Home

Achtergrond 117 x bekeken

Arme landen verpatsen hun grond aan speculanten

Met de hoge voedselprijzen is niet alleen voedsel, maar ook akkerland interessant geworden voor speculanten.

Sinds 2008 hebben bedrijven en staatsinstellingen voor meer dan 75 miljard euro aan landbouwgrond opgekocht, vooral in Afrika. Volgens Howard Buffett, zoon van 's werelds bekendste investeerder Warren Buffett, gaat dit 'landjepik' arme landen echter niet verder helpen.

Terwijl de financiële markten nog steeds in mineur zijn, blijven de prijzen van voedsel hoog. Futures op graan stegen vorig jaar bijna 50 procent in waarde, Amerikaanse mais zelfs meer, en soja 34 procent. Terwijl Amerikaans schatkistpapier nog geen procent rente opleveren, kondigde voedselgigant Cargill woensdag aan dat de winst over najaar 2010 is verdriedubbeld.

De prijzen van voedsel zijn nog hoger dan in 2008, toen er van een voedselcrisis werd gesproken. Terwijl de bevolking in arme landen in opstand komt vanwege de hoge prijzen – afgelopen weekend nog in het Midden-Oosten en Zuid-Azië – biedt het voor investeerders mooie kansen. Daarbij gaat het niet alleen om voedsel, maar ook om landbouwgrond, zegt Lester Brown, landbouwexpert en oprichter van het Earth Policy Institute in Washington. "Boerenland is voor speculanten nog beter dan goud."

Sinds 2008 is daar door bedrijven en staatsinstellingen meer dan 75 miljard euro aan besteed, vooral in Afrika, blijkt uit cijfers van de internationale organisatie Grain. De productie heeft hij echter niet zien stijgen. Daar is meer voor nodig dan land: het vergt ook investeringen in infrastructuur, zoals wegen, opslag, irrigatie, enzovoorts. "Ik zie nergens een grote toename in graanproductie. Op dit moment ziet het eruit als een hoop landspeculatie."

Niet alleen Wall Street, maar ook pensioenfondsen in Europa en Amerika doen daar aan mee, zegt Devlin Kuyek van Grain. Arabische investeerders hebben grote lappen grond geleased in Ethiopië, Senegal, Mali en andere Afrikaanse landen, in totaal enkele honderdduizenden hectares. "Hoe kunnen Afrikaanse landen ooit voedselzekerheid krijgen door langetermijncontracten te slijten aan buitenlandse belangen?", vraagt Kuyek zich af.

Toen het Zuid-Koreaanse Daewoo in 2008 probeerde 1,3 miljoen hectare land, oftewel een derde van het boerenland in Madagaskar te kopen, brak er onrust uit en viel de regering. Maar nog steeds heeft Zuid-Korea minstens een miljoen hectare in langetermijncontracten elders. China heeft er meer dan twee miljoen, vooral in Zuidoost-Azië.

Sommige van deze contracten hebben een looptijd van 99 jaar en worden aangeboden voor een dollar per hectare. "Tegelijkertijd komen lokale bewoners niet in aanmerking voor de contracten, terwijl miljoenen van hen afhankelijk zijn van voedselhulp", zegt Howard Buffett, boer, filantroop en zoon van de bekende miljardeninvesteerder Warren Buffett.

Volgens Buffett heeft hij aanbiedingen gekregen waarbij Afrikaanse regeringen landcontracten voor 98 jaar beloven waarvan ze zelf 70 procent zullen financieren, alle benodigdheden betalen en de eerste vier jaar niet in rekening brengen. "Waarbij buitenlandse investeerders voedsel verbouwen en exporteren voor hun eigen mensen, ten koste van de lokale bevolking" is het laatste wat Afrika nodig heeft, schrijft Buffett in een nieuw rapport van het Oakland Institute over het probleem. Hij gelooft wel dat er investeringen nodig zijn, maar dan in zaden, grondstoffen, kennisopbouw, onderwijs, conserveringstechnieken en assistentie aan boeren. Investeren in 'landjepik' vergroot alleen maar de conflicten om land en water, aldus Buffett.

IPS

Of registreer je om te kunnen reageren.