Home

Achtergrond 254 x bekeken

Akkerbouw op zee natte droom voor onderzoekers

Het wordt dringen op aarde met 9 miljard mensen. Maar op zee is ruimte zat. En zeewier heeft grote mogelijkheden als biomassagewas, denkt men in Wageningen. Dit jaar gaat een proefbedrijf van start voor de wierteelt. De toekomst is niet aan de land- maar aan zeebouw.

De hoeveelheid landbouwgrond op aarde is beperkt terwijl de bevolking snel groeit. Dus moeten we op zoek naar nieuwe vormen van voedselproductie. Bij Plant Research International, onderdeel van Wageninen UR, zoekt men het buitengaats. Grootschalige zeebouw, akkerbouw op zee, zou hét antwoord kunnen zijn op de toenemende behoefte aan biomassa.

Dit voorjaar gaat in de Oosterschelde een bescheiden proefboerderij op zee van start. Onderzoeker Willem Brandenburg ziet enorme mogelijkheden voor grootschalige, zeg maar akkerbouwmatige teelt van zeewier. Zeewier kan 20 ton drogestof per hectare opleveren, waarvan een kwart eiwit. Dus ziet hij de wieren, waarvan er honderden soorten bestaan, als veelbelovende eiwit- en energiegewassen.

”Over honderd jaar is akkerbouw op zee groter dan op land. De sojateelt krijgt het nog moeilijk.” Maar voor het zover is, moet er nog heel wat onderzoekswerk gebeuren.

De oogst van zeewier, en zelfs de teelt ervan is niet nieuw. Sinds mensenheugenis gebruiken mensen zeewier als voedingsmiddel, als veevoer en als non-food. Suria Link Sea Plants, een soort wereldwijde online studieclub van wiertelers, spreekt van een wereldproductie van 2 miljoen ton zeewier (drogestof) op dit moment, waarvan de helft geteeld en de helft verzameld in het wild. In Europa zijn het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk grote producenten als het gaat om verzamelen. Maar de teelt gebeurt voor het overgrote deel in Oost-Azië. China en Japan zijn koploper.

Er is dus ervaring en kennis met de teelt. De Nederlandse onderzoekers maken daar waar mogelijk gebruik van, onder meer door contacten met een Japanse universiteit. Maar Willem Brandenburg benadrukt dat de uitgangspunten hier anders zijn: ”Duurzaamheid van de teelt staat hier van meet af aan voorop. Dat is in Azië niet zo. Daar wordt de zee gewoon bemest, wat funest is voor het kust-ecosysteem. Je moet de biologische functies van de zee blijven respecteren.”

Critici stellen dat met het ontginnen van de zee het laatste ongerepte ecosysteem wordt aangetast. Daar heeft Brandenburg wel een antwoord op: ”De zee is niet onaangetast. Ze staat bloot aan heel veel invloeden van de mens, zo is het een afvoerputje voor meststoffen zoals fosfaat en voor broeikasgassen. Met zeeteelt kun je nutriënten en koolstof vastleggen, en zo de zaak weer in balans brengen.”

Voorlopig is dat nog een droom. De teelt moet nog helemaal van onderop ontwikkeld worden. Agrarische basisvragen als hoe te zaaien, te planten, te bemesten en te oogsten vragen nog om een antwoord.

Duidelijk is dat zeewier anders omgaat met licht dan landbouwgewassen. Ze hebben ander chlorofyl. Maar het is nog onduidelijk welke wiersoorten zich het best lenen voor cultivatie op de zeeboerderij, in welke seizoenen ze het best groeien en welke belagers van belang zijn.
Het doel is: precisielandbouw op zee, maar hoe dat eruitziet is nog onbekend. Brandenburg: ”De wereld heeft 10.000 jaar landbouwhistorie. Die moeten we in feite helemaal overdoen.”

Proefboerderij in de Oosterschelde

In de Oosterschelde komt dit voorjaar een eerste perceel met zeewier. Het is een proef van Wageningen UR. Een firma uit Yerseke die expertise heeft in de oesterteelt, maakt een drijvend platform van 60 x 10 meter. Langs de randen daarvan komen teeltmodules – lijnen of rekken waaraan verschillende soorten wieren komen te hangen. In april kunnen de eerste wieren worden gezaaid, gepoot of geplant.

Onderzoekster Julia Wald licht toe dat zo’n beetje alles aan de teelt nog moet worden uitgevonden. Wieren zijn sporenplanten, dus je kunt sporen enten, maar ook stekjes planten. Ook de methoden van verzorging en bemesting van dit zeegewas moet nog helemaal ontwikkeld worden. Zelfs is nog niet duidelijk hoe vaak er gegoogst kan worden en op welke manier.

Het is de bedoeling verschillende wieren tegelijk te telen. De ene soort benut een ander deel van het lichtspectrum dan de andere. Ook de voorkeur voor temperatuur verschilt. De meest aangewezen kandidaten om mee te starten zijn Ulva lactuca (zeesla, groen) en Saccharina latissima, een bruin wier. Het eerste groeit snel en kan wellicht net als gras meerdere keren per jaar geoogst worden, het tweede groeit langzaam.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.