Home

Achtergrond 235 x bekeken

Privacy of openbaarheid? - Samenvatting discussie

Wat weegt zwaarder? Privacy voor de boer of openbaarheid voor de burger? Deelnemers aan de peiling hierover vrezen veel vaker voor openbaarheid over landbouwgegevens (48 procent) dan voor heimelijkheid (32 procent). Voor 20 procent maakt het niet uit.

Na een lange juridische strijd zijn vrijwel alle gegevens van de landbouwtelling (meitelling), als milieu-informatie aangemerkt. Bij milieu-informatie is geen bescherming van persoons-, bedrijfs- en concurrentiegegevens van toepassing. Ligt alle boerendata nu op straat, en is dat erg?

Mate van openbaarheid nog niet duidelijk

Dat milieu-informatie openbaar moet zijn is begrijpelijk als het gaat om de locatie van een kernreactor of waar benzinepompen te vinden zijn. Maar dat meitellinggegevens, dus aantallen gewassen en dieren, milieu-informatie zou zijn? Het geeft aan dat boerenbedrijven als risico en als vervuiler gezien worden. Niet als beheerder van het ecosysteem. Het geldt waarschijnlijk nu voor alle grondeigenaren, immers, applicatie van mest is al aangemerkt als milieu-informatie.

Anoniem

Milieu-informatie is nutteloos wanneer die niet is te koppelen aan geografische locatie. Zijn data dan nog anoniem, als het gaat om boerenbedrijven? In geaggregeerde vorm waren meitellinggegevens al grotendeels openbaar, zie het CBS (het gaat ook inderdaad al behoorlijk ver: zo kan ik zien dat het aantal paarden in Ferweradiel in 2009: 289 was, en varkens wonen er niet).
Is het niet voldoende om per gemeente of desnoods per postcodegebied te zien hoeveel koeien er wonen? En is het anders als het niet om koeien, maar om nertsen gaat? En varkens?

Hoe ver kan openbaarheid gaan? LNV is er nog niet uit

LNV is niet gelukkig met de twee uitspraken (van de Raad van State en van een hoge adviseur van het Europees Hof), maar geeft nog geen details over de precieze invulling van de openbaarheid. Het is nogal een verschil of je ergens bij een instantie een dossier mag inzien, of data van heel Nederland met twee muisklikken op je scherm kunt visualiseren, doorzoeken, groeperen en ordenen. Welk van deze openbaarheid ons staat te wachten voor de meitellinggegevens, is niet duidelijk.

Politiestaat voor boeren

In de discussie zijn een paar boeren in het buitenland duidelijk: dit gaat veel te ver, het is betutteling, Nederland begint op een politiestaat te lijken. (Overigens lezen we vaak boeren uit het buitenland in de discussie. Waar blijven op Nederlandse bodem gevestigde discussiegenoten?)
De argumenten tegen openbaarheid zijn: zo is de meitelling nooit bedoeld, het is niet functioneel en wél een schending van de privésfeer en van concurrentiegegevens. Op termijn zou de bereidheid om data te verstrekken, of de betrouwbaarheid van data eronder kunnen lijden. “Straks vallen ook hobbydierhouders hieronder, en dan kunnen ook zij niet meer ontkomen aan maatregelen die hun geliefde dieren betreffen, zoals bij uitbraak van dierenziekten", zo verzucht iemand in een reactie. Dat kan natuurlijk als een voordeel opgevat worden in het kader van ziektebeheersing.

Met open vizier werken

Een enkeling ziet voordelen van de openbaarheid: er is niets te verbergen, de landbouw laat zien dat met open vizier gewerkt kan worden, de sector is onderling beter geïnformeerd en autoriteiten weten snel wie ze voor zich hebben.

Transparantie is iets anders dan gebrek aan privacy

Er is veel belang bij openheid, waarbij je de geïnteresseerde consument als landbouw vertelt wat de boerenpraktijk inhoudt. Maar dit moet niet verward worden met inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en op bedrijfsgegevens.
Discussiedeelnemer Paul Jansen introduceert de term retro-innovatie; daarmee bedoelt hij dat boerenbedrijven in de gaten kunnen springen die multinationals laten vallen, en dat kan door overhead te besparen en te zorgen voor betere kwaliteit door kortere lijnen. Retro-innovatie is gebaseerd op transparantie, op openheid dus, om weer op basis van 'goede naam' en 'vertrouwen' een langetermijnrelatie aan te gaan met klanten.

Meitelling helemaal openbaar? Betutteling!

Moeten we dus maar voor alle vormen van openbaarheid zijn? Nee, de hierboven genoemde retro-innovatie kan alleen succesvol zijn met als basis een gelijkwaardige relatie en wederzijds respect in plaats van wantrouwen. Daarbij gaat het om openheid en transparantie waar de producent zelf voor kiest, bijvoorbeeld via sites als www.Kijkofhetklopt.nl. Het algemeen openbaar maken van meitellinggegevens als milieu-informatie is niet functioneel, het is een teken van doorgeschoten bemoeienis.

65 reacties

In deze discussie is 106 keer gestemd en er waren 65 reacties.
De volgende personen deden mee: Natuurboer, Friesland; Boer, Boer; Koetje Boe; Melkveehouder, zuiden; Annechien ten Have-Mellema, Beerta; Toby Broekhuizen, Alliston; P.O. Bleeker, Ens; Paul Jansen, Aalten; Han, Meshovsk; Onno, Kiev; Karin, westen des lands; Jo, Nijmegen; Piet Slingerland, Midden-Europa.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.