Home

Achtergrond 384 x bekeken 22 reacties

Discussie over kiloknallers en dikke ratten lost niets op

Het welzijn van dieren is regelmatig onderwerp van maatschappelijke discussies. Dat is goed en noodzakelijk. Zorgwekkend is echter dat de verschillende discussies rond dierenwelzijn weinig samenhang hebben, daarmee uiteindelijk de kern van het probleem nauwelijks raken en dus ook niet tot een oplossing leiden, betoogt Frauke Ohl.

De discussie zoals verwoord in het rapport Kiloknallers op hongerdieet van de Stichting Varkens in Nood, is een goed voorbeeld van een discussie die niet gaat over de kern van het probleem en dus ook niet tot een oplossing leidt. Het rapport stelt dat vleeskippen en fokzeugen die op dieet worden gezet om overgewicht te voorkomen, structureel honger lijden en dus ernstig in hun welzijn worden aangetast. De conclusie lijkt logisch: honger = lijden = welzijnsprobleem.

Begin 2010 was er de discussie over te dikke ratten in laboratoria. Die discussie ging erover dat onbeperkt voeden zou leiden tot dieren met overgewicht en dus met welzijnsproblemen. De conclusie lijkt wederom logisch: onbeperkt voer = overgewicht = welzijnsprobleem.
Honger mag dus niet, overgewicht mag ook niet. Wat doen we dan met dieren die te dik worden als zij niet worden beperkt in hun voedselopname?

Het dilemma komt mede voort uit de onduidelijkheid over wat wij mensen onder dierenwelzijn verstaan. Dierenwelzijn is geen wetenschappelijk concept, maar de weerslag van een maatschappelijk waardesysteem waarmee mensen uiting geven aan hun zorg over hoe er met dieren wordt omgegaan. In de discussie over dierenwelzijn spelen dus altijd twee elementen mee: de biologie van het dier en de waarden en normen van de mens. Maar deze twee elementen sluiten niet altijd op elkaar aan.

Een biologisch feit is dat het hebben van honger natuurlijk is. Sterker nog: het is een noodzakelijke reactie op bepaalde prikkels en zorgt ervoor dat dieren foerageer- en voedselopnamegedrag vertonen. Het beperkt voeden van dieren komt op zich dus beter overeen met de 'natuurlijke' situatie van het dier dan het onbeperkt voeden. Problemen ontstaan pas als dier noch voedselopname, noch foerageergedrag kan vertonen of wanneer de gezondheid niet meer gewaarborgd is.

De biologische feiten rond dieren worden echter door de bril van menselijke waarden en normen gefilterd. Hierbij valt op te merken dat de maatschappelijke opvattingen (over dierenwelzijn) (…) niet alleen cultuur-, tijd-, plaats- en contextafhankelijk blijken te zijn, maar dat een en dezelfde persoon in verschillende contexten verschillende opvattingen over dieren kan hanteren. Dat heeft de Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA) zeer recentelijk in de zienswijze Agenda voor het dierbeleid aangegeven.

De context van het dier is ook uitermate belangrijk bij de discussie over het voeden van dieren en dierenwelzijn. Het continue voeden van hun huisdier beschouwen veel mensen als bevordering van zijn welzijn, terwijl het onbeperkt voeden van laboratoriumratten als welzijnsaantasting wordt gezien. Het onbeperkt voeden van vleeskuikens lijdt tot zodanig overgewicht dat de dieren 'nog amper kunnen bewegen (…) en mogelijk wel honger en dorst (lijden) omdat ze niet meer bij het voedsel kunnen komen' (rapport Kiloknallers of hongerdieet). Het is dan maar de vraag of honger hier het welzijnsprobleem is…

Maar het eigenlijke probleem is veel principiëler: eigenschappen van dieren, inclusief gedrag, zijn ontwikkeld onder de invloed van zeer complexe omgevingsfactoren. De mens selecteert bepaalde eigenschappen en houdt de dieren vervolgens onder condities die niet sporen met de dierlijke eigenschappen. Dat probleem is ook niet specifiek voor bepaalde sectoren, maar geldt voor alle door de mens gehouden dieren.

Het is weinig zinvol om een losse discussie over een hongerdieet bij varkens en kippen te voeren als we het onderliggende, fundamentele vraagstuk niet durven te beantwoorden: wat verstaan wij onder het verantwoord houden van dieren? En wat hebben wij er – ook financieel – voor over om dierenwelzijn te realiseren?

