Home

Achtergrond 298 x bekeken

Hoever mag biologische akkerbouw gaan bij ziektes? Samenvatting discussie

Wat als phytophthora of meeldauw wordt gevonden? Maatregelen nemen! Bij ziektehaarden in akkerbouw vindt 63 procent van de deelnemers aan een peiling hierover op Boerderij.nl, dat onmiddellijk maatregelen genomen moeten worden, zelfs als dat voor een biologische boer het einde van zijn oogst betekent. Het belang van de omringende boeren gaat voor de meerderheid dus boven het belang van de boer wiens perceel is getroffen. 

Een aandeel van 23 procent van de beantwoorders vindt bovenstaande niet; dat aandeel is hoger dan je op grond van het aandeel biologische akkerbouwers zou verwachten. Deze groep van 23 procent vindt dat volledige beheersing van ziekten een illusie is, het is de uitdaging om de 'veerkracht' van het systeem te vergroten
15% vindt dat het ‘netto-milieubelang’ bekeken moet worden, met niet zozeer aandacht voor individuele belangen, maar voor de vraag welke beheersmaatregelen per saldo het beste resultaat geven tegen zo min mogelijk milieudruk. 

Preventie en praten 

Preventiemaatregelen, zoals een teeltvrije periode en opruimen van afvalhopen, zijn niet genoeg om phytophthora in aardappels of meeldauw in uien helemaal uit te sluiten. Daarom spuiten gangbare akkerbouwers er tegen. Biologische akkerbouwers mogen dat niet; de ziektes krijgen dus eerder kans op biologische percelen. Waar veel biologische akkerbouw is, is een hogere ziektedruk. Gangbare telers wiens bedrijf grenst aan dat van biologische boeren, spuiten meer dan collega's van wie de percelen slechts door gangbare akkerbouw omgeven zijn. Zelfs zoveel meer, dat het hele positieve effect van biologische landbouw tenietgedaan wordt. Op twijfels hierover van sommige discussiedeelnemers volgen bevestigende reacties van akkerbouwers dat er inderdaad meer gespoten wordt rond biologische percelen.

Onderling afstemmen

De reacties geven oplossingen aan: meer onderling afstemmen en goed monitoren op ziekte, teeltplan op elkaar aanpassen, gewas- en raskeuze, gedogen dat ook een bio-boer, bij een werkelijke uitbraak, incidenteel spuit (in het belang van de algehele per saldo-milieudruk). 

Geen biologische monoculturen? 

In Prinsenland kwam een groepje buren er onderling maar moeilijk uit. Ze vroegen een onafhankelijke ZLTO’er om steeds te screenen of er geen besmettingshaarden zijn, en zo wel, dan wordt een afgesproken protocol gevolgd. 
Er werd ook gesuggereerd dat aardappel of ui wellicht niet goed biologisch geteeld kan worden in Nederland. Bio-landbouw zou zich moeten richten op gewassen (en rassen) waar de ziektedruk niet hoog is of niet direct een risico voor de buren oplevert.

Ideologische verzuiling: gangbaar, biologisch of gentech

Wat opvalt is hoe sterk telers zijn verdeeld in verschillende ‘zuilen’ die vanuit zielsovertuiging hebben gekozen voor een ideologie: Biologisch, gangbaar en dan nog wel of niet genetisch gemodificeerd.  Men denkt over de ander lang niet altijd positief. "Biologische akkerbouw staat gelijk aan onkruid verspreiden en aan moderne slavernij." "Gangbare akkerbouw staat gelijk aan vermoorden van biodiversiteit en controlfreakerige ziektebeheersing… met de gifspuit." Zomaar wat van de vooroordelen over en weer die voorbijkomen.
 Discussiedeelnemer Hans pleit daarom voor het geografisch scheiden van biologische teelt en gangbare teelt, en een volledig tweesporenbeleid, met biologische regio's en gangbare regio's. Biologisch productie gericht op kwaliteit, voor afzet binnen Nederland; eventueel met steun van subsidie. Gangbaar gericht op efficiëntie en kostprijs, vooral voor export, zonder subsidie. Terwijl anderen ervan overtuigd zijn dat een 'lappendeken-benadering in Nederland altijd wel nodig zal blijven.

Groter uitdaging samen te lijf

Hoe dan ook, je hebt elkaar nodig. Niet in de laatste plaats omdat gangbaar én biologisch veel grotere uitdagingen staan te wachten dan gewasziekten. Zo kwamen ter sprake: het herstellen van mineraalkringlopen (fosfaat), wereldwijde verdelingsvraagstukken en het omgaan met doorgaande schaalvergroting en de macht van multinationals.

Van elkaar leren

Daarnaast werd meermalen gezegd dat bio en gangbaar van elkaar zouden moeten leren. Boeren, ondanks hun verschillende overtuiging en met heel verschillende kennis, zullen het toch samen moeten regelen. Steeds blijkt dat zowel voor gangbaar als voor biologisch heel veel te zeggen is.

Autoriteit werkt alleen als iedereen achter regels staat

Controle en autoriteit van boven helpt vooral als iedereen achter de regels staat. Het per saldo-milieubelang bij lokale ziektehaarden zou zichtbaarder moeten zijn, zodat het duidelijker meespeelt in de afwegingen van betrokkenen. Eigenlijk net wat nodig is bij die grote vraagstukken... Hoe gaan we fosfaat en andere kringlopen zichtbaarder maken? Iets voor een volgende discussie.

119 reacties in de diccussie

Er is 204 keer gestemd, en er waren 119 reacties.
De volgende mensen deden mee aan de discussie: Boy Griffioen, Weesp; Jeroen, Ukraine; Hans, Brasil; TG, Flevoland; Paul Jansen, Aalten; Han, Meshovsk; Hendrik Rietman, Wageningen; buurman van bioloog; A.Wijne, Zevenbergen; Prinslander, prinsenland; Nop, Nagele; Koetje, Boe; Wikke, Wijchen; Onno, Kiev; Betere prijs voor gangbaar voedsel, Huib Rijk, Biddinghuizen; Natuurboer, Friesland; Leraar, bodembemesting; HIRS, Sevenum.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.