Home

Achtergrond 168 x bekeken

Is de crisis voorbij? – Samenvatting discussie

Nee, de crisis is niet voorbij. Sterker, het ergste moet nog komen, zegt liefst 66 procent van de stemmers. Bij de reacties blijkt dat het nieuws van de slechte economische situatie in Zuid-Europese eurolanden hard is aangekomen. De economische, financiële en landbouwproblemen zijn onderling verweven en kunnen niet los van elkaar worden opgelost. Wederom klinkt luid de roep om marktregulering.

Moeten agrarisch ondernemers het gas erop zetten, zoals LTO voorstelt, of het stuurwiel omgooien, zoals een deel van de maatschappij - en hoogleraren - roepen? Han uit Meshovsk zegt dat gas erbij, productieverhoging dus, in de landbouw nog nooit een hoger inkomen leverde. Dat klopt misschien wel, maar: wie niet meeging, verdween! Van dat laatste is iedere boer doordrongen tot in zijn vezels. Zo denkt Piet Slingerland dan ook: rustig doorgaan maar geen bokkensprongen maken.
Beiden voorzien inflatie. Het positieve daarvan is dat import moeilijker wordt (dat willen de critici) en export blijft mogelijk. Arend Otten promoot zijn Milk Marketing Plan: 20 procent productiebeperking, Europa dicht voor zuivelimporten en ook afzien van export buiten Europa.

Overbegrazing op vrije markt

De vrije markt wordt vergeleken met een gezamenlijke graasweide: hoewel iedereen voordeel zou hebben bij een passend aantal schapen, is het voor de éne boer nog voordeliger om zijn eigen dieren alles op te laten grazen. Gevolg: overbegrazing.
Nu kun je de weide wél goed beheren als: 1. het aantal boeren beperkt is en niet opeens het buurdorp ook kan komen grazen; 2. er inzicht en voorspelbaarheid is in hoeveel dieren er op kunnen en 3. er toezicht en sancties komen (bijvoorbeeld de mogelijkheid tot ontzeggen van de toegang).

Killermarkt

Wordt niet aan bovengenoemde voorwaarden voldaan, dan gaat de tredmolen in werking en kun je nog heel lang leuk boeren, als je tenminste steeds bij de 25 procent besten hoort: op zich oké, in veel markten is dat zo. Maar landbouw hangt zozeer samen met verantwoord beheer van natuurlijke hulpbronnen, dat zo’n 'killermarkt' niet wenselijk is.

Boeren moeten met elkaar in gesprek

Bij alle succesvolle, gezamenlijk beheerde systemen blijkt dat de deelnemers elkaar moeten kennen. Dán heb je het onderlinge vertrouwen om tot afspraken te komen. Dat hoeft niet persoonlijk kennen te zijn, maar we moeten wel weten wat de sterktes en zwaktes zijn. Daarom denk ik dat boeren in Europa niet alleen met de consument, maar ook met elkaar 'in gesprek' moeten.

Hek om Europa

In de discussie pleiten velen dus voor 'continentale landbouw', oftewel marktbeheer door regulering van bulk. Flauw gezegd: een hek om Europa. Dat lijkt gezien het schapenweitje een goed idee. Het is alleen voorlopig niet aan de orde. Hans uit Brasil houdt ons goed bij de les: er is ook een belangrijk geopolitieke (en morele) reden om níet meteen weer een hek om de schapenwei te willen: we sturen al sinds jaren en nog altijd ons vee naar de buurman, oftewel onze producten naar afzetmarkten elders. Nu heeft buurman ook eindelijk wat vee, en zou buurman niet bij ons mogen grazen?

Hoe pakken we het aan?

De uitdaging: hoe maken we beheersbare graasgroepjes op onze wereldweide terwijl grote hekken er even niet zijn en voorlopig niet komen?
1. Laten we de belangenbehartiging meer die kant op sturen; de 'optimisme'-visie van LTO lijkt er niet op (maar goed, dat was een Nederlandse werkgeversvisie).
2. Laten we terwijl (1) in gang staat, niet stilzitten. We moeten verkennen wat de nieuwe kansen zijn en wat de nieuwe dynamiek is van de huidige situatie. Los van de prijzenmalaise vraagt de kritiek van de maatschappij om een andere houding. Laat voedsel meer 'aarden', waar komt het vandaan. Misschien is de timing van meer liberalisering en kritiek uit de maatschappij wel heel fortuinlijk: een kans om onverwachte allianties aan te gaan. Het sociale internet speelt hierbij wat mij betreft een rol. We moeten de nieuwe kansen nog wel uitvinden, en daar is spirit en nieuwsgierigheid voor nodig. Díe zaken mis ik nog wel eens.

Er is 445 keer gestemd. Er is 97 keer gereageerd.

De volgende personen deden mee aan de discussie: Domme Albert, Zeeland; Boertje Lunteren, Lunteren; Boer, Stuifzand; Han, Meshovsk; Piet Slingerland, Midden-Europa; KISS, Noord-Nederland; Arend Otten, Hoogeveen; Geurt van Rooijen, Wageningen; Thijs, Brabant; Paul Jansen, Aalten; Boerin, Friesland; Koetje, Boe; Natuurboer, Friesland; Sybren, Sunnyside USA; Hans, Brasil.

Of registreer je om te kunnen reageren.