Frauke Ohl is hoogleraar Dierenwelzijn & Proefdierkunde aan de Universiteit Utrecht. Daarnaast is ze voorzitter van het departement Dier in Wetenschap en Maatschappij

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Boer Harms

    Frauke Ohl maakt een heldere analyse, die helaas door velen weer uit zijn verband wordt getrokken. Dierwelzijn is een subjestief gegeven (afhankelijk van ieder z'n belevingswereld) en belangrijk is dat de consument zelf mag bepalen wat hij diervriendelijk vindt en hier voor over heeft als hij bij de kassa van de C1000 of Appie H staat.
    Ikzelf ben (zo'n door Patrick en gentech Free vervloekte) mega varkenshouder die zoveel mogelijk biggen produceert tegen de laagste kostprijs en wanneer ik zie dat mijn biggen meer opbrengen als ze in het stro liggen (maak je niet ongerust..) dan liggen ze snel in het stro!

    Echter de productieomstandigheden worden bepaald door wet en regelgeving, konkurrentie, consument en persoonlijke visie.
    Zelf verwacht ik dat er de komende jaren een steeds grotere behoefte komt aan dierlijk eiwit, er een grotere nadruk komt te liggen op CO2 -emissie en stijgende grondstofkosten (doordat meer soya en mais "verbrand" gaat worden t.b.v. bio-diesel. Om die reden zal ik verdere schaalvergroting nastreven (kostprijs moet omlaag), ben ik al jaren geleden overgeschakeld op afvalstromen uit voedingsmiddelenindustrie (we gebruiken geen tarwe, geen mais en vrijwel geen soya).
    Natuurlijk kunnen "activisten" er naar streven dat deze productieomstandigehden gewijzigd worden:
    ik heb respect voor de wijze waarop een minderheidsgroepering als Wakker Dier zijn standpunten voor het voerlicht weet te brengen; daar kunnen onze belangenbehartigers veel van leren;
    Echter het getuigt wel van een zeer asociale benadering naar onze medemens om de efficientie van onze veehouderij (per kg dierlijk eiwit wordt er t.b.v. rundvleesproductie op de argentijnse pampa's 20x zoveel Co2 verspilt als bv. in de nederlandse slachtkuikenindustrie)op te offeren, terwijl er in Afrika hele volksstammen kreperen van de honger......

  • no-profile-image

    Kani Baal

    Zo zit dat.Snijdt hout dit artikel

  • no-profile-image

    ??

    Goed omschrijven maar zullen de belangen organisatie´s / agrariers / hier wat mee
    doen? En dan alleen op Nederlands niveau of Europees niveau? En wat import van buiten Europa?
    Herkauwer hoe is het dan volgens jou? Er tegen aanschoppen is wel zo makkelijk, maar heb jou ook nog geen oplossing zien geven?!

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    En die grenzen moeten dan natuurlijk ook gelden voor importvlees. Inderdaad een verademing, zo'n artikel. Eindelijk eens iemand die nadenkt en nuanceert!

  • no-profile-image

    fryske boer

    Niet iedereen heeft evenveel geld te besteden en een ieder heeft andere ideen over duurzaamheid en dierwelzijn of denkt er gewoon nooit over na. Voor wie het zich kan permiteren is het gewoon een goed idee om naar welzijn en duurzaamheid te kijken en te handelen Voor mensen met een krappe beurs is de kiloknaller gewoon duurzaam en laten wij eerlijk zijn somige vleesprodukten zijn gewoon niet een hoge prijs waard het verschil in kwaliteit is enorm. de oplossing is mijn inziens eenvoudig laat mensen hun eigen keuses maken hun eigen geweten volgen dan is het probleem opgelost omdat er geen probleem is.

  • no-profile-image

    Kani Baal

    Het zou er hier over moeten gaan dat die kiloknallers bagger vlees zijn. Volgepompt met water....!! Ik kan me niet voorstellen dat er in dit land boeren zijn die dit willen produceren.

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Hulde, dit is tenminste nog eens een duidelijk verhaal waar je verder mee kunt. De waarde van dieren en hun welzijn moet niet ten onder gaan aan de economische wetten van laagste kostprijs. Europese overheid moet duidelijke regels opstellen waar, in beide gevallen, de grens ligt.

  • no-profile-image

    Patrick

    Goed artikel. De mens maakt keuzes, en die zijn niet goed of fout maar zijn afhankelijk van inzicht, tijd, ruimte en cultuur. Hoe beter men kijkt, hoe minder wetten en regels. Hoe slechter men kijkt, hoe meer regels en wetten men nodig heeft, en dat geeft de huidige ratrace wel aan, en geeft zeker de huidige en de eenzijdige macht positie van de veeindustrie weer. (Zuivel ook, totale machtsindustrie). Echter een paar punten in het artikel zijn niet juist. Ze geeft aan dat ze het zorgwekkend vindt de verschillende discussies rond dierwelzijn, zonder samenhang, en dat zou de kern niet raken en geen oplossing bieden. Wel je kunt niet betogen dat iets afhankelijk is van tijd en ruimte en omgeving en cultuur en dan zeggen, een bijdrage en een mening is zorgwekkend, want de kern of oplossing is er al dus die mening telt niet. Dat is tegenstrijdig en niet juist, en is een oordeel over het proces wat eventueel leid tot de kern. Activisme is meer als ooit belangrijk in dit informatie tijdperk. Activisme is voor mij 1 of meer personen die een mening hebben, die dat uiten, en dat doen uit gevoel of enige vorm van referentie, ongeacht wat anderen daar van vinden. Juist activisme bouwt samenlevingen op vanaf de grond en de basis. Het maakt mensen actief en laat men denken over invulling en grenzen. Iemand die het niet eens is met een mening of activiteit(activist), kan dat uiten en zeggen en onderbouwen. Zo krijg je wisselwerking en herijking van gedachten en situaties. Vele meningen en activiteiten en inzichten zullen samen leiden tot een punt wat men zegt dit is de essentie of de kern waar het om draait in deze tijd en ruimte en met deze mensen/cultuur, wat dus niet vaststaand is, en daarom juist altijd lijnen van activisme nodig heeft om te blijven herijken. Als vb, het hongerdieet raport van de Stichting Varkens in Nood is niets mis mee, het zijn uitspraken van wetenschappers samengevat in een rapport. De taak van die gene die het er niet mee eens is, is niet te gaan klagen over dat rapport maar de inhoudt van het rapport ter discussie stellen. Laat de wetenschappers aan het woord, laat de sector maar uitleggen dat het niet zo is, want zo krijg je de wisselwerking en herijking om tot een kern te komen. Ik zou juist oproepen om het activisme te verdriedubbelen voor ViN en Wakker Dier en Greenpeace en nog veel meer anderen. Meer inspiratie, meer projecten meer ideeën etc etc etc. Samenwerken waar nodig, maar is zeker niet nodig want iedereen mag zijn eigen punt altijd individueel maken ongeacht wat een ander zegt of vindt. Niet dat elke punt of activiteit altijd even goed zou moeten zijn, of zal moeten aanslaan, welnee, je kunt altijd terugkijken en er van leren en bijschaven waar nodig, maar juist niet stoppen of minderen met activisme omdat anderen van slag zijn. Kijk de veeindustrie is volledig doorgeslagen in kostprijs en dus een zeer eenzijdige kijk op de realiteit die gevoed wordt door wereldmarkt utopie, vrije handel, zonder regels, en dus het recht van de sterkste.
    Kijk die denkwijze is zo vreemd, tenminste dat vindt ik. Maar dit is wat de christelijke CDA doet en denkt, de VVD als basis heeft, en de boeren belangenbehartigers uitdragen en de multinationals rijk maken en op een pluche laten zitten, wel hoe vreemd kan het zijn als je dat denkt en uitdraagt als LTO of als christelijke CDA zonder normen en waarden. Wel het klopt van geen kanten als je naar de kern kijkt.
    Als je eventueel oplossingen wilt, en je draagt deze mening gestoeld op 1 denkwijze van machtspositie, verwacht dan wel dat de kern en de oplossingen anders zijn, als die enige vastzittende mening. De vlees en zuivelindustrie gedragen zich als een voetbal club als vb Ajax, die 10 jaar lang de competitie domineerde, 10 maal eerste werd, en een 10 keer zo groot budget had om alles te doen en laten wat men wilde. De arrogantie is zo groot van de veeindustrie. Als (bijna) grootste zuivel gebruiker per inwoner in Nederland heb je je als industrie terughoudend op te stellen, geen reclame te maken voor zuivel dat zegt dat dit goed is voor allen en in elk willekeurig product. Ook vlees dient niet promoot te worden als gezond, men zal het publiek moeten voorlichten op de risico als mrsa en atibiotica en esbl.
    Men zal moeten uitleggen dat er verschil is in welzijn en productie.
    De vlees industrie zou zich ook moeten matigen in haar opstelling.
    Alleen als de consument zegt voor 85% procent maak ik bewuste keuzes en ik weet wat ik eet en hoe het geproduceerd is dan zijn we op de kern beland in deze tijd en ruimte, niet eerder. Maar de vleesindustrie zal verdwenen zijn, niet omdat het moet, maar omdat het een reflectie is van een bewuste maatschappij die bewuste producten koop en de boer daarvoor betaald. De boer is niet het probleem, geef ze een werkzaam concept en zij kan dat uitvoeren. Het probleem is de CDA, de VVD en LTO en enkele standpunten van vakbonden. Het probleem is vion en rfc en de cbl.
    Hoe is het mogelijk dat consumenten zo ver van de voedselketen afstaan, de kern is dat zijn bewuste gekozen keuzes door door bovengenoemde 'boeren' vertegenwoordigers in haar eigen keten.
    Dus opvoeren activisme, vertienvoudigen als het kan.

  • no-profile-image

    koetje

    Niet alleen de boeren worden hierdoor beduveld maar ook de consument,maar iets bewijzen is toch iets anders dan iets luidop roepen.Enig idee op welke manier dit is te bewijzen en wie zich bezig houdt met die praktijken?

  • no-profile-image

    ??

    Herkauwer, Doet ie zeer, de waarheid.
    Heel Wakker Dier/Varkens in Nood, zijn gewoon inhalige organisaties die geen idee hebben wat er afspeelt in de wereld. Waar was hun inbreng in de OVP? Dat er weer zo flut rapport komt,die net zo hard neer wordt gehaalt, help je de dieren nogal mee.
    Waar is jou kennis? Je kakelt hier alleen dingen neer van horen zeggen uit een boekje van Spotvogel. Je roept al een jaar dat je met rapporten naar buiten zou komen, nu weet ik dat ambetenaar niet zo snel zijn dus.. we zullen wel zien.

    Dierenbescherming gaat in gesprek en bereikt ook nog daadwerkelijk iets, waar wakker dier moet chanteren via de media?!

  • no-profile-image

    herkauwer

    ??.?? wat sla je weer door man. Nogmaals"De Ovpl-ellende is none of the businesses van Wakker Dier en Varkens in Nood. Die houden zich bezig met gehouden (opgehokt) vee en niet met 'Natuurbeheer.' Want zo noemen SBB en LNV de folterpraktijken in de Flevopolder immers. Ik ben zelfs blij dat zij zich er niet mee bemoeiden, want er werd al onzin genoeg verkocht door lieden die hoed noch rand kenden. Ik zou niks doen met alle vergaarde informatie? Man laat je nakijken. Alle feiten die ik verzamel en vastleg worden wel degelijk gebruikt, maar dat gebeurd natuurlijk niet in deze fora. Ben blij dat ik er wel melding van maak, zodat eenieder op de hoogte is van hetgeen er zich afspeelt. Want ik draag al mijn leven lang Transparantie heel hoog in het vaandel. En jij?

  • no-profile-image

    Han

    Paul Janssen. Ik ben het met je eens, dat het een duidelijk verhaal is en dat we als mensen er ons voordeel moeten doen. Voor mij is alleen nog steeds onduidelijk waarom het varken of de kip met te weinig cm2 en niet onbeperkt vreten een criminele baas heeft. De grote herder op 10 hoog, die door zijn poten zakt van het te veel aan vreten heeft een super baasje om maar niet te spreken over het over straat schommelende schoothondje in een regenpakje met laarsjes aan. Deze huisdieren worden volgens de wetgever keurig behandeld en de varkens, kippen en koeien worden >mishandeld< Ik begrijp hier echt niets van als dieren vriend, die zijn hond gewoon 2 x daags voert en heeft geleerd niet schrokken maar genieten van je hap en hem daarna het erf op stuurt om zijn werk te doen (ongenode gasten bang maken)

