Home

Achtergrond 287 x bekeken 8 reacties

De glamour van schaalvergroting

Steeds maar groeien, veel boeren lijken het zat. Banken hebben makkelijk praten, maar die hoeven al het extra werk niet te doen.

Als het aan geldverstrekkers ligt, neemt de omvang van agrarische bedrijven alleen maar toe. Al jarenlang is schaalvergroting het motto. Want een bedrijf dat niet groeit, is ten dode opgeschreven. Immers, hoe groter het bedrijf, hoe lager de kostprijs per kilo product.

Maar hoever ga je hierin als boer zijnde? Met name de wat jongere generatie is gevoelig voor de glamour van het groeien. Volgens mij is dat meer vanwege de vermeende status dan vanwege de lagere kostprijs. Het is immers kicken, zo’n grote nieuwe stal of opslagloods.

Maar wat is de prijs ervan? Niet de prijs in euro’s, maar de prijs in levensgeluk. Wie 18 is, zit daar niet zo over in, maar dat komt vanzelf. Een groot bedrijf betekent immers meer werk en minder tijd voor het gezin. Misschien betekent het wel dat er personeel moet komen. Dat neemt niet alleen werk uit handen, het geeft ook werk. Vooral in de vorm van administratie. Veel boeren vinden dat helemaal niet leuk. Ze zijn boer geworden omdat ze het zo’n mooi vak vinden en niet om andere mensen het werk te laten doen dat ze zelf zo leuk vinden.

Kortom, dat hele schaalvergrotingsverhaal begint een beetje irritant te worden. Banken hebben makkelijk praten, maar zij hoeven het niet te doen, al dat extra werk. Onder boeren hoor ik meer en meer het geluid dat ze het zat zijn, dat gepush om te groeien. Het levert nauwelijks meer geluk en inkomen op, alleen maar extra werk en zorgen.

Pas was ik te gast op een bedrijf dat er niet meer aan mee deed. Jarenlang waren ze steeds een beetje groter geworden, maar een paar jaar terug hadden ze er genoeg van. Uitbreidingsplannen gingen in de kast en ze besloten een kwart van hun melk zelf te verwerken en te verkopen. Dit kwart had hen de afgelopen jaren overeind gehouden en niet het driekwart dat naar de melkfabriek was gegaan. Dit initiatief van eigen verkoop bracht hen meer inkomen en levensgeluk dan al die jaren van schaalvergroten om de kostprijs laag te houden.

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    bernhard holtrop

    Vind dit bericht een beetje jammer. Als er nu al zo over de jeugd gesproken word dat van `die vinden het alleen maar mooi van een groter hoe beter want dan zijn we wat`Dan kan ik `21`alleen maar zeggen dat de tijden gewoon zijn veranderd en dat er eindelijk maar eens weer een beetje minder gezeurd moet worden. En laat ieder zijn ding doen en als iemand meent dat het anders moet laat die het eerst maar eens zien en dan praten we weer.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Bernhard dan heb de boodschap niet begrepen.
    Alles moet tegenwoordig groter,groter,grootst.
    Wat was er nu mooier dat je met 70 koeien de kost kon verdienen?
    Al dat groter, maakt mensen echt niet gelukkiger!

  • no-profile-image

    derde wereldboer

    Ja, één van de stresserendste dingen die een westerse boer kan overkomen is met personeel werken . De één is brutaal en wil algauw over je bazen, een andere stresseert dan weer door te weinig uit te richten. Een grote derde wereldboer is daar beter op ingesteld, die is van kleinsaf gewend van met personeel te werken en zelf geen spat te doen. Heeft er geen probleem mee om werkvolk voortdurend uit te kafferen of op straat te zetten. Een westerse boer daarentegen vindt zoiets verschrikkelijk.

  • no-profile-image

    Vrijgezel

    (persoonlijke aanval verwijderd RB). Al jaren geen schaalvergroting toe gepast maar toch kostprijs naar beneden en geld over houden.

  • no-profile-image

    Jos Platen

    Groei is voor de meeste boeren een hot item. Want je telt vaak pas mee als veel
    bunders of stallen hebt.
    Financieel is de verbreedde landbouw
    in rendement de betere. Dat wil niet zeggen dat iedere boer geschikt is voor
    de verbrede landbouw. En maar goed ook want anders wordt de spoeling dunner. En het leuke van verbrede landbouw vindt ik bijvoorbeeld een compliment van een klant of kliënt als je aan verbrede landbouw doet.
    Dit soort dingen is moeilijk in geld uit te
    drukken. Ik denk dat er maar weinig
    boeren persoonlijk een compliment krijgen van een melkfabriek of een
    aardappelverwerker krijgen.

    Zoals Margreet zegt dat schaalvergroting irritant wordt heeft ze
    op zich wel gelijk. Maar zolang de prijs niet minimaal mee gaat met de inflatie zul je efficiