Home

Achtergrond 71 x bekeken

Britse politiek begint aan onwennige formatie

Voor het eerst sinds 1974 hebben Britse verkiezingen een 'hangend parlement' opgeleverd, een Lagerhuis waarin niet één partij in haar eentje de absolute meerderheid heeft.

Voor de Britse politiek begonnen vandaag dus onwennige onderhandelingen over een coalitie of gedoogsteun aan een minderheidsregering. Volgens de Britse ongeschreven grondwet heeft zittend premier Gordon Brown van de sociaaldemocratische Labour Party het recht het voortouw te nemen bij de formatie. Maar hij laat David Cameron voorgaan, omdat diens Conservatieve Partij de meeste zetels veroverde in het Lagerhuis. Volgens de Britse omroep kunnen de conservatieve Tories rekenen op 306 zetels, Labour op 258 en de Liberaal-Democraten van Nick Clegg op 57. Voor een absolute meerderheid zijn 326 zetels nodig.

Koningin Elizabeth II heeft geen actieve rol in de formatie. Volgens de staatsrechtelijke conventies van het Verenigd Koninkrijk is het de plicht van de monarch om die persoon tot premier te benoemen, die het meest kan rekenen op het vertrouwen van het Lagerhuis. Als onduidelijk is wie dat is omdat er een hangend parlement is, is het aan de politieke partijen om dat onderling uit te zoeken en vervolgens hun keuze mee te delen aan Buckingham Palace. Dan pas wordt de koningin actief: zij ontslaat de premier en benoemt een nieuwe.

Alles omvattend

Cameron kondigde vandaag onderhandelingen aan met de Liberaal-Democraten. Hij zei te streven naar een "groot, open en allesomvattend'' akkoord. De Conservatieven en de Lib Dems zijn het qua programma op een aantal punten eens, zoals de hervorming van het belastingstelsel. Breekpunt kan de door de Lib Dems felbegeerde hervorming van het kiessysteem worden. In het huidige districtenstelsel gaan veel op de Lib Dems uitgebrachte stemmen verloren omdat de partij in veel districten slechts tweede of derde wordt.

Brown wil Cameron en Clegg de tijd geven om over een akkoord te onderhandelen. Als die besprekingen mislukken, wil hij met de Liberaal-Democraten overleggen. Labour en Lib Dems hebben echter samen geen meerderheid. De partij van Clegg, de rijzende ster van de verkiezingscampagne, deed het uiteindelijk slechter dan in 2005, ondanks gunstige opiniepeilingen.

Labour en de Liberaal-Democraten zouden steun moeten zoeken bij onder anderen de vertegenwoordigers van de regionale partijen om een vertrouwensstemming in de nieuwe Britse Tweede Kamer te overleven.

De Britse wedkantoren hebben al ingezet op nieuwe verkiezingen dit jaar. Bookmaker William Hill schat de kans iets hoger in dan 50 procent. Ladbrokes geeft net iets meer dan een derde kans dat het 'hung parliament' in elkaar klapt.

,,Door het uitblijven van een duidelijke winnaar is er alle kans dat we terug naar de stembus moeten binnen niet al te lange tijd'', aldus een woordvoerder van Ladbrokes. Het laatste Britse hangende parlement in 1974 bleef circa zeven maanden aan.

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.