  • no-profile-image

    herkauwer

    Han, ik ben het met je eens dat er veel huisdieren worden gehouden op tamelijk dieronvriendelijke wijze. Tien hoog achter in Watergraafsmeer met als enig uitje driemaal daags een hondenstrontrijk blokkie om is niet bepaald een Shangri-Las voor een trouwe viervoeter. Evenmin trouwens voor een opgehokte Balkonpoes. Ik verdenk veel van die tonnetjesronde baasjes en bazinnetjes van baggervette rolmopsvormige Labradors, Rottweilers of Boxers ervan dat zij feitelijk een hond houden om hun eigen verzucht te maskeren. Van de andere kant kom ik ook vaak op boerenerven waar ik eerst de waakhond moet wekken...! Van dieronvriendelijke omgang door zulke baasjes en bazinnetjes kan natuurlijk geen sprake zijn. Beste ??.??, ik had het over transparant, niet over leestekens. Wat jij als 'synoniem' duidt heet eigenlijk een pseudoniem en het mijne luidt 'Herkauwer'. En dat doe ik dus ook! Je gaat mij toch niet serieus vertellen dat ??.?? een pseudoniem is. Of ben jij soms analfabeeth?

  • no-profile-image

    herkauwer

    Dit hele verhaal is mijn maagdarmkanaal als wonderolie gepasseerd en er rest mij slechts een prangende vraag: graag lichaamslengte en gewicht van Frau Frauke Ohl Bitte!

  • no-profile-image

    Kani Baal

    Nee. Maar de consument koopt dit vlees.Deze denkt WEL dat dit door boeren zo geproduceerd is. Boeren moeten dit zelf aan de kaakstellen.

  • no-profile-image

    koetje

    Dus volgens jou zijn het de boeren die het vlees volpompen met water Kanibaal?Lijkt mij erg sterk,de dieren verlaten levend het bedrijf.Als er wel mee gerotzooid wordt is dat binnen de slachtlijn of daarna.

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Han, geweldig dat je het met mij eens bent maar de huisdierenknuffelproblematiek van jouw reactie op de mijne ontgaat mij volledig.

  • no-profile-image

    koetje

    Vooral die laatste zin,daar draait het om.Is de consument bereid om enige luxe-consumptie op te geven voor meer dier-vriendelijk geproduceerd voedsel?Ik denk dat maar een klein deel van de bevolking hiertoe bereid is.

  • no-profile-image

    katja

    Patrick, zulke evangelies leest echt geen enkel zinnig mens hoor. Het enige wat jij duidelijk maakt is dat je heel erg in jezelf verdwaald bent en hopeloos naar de uitgang op zoek bent. Ik bied je eenmalig aan om die zoektocht hier in Waverveen te komen houden. Je wilt niet weten hoeveel ontspoorde treinstellen ik weer in de rails heb gekregen. Maar niet alleen stellen, ook hopeloze onewaylorry's zoals jij!

  • no-profile-image

    ??

    Katja grapje zeker.
    Patrick ziet overal spoken en met copy paste krijg je zulke teksten.
    In mijn ogen heb je niks aan wakker dier of die soort stichtingen, dierenbescherming probeerd tenminste met overleg tot een doel te komen terwijl wakker dier gewoon met haar eigen agenda bezig is, ze zouden zich moeten opheffen naar het debacale OVP , maar ja die plunche zit lekker a zoveel euro

  • no-profile-image

    ??

    Transparantie in de vorm van een synoniem, die meent dat hij wat te roeren heeft in de wereld?
    Citaat WD"dieren hebben recht op een dierwaardig leven" blij dat je even uitlegt dat het selectief is.

  • no-profile-image

    herkauwer

    ??.??, nu ontspoor je dus werkelijk als een Stavorense locomotief met bakkeleiende italiaanse deeltijdwerkers. Hoe kom je erbij dat Wakker Dier ook maar iets van doen zou hebben met het Ovpl-debacle? Die keurig nette organisatie met een directeur die helemaal geen topsalaris verdient, houdt zich met het lot van dieren in de bio-industrie bezig. Niet in de natuur! En dan de Dierenbescherming? Jawel, die directeur eigent zich een maandwedde van Balkenende+ toe en doet daar geen ene reet voor. Net zoals die hele club. Want de Dierenbescherming incasseert de donaties van meer dan een miljoen dierenvrienden plus een royale overheidssubsidie en houdt in ruil daarvoor de kaken stijf opeen. Doe jij me dus eens gauw een lol en schrijf alleen over zaken waarvan je iets af weet.

Laad alle reacties (18)

Of registreer je om te kunnen reageren.