Home

Achtergrond 137 x bekeken

Zwarte roest vooral dreiging in Zuid-Azië

Hongersnood in Zuid-Azië, mogelijk minder inkomen voor boeren in de VS en stijgende veevoerprijzen in Europa. Op die gevaren van zwarte roest wijst plantwetenschapper Hendrik Rietman, die ook schrijft dat "gelukkig" weer resistente rassen worden ontwikkeld.

Sinds de groene revolutie is er veel ten goede veranderd. Vooral in tarwe zijn er verbeteringen aangebracht door op opbrengstzekerheid en ziekteresistentie te veredelen. Dit vooruitstrevende werk is begonnen in 1944 toen Nobelprijswinnaar Norman Borlaug gevraagd werd om Mexico meer opbrengstzekerheid te bieden. Vooral zwarte roest was een probleem.

Borlaugs team heeft indertijd veel resistente tarwelijnen geïdentificeerd en hiermee duizenden kruisingen gemaakt. Niet lang daarna werden ziekteresistente rassen verkregen en kreeg de voedselzekerheid een enorme boost. Vanuit Mexico werden deze lijnen naar veel landen verspreid, waaronder Afrika en Azië. Alhoewel tarwe goed resistent tegen zwarte roest bleef, was de resistentie gebaseerd op slechts een handjevol genen waarvan Sr31 een erg belangrijke was. Vanuit duurzaamheidsoogpunt stond de resistentie tegen zwarte roest op dun ijs.

Tientallen jaren heeft deze resistentie uitkomst geboden totdat rond 1998 in Uganda een variant (Ug99) gesignaleerd werd, welke Sr31 kon doorbreken. Aanvankelijk reageerde men vrij laconiek. Toen later bleek dat Ug99 ook in Kenia en Jemen opdook, zijn de alarmbellen gaan rinkelen. Helemaal toen bleek dat ook andere genen doorbroken werden.

Nu, in 2010, staat Ug99 op het punt een probleem te worden in landen zoals Afghanistan en India, die afhankelijk zijn van tarwe én weinig mogelijkheden hebben tot chemische gewasbescherming. Mocht het daar tot een uitbraak komen, dan lopen circa één miljard mensen het risico op hongersnood. Als Ug99 de oversteek naar Amerika maakt, dan zal er, zelfs bij voldoende bespuiting, opbrengstderving zijn. Iets wat in Europa vooral veevoerprijzen zal doen stijgen.

Gelukkig worden er wereldwijd weer resistente rassen ontwikkeld. In Europa is zwarte roest na overwintering afhankelijk van een eerste vermeerderingsronde op de zuurbes. In de toekomst zou een windstroming Ug99 mee kunnen voeren naar Europa als landen, zoals Turkije, besmet raken. Vooral biologische boeren zullen dan hinder ondervinden.

Hendrik Rietman is plantwetenschapper aan de WUR

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.