister beweerde dat het totale bestrijdingsmiddelengebruik met 86% was verminderd, maar dat bleek een moedwillige verdraaiing van de werkelijkheid te zijn. Het betreft bovendien THEORETISCHE MODELLEN en het gaat slechts om hooguit de helft van het door Verburg genoemde percentage. Dat grenst aan het criminele en staat op zeer gespannen voet met de aan de overheid voorbehouden VERANTWOORDELIJKHEID VOOR DE VOLKSGEZONDHEID! Die verantwoordelijkheid staat of valt met de deugdelijke controle op TOELATING en GEBRUIK van chemische bestrijdingsmiddelen. Deze belangrijke taak is toebedeeld aan het C.G.T.B. en je hebt zelf in Zembla kunnen zien welk een stoethaspel daar directeur is gemaakt. Ik zeg het even kort: het C.G.T.B. laat vrijwel alle middelen toe en controleert niets! Easy money dus. Voor zowel de overheid, de industrie, de agri-sector en last but not least: voor het C.G.T.B. zélf!

  • no-profile-image

    Han

    Leo v.d.Burg. Een reeële voorstelling van zaken je onderstaand betoog. Het feit dat de betaler bepaalt, is in onderzooeks land net zo oud als het ontstaan van particuliere onderzoeken uitbesteed aan overheids / universitaire laboratoria tegen betaling. Nog even de C.G.T.B. deze commissie zou vermoedelijk perfect werk kunnen afleveren als ze zelf onderzoek zouden doen, maar zo iedereen weet bestaat het toelaten van bestrijdingsmiddelen en medicijnen uit het innemen en doorkijken van dikke lijvige dossiers aangeleved (soms meer dan 1 mtr. dik) door de aanvrager. Deze laatste heeft dus alle belang bij goedkeuring en zal, zo is bekend van klokkenluiders, het niet passend onderzoeks resultaat bagatelliseren of geheel weglaten uit de rapporten. De mensen die deze aanvraag rapporten schrijven, zijn zeer bekwame chemici of apothekers met feeling voor ambtelijke rapportage en een talent voor jargon gebruik. Het zou mijn vakgenoten sieren als ze eens iets kritiser worden op het overheids functioneren en het politieke bedrijf.

  • no-profile-image

    Han

    Onno. Je hebt je twijfels over een hogere boeren prijs, omdat veel burgers het al zo slecht hebben. O.K. jij je gelijk maar hoeveel is een prijsverhoging van zeg 20 % op de dam van de boer voor de consument? Gaan een groot deel van de producten niet 5 á 7 over de kop voor ze in de winkel liggen? In dat geval zou de eind prijs ca. 4 % hoger zijn. De marge vor be- en verwerking hoeft immers niet mee omhoog. Nu nog even de gegevens van een vorige TV uitzending over de hoeveelheid voedsel, die wordt weggegooid, dat is 20 %. Hieruit kunnen we concluderen, dat er per saldo voor de consument nog 10 ä 15 % op zijn voedsel uitgaven te besparen is en dat terwijl de boeren prijs op een kostendekkend niveau is gebracht. gemiddeld zul je zien, dat de mensen die het meeste eten weggooien echt niet de rijksten zijn, maar wel de mensen die ondoordacht inkopen en te angstig omgaan met de >eind data< en het eten van leftsover zien als armoede. Waarom wel klagen over stijging van voedsel prijzen en het >normaal< vinden dat huren of lonen elk jaar stijgen zonder dat er meer voor wordt gepresteerd? Onno op dit moment >betaald< de voedselproducent de zgn. economische vooruitgang, die mogelijk is gemaakt door leningen van niet gedekt geld.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Inderdaad beste Han, men kan tegenwoordig niet kritisch genoeg zijn tegenover alles wat van de overheid komt. Dat geldt niet alléén voor boeren, maar loopt helaas als een dikke rode kabel door onze hele samenleving! Alles is dankzij de politici volkomen verkankerd en veramerikaniseerd en het 'make that it can happen-beginsel' lijkt wel bindend voorgeschreven in politiek en openbaar bestuur. Ook dat CTGB is daarvan een schoolvoorbeeld. Ik schrok me rot toen ik in Zembla zag wie daar directeur is: Bart Bosveld. Op zich een heel aardige knul en oud-collega, maar wél eentje die overcompleet was bij WUR-Alterra en waar dus een baantje voor moest worden gezocht waarin hij DIENSTBAAR AAN DAS KAPITAL kon zijn. Nu beslist hij dus over toelating en gebruik van middelen zoals Imidacloprid, waardoor inmiddels de bulk van de bijenvolken het loodje dreigt te leggen. En je weet het: zonder bijen geen bestuiving en zonder bestuiving geen agri-productie! Datzelfde geldt voor het excessieve gebruik van de door mij eerder genoemde megacocktail aan gifstoffen waaraan onze nuttige insecten en vogels worden blootgesteld. Al die dieren vervullen gratis een onschatbaar waardevolle rol in het agrarische ecosysteem, maar zij worden mét de enkele schadelijke teeltbelagers volkomen uitgemoord. Dat merk je niet meteen aan talrijke soorten zoals Koolmeesjes en Pimpelmeesjes, maar kritischer vogels zoals vliegenvangertjes zijn al bijna verdwenen. Zelfs de Huismus is al op heel veel plaasten zeldzaam geworden! En waar blijven de o zo nuttige Zweefvliegen en Vlinders? Inderdaad: allemaal uitgeroeid met TOEGELATEN MIDDELEN! Voeg daarbij de voortdurende blootstelling aan - en contaminatie met - de hele bonte mengeling aan persistente Gechloreerde Koolwaterstoffen en Policyclische Aromaten waaraan boer, burger en vooral de hele plattelandsbevolking voortdurend bloot staan er er zijn meer dan voldoende redenen om de hele Bestrijdingsmiddellenwetgeving en Handhaving daarvan grondig te herverkavelen.

  • no-profile-image

    onno

    @ Han, je zegt het zelf al.. De prijzen gaan tussen producent en consument stevig omhoog. Mijn eerdere betogen zijn altijd geweest dat de geldstromen zichtbaar gemaakt moeten worden en meer geld naar de veehouder/akkerbouwer moeten. Elk bedrijf moet op zijn tijd reoganiseren en de zaken verscherpen. Ik zie dat helemaal niet terugkomen in de landbouw. Ja een fusie tussen Campina en Friesland waarbij de tak die het meeste rendement oplevert verkocht wordt aan Arla. En wel met een rotsmoes.
    Domweg verhogen van de prijs lost niets op, maakt mensen alleen maar lui. Begrijp me goed, ik ben zelf ook eigenaar en veehouder, dus helemaal goed als iemand mij 60 euroct per liter melk betaald. Maar in feite slaat het nergens op en zal de consument nog voorzichtiger maken met aankopen.
    In de primaire landbouw rekent men alles na tot 10 cijfers achter de komma, maar zodra het van het erf af is interesseert zich niemand er meer voor. Terwijl juist daar het meeste geld verdient wordt en te halen is.

  • no-profile-image

    Han

    Onno. Ik ben net terug van de Beurs voor biologische boeren. Een verademing t.o.v. de mechanisatie beurs die ik gisteren heb bezocht. Binnen de groep bioboeren wordt constant nagedacht ,wat kunnen we afzetten en hoe doen we dat, zodat wij het beste resultaat halen. Ik sprak met een collega die wil trachten met een groep biologische melkveehouders een nieuwe co-op op te zetten, om eigen krachtvoer te maken en zelf de zuivel te valoriseren. Vrij van de uit hun krachten gegroeide fabrieken, die niet meer door de leden eigenaren te controleren zijn en waar de marges langzamer hand de pan uit rijzen terwijl de fusies zijn gedaan om de marges te verkleinen. Maar deze mannen willen vooral meer controle op wat er in het voer gaat, liefst geen afval dat net wel of net niet aan overheids norm voldoet m.b.t. gif, ongewenste residuen, schimmels etc. Hier zouden alle dierhoudende boeren aan moeten gaan denken, zolang de alles overheersende handel de macht heeft om zelfs de veiligheids marges wettelijk te verhogen (roundup residu is met factor 4 verhoogd in Brussel) zullen excessen als nu met dioxine schering en inslag worden met van allerlei dubieuse toevoegingen aan het voer. De bedrijven hebben zichzelf zo groot gemaakt, dat we kunnen spreken van To Big to Faill. De boer en de consument zijn uit eindelijk de SIGAAR.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Han, een paar maanden geleden liep er in het Agd het forum 'Bewuste keuze voor een betere wereld' dat door Ineke de Wild uit Uden was opgestart. Daarin werd ook gediscussieerd over methoden om los te komen van de wurggreep van de veevoerindustrie. Het wordt almaar duidelijker hoe noodzakelijk het is dat boeren zélf cooperatief hun eigen veevoerlijnen gaan opzetten. Vertrouwd, veilig en betaalbaar! Met name Jeroen, Oekraine, heeft daarin toen goede ideëen geopperd. En zo zouden er ook samenwerkingsverbanden moeten komen om de eigen producten te vermarkten. Dat moet door middel van platte organisatiestructuren en niet via alle tussenhandelschakels die momenteel nog alle beleg van de boerenboterham af roven.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Zo is het @Han en @Leo, er zijn veel dingen uit hun jasje gegroeid!!!... En nu zitten wij met de gebakken peren!!!... Maar helaas (denk ik), het omdenken zal nog wel even duren!!!... Ondanks alles is duidelijk geworden dat de massa-productie haar grenzen kent!!!... Voor veel boeren kan het zelfs bloed, zweet en tranen kosten!!!, helaas!!!...

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Inderdaad Piet en weet je wat eigenlijk heel erg zuur is? De kritische (en dus linkse) beweging heeft al veertig jaar geleden hiervoor gewaarschuwd en dat staat allemaal zwart op wit. Begin jaren '70 publiceerde Stichting Natuur en Milieu de nota's "Bio-industrie: na ons de zondvloed" en "Bio-industrie: Augiasstal in natuur en landschap". Beide nota's werden zowel door LNV als door de boerenstandsorganisaties en de Rabobank als voorbedrukt toiletpapier gebruikt. Maar ieder woord dat er in staat is inmiddels uitgekomen! Het wrange is, dat boeren 'links' nog steeds als vijand zien (Wakker Dier bijvoorbeeld), terwijl zij volcontinu door rechtse teken worden leeggezogen! Het zou agri-Nederland zeer zeker ten goede komen als het realiteitsbesef daar eindelijk eens zou doordringen.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Ik wil eigenlijk terug naar het uitgangsthema van het artikel van Josien. In 2008 en 2010 deed ik onderzoek in de Noord Hollandse bollenstreken langs de duinen en in de gemeente Zijpe. Ik ben me rot geschrokken van de gigahoeveelheden gif die er daar op de bollenvelden worden gespoten. Maar niet enkel op bollen: ook op gras- en akkerland. Daarbij worden ook vaak de perceelsranden, sloten, greppels en paden 'meegenomen' en ik heb geen enkele controle daarop geconstateerd. Het zijn relatief dichtbevolkte gebieden met veel lintbebouwing, waardoor de bewoners continu blootgesteld worden aan de sproeinevel en verdampingsresiduen van middelen die dan wel 'toegelaten 'zijn, maar dikwijls op termijn kanker kunnen veroorzaken. Ook kunnen zij het menselijke immuunsysteem aantasten of tot groei- en vruchtbaarheidsstoornissen leiden. Over zulke inktzwarte kanten van de 'agrarische economische hoeksteen van onze samenleving' wordt al jarenlang angstvallig gezwegen. En dat is in feite ronduit crimineel! In de Zembla-reportage kwam duidelijk naar voren dat CTGB-directeur Bosveld letterlijk met de mond vol tanden zat toen hem veiligheidskritische vragen werden gesteld. Wij mogen dus ook grote twijfels hebben aan de deugdelijkheid en deugdzaamheid van de toelatingscriteria voor persistente bestrijdingsmiddelen en toxische gewasbeschermers. Inmiddels lijkt mij de slogan "Bloemen houden van mensen" wel achterhaald. Tenzij het in grafkransen verwerkte bloemen betreft!

  • no-profile-image

    onno

    @Han. En dat bedoel ik maar. Het gaat er niet om of om 'bioboer' of conventioneel te zijn. Voor beide is een markt, het een is niet beter dan het andere. Maar beiden moeten streven naar een goede en gezonde produktie en inderdaad de etiek moet zijn om niet op het randje van de wetgeving te balanceren. We zijn in feite in een groot restaurant bezig. Dat moet het besef zijn.
    De collega, zoals je beschreef, gaat dus doen wat ik al eerder beweer, tijd voor een nieuwe cooperatie en zorg ervoor dat je over een paar jaar niet weer in hetzelfde grapje zit.
    @Leo. Hype's creeeren is men vreselijk goed in. Wordt tijd dat mensen op kantoor weer eens aan de 50 urige werkweek gaan. Kunnen ze niet overal vreselijk over doordrammen en onderbuikgevoelens voor ontwikkelen. En zodoende hele bevolkingsgroepen dwars zitten. Ik heb al heel vaak gevraagd om een zinnig antwoord te krijgen op de vraag: wat is er mis mee, als iemand besluit, die alles tip-top voor elkaar heeft met 10 hokken kippen, besluit om er 100 aan elkaar te plakken.
    En om de tendentieuze onzin dan maar te bevestigen, Dit stond in de Telegraaf:

    De enorme stallen zijn niet alleen aan aantasting van het welzijn van de dieren, maar zorgen ook voor grote milieuoverlast door mest. De gezondheid van omwonenden loopt gevaar door de uitstoot van fijnstof en door ziektekiemen, stelt Milieudefensie. Vorig jaar overleed een vrouw door besmetting met de resistente ESBL-bacterie. Deze is ongevoelig voor de meeste in Nederland gebruikte antibiotica.

    En dit wordt onderschreven door WUR... Dat met ons boerengeld wordt gefinancierd. Ik heb heel veel goede Nederlandse woorden in mijn hood nu, maar Robert Bodde wordt dan niet blij. Dus ik laat het maar bij; Ik wordt hier niet vrolijk van en lichtjes geirriteerd.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Onno, je kunt mij wel van hypevorming betichten, maar ik geef alleen maar weer wat ikzelf heb gezien of wat mij door insiders is verteld. Er wordt al een halve eeuw gewaarschuwd voor de grote gevaren van de excessieve schaal waarop in de agri-industrie met dieren en gewassen en met de daaruit voortvloeiende gezondheidsrisico's wordt omgesprongen. Dat is helaas in ons land steeds door confessionele bestuurders aangegrepen om er nog een schepje bovenop te doen. Het jarenlang doodzwijgen van de q-koorts heeft bewezen waar dat op kan uitdraaien. Het besef begint nu door te dringen dat woorden en begrippen als "Verantwoord", "Toekomstgericht" en "Duurzaam" geen linkse verzinsels maar keiharde noodzaak zijn. Boeren en investreerders die dat niet willen inzien kunnen dus beter afhaken. By the way: emigreren leidt slechts tot uitstel van executie, want het hele mondiale agri-roer zal om moeten. Such is life!

  • no-profile-image

    Han

    Leo ik wil je een uitspraak uit de Stentor van vanmorgen naar aanleiding van een boek over afval niet onthouden. Het sleutelwoord voor >duurzaamheid< is >verdiencapaciteit<. Duurzaam moet dus bijdragen aan de zgn. >economische groei< en anders is het over en sluiten.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    ''Natuurlijk of Duurzaam'', laten we het maar bij ''natuurlijk'' houden dan hebben wij nog genoeg te doen!!!... De overige mogelijkheden worden sowieso verkeerd begrepen of uitgelegd. De huidige Boer moet leren nadenken!!!... En niet alleen luisteren naar de adviseur's, die meestal voor hun eigen parochie preken!!!... Want wie moet de rekening betalen als er een kink in de kabel komt ??? De adviseur of de boer ??? ;de boer/producent denkik, of?. Het wordt gewoon hoog tijdt dat wij diep nadenken over onze afhankelijke situatie, waar wij als boer/producent bijna geen greep meer op hebben.

  • no-profile-image

    onno

    @Leo.Vorige week heeft een dronken automobilist iemand doodgereden. Ik beticht jou als autorijder er toch ook niet van dat JIJ een dronken lap bent??? En juist hier erger ik me helemaal groen aan. Jij beticht mij indirect dat ik een milieu vervuiler ben en dieren mishandel omdat ik in het buitenland zit en omdat er hier en daar ondernemers zijn die er een zooitje van maken, schakelt jij en men een hele beroepsgroep gelijk met uitwassen. Als Geert Wilders zoiets doet met onze immigranten hebben de meesten een grote mond, maar jij mag zoiets wel beweren over de landbouw. Double standard en hypocriet. We hebben biogas installaties, waterhergebruik en luchtwassers in de koe-stallen. Niet duurzaam???Ik daag een ieder uit, dat zodra onze project operative zijn een objectief oordeel te geven. En niet een schreeuwerig iets. Je hebt ook nog geen antwoord gegeven op mijn vraag over de 10 of 100 hokken...
    Q-koorts is al zo lang aanwezig en heeft niets maar dan ook niets met schaal te maken. In de tijd dat mijn grootvader 30 koeien had mochten geiten en schapen niet bij de koeien en juist om Q-koorts redenen.
    Waar menig even aan voorbij gaat is dat landbouw ook wetenschap is met voortschrijdende inzichten. 20 jaar geleden was de auto een hele grote loodvervuiler, is ook veranderd omdat we meer techniek in huis hebben. Evenzo in de landbouw. We meten en weten steeds meer en kunnen steeds nauwkeuriger te werk gaan.
    Men of jij beweert dat je je info krijgt van insiders en doorgeeft. Wat ben ik dan? Een marsmannetje? Kom maar eens met wat constructiefs, zodat we een export tak dat voor 60% voor het Nederlandse handelsoverschot zorgt nog beter te maken. Een constructieve oplossing voor de chronisch lage prijzen die harwerkende mensen krijgen. Schreeuw daar maar eens over....

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Han, natuurlijk moet 'duurzaamheid' niet betekenen dat er niet van het bedrijf te léven valt. Maar daar zit hem nu juist de kneep. Op de keeper beschouwd verdienen de meeste boeren tegenwoordig amper het minimumloon. Dat komt overwegend door de loodzare lasten die er door alle waanzinnig hoge investeringen op hun bedrijven drukken en door de styructureel neel te lage prijzen die zij voor hun producten ontvangen. Het gros van de boeren werkt zodoende vooral voor de Rabobank en andere financierders. En dan durft men zich ook nog 'vrij ondernemer' te noemen. Ik denk dat er met een duurzame bedrijfsvoering op termijn een goede toekomst te realiseren is. Niet 'mega' of 'giga', maar 'normaal' moet het sleutelwoord worden. Zoals het al honderden jaren op het platteland ging voordat de Zwelbasten toesloegen. Er wordt van niemand verwacht dat men met de zeis gaat maaien, met de riek gaat rooien of met de vlegel gaat dorsen. Hoewel er voor die laatste activiteit tegenwoordig vlegels genoeg voorhanden zijn. In driedelig pak, met slabber voor en gaatjesschoenen aan! Beste Piet, "adviseurs" adviseren meestal zichzelf rijk. En "standsorganisaties" zorgen er in het algemeen vooral voor dat zij zélf op stand kunnen leven. Met de zogenaamde cooperaties is het van hetzelfde laken een handgesneden Van Gils pak. Boeren dénken dat zij Lid zijn van marktcooperaties, maar in feite zijn zij gewoon de Lul. En dat komt alleen in figuurlijke zin op hetzelfde neer!

  • no-profile-image

    onno

    Giga-goed en mega-gezond heb ik liever dan normaal...Laat de landbouw zichzelf ontwikkelen zonder tendentieus gezeur..Inderdaad heb je een punt met cooperaties. De gedachte van een cooperatie is goed, alleen de uitvoering van die gedachte rammelt behoorlijk tegenwoordig.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Inderdaad Onno. Het basisprincipe van landbouwcooperaties werd gelegd door de oprichting van Boerenleenbanken, maar dat staat wel erg vér af van hetgeen waarmee de Rabo zich tegenwoordig bezig houdt. Met de zuivelcoorperaties verliep het idem dito van hetzelfde. Die fout moet dus niet nogmaals gemaakt worden. Cooperaties moeten zuiver en alleen van en voor de aangesloten leden zijn en het belang van de eigen achterban nastreven. Dat is bij de hedendaagse fake-cooperaties allang niet meer het geval. In de top van Friesland Campina weet men waarschijnlijk niet eens meer hoe en koe eruit ziet! En in de Rabotop kent men nog slechts virtuele typegeiten en bancaire zwijntjesjagers.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    @Onno, u denkt in het groot en werkt graag in het groot. Daar heb ik niets op tegen, als men dan ook nog op een diervriendelijke manier met het vee omgaat, is er in principe niets mis mee. Maar als men in NL ---vaak onder zware financiele lasten gebukt gaat--- en jammert voor betere prijzen, wordt het toch tijdt dat er nagedacht wordt ??? NL is export-afhankelijk en krijgt steeds meer concurrentie!!!... Van haar buurlanden zelfs!!!... Is het dan realistisch nog op betere prijzen te mogen rekenen ? Onno ???

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Beste Piet, ik denk dat Onno aan het stappen is in Kiev. Maar in die 'betere prijzen' heb ik ook een hard hoofd. We zien inderdaad al dat de direct omliggende landen concurreren met onze boeren. En de voormalige Oostbloklanden zijn keihard in ontwikkeling. Dankzij de EU kan daar veel goedkoper én grootschaliger geproduceerd worden dan in ons kleine landje tussen de IJmuidense Pieren en de grensovergang Dinxperloo. Bovendien kost arbeid daarginds maar een fractie van wat het hier kost. En omdat Alle westerse transporteurs postbusbedrijven in die landen hebben en daar hun truckdrivers ronselen, zijn de vervoerskosten ook nog eens veel lager dan de onze. Daar valt gewoon niet tegen op te concurreren. Daarom zie ik ook veel in kleine Nederlandse regio-cooperaties die tegen goede prijzen verantwoorde producten op de markt brengen. En die markt hoeft juist helemaal niet mondiaal te zijn. Hoe kleiner hoe beter zelfs! Want transport kost brandstof en brandstof is eindig. Of het kost gewassen die ook voor de voeding geteeld kunnen worden. De winst moet tenslotte érgens vandaan komen.

  • no-profile-image

    josien kapma

    Leo, Piet, graag heel specifiek zijn. Zal de verbeterrichting zoals die nu door de experts voorgesteld wordt in de gangbare NL landbouw, namelijk: (nog meer borging- en kwaliteitssystemen, controleren van reststromen, afschermen van teelten van het milieu, emissiebeperking) ooit jullie zorgen weg kunnen nemen?

    Jullie willen het roer omgooien, minder intensief maar wel duurzamer. Kun je vertellen hóe dat zou moeten? Wat is dan het ideale Nederland? Wat gaan we maken, wat gaan we eten en hoe gaan we geld verdienen dat eten te kopen?

  • no-profile-image

    Sybren

    Het zal denk ik nooit perfect worden. Maar het ideale is niet om meer intensieve bedrijven in NL te hebben, daar is het gewoonweg te klein voor. Duurzamer zoals het hebben van zonnepanelen, windturbines of biogas-installaties waarmee men "eigen stroom" kan gebruiken. En men moet misschien gewoon niet om de voor de hoogste productie te gaan, maar gewoon beetje meer middenmoot. Het streven om koeien of varkens vol voer en anti-biotica geven of gewassen vol te spuiten of bemesten om zo een hoog mogelijke productie te behalen moet worden vervangen door een beetje minder productie met daardoor minder gebruik van anti-biotica en bestrijdingsmiddelen, kunstmest etc. Ik denk de boer/producent kan een hele grote rol spelen om voor de NLse consument goed of beter imago te krijgen.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Beste Josien de 'experts' noemen een aantal zaken die heel cruciaal zijn voor noodzakelijke koerswijzigingen in de agrobussiness. Maar zulke veranderingen moeten naar mijn overtuiging uit de lengte én uit de breedte komen. Sybren geeft dat ook al aan en ik ben het helemaal met hem eens. Veel van deze zaken zijn afgelopen jaar ook al bediscussieerd in de fora van Agd.nl Met name naar aanleiding van artikelen over de visies en overtuigingen van prof dr Jan Douwe van der Ploeg ('Jan Douwe van der Ploeg: Nederland heeft last van zijn remmende voorsprong') en het artikel 'Bewuste keuze voor een betere wereld ' van de hand van Ineke de Wild kwamen goede suggesties naar voren. De overtuiging dat er béter gewerkt kan gaan worden aan het ontwikkelen van moderne vormen van het aloude Gemengde Bedrijf blijkt door heel wat mensen gedragen te worden. Daarbij zal er dan wél rekening mee moeten worden gehouden, dat er tegenwoordig vanwege het gevaar van virale- en bacteriële infecties wettelijke beperkingen worden gesteld aan het houden van meerdere diersoorten op hetzelfde bedrijf. Maar door bedrijfsrisico's te gaan spreiden door middel van een vorm van 'meersporenbeleid', met naast veehouderij ook segmenten als akker-of tuinbouw en fruitteelt, zou een situatie bereikt kunnen worden waarin men minder afhankelijk is van sectorale prijsfluctuaties. Sybren geeft terecht aan dat veel boeren tegenwoordig al een inkomensbestanddeel genereren uit windenergie of biogas-installaties. Daar zou heel makkelijk ook zonne-energie aan kunnen worden toegevoegd, want op de daken van stallen en loodsen passen heel wat collectoren. Verder genereren veel agrariërs neveninkomsten uit recreatie (boerencamping, caravanstalling, boerengolf, maisdoolhof etc), kaasmakerij, winkel aan huis of door het bedrijf als Zorgboerderij in te richten. En last but not least is er uiteraard een scala aan Natuurfuncties waarvoor beheervergoedingen verkregen kunnen worden. Het moet ook vanzelfsprekend worden dat alle reststromen via verantwoorde circuits worden afgevoerd. Inhakend op het gifprobleem in de bollenteelt wil dit dus betekenen, dat organisch materiaal (plantendelen, afdekstrooisel) dat afkomstig is van bollenpercelen, als Chemisch Afval wordt behandeld. In de Zembla-documentaire "Gif in de Bollenstreek" is te zien wat er dikwijls in de praktijk gebeurd. Tuinders storten dat organische materiaal namelijk aan de rand van het perceel en de daarin aanwezige residuen van giftige stoffen spoelen uit en komen geconcentreerd in het oppervlaktewater terecht. In feite zou ook erg veel mest uit de intensieve veehouderij (vanwege het overdadige gebruik van antibiotica) en de champignonteelt als chemisch afval verwerkt moeten worden. En in plaats van uitgesorteerde aardappelen op afvalhopen te storten (wat erg veel telers doen) zouden die ook prima als veevoer gebruikt kunnen worden. Doodzonde om die te laten verrotten en zodoende nieuwe infectiehaarden voor Bruinrot en Ringrot te ontwikkelen. Gevoelige teelten zouden (veel meer dan in de praktijk gebeurd) adequaat moeten worden afgeschermd. Dat geldt zéker voor genetisch gemanipuleerde gewassen, maar ook voor teelten waarvan al op voorhand te voorzien is dat zij schadegevoelig zijn. Ondernemen is namelijk vooruitzien én anticiperen. Dat vergeet de boerenstand tegenwoordig stelselmatig en daarom sjokt men jaar in jaar uit braaf achter de gevestigde orde aan. Een orde die zich jarenlang blind en doof heeft gehouden voor alle problemen die de immense groeistuipen in veehouderij, land- en tuinbouw hebben veroorzaakt. Alle groei is namelijk eindig en de natuurlijke grenzen van de agri-groei zijn al jaren geleden gepasseerd en worden sindsdien stelselmatig met voeten getreden. Al in de jaren '70 en '80 heeft Sicco Mansholt daarvoor gewaarschuwd, maar hij werd weggehoond. En nu scheld men luidkeels op Herman Wijffels, omdat die de dingen bij hun naam durft noemen. Boeren vormen de basis van de voedselproductie, maar zij walsen al jarenlang zélf over de basis van alle léven - de natuur - heen! Hoogste tijd om daaruit lering te trekken! (zie ook het Agd forum "Veel agrariërs in financiële en psychische nood')

  • no-profile-image

    koetje

    De hoogste tijd voor nieuwe allianties Leo?

  • no-profile-image

    Sybren

    Het is natuurlijk niet de veehouderij alleen die verantwoordelijk is voor deze tendens die sinds jaren 60 aan de gang is. De politiek, handel en alle gerelateerde industrie ook. Sicco Mansholt vond eerst ook dat alles groter moest worden. Nooit meer honger in de wereld. In de USA was en is deze gedachte ook zo. We zijn sindsdien allemaal mee ingzuigd in deze tendens. Sicco Mansholt heeft later wel ingezien dat het verkeerd ging komen. Deze tendens heeft voor een tijd gewerkt maar nu moet er wel zeker wat gebeuren, want zo doorgaan kunnen we zeker niet. Er is nog steeds honger en de vrije wereldmarkt heeft al aangegeven dat dat juist averechts werkt. Ja voor de grote jongens zoals de Rabo, Fonterra, FC enz werkt het. Men moet gewoon een stapje terug wat betreft de productie, maar wel innovatief en duurzaam mee en daar kan NL ook een goed voorbeeld in zijn. De grenzen dicht (als Europa gesproken) voor in- en uitvoer van agrarische producten om gesleep van producten te stoppen en dat iedere regio eerst zelfvoorzienend kan zijn, indien er noodzaak voor een bepaalde product is dat er dan gehandeld kan worden en niet meer dat gedump waar het zo goedkoop mogelijk is wat er nu gaande is.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Beste Leo, ''de winst moet ergens vandaan komen''. Dat is waar!!!... Beste Josien, in eerste instantie maak ik mij zorgen om het verlies wat zeer waarschijnlijk regelmatig zal komen!!!... Mij dunkt dat de gemiddelde NL boer/producent haar/zijn optimisme moet inruilen voor realisme!!!... Verder moet ik erkennen dat ik nu als mosterd na de maaltijd kom, want Leo heeft reeds een uitgebreid betoog geschreven.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Beste Sybren, ik deel jouw mening. In het bijzonder een stapje terug spreekt mij aan!!!... ''Minder kan ook meer zijn'',daar moeten de veehouders over nadenken en zo mogelijk meer eiwit-producten zelf verbouwen o.a. Lucerne, lupinen, klaver, erwten enz.

  • no-profile-image

    josien kapma

    europese grenzen dicht, zegt sybren. 'Continentale landbouw', dat is ook wat varkenshouder Paul Jansen hier regelmatig verdedigd. Dat heeft zeker aantrekkelijke kanten, maar het lost het probleem denk ik niet op. We gaan elkaar binnen europa dan beconcurreren. NL zal nog altijd heel europa van melk willen voorzien, en van varkensvlees, etc. (Vanuit Portugal denk ik zelfs, nee, laat NL aub voor Azie produceren, dan houden we hier onze eigen lokale markt... )
    Op het wereldtoneel maken we onszelf snel en voorgoed overbodig. Want Europa krimpt qua consumptie alleen nog maar, terwijl van de rest van de wereld, met name de BRICS (Brazil, India, Russia, China en South Africa) enorme groei verwacht wordt.
    En tenslotte zullen we als Europa zijnde, 'gedoe' krijgen over andere sectoren. Mag niemand meer bij onze afzetmarkten? Dan krijgen we dus ook geen koffie meer, of olie of textiel...

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Josien zoals jij het stelt heb ik het noch bedoeld noch geschreven. Ik heb nooit voor ogen gehad (en zal dat ook nooit hebben) dat wij als productieland een eilandje op planeet Aarde zouden moeten vormen. Ik stel alleen dat het not done is om te menen dat wij in ons piepkleine landje de hele wereld van agri-producten kunnen voorzien. Dat rampzalige streven gaat hoe dan ook leiden tot nog verder gaande vergiftiging, vermesting en verwording van de secundaire én primaire leef- en productieomstandigheden. Daarom pleit ik voor matiging van de productie ten behoeve van een verbetering van de kwaliteit voor kleinere markten. En om daarvan de rentabiliteit te verhogen en zeker te stellen lijken mij kleine cooperatieve samenwerkingsverbanden een juiste organisatievorm om duurzame doelen te bereiken. Ik heb het helemaal niet gehad over koffie, thee, katoen, linnen, olijf- of palmolie. De discussie gaat over onze binnenlandse agri-productie en de manieren waarop die in de toekomst duurzaam én rendabel kunnen worden en blijven. Beste Sybren, jij begrijpt precies wat ik bedoel met productiematiging en verkleining van markten. Dat er op de wereld altijd honger zal blijven bij een ongewijzigd populatieniveau is evident. Er leven gewoon veel te grote concentraties mensen in gebieden die zich qua klimaat en bodemgesteldheid totaal niet lenen voor het produceren van voldoende voedsel. Extra eten daarheen slepen zal alleen maar voor nog meer nieuwe monden zorgen, waardoor de problemen alleen maar groter zullen worden. Inmiddels zien ook de VN, UNESCO en WHO dit in. Inderdaad Koetje Boe, er moeten snel nieuwe allianties gevormd worden die voortkomen uit conglomeraten van samenwerkende boeren en die zich inzetten om het gemeenschappelijke doel - een duurzame bedrijfsvoering met verantwoorde kwaliteitsproducten voor overzichtelijke markten - te bereiken. Beste Piet, ook het aspect van het verbouwen van eiwitrijk ruwvoer en het aanwenden van producten als melasse, bierborstel etc kwam al aan de orde in het AGD forum 'Bewuste keuze voor een betere wereld'. Dat is makkelijk na te bladeren mits men toegang tot die site kan krijgen.

  • no-profile-image

    Sybren

    Beste Josien, ik denk dat je me niet helemaal begrijpt. De grenzen hoeven niet hermetisch dicht. Er moet wel handel blijven. Zoals Europa koffie, olie etc invoert wordt Mercedes, DAF etc weer uitgevoerd. Waar het hier omgaat zijn agrarische producten ofwel primaire levensbehoeftes hoeven niet over de hele werld te worden gesleept en elk continent kan beter zelfvoorzienend zijn en als er evt behoefte is voor import van een bepaald product kan daar in gehandeld worden. Maar ten eerste moet Europa eerst voor eigen behoefte produceren. Want NL kan onmogelijk de hele wereld voeden. Want als een of andere markt, zeg maar bv China straks wegvalt omdat die meer zelfvoorzienend zullen worden zit je ineens weer met die hele productie opgescheept. Net zolas hier in de USA 2 jaar geleden met de zuivel gebeurde, waar een groot deel van de exportmarkt wegviel, waarbij melkprijzen als een baksteen naar beneden kelderden. Je kan onderlinge concurrentie krijgen in Europa stel je, maar de optie voor kleinere cooperaties zoals Leo die beoogt zijn geen slecht idee en kan ik mij ook goed bij vinden.

  • no-profile-image

    koetje

    Ik zit meer te denken aan verrassende allianties tussen boeren én burgers Leo.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Stilstand is achteruitgang hoorde je vaak de afgelopen decennia in de AGRO_SECTOR. Nu is de tijd aangebroken dat wij kwaliteit boven kwantiteit moeten stellen. Leo en Sybren schreven daar reeds over. Koetje Boe denkt aan alliantie's tussen boeren en burgers, ook dat vind ik zeer postief. De nederlandse boer/in moet meer aan haar/zijn afnemer denken en voorzover mogelijk daaraan voldoen. Als de normaal denkende burger dat begrijpt mag daar ook een fatsoenlijk prijskaartje aanhangen. De wereld van voedsel voorzien is op den duur sowieso niet haalbaar in NL. De mensheid moet zichzelf gaan verzorgen en zonodig verhuizen. Ook dat is niets nieuws onder de Zon.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Kijk, zo komen we tenminte verder. Beste Sybren en Piet, wij zitten denk ik redelijk op dezelfde golflengte en dat geldt ook voor jou, Koetje Boe. Want ik neem aan dat je niet doelt op de alliantie via het Boer zoekt Vrouw-concept? In dat mini-cooperatieve marktsegment zijn weinig andere mogelijkheden te bedenken dan de 'Boerin zoekt Burger-optie' of de 'Boer zoekt Man-module'. Daar lijkt me eerlijk gezegd geen droog brood mee te verdienen. Maar even serieus: al in de jaren '70 waren er fruittelers die vruchtbomen ter adoptie aan burgers aanboden en later kwamen er ook adoptiekippen. Maar dat zie ik ook al niet als een redelijke mogelijkheid voor bedrijven van enige omvang. Bij manege's kennen we al jarenlang de verzorgpaarden en er bestaan ook veebedrijven waar koeien en varkens geknuffeld kunnen worden. Ik vind dat allemaal nogal gedegenereerd gedoe. Aan de andere kant zijn er natuurlijk de vrijwilligers die de boer helpen met landschapsonderhoud zoals wilgen knotten, heggen snoeien en sloten schonen. En niet te vergeten de weidevogelbeschermers, die helaas dikwijls meer stuk maken dan ons lief zou moeten zijn. Ik zie wél een mooie taak voor burgers bij het in maiskiemolie dompelen van ganzeneieren in het voorjaar, maar ik ben bang dat dit weer op allerlei bureaucratische problemen zal stuiten. Verder denk ik niet dat burgers verdienstelijk kunnen zijn bij het handmatig namelken van tweehonderd koeien of het door de wasbeer halen van vijfduizend mestkeuen. Al zou dat beslist voor heel veel stadsmensen louterend zijn!

  • no-profile-image

    Han

    @Josien 00:12. In principe produceren voor europese consumptie tegen een Europes prijspijl. Hier kan toch niets tegen zijn? Paralel hieraan kan rustig productie zijn voor gebieden op de wereld, die niet genoeg produceren voor eigen gebruik, maar wel over valuta beschikken. Dit kan dan de melk of tarwe zijn die boven >quotum< (excuseer me voor dit woord). Kan een boer kiezen produceren voor gegarandeerde prijs en / of produceren voor de fluctuerende wereldmarkt prijs.
    Ik weet het geeft extra rompslomp maar geeft de boer eprijsgarantie en de burger krijgt kwaliteits garantie omdat hij die kan eisen voor de extra prijs die hij garandeert via het nieuwe beleid. Dit hele verhaal is te organiseren zonder ambtenaren die voor de verdeling van de plus prijs zorg draagt. De interne markt heeft gewoon een hogere (grondstoffen) prijs dan de export markt richting wereldmarkt, dus buiten EU markt.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Inderdaad Han, een prijsgarantie is erg belangrijk, nét als een vrije keuze voor regionale of buitenregionale afzetmarkten. Hoe meer rompslomp, des te hoger de kosten en hoe lager de verdiensten voor de boer zullen zijn. Daarom moeten er zo weinig mogelijk ambtelijke molens bij dat hele marktgebeuren betrokken zijn. Want die malen niet alleen tergend langzaam, maar zorgen ook nog eens dat er aan het eind amper de kostprijs terugverdiend kan worden. Zo is het namelijk altijd gegaan en dat moet dus niet nog eens gaan gebeuren.

  • no-profile-image

    Red Overall

    Ik heb jullie discussie zo es gelezen als niet-boer maar wel geinteresseerd in een goed leven voor de boer en voor de burger. En de aanpak anno 2011 ligt voor de hand lijkt mij. Er is internet 2.0 (dus met de sociale interactie zoals hier op dit forum), er zijn boeren en er zijn burgers. Boeren willen een goede prijs voor hun spullen en niet teveel gedoe en gezeur. Burgers willen kwalitatief goed voedsel en liefst op een gemakkelijke manier en willen daarvoor betalen. Niet zoveel als biologische spullen kosten misschien, maar meer dan nu (een ei kost geloof ik nu nog steeds zoveel als decennia geleden). Zorg dus dat je met een aantal boeren samen het leeuwedeel van de supermarktboodschappen afdekt (groente, aardappelen, vlees, kruiden, fruit, melk en als het even kan brood, kaas, worst, yoghurt, karnemelk, vla, kwark, koekjes, jam). De burger hoeft dan nog maar eens in de 4 weken naar de supermarkt voor houdbare dingen als suiker, koffie, thee, hagelslag etc. Bouw een community op op internet met voldoende burgers en zorg voor 1. vertrouwen en 2. gemak en 3. duurzaam geteeld en getransporteerd voedsel. Daarmee bereik je een enorme groep mensen die biologisch voedsel te duur of overdreven vinden maar die genoeg hebben van kistkalveren en gifbintjes (bij wijze van spreken). Cooperaties waren nuttig in hun tijd, in het tegenwoordige internettijdperk zijn ze overbodig en zijn er betere manieren. Je verenigt je niet als bereopsgroep (boeren) maar je verenigt je als keten (boer, transporteur, burger).

  • no-profile-image

    josien kapma

    Fantastisch plan Red Overall. Het wordt volop geprobeerd, maar blijkt nog niet zo heel eenvoudig. Hoe 'verover' je een stukje. Hoe verbind je je met consumenten?

    Er zijn echter veel initiatieven op dit gebied en het gaat zeker lukken.

  • no-profile-image

    Red Overall

    Josien, kun je me een paar concrete links geven? Ik heb wel eens rondgekeken maar eigenlijk niet echt iets gevonden.
    Ik denk trouwens niet dat je iets moet veroveren. Dat lijkt op een gevecht en de sterkste wint of zoiets. Het belangrijkste op internet is vertrouwen. En vertrouwen win je door met passie de ander meer te geven dan wat ie zoekt.
    Als aardappelboer zou je kunnen beginnen met interessante dingen te vertellen over aardappels, waarom is de ene soort lekkerder in combinatie met een bepaalde groente enzovoort. Maar daar moet je eerst goed over nadenken.
    Maar heb je wat voorbeelden voor mij?

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Internet is natuurlijk een prachtige mogelijkheid Red Overall, maar ook daaraan kleven nog wel wat lastige problemen. Als ik het goed begrijp Josien, dan vraag jij je ook al af hoe je als agrarisch ondernemer via het internet een brede klantenkring kunt opbouwen en onderhouden. Denk alleen al aan het aspect 'smaak'. Je kunt interactief nog zulke mooie artikelen tonen in de virtuele koel- of versvakken, maar klanten die verse voedingsmiddelen kopen willen vaak toch méér dan alleen een plaatje. En als men een bestelling plaatst, hoe regel je het dan om de producten dagvers bij de klant aan huis te krijgen? Dat kan logischerwijze alleen maar in een tamelijk kleine straal rondom je bedrijf. Maar hoe bereik je binnen jouw eigen gemeente, provincie of regio voldoende klanten om er een redelijke omzet mee te kunnen draaien? Ik denk toch dat dit systeem béter zal kunnen werken als het uitgaat van kleine cooperatieve samenwerkingsverbanden die tesamen een zo compleet mogelijk voedingspakket kunnen leveren. Met zo'n marktsysteem is wellicht vooral in stedelijke agglomeraties zoals de Randstad wel succesvol te werken. Veel potentiële klanten en relatief korte distributielijnen.Op het platteland lijkt dat me lastiger te realiseren. Vooral ook omdat transport- en bezorgingskosten het moeilijk zullen maken om tegen verantwoorde prijzen te kunnen (en blijven) werken. "Vers en vertrouwd" mag voor veel mensen (denk ik) wel wat duurder zijn dan massavoedsel uit grote winkelketens, zéker als het makkelijk te bestellen en in huis te krijgen is. Maar daar zie ik nou juist een bottleneck!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Dat denk ik ook ''de boer'' moet actief deelnemen in de keten!!!... Zoals @Red Overall het reeds formuleerde. Boerenmarkten komen meer voor in Europa. Door de tussenhandel en distributie te miniseren kan al veel bespaard worden, dit kan consument en producent véél voordeel opleveren!!!...

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Eigenlijk is deze discussie een beetje overgelopen in de prijsdalkwestie die analoog aan de orde is gesteld (zie forum: Hoe komen we uit het prijsdal?) Ik kom daar op omdat Henk Bleker op een schandalige manier bezig is om de gevaren van het excessieve gebruik van bestrijdingsmiddelen (in de bollenteelt) voor de volksgezondheid ondere het agritapijt te vegen. Oerstom, want dat gaat zich straks geheid keihard wreken. De mensen die ziek of bang worden van al dat spuiten, sproeien en de publiciteit daarover, zijn namelijk wél de consumenten die de agri-producten afnemen. Een sléchtere dienst kan een ondeskundige en ten onrechte niet gemuilkorfde staatssecretaris zijn achterban niet bewijzen. Het lijkt mij namelijk juist erg belangrijk om bij het ontwikkelen van nieuwe vermarktingsmodellen en strategieën sterk in te zetten op de voedselveiligheid van de geproduceerde artikelen. En daar hoort de gewasbeschermingsproblematiek nou juist centraal in te staan!

  • no-profile-image

    josien kapma

    red overall, "The place to be" is twitter, maar ik vind het een leuk onderwerp voor een volledige discussie. Dat is dan ook een mooie gelegenheid voor een inventarisatie. ik kom erop terug in een volgende discussie, goed?

  • no-profile-image

    Han

    Red overall. Je idee is goed en heeft zich in Amerika reeds bewezen in de vorm van CSA (Community Supported Agriculture) en enkele privé initiatieven met o.a. gemakkelijk te verschepen producten (boerenkaas, kolven suikermais). Het probleem is, er moet een andere manier van denken komen bij de ondernemers maar vooral bij de Wetgever, die nu alles zo heeft dicht getimmerd, dat er nagenoeg geen plek is voor intiatieven die niet bij wet genoemd zijn als >erkend<. Denk aan voorgeschreven >verpakking, bewaring, transport etc.<.

  • no-profile-image

    Red Overall

    Leo geeft aan dat de klant niet van een plaatje koopt en dat voedselveiligheid belangrijk is. En met beide ben ik het helemaal eens. Op internet gaat het om vertrouwen, vertrouwen en vertrouwen, ik kan dat niet genoeg benadrukken. Als je dat niet hebt dan kun je het vergeten.
    En ja je moet als boer in een boer-burger cooperatie de vraag zoveel mogelijk afdekken. Maar dat zijn opstartproblemen, na verloop van jaren ontstaat er een evenwicht tussen vraag en aanbod.
    Transportkosten zijn er altijd: Was: land->boerderij->tussenhandel->detailhandel->burger. Wordt: land->boerderij->burger (1 a 2 x per week). Het aantal kilometers per product wordt dus minder vanwege minder schakels en efficientere distributie (burgers rijden heen en weer, leverauto rijdt van huis naar huis). Minder kms minder kosten. En daarbij worden kosten bespaard door de toegevoegde waarde van de tussenhandel en detailhandel te verplaatsen naar internet. Niet alles kan natuurlijk geautomatiseerd worden: vertrouwen kan alleen opgebouwd worden door regelmatig contact via content (veel schrijfwerk) op internet en - en dat is nou zo mooi aan boerenbedrijven - zo nu en dan op de boerderij waar alles is te voelen en te zien.
    En ja de marktgrootte, dat is een simpel sommetje (de cijfers zijn uit mijn duim gezogen, die kunnen jullie als specialist vast verbeteren, maar het sommetje blijft simpel): inkomen boer 40.000 -> omzet 400.000 -> plus 10% transportkosten 440.000 -> burgers kopen voor 40 per week (dus ook yoghurt enzo) -> 220 burgers per boerderij -> als je met 10 boerderijen het assortiment afdekt -> maakt 2200 burgers per boer-burger cooperatie (BBC). Cijfers zijn natuurlijk volledig fictief, maar de grootteorde zal ongeveer kloppen en lijkt me niet problematisch op het eerste gezicht

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Wat mij betreft oké Red Overall. Ik vind het al fantastisch dat veel boeren naast hun drukke leven tijd vinden om aan deze internetfora mee te doen. Aan SMS-en, Twitteren of Facebooken zie ik die mensen niet toekomen. Bovendien: alles wat er in een internetdiscussieforum wordt geplaatst krijgt min of meer een duurzaam karakter. En dat is al heel wat in het vluchtige moderne leven!

  • no-profile-image

    Red Overall

    Han, ja een andere manier van denken is nodig. Niet wij-zij-denken maar ketendenken waarbij alle ketenleden verantwoordelijk zijn voor een goede keten.
    Wat de verpakkingsregels enzo betreft, ik had vroeger een groenteabonnement en ik kreeg gewoon groenten in een papieren zak uit de koeling mee. Maar er zullen vast een hoop regeltjes in de weg staan, maar nu heb je wel de tijd mee om dat te veranderen: duurzaamheidsdenken bij overheid en burgers, overheid zegt regels te willen verminderen. En slimme juristen kunnen misschien de regels voor een deel omzeilen, heb je ook nog eens een concurrentievoordeel. Je moet creatief zijn.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Je hebt gelijk Han, de Wetgever (lees: Overheid) is altijd dé remmende factor op het vrije agrarische ondernemerschap geweest. Maar dat kan nu gauw gaan veranderen omdat de macht van onbekwame politici en hun vaak incapabele ambtenaren met hun ondeugdelijke wetten (denk aan het Minas debacle) niet zal zijn opgewassen tegen de Nieuwe Openheid die een logisch gevolg wordt van Weaky Leaks. Zo zullen bij kleine en snelle distribtieketens niet langer honderdduizenden tonnen kostelijk voedsel worden weggedonderd omdat de bureaucratische houdbaarheiddatum verstreken is. Er kan dan volstaan worden met vermelding van de productie - of verpakkingsdatum en de klant krijgt altijd verse producten zonder toevoeging van conserveer- en andere artificiële middelen. Dat is duurzaam, gezond en bovendien een flinke stap in de richting om de voedingsketen vrij te maken van chemische toevoegingen. Red Overall, die groenteabonnementen bestaan inderdaad al een aantal jaren, maar een manco daaraan is wel dat de klant maar moet afwachten wat er in de weektas geleverd wordt. De vrije keuze van de consument moet natuurlijk altijd voorop staan.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Red Overall, best leuk dat een burger mee discussieerd op dit forum. Daarom eerst een paar cijfers als uitgangspunt. De gemiddelde Nederlandse boer bediend ca 600 consumenten. Waarvan 200 in Nederland en 400 in het buitenland. Hoe zal je dat moeten vertalen in welke vorm de Nederlandse landbouw er moet gaan zien. Alleen volgens de wens van die 200 Nederlandse consumenten? Of mogen die andere 400 buitenlandse consumenten ook een vinger in de pap hebben. Zoals de kaarten nu liggen is het democratisch gezien een Nederlandse minderheid van 200 consumenten per boer die bepaald hoe de Nederlandse landbouw eruit moet zien en tellen de 400 buitenlandse consumenten per boer niet mee. Terwijl in financieel opzicht de Nederlandse boer voor het grootste gedeelte afhankelijk is van buitenlandse consumenten. Al zouden enkel de Nederlandse consumenten het dubbele voor landbouwproducten af boerderij betalen dan nu het geval is, en de buitenlandse zouden dat niet doen. Dan zal omzet en inkomen in € voor een Nederlandse boer maar met 1/4 deel toenemen. Voor een Nederlandse boer is het niet zo eenvoudig om in landbouwkundig opzicht zowel aan de wens van de Nederlandse, als de buitenlandse consument te voldoen.

  • no-profile-image

    Red Overall

    Interessant, Natuurboer, om te kijken of die buitenlandse markt een aparte keten zou moeten zijn of niet. Ga ik es over denken. Even die cijfers: (200 x 2 + 400) / (200 + 400) = 1,33, dus de toename is 33% Maar daar gaat het niet om. Het gaat om het ontwerpen van een nieuwe keten los van de huidige situatie. En voor dat ontwerp geldt 'gewoon' een Programma van eisen en wensen (van boer en burger). Dus de vraag is niet hoeveel meer verdien ik dan, t.o.v. nu. Maar wat wil ik verdienen om mijn bedrijf goed te kunnen runnen. En als we toch over cijfers praten, wat is de omzet en winst dan over die 600 burgers (ik noem ze liever burgers, anders wordt het weer zo'n wij-zij verhaal en mijn idee zou juist zijn om de keten als geheel te bekijken).
    En ik denk inderdaad dat de omzet van de Nederlandse markt voor de onbewerkte producten verdubbelt, maar als de boer ook bewerkte producten (kwark, jam, kaas) gaat verkopen dan wordt de omzet misschien wel verdrievoudigd. De vrije keuze staat bijna voorop denk ik. Voor mij als burger staat vertrouwen ver bovenaan, dan gemak, dan kosten en vrije keuze. Maar dat kun je meten en als eis of wens meenemen in het ontwerp. Alles is betrekkelijk en je moet je zeker niet blindstaren, denk ik, op een enkel aspect zoals vrije keuze.

  • no-profile-image

    koetje

    Ik ben het volkomen met je eens Red Overall,als boer moet je je gaan afvragen: wil ik meegaan in de slopende wereldmarkt rat-race die alleen maar verliezers geeft op vele vlakken at the end.Of wil ik produceren voor de thuismarkt met toegevoegde waarde.Daarom even een vraagje:ben je ook een natuurliefhebber?

  • no-profile-image

    Red Overall

    Jazeker, met mijn stadsdochtertjes zijn we in de afgelopen 4 jaar heel Nederland rondgefietst zodat ze ons prachtige landje leren kennen en ook weten waar de melk vandaan komt. En natuurlijk waar papa als kind gewoond heeft aan het Reitdiep.

  • no-profile-image

    onno

    All-in-all. Niks nieuws onder de zon. Cooperaties stichten, zoals cooperaties bedoeld zijn. Klanten binden en de belangen van de leden behartigen....

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Natuurboer, leuk om jou ook weer eens te ontmoeten in dit forum. De markten die jij noemt zijn natuurlijk rekeneenheden en in het nieuwe concept zou het mijns inziens meer moeten gaan om échte klanten die bewust een keuze maken voor bepaalde keten-producten uit eigen land en/of regio. Dat kleinecooperatie-model waar ook Onno wel brood in ziet, lijkt me minder geschikt voor internationale markten, al zou het wellicht ook heel goed kunnen functioneren voor de grote stedelijke agglomeraties van West Europa zoals bijv het Ruhrgebied waar meer mensen(= potentiële klanten) op een relatief kleine oppervlakte wonen dan in heel Nederland. Koetje Boe ik vind het grappig dat Red Overall eigenlijk uit jouw omgeving blijkt te komen want volgens mij stroomt het Reitdiep niet al te vér van jouw boerderij de Lauwersmeer in. Qua natuur en landschap een van de mooiste regio van ons land!

  • no-profile-image

    Han

    Leo. Je bedenkingen tegen de groente abbonementen is, dat de consument niet meer vrij is om te eten, wat hij wil. In Amerika blijkt, dat bij de burger leden van de CSA 's geen punt te zijn. Zij bepalen met de boeren wat er geteelt kan worden en wat er van elders gehaald kan worden en verder gaan zij uit van het al oude gezegde >eet wat de pot schaft< met andere woorden >groente van het seizoen< en alle delen van het varken die op welke wijze dan te consumeren zijn. Zie er is niet alleen bij de boer een verandering in denken nodig maar ook bij de burger / consument. Liefde wil die stand houden, komt >altijd< van TWEE kanten. Naar mijn beleving moet de burger, die invloed wil hebben op het productie proces en op de aankleding van het buiten gebied, bereid zijn op zijn minst mee te denken en liefst ook mee te financieren. Bij de huidige magere spaarrente en niet geringe rente op werkkapitaal, is hier voor beide groepen winst te halen. De boer zal enige vrijheid moeten opgeven, maar vergeleken bij de vrijheids inperking van dit moment, zal het miniem zijn en voor deze inperking komt van de leden van de CSA inbreng terug.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Han, het is niet zozeer mijn persoonlijke bedenking tegen zo'n groenteabonnement maar ik heb dat destijds zo links en rechts als bezwaar horen uiten. Ikzelf ben vaak van huis en heb niks aan zo'n abonnement, maar op zichzelf is het natuurlijk prima om wekelijks een nieuwe voorrraad verschildende seizoensgroenten vers van het land thuis aangeleverd te krijgen. Ik ben het helemaal met je eens dat iedereen zal moeten mee- en samenwerken om tot een bétere en duurzamere maatschappij te komen. Dit systeem biedt trouwens ook weer mogelijkheden om in onbruik geraakte groente- en fruitsoorten weer terug in de markt te krijgen. Daar worden her en der ook al proeven mee genomen heb ik gehoord. Rammenas, Pastinaak, Postelein , Knolraap, Gele Savooiekool etc. Want het is natuurlijk van de gekke dat er wel allerlei exotische groenten op de makt zijn, terwijl onze eigen oude rassen nagenoeg verdwenen zijn.

  • no-profile-image

    Sybren

    Als we op zo'n manier overleggen en samenwerken komen we een heel eind. Boeren willen best met de burger meewerken voor een goed product en een goede milieu. Als de politiek de boeren dwingt om grote investeringen te maken en de bedrijfsvoering moeilijk te maken met veel regels dan krijgt de boer ook resentment ertegen. Als de consument weet waar en hoe het product wordt gemaakt en een goed product wordt geleverd en dat de boer daarvoor een goede boterham kan verdienen is dat al een hele vooruitgang in een goede relatie. Zo kan er veel meer vooruitgang worden geboekt dan als de overheid er mee bemoeit. En het is belangrijk dat een boer ondernemer blijft. Ondernemerschap is goed voor de economie , want dat houdt het verstand actief ipv dat je van die "robots" krijgt die alles doen wat de overheid bepaalt. En @Red Overall heeft groot gelijk dat het wij-zij gevoel weg moet, want we maken allemaal deel uit van de maatschappij en dragen allemaal ons steentje bij.

  • no-profile-image

    Red Overall

    Ja Sybren, de vooruitgang zit em volgens mij ook in een goede relatie (lees o.b.v. vertrouwen) boer-burger. Als de overheid daar met zijn regelgeving tegenin gaat heeft ze een hele keten tegenover zich. En niet alleen de boeren met het argument van "de overheid moet de consument beschermen".
    En wat dat groenteabonnement betreft, Leo, dat is toch gewoon een kwestie van communicatie binnen de keten. De een wil 365 dagen per jaar aardappels, prima die krijgt aardappels, en een ander wil afwisseling, ook prima. Je kan ook i.p.v. een zak groente (en alle andere producten, anders kun je gemakkelijker in de supermarkt alles halen) de burger 7 menu's per week laten kiezen, uit laten we zeggen een stuk of 20. De boer levert de ingredienten. Nog gemakkelijker voor de burger en nog meer meerwaarde die de boer kan leveren. En met die menu's kun je de vraag ook min of meer sturen naar de net geoogste groenten of waar nog een overschot van is. En de burger die iets exotisch als schorseneren wil proberen wordt aan het handje meegenomen.

  • no-profile-image

    Han

    Leo dat is wat ik bedoel, maak van onze oude en vergeten gewassen weer een niche in plaats van kouseband uit verweggistan te halen. In dit verhaal past ook zuivel, eieren en diepgevroren vlees en houdbare streek producten. De mogelijkheden liggen er de boeren en burgers zijn nu aan beurt, misschien wel samen met de noodlijdende Super in het dorp. Productie die over is, zou bv. met financiering van de hele keten richting >voedselbank< kunnen gaan.

  • no-profile-image

    Red Overall

    Inderdaad, Han, de super is ook een afnemer in de keten, naast de burgers. Voordeel boeren: eventuele overschotten kunnen deels naar de super, voordeel super: zij profileert zich als leverancier van streekproducten voor niet-keten-burgers en vooral als servicegerichte kruidenier oude stijl: koffie, thee, cacao, suiker enzovoort voor keten-burgers. Het lijkt wel een coop van boeren, burgers en middenstand.

  • no-profile-image

    koetje

    Vorig jaar heb ik een beetje met mezelf zitten brainstormen over hoe je als boeren klanten kunt binden.Een en ander op "papier" gezet,twijfel er alleen aan om het on-line te zetten.Voor je het weet krijg je hier weer bakken vol stront over je heen.

  • no-profile-image

    onno

    Er zit geld in stront, dus gewoon doen koetje. Ga er maar vanuit dat een gedeelte van de bevolking je altijd gek vindt, maakt niet uit wat je doet. Ondergetekende kent dat...

  • no-profile-image

    Red Overall

    Die bakken stront moet je niet als obstakel zien maar als aanmoediging. Die strontgooiers moedigen je - onbewust, dat wel - aan om bepaalde punten in je plan nog es te overdenken en fijn te slijpen. Je plan wordt er alleen maar beter door! En verder zoek je een paar gelijkgestemden om het plan verder uit te werken en een pilot te starten.

  • no-profile-image

    josien kapma

    jongens, houd je kruit nog even droog, de volgende discussie gaat hierover

  • no-profile-image

    Han

    Red overall ik zie het supertje in het dorp niet als afnemer, maar als volwaardig lid van de club, die een deel van de distributie voor zijn rekening neemt en meteen zijn opslag (met en zonder koeling) kan inbrengen.==== @Koetje, Boe als je niet zeker bent of je concept goed is kijk eens op de sites van CSA in Amerika of neem contact op met NVLV in Nederland. De eerst club heeft een groeiend concept in Amerika en de laatste groep is in Nederland ook doende met dit of soort van concepten. Er blijken meer boeren en tuinders te zijn die los willen van de oude patronen, waarbij zij de sluitpost van de rekening zijn en maar moeten kijken wat er over blijft. De voedselbankm zie ik als extra hulp om de overheid tot steun te bewegen in de aanloop fase en misschien is een deel van de voedselbank klanten op termijn in te zetten als medewerker bij de leden van de co-op. laten we optimistisch blijven denken.

