Home

Achtergrond 114 x bekeken 8 reacties

Marges

Sommige politici tonen zich bezorgd over het feit dat de boer slechts een klein deel krijgt van het bedrag dat de consument besteedt aan voeding.

Er is aanleiding voor die bezorgdheid. Rond 1960 kreeg de boer ongeveer 40 procent van dit bedrag en tegenwoordig nog maar 20 procent.

Die daling is deels verklaarbaar: er gebeurt tegenwoordig meer met agrarische producten voordat ze de consument bereiken. Ze worden over langere afstanden getransporteerd en alle schakels van de keten hadden te maken met een sterke kostenstijging, vooral van de loonkosten. De belangrijkste oorzaak voor het teruglopende aandeel zit in de prijzen: die van voedingsmiddelen stegen de afgelopen decennia zo’n 3 procent per jaar en die van landbouwproducten minder dan 1,5 procent.

Een dalend aandeel in de consumenteneuro hoeft op zichzelf niet verontrustend te zijn. Als er, bijvoorbeeld door een sterke stijging van de productiviteit, maar een redelijke beloning voor de boer overblijft. Maar daar zit de kneep.

Zo behaalde de land- en tuinbouw in 2007 – een vrij goed jaar – gemiddeld een toegevoegde waarde per arbeidskracht van ongeveer 47.000 euro. In verwerking en toelevering was dat meer dan 80.000 euro. En uit een LEI-onderzoek van enkele jaren geleden bleek dat het rendement van het vermogen in de landbouw rond de 0 procent lag, maar in de andere schakels van de keten meestal tussen 10 en 20 procent. Op cijfers valt altijd wel wat af te dingen, maar een en ander wijst er wel op dat de beloning van de land- en tuinbouw laag is vergelijking met andere onderdelen van de keten.

Dat is niet altijd zo. Als er door droogte weinig aardappelen zijn, krijgen de akkerbouwers meestal een redelijke beloning. En vorig jaar haalden de legkippenhouders een goed inkomen doordat de eiermarkt krap was als gevolg van omschakeling in Duitsland.

Daar ligt dan ook de sleutel voor een groter aandeel voor de boer: zorgen dat de productie binnen de perken blijft. Meer ketentransparantie is nuttig, maar bij overproductie krijgt de primaire producent nooit een passende beloning. Ik hoop dat de bezorgde politici dat ook beseffen.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Het is nieuw voor me dat er politici zijn die bezorgt zijn over het lot van de boeren.
    Waar maakt de politiek zich wel bezorgt over? Dat zijn vooral de groepen die electoraal van belang zijn. Dit is een zeer duistere kant van de democratie. Persoonlijk vind ik dit zeer schrijnend en ongepast voor een land dat zichzelf nogal hoogstaand vindt.

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Dit hoogstaande land faalt op meer gronden. Punt is dat er een dun laagje van beschaving overheen ligt, waar de meeste mensen niet mee in aanraking komen. Zodra je wel met dit laagje in aanraking komt, blijkt hoe flinterdun dat laagje is. Eronder zit niets anders dan een enorme beerput.

  • no-profile-image

    Ben Iknoudom

    Een boer is gewend om dom te zijn...anders vertellen de talloze adviseurs wel dat hij dom moet zijn....

  • no-profile-image

    exact

    We zijn gewoon gestimuleerd om te groeien. Alle bedrijven die niks nieuws deden de afgelopen 40 jaar zijn gestopt op zullen stoppen. Wie meer deed met zijn grond, of meer grond kocht kon een bestaan houden. Dit werd door het landbouwbeleid gestimuleerd en kon ook door mechanisatie en verbeterde teelttechniek. We moeten nu beseffen dat de grenzen bereikt zijn van productiestijging tegen lagere kosten per eenheid. Doordat we bijna allemaal eenmanszaken bleven zijn we echter met een ding stil blijven staan: machtsverwerving. Om ons heen - toeleveranciers en verwerkers - zijn mastodonten van bedrijven ontstaan die ons simpel kunnen uitbuiten omdat ze zoveel macht hebben. Het is daar waar politici een oplossing voor moeten vinden, als hun de huidige landbouw tenminste lief is.

  • no-profile-image

    Han

    @Ryan. Je zegt het mooi over die dunne boterham. Ik zie de boer meer als zijn eigen >concurent<, en die kan hij niet verslaan. Hij graaft op termijn zijn eigen graf en zal dan nog steeds wijzen naar de regering of de winkelier. Het hele probleem komt door de >hebberigheid< van de mensen. Het is geen economisch probleem maar een >psycho/sociaal probleem.

  • no-profile-image

    Ryan

    niet alleen de politici moeten hier aandenken, ook moeten de boeren zelf hier aan meewerken en denken. meestal tijdens tijden van lage prijzen (over productie) gaan ze nog meer produceren om toch nog een inkomen te hebben. ze zijn dus bezig om de eigen boterham dunner te maken.

  • no-profile-image

    lol

    Ryan makkelijk praten, maar wat zou jij doen als je inkomen naar de knoppen gaat? productie verminderen? dacht ik niet

  • no-profile-image

    Han

    Cees van Bruchem. Het is niet de boer, die heeft gevraagd om de producten nog zoveel toegewaarde te geven, dat zijn aandeel steeds kleiner wordt, omdat de max. prijs bereikt is. Uit je rendements cijfers kun je afleiden dat de boer de sluitpost is en de tussen liggende schakels incl. retailler hun kosten en rente >10 % incalculeren en van de >max. haalbare< prijs af trekken en daarna is het restant voor de boer. Zouden ze hun prijzen verder verhogen om de boer meer te "geven" krijgen we te veel >inflatie< en problemen met het min. van financieeën. Je aardappel voorbeeld is prachtig, hier volgt altijd direct een >inflatie< plaatje op van het ministerie zodat de >schuld< bij de boer (natuur) ligt en dus is het maar van tijdelijke aard. De marge voor de retailer blijft echt wel bestaan. Je voorstel om de productie in de hand te houden, zal door de NMa direct worden afgeschoten. Het stinkt immers naar afspraken m.b.t. productie en prijs. Doordraaien zoals vroeger op de veiling gebeurde is tegenwoordig uit den boze. mijn idee is; "De boeren zitten in de tang van de politiek" en hebben het laten gebeuren. De boeren en tuinders hebben in hun gevoel van superieuriteit de illussie gehad de hele wereld prijstechnisch te kunnen verslaan en dus was een vrije markt de oplossing van hun over productie. Je hebt in je artikel prachtig beschreven wat het gevolg van deze arrogantie is.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.