Home

Achtergrond 158 x bekeken 25 reacties

Zuivelquotering vertraagt noodzakelijke aanpassing sector

Nederlandse melkveehouders lopen nog steeds tegen de quotering aan. Het vertraagt de noodzakelijke aanpassing van de zuivelsector, zegt Roel Jongeneel van het landbouweconomische instituut LEI. Hij pleit voor een snelle afschaffing van de quotering.

Melkveehouders hebben de laatste jaren extreem goede en slechte prijzen meegemaakt. Met name de lage prijzen van 2008/’09 hebben tot de nodige protesten geleid. Denk maar aan de acties georganiseerd door de Dutch Dairymen Board (DDB). Als een reactie op de boerenprotesten heeft de EU een speciale commissie ingesteld, de zogenoemde High Level Group. Deze overleggroep heeft als taak om naar de langeretermijnontwikkelingen van de melkveehouderij in de EU te kijken. Daarbij zullen ze ook aandacht besteden aan de prijsfluctuaties, of de gevolgen daarvan voor boereninkomens te beperken.

Het ministerie van LNV heeft aan het landbouweconomisch instituut LEI gevraagd met het oog op die discussie een eigen studie te doen, waarbij in het bijzonder aandacht wordt gegeven aan de Nederlandse situatie. Het is bekend dat de Nederlandse regeringen (zowel de CDA-ministers van landbouw Veerman als Verburg) voorstanders zijn van de afschaffing van de melkquotering, zoals besloten in het Luxemburg-akkoord van 2003. Ook de Gezondheidscheck van 2008 en de aangekondigde quotumverruiming met jaarlijks 1 procent, mag rekenen op Nederlandse steun. Die laatste operatie zou moeten bijdragen aan een zachte landing, waarbij de melkveehouders en de zuivelindustrie de gelegenheid krijgen geleidelijk te wennen aan de nieuwe situatie.

In plaats van een zachte landing leek er eerder sprake van een shocktherapie, met onderuitgaande prijzen. De doelstelling van de LEI-studie was dan ook om te kijken of zaken niet beter zouden kunnen, zonder overigens de hoofdlijn van het EU beleid ter discussie te willen stellen. De studie leverde een aantal interessante inzichten op.

Uit een analyse van de recente ontwikkelingen werd duidelijk dat de quotumverruiming in het recente verleden niet de oorzaak is geweest van de problemen met de melkprijs. De melkproductie in de EU is namelijk niet of nauwelijks toegenomen. Veel belangrijker zijn internationale factoren en de wereldwijde economische recessie. Door de slechte marktomstandigheden werden melkveehouders wel voor het eerst geconfronteerd met het effect van de verlaagde interventieprijzen. Die leiden ertoe dat Brussel niet in actie komt alvorens de melkprijs is gedaald tot circa 21 à 22 eurocent per liter. Interventie is dus nu echt een vangnet geworden tegen extreem lage prijzen, maar verder helpt het niet veel meer.

De studie schat in dat op langere termijn (zeg in 2020) en rekening houdend met een nieuw WTO-akkoord met een melkprijs ergens tussen de 27 tot 29 eurocent moet worden gerekend. Op dit moment heeft circa een derde van de Nederlandse bedrijven een kritische melkprijs die rond dat niveau ligt. Zij kunnen dat dus nu al aan. Voor tweederde van de bedrijven geldt dat zij in hun continuïteit worden bedreigd bij zo’n prijs. Daar ligt een probleem.

Wat uit de studie verder naar voren komt, is de cruciale rol van het aanpassingsvermogen van de sector. De ontwikkeling van de bedrijfsstructuur heeft in het verleden een belangrijke rol gespeeld als het gaat om het omlaag brengen van de kostprijs. En dat blijft ook in de toekomst zo. Verantwoorde bedrijfsontwikkeling is hét antwoord om je te wapenen tegen magere prijzen. In het verleden heeft men daarom ondanks in reële zin dalende prijzen toch nog een stuk inkomensgroei kunnen realiseren. Uit modelanalyses komt naar voren dat die mogelijkheid ook voor de toekomst cruciaal is.

