De argumentatie om megastallen neer te zetten is niet altijd overtuigend. Zo wijzen voorstanders onder meer op de voordelen van clustering. Maar dat is niet hetzelfde als het bouwen van megastallen.
En dat bedrijfsvergroting nodig is, betekent niet dat het gemiddelde varkensbedrijf twintig keer zo groot moet worden. De huidige varkens- en pluimveestapel kun je huisvesten op enkele honderden megabedrijven. Als zulke bedrijven de enige overlevingsmogelijkheid voor de veehouderij zouden zijn, kan dus meer dan 90 procent van de huidige varkens- en kippenbedrijven verdwijnen. Dat lijkt mij een verarming.
Nieuwe megastallen worden meestal vergeleken met bestaande bedrijven. Uiteraard komen ze er dan bij emissies, dierenwelzijn en economie goed uit. Maar dat houdt niet in dat ze op deze punten (veel) beter scoren dan moderne, grotere gezinsbedrijven, die ook aan de jongste eisen voldoen. Kortom: de vergelijking is niet zuiver.
De afgelopen jaren is in vele toonaarden bezongen dat we de richting van een industriële veehouderij gericht op bulkproductie en lage prijzen moeten verlaten en naar een meer natuurlijke veehouderij moeten koersen. Megastallen passen slecht in dat streven: de industrialisering van de veehouderij wordt erdoor versneld en de maatschappelijke waardering neemt verder af. Overal waar zulke bedrijven dreigen te komen, wordt heftig geprotesteerd.
Ik mis in de discussie overigens de vraag of 'meganisering' geen gevolgen kan hebben voor de afzet. Een paar jaar geleden was er in Duitse kranten enige ophef over de plannen voor een varkensflat op de Maasvlakte. Dat lijkt me iets om rekening mee te houden. Er zijn dus voldoende redenen voor sector en beleid om andere oplossingsrichtingen te zoeken. Recente stalontwerpen in het kader van 'Varkansen' en een aantal jaren geleden 'Houden van hennen', zijn wat dat betreft veelbelovend.
Echter: met de rechten die nodig zijn om een megabedrijf te vergroten van 15.000 naar 30.000 varkens, kunnen ook 10 gezinsbedrijven uitbreiden van 1.500 naar 3.000 varkens. Ik denk dat dit laatste verre de voorkeur verdient. Maar dan moet er beleid voor worden ontwikkeld.