  • no-profile-image

    Red Overall

    Han, zijn de burgers dan geen volwaardig lid van de club? Ik denk dat je echt de hele keten als lid van de club moet zien!

  • no-profile-image

    koetje

    De razendsnelle en hyperactieve postbode heeft mijn hersenspinsels al bij Josien bezorgd.

  • no-profile-image

    Leo van den Bergh

    Koetje Boe, het is voor Josien te hopen dat er geen 'bruin goud' aan jouw hersenspinsels zat vastgekleefd! Maar zonder gekheid: je moet gewoon schijt hebben aan lieden die alles altijd afkraken en gewoon goede ideëen en discussiepunten op papier zetten, ook al is het (zoals hier) virtueel papier. Er komen in dit forum prachtige en zinvolle zaken naar voren, zoals de gedachte over samenwerking met de keten van buurtsupers. De grote supermarktketens hebben wel veel kleinere zaken kapot gemaakt(gebeurd nu weer door de komst van de Jumbo) maar we zien toch ook in kleinere plaatsen en in wijken buurtsupers ontstaan. Dat biedt zeker mooi perspectief voor een makkelijke distributie naar de klant.

  • no-profile-image

    Han

    @Red Overall. Bij de CSA zijn een deel van de leden meer dan volwaardig lid, ze zijn zelfs geldschieter voor één of meerdere boerenbedrijven. of voor de co-op. Ze worden betrokken bij de >bedrijfsvoering< zodat ze weten wat landbouw inhoudt (weersrisico, dierziekte risico etc.) Het is meer dan een ordinaire co-op het is een community waarbij ieder lid zijn inbreng kan en mag hebben om het geheel op een hoger plan te brengen. Op deze wijze is het mogelijk om ook aan landschap te doen, de kosten zijn dan niet voor de boer, maar voor de community, dus voor de gemeenschap.

  • no-profile-image

    Sybren

    Ben best wel benieuwd naar de ideeën van Koetje Boe. Hoe meer ideeën hoe beter zou ik zeggen. Gooi het eruit!!!

  • no-profile-image

    koetje

    Jullie hebben gelijk,maar zoals gezegd,het ligt nu bij Josien.Even wachten op het volgende artikel,ben zelf ook benieuwd wat ze er van maakt,ik ben tenslotte maar een simpel boertje,geen schrijver.

  • no-profile-image

    natuurboer

    We kunnen wel van alles bedenken hoe in de landbouw de productie en het vermarkten eruit zou moeten zien. Maar er is één ding dat (nog steeds) niet veranderd. En dat is de handelspositie van een boer. Een boer moet éérst produceren en dan pas verkopen. Terwijl alle ondernemers buiten de landbouw éérst verkopen en dan pas produceren. Wanneer je eerst produceerd en dan pas verkoopt, trek je verkooptechnisch altijd aan het kortste eind en is het niet de producent, maar de afnemer die de prijs bepaald. Ook zal vraag en aanbod dan niet op elkaar af te stemmen zijn. Verkoop je echter éérst en produceer je het product daarna, dan zal vraag en aanbod steeds in evenwicht te houden zijn. Simpel omdat er dan niet meer geproduceerd hoeft te worden dan er verkocht is. En dan is het niet de afnemer maar de producent die de prijs bepaald. (B.v. nieuwe auto`s). Ondernemers buiten de landbouw kunnen proberen met het maken van reklame in de media de vraag te stimuleren en de productie daarop dan afstemmen. Een individuele boer kan echter geen reklame maken, omdat door weersinvloeden, ziekten en plagen de hoeveelheid productie van een individueel boerenbedrijf niet te bepalen is. Waardoor de productie niet op de vraag af te stemmen valt. Zelfs ook niet wanneer het een groep boeren betreft. Boeren hebben naar mijn idee meer handelsrechten nodig voor een betere prijsstelling van landbouwproducten en voor meer evenwicht tussen vraag en aanbod op de landbouwmarkten. Zolang boeren nog steeds éérst moeten produceren en dan pas verkopen, zullen m.i zowel prijsstelling als vraag en aanbod van landbouwproducten voortdurend uit evenwicht blijven. (En mag de boer op een houtje blijven bijten.)

  • no-profile-image

    onno

    @ Natuurboer. Dat is niet een exclusiviteit voor de landbouw. Mijnen, staal, olie doet dat op dezelfde manier.
    En dat dit systeem wel degelijk werkt blijkt wel uit de termijn markten. Alleen de primaire producent is te klein en niet altijd wetend over de mogelijkheden.

  • no-profile-image

    Han

    @Natuurboer. Je hebt gelijk de boer produceert eerst en moet dan afwachten of er en koper is en wat hij wenst neer te tellen. Zelfs de productieomvang is voor een vollegronds teler niet 100 % te sturen. Dit probleem is bij de CSA ook ondervangen een groot deel van de consument leden betaalt een vast aantal pakketten begin van het jaar. Het voordeel is, de boer weet wat hij vangt voor dat deel en hij hoeft zijn productie niet te financieren. Bij tegenvallende oogst (weer, ziektes) wordt dit doorgaans ondervangen door van elders (collega's) aan te voeren. Terug betalen is bijna nooit nodig, omdat de burger leden zich ook verantwoordelijk voelen voor "hun" voedsel productie en weten dat er veel omstandigheden zijn die de hoeveelheid kunnen beinvloeden. Hoe krijg je Boer en Burger dichter bij elkaar en de Burger dichter bij de natuur, door de CSA gedachte gestalte te geven.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Onno, ik vraag mij af of je productie van steenkool, ijzererts en olie wel kunt vergelijken met landbouwproductie. In tegenstelling tot graan, melk en vlees hebben steenkool, ijzererts en olie geen houdbaarheidsdatum. Bovendien worden steenkool en ijzerts niet eerder gedolven en olie wordt niet eerder opgepompt, vóórdat het door iemand gekocht is.

  • no-profile-image

    onno

    Natuurboer. Uiteraard.. Maar de uitleg is bedoeld dat er wel meer bedrijfs takken zijn die zo werken. Auto industrie gaat ook uit van projecties.
    Ik snap ook wel dat de agri-business een andere sport is, maak het dagelijks mee. Maar we moeten ons ook niet zieliger voordoen dan we zijn. De tijden zijn veranderd, in het algemeen is er geen overproductie alleen de productie wordt wel eens op de verkeerde plek gedaan.
    Ik ben het met Han eens, dat CSA conglomeraties wel eens een gedeeltelijke oplossing voor Nederland kunnen zijn, maar eigenlijk komt het erop neer om weer een co-op te stichten zoals die bedoeld is. Niets revolutionairs, alleen back to basics.

  • no-profile-image

    Han

    Natuurboer je hebt gelijk een JAknikker kun je stop zetten als de prijs slecht is en weer opstarten als het beter lijkt te gaan. Een koe kun je niet even stop zetten en dan als de markt aantrekt weer melken. Hier komt bij dat de wereld markt voor grondstoffen in handen is van enkele spelers, die worden het snel eens. Helaas kent landbouw productie miljoenen producenten van grondstoffen en die laten zich tegen elkaar uitspelen. Bij andere grondstoffen is de productie in handen van enkele spelers en die hebben zich ook nog eens goed georganiseerd (bv.OPEC).

  • no-profile-image

    natuurboer

    Onno, graag wat meer uitleg over back to basics. Vanwege de prijsstelling voor landbouwproducten, bedoel je daarmee dan het afschaffen van leveringscontracten en een terugkeer naar echte veemarkten en echte veilingen voor landbouwproducten? De aloude co-op`s operereerden ook in dat systeem van veemarkten en veilingen.
    Verder is een manco voor boeren ook nog eens de levertijd. Een nieuwe auto kent een levertijd van een 2 maanden. Daartegenover staat dat het gemiddeld minstens een half jaar duurt eer je van voer een liter melk geproduceerd hebt. Bij graan is de gemiddelde levertijd gerekend vanaf zaaidatum tot afleverdatum een maand of 12. Productie van vlees duurt all-in 2 jaar. Probeer als boer met dit soort levertijden maar eens in te spelen op de landbouwmarkten. Door de kortere levertijden alsook een veel langere houdbaarheidsdatum kunnen ondernemers buiten de landbouw qua hoeveelheid productie veel gemakkelijker op de markt inspelen dan boeren. Als je het mij vraagt mag vanwege meer evenwicht bij de landbouwmarkten de vrije wereldmarkt in de ban en zijn we toe aan een gereguleerde landbouwproductie.

  • no-profile-image

    Robert Bodde

    De discussie wordt gesloten, Josien schrijft een samenvatting

Laad alle reacties (106)

Of registreer je om te kunnen reageren.