Het feit dat Nederlandse melkveehouders nog steeds tegen de quotumbeperking aanlopen, vertraagt het noodzakelijke aanpassingsproces en maakt dit bovendien extra kostbaar (wie wil uitbreiden moet quota kopen). Nederland heeft er dus belang bij dat die beperking zo snel mogelijk van de baan is. Quotering betekent op dit moment voor de Nederlandse melkveehouder vooral lasten en weinig lusten (nu nauwelijks bijdrage van de quota aan een goede melkprijs). Daarom kan die beperking daarom het beste zo snel mogelijk weg zijn. Ook zonder dat is de uitdaging voor de toekomst al groot genoeg.

Roel Jongeneel is hoofd sectie landbouwbeleid bij het LEI

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    willem

    Als je voor 29 ct niet kunt melken, kan je beter direct stoppen. Nu is is het nog veel waard. Maar wanneer de melkprijs duurder word, gaat de prijs van quotum ook naar boven doordat er weer veel verhandeld word. Niets kopen is het beste want de kostprijs wordt steeds meer en het klagen ook.

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Een juiste analyse. Nu nog proberen dit op zo kort mogelijke termijn te bewerkstelligen zodat we van dat financiële juk verlost worden.

  • no-profile-image

    Han

    Vallen de kosten gemaakt om quotum te kopen in het verleden weg, als de politeik het quotum afschaft? ik denk het niet de bank zal toch wel graag de rente voor de verstrekte lening willen vangen als die tenminste bestaat uit een aflossingsvrij krediet. Weer zo'n politieke kreet, schaf het quotum af en de quotum kosten vallen weg. Zo werkt het niet, de quotumkosten zijn pas weg als het quotum is afgelost bij de geldschieter. Voor nieuw startende bedrijven geldt geen quotum, ook geen quotum kosten. Meer melken per bedrijf betekent, meer melkaanvoer en kans op overproductie, met als gevolg een in stortende prijs. Wie is er nu gelukkig, niet de "klien"boer maar ook niet de "grote" boer, beide krijgen te kort. Iedere boer moet langzaam weten dat de vandaag berekende prijzen, morgen reeds te laag zijn. De overheid moet zijn tekorten wegwerken en kan dit alleen nog doen door >inflatie<, waarbij de boer zoals altijd niet wordt gecompenseerd, omdat zijn productie elk jaar stijgt. Deze truk past de overheid al vanaf 1950 toe en pakt goed uit voor de burgerij, helaas de boeren komen steeds een beetje meer tekort.

  • no-profile-image

    Veehouder

    Nederlandse melkveehouder, je had moeten verhuizen naar het buitenland. Je had je quotum en grond duur kunnen verkopen. Daar kon je in het buitenland veel voor terugkopen. Dat is pas ondernemen, hier in Nederland bied je elkaar kapot. Het is veel te duur, daardoor geen inkomen!

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Harry, wat voegt een Europees productieplafond nu toe als de bovengrens niet langer meer wordt bereikt? Je opmerking dat ik aflossingvrije leningen verfoei is niet juist. Ik verfoei deze leningen als ze verstrekt worden op (productie)middelen waarop afgeschreven moet worden. Dan krijg je nou net wat Erik al opmerkte; uitholling en aantasting van de solvabiliteit. Ten aanzien van de hoogte van de melkprijs ondermijn je je eigen stelling door aan te geven dat deze (positief) beïnvloed is door subsidie en interventie. Resume betekent dit een nóg lagere melkprijs onder het huidige quotumsysteem. En van jouw laatste zin/opmerking mis ik even de relevantie, verklaar je nader.

  • no-profile-image

    Han

    Ik veroordeel de aflossingsvrije hypotheek tot mede veroorzaker van de huidige financiele crisis. Een aflossingsvrije hypotheek is alleen maar leuk voor de bank ze weten tot in lengte dagen welk bedrag te verrenten is. Voor de consument is het alleen leuk geweest zolang de huizen en grondprijzen stegen, nu ze stagneren zit de hele onroerendgoed markt op zijn kont en daarmee de bouw en alles wat daar aan vast zit. Verhuizen kost veel mensen zoveel dat ze beter maar niet overstappen op die andere baan in een ander deel van Nederland.
    Denk als boer wel dat als je stopt de bank eerst zijn deel haalt en daarna komt je pensioen (in bedrijf belegd) aan de orde stijgen de (grond)prijzen niet langer dan is het pensioen laag of zelfs negatief is mogelijk als de klad komt in landbouw omdat de politiek de landbouw laat doodbloeden ter wille van natuur en handel.
    politiek denkt in >macht< dus alleen in groepen die groot genoeg zijn om je aan de macht te helpen. hier valleen boeren en kleinondernemers niet onder en individuen al helemaal niet. zie Kafka in de Polder!

  • no-profile-image

    erik

    hey willem, ik denk dat je met deze uitspraak zo ongeveer alle jonge ondernemers die net een bedrijfsovername hebben gehad buiten spel zet(en de meeste krijgen het al bijna cadeau). Maar laten ik even duidelijk maken dat ik voorstander ben van afschaffen van het quotum. maar quotum is niet het enige dat je kostprijs bepaald. ik denk dat bij steeds meer bedrijven de financieringslasten ook een rol beginnen te spelen. door de matige melkprijzen is het de meeste echt niet gelukt om genoeg te sparen om even een nieuwe stal te zetten, of de toko over te nemen. bij ons tenminste niet.

  • no-profile-image

    Harry

    Een liberale 28 -WTO-embedded eurocent per liter als doel, dat geeft de opvolgers moed.

    Ondanks dat deze in dit scenario dan geen quotumkosten meer hebben, en misschien ook geen dierrechtkosten, wens ik hen veel sterkte.
    Ze zullen dat in deze psychisch en fysiek nodig hebben.

  • no-profile-image

    Boer

    Onder het mom van "liberalisering" worden de melkveebedrijven overgeleverd aan de graaiers. Kijk om je heen. De melkveehouderij is de enige tak van landbouw waar nog een flink stuk eigen vermogen aanwezig is. Dat gaat veranderen. Melkveehouder heeft gelijk dat de melkprijs uiteindelijk wel weer omhoog gaat maar dat is pas nadat bij alle melkveebedrijven veel eigen vermogen is verdampt en een flink aantal van de zwakste ondernemers het loodje legt. Jammer genoeg zullen dat vaak de jonge minder kapitaalkrachtige ondernemers zijn zoals Erik. Uitendelijk blijft er een sector over zonder noemenswaardig eigen vermogen die net als de varkenshouderij altijd op het randje van de afgrond ballanceerd.

  • no-profile-image

    pietje

    Wel quotum of geen quotum, slechts een ding telt. De melkprijs moet hoe dan ook omhoog. Kijk naar de tuinbouw. Is dat wat de moderne melkveehouder wil. werken en nog eens werken en dat allemaal met geld bijleggen. Boer gebruik je verstand voordat je iets goeds dus het quotum weg smijt. Of is men bezig de gezins bedrijven te verruilen voor de mega bedrijven. Het C.D.A. heeft niet voor niets de helft van de stemmen verloren.

  • no-profile-image

    Teun Tuinder

    Han zeer goed gezien .De quotumkosten vallen enkel weg indien deze zijn afgelost.Echt die beleidsbedenkers zijn eerder een vloek dan een zegen.De melkveehouderij is grotendeels in handen van de Rabo met de gronden als onderpand.

  • no-profile-image

    Veehouder

    wanneer de zuivelquotering eraf gaat zijn de kosten steeds de beperkende factor, denk daarbij oa grondprijs en mestwet

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Het lijkt me vrij logisch dat kosten de beperkende factor zijn alvorens winst te boeken. Er is geen enkele kostenpost die zo hard heeft doordrukt als de quotumkosten. Als dat niet het geval zou zijn, dan was de aflossingstermijn gelijk aan de afschrijvingstermijn, waren de aflossingsvrije leningen niet verstrekt en waren er nu ook geen problemen met de afbetaling vóór 2015.

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Harry, wat bedoel je aan te geven met je opmerking dat mijn stelling mank gaat? En áls de centjes in grond waren gestoken, dan was het niet aflossen geen enkel probleem omdat je er niet op afschrijft en er waardestijging heeft plaatsgevonden. Ten tweede klopt mijn verhaal ook Europees; wij als Nederlandse melkveehouders hebben juist het melkquotum (een van de) hoogste financieringslasten per liter. Vooral de laatste jaren (ondanks dat uitdrukkelijk is aangegeven dat het quotum verdwijnt) heeft menige veehouder fors geïnvesteerd in quotum en is de gemiddelde financiering per liter schrikbarend gegroeid. Je kunt toch moeilijk blijven pleiten voor een hoge(re) melkprijs als je aan de andere kant van de balans zelf zorgt voor alsmaar hogere rentelasten en afschrijvingen/aflossingen door quotum aankoop, in de gok dat het blijft. Jan Cees Vogelaar zei het destijds al; gokken doe je in het casino.

  • no-profile-image

    Boer

    Wat belangrijk is staat onder de streep. Ik blijf versteld staan van de bereidheid van nederlandse melkveehouders om te werken voor weinig of geen inkomen. Organisaties zoals DDB en NMV worden uitgelachen terwijl hun doel met de steun van alle melkveehouders moeiteloos haalbaar is. Het is een kwestie van de boeren eigenwijsheid, trots en individualisme even aan de kant te zetten. Dit gebrek aan ondernemerschap kost veel geld. Stel dat een gemiddeld quotum zes ton is dan krijg je bij een wereldmarktprijs van 25 cent 150000 Euro per jaar binnen. In Canada vangen ze op dit moment omgerekend bijna 54 Eurocent per liter wat neerkomt op ruim 320000 Euro. Ze zijn dan ook niet afhankelijk van subsidies, inkomensteun en dat soort dingen. En in Canada draaien de melkfabrieken, handel en winkels ook nog steets. In Amerika kost melk in de winkel ongeveer het zelfde en daar gaan de producenten er aan onderdoor. De extra 170000 euro die de Canadezen verdienen gaat vast niet helemaal op aan quotumkosten. Ik kan er met de pet niet bij dat melkveehouders tegen zo'n systeem kunnen zijn en liever kiezen voor gesubsidieerde inkomengesteunde armoede.

  • no-profile-image

    erik

    1 op de 3 bedrijven heeft nu een kritische melkprijs die op het niveau van 29 cent ligt, het lei zegt hieruit te concluderen dat er dan dus voor deze prijs gemolken kan worden. de kritische melkprijs is in volgens mij de prijs waarbij nog juist aan alle verplichtingen kan worden voldaan. dit betekend dat deze bedrijven ook geen toekomst hebben bij deze prijzen want er is totaal geen ruimte om verder te ontwikkelen. daarnaast is het zo dat als ik om me heen kijk naar veehouders in de buurt, zijn het alleen de oudere bedrijven met weinig vreemdvermogen die aan dit soort kostprijzen komen. wanneer er een overname of grote investering gedaan moet worden komt de bank erbij, en is het gedaan met de lage kostprijs. als ik eerlijk ben is er geen melkveehouderij in europa mogelijk voor dit soort prijzen. met of zonder quotering. dat blijkt ook wel aan de uitholling van het aandeel eigen vermogen de laatste jaren, de solvabiliteit loopt erg hard terug. dit betekend ook een hogere gevoeligheid voor rentstijgingen.
    het volgende punt is dat het lei het weer op groeien groeien en nog eens groeien gooit, gooi het quotum er morgen maar van af, dan kunnnen ze nog veel verder groeien zodat het voedselpakket maar mooi goedkoop blijft, mooie agenda van een zogenaamd landbouw instituut. ik zou alvast maar een voorbeeld nemen aan alle mega bedrijven in de vs die omrollen.
    het lei is net als het cpb verworden tot een ongeregeld zootje mensen dat uitrekend wat de opdrachtgever wil horen.

  • no-profile-image

    Harry

    Beste Melkveehouder, je gaat er in jouw stelling van uit dat het geld dat nu in quota is gestopt, zonder quotering niet in grond of gebouwen e.d. zou zijn geïnvesteerd. Daarmee gaat deze stelling mank. Daarbij klopt Europees bezien jouw verhaal zowiezo niet.

  • no-profile-image

    Harry

    Melkveehouder, juist die hypothecaire zekerheid neemt toe wanneer in plaats van in quotum in grond was geïnvesteerd, en daardoor zouden die door jouw verfoeide aflossingsvrije leningen ook toegenomen zijn. Verder heeft de quotering alléén niet volledig voor de hogere EU-prijzen gezorgd dan de wereldmarktprijs. Zonder exportsubsidie en interventie zou de prijs slechts zoveel hoger dan de wereldmarktprijs zijn dan de vervoerskosten van de zuivelderivaten. Tot slot is het niet volmelken geen gegrond argument om het systeem (vervroegd) af te schaffen. Indien een koe jouw het melkstel te pletter trapt gooi je de complete melkmachine toch ook niet op de schroothoop?

  • no-profile-image

    Harry

    Melkveehouder, indien niet was geïnvesteerd in quota maar in grond dan was het onderpand voor de bank daarmee ook vergroot. Quotum is immers nimmer door banken als onderpand aanvaard. Door dit grotere onderpand (grond) was dan weer gemakkelijker een aflossingsvrije hypotheek mogelijk. Quotumaankoop is dus niet de oorzaak van meer aflossingsvrije leningen. De oorzaak is het aangaan van nóg een financiering waarbij de bank deze aflossingsvrije mogelijkheid bied en de melkveehouder deze aanvaard.
    Verder nog aan jouw de vraag wat een kapotte melkmachine nou toevoegt aan je bedrijf. Idd, je gaat/laat deze dan maken. Zo ook wat betreft de quotering. Deze werkt nu niet naar tevredenheid: maken dus.
    In deze betekend dit dat de EU haar productie moet aanpassen aan de interne vraag. Daarmee kunnen we niet langer verantwoordelijk worden gehouden voor de bestiaal lage zuivelwereldmarktprijs. Wij versterken daarmee –gelijk zelfs de liberalen wensen- ook het recht om zuivelproducten welke met mindere productie-eisen zijn geproduceerd dan in de EU te weren. Dat dit niet integreert met de GATT is geen argument. Wereldwíjd wil men de huidige afbraaklandbouw immers stoppen.

  • no-profile-image

    Teun Tuinder

    Een vraag van een tuinder aan een melkveeboer.Wat de melksector beter af geweest indien er totaal geen quotum geweest was? En zo niet hoe had de Nederlandse melkveehouderij er dan uitgezien hebben?

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Erik, wellicht onbedoeld geef je zelf aan waarom we van dit systeem af moeten: "uitholling van de bedrijven en achteruitgang van de solvabiliteit". En dit is gebeurd ondanks de melkquotering, dus waarom behouden? De banken trappen nu niet voor niets op de rem, zij hebben de winst in de vorm van de eeuwigdurende lening met bijbehorende rente al lang binnen. En als er geen melkerij in Europa mogelijk is voor 29 cent, dan gaat de prijs automatisch omhoog, en komt alles weer goed.

  • no-profile-image

    melkveehouden toen;nu en dan

    Het Lei geeft goede signalen af;altijd al.
    In 2007 berekende hetzelfde Lei een kostprijs voor de nederlandsche melkveehouders van:€ 0,54.
    wat wij ontvangen van de zuivelverwerkers is meestal anders.
    Maar Otten in assen wil voor ons allemaal heel hoog realiseren.
    De zuivelverwerkers betalen ons de laatste tijden zo om en nabij de hen volgende spotmarkt.
    en zeggen op het einde van het jaar dat dit markt conform is geweest.
    het valt voor ons niet mee om voor een,,geliberaliseerde wereldmarktprijs"te produceren.
    Maar onze meerdere dringen het op;en onze verantwoordelijke hebben daar tot op heden steeds mee weg gelopen.
    Wij gaan zo nog maar een tijdje door.

  • no-profile-image

    Harry

    Melkveehouder, jou stelling gaat mank omdat je geheel onterecht er van uit ging dat indien er geen quotering zou zijn geweest, het geld dat nu in quotum is gestoken dan nergens anders in zou zijn geïnvesteerd. Daarnaast erken je niet dat de quotering een hogere melkprijs heeft bewerkstelligd. Zelfs wanneer je er dan nu van uitgaat dat dit geld dan in grond zou zijn geïnvesteerd treft jouw stelling geen doel. Juist dán zouden de door jouw verfoeide aflossingsvrije leningen een nóg grotere vlucht hebben kunnen nemen.
    Verder lijk je niet te beseffen dat de quotering een Europees ingevoerde methode is. Dat juist vooral slechts in enkele landen zoals Nederland zo fors is geïnvesteerd in quota is dus geen Europees argument om van de quotering af te willen. Zou ook al niet terecht zijn omdat de quotering niet in alle Europese landen op gelijke wijze is ingebed.

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Nee hoor Harry, mijn stelling gaat niet mank, Ik heb het voorbeeld van grond al in mijn voorgaande reactie aangehaald. Ook dat aflossingvrij lenen geen probleem is bij grond is door mij al gezegd. Je opmerking dat er dan nog meer in aflossingvrije leningen geïnvesteerd zou zijn kan ik niet volgen. Als alle zekerheden als hypothecaire zekerheid is ingezet, dan houdt het op. Ook bij aflossingvrije leningen, nog eerder zelfs. Terecht merk je op dat ik niet erken dat quotering voor een hogere melkprijs zorgt. Die opvatting heb ik nog nooit gehad. Als dat wel zo zou zijn geweest, dan had er de afgelopen tijd niemand steen en been geklaagd over de melkprijs. En ik weet verdraaid goed dat quotering een Europese regeling is. En juist omdat (behalve Nederland en nog een enkele lidstaat) het europees quotum niet meer wordt vol gemolken, is er geen reden meer om het systeem te behouden. Je opmerking "dat het juist geen reden is het quotum af te schaffen omdat men in Nederland fors in quotum geïnvesteerd heeft", is helemaal juist. Samenvattend wordt het europees quotum niet volgemolken, stijgen de exportkansen door de zwakkere euro en is het quotum een kostenpost wat het rendement structureel onder druk zet. Daarom moeten ze het systeem nog liefst vóór 2015 afschaffen, zodat de schade beperkt blijft.

  • no-profile-image

    Han

    Het enige land waar de veehouderij geen pijn heeft gehad van een te veel aan melk op de markt, is het land met quotering, voldoende voor eigen consumenten.
    Ik voorzie bij beeindigen van het quotum systeem een aantrekkende productie en een dalende prijs. Wat dan gewonnen wordt met kosten vrlaging, gaat weer verloren met een lagere opbrengst prijs. In alle logs lees, ik als het quotum weg is kan ik voor 0,?? eurocent / ltr melken. Dit is doorgaans niet meer dan de kale kostprijs zonder enige fatsoenlijke MARGE.

Laad alle reacties (21)

Of registreer je om te kunnen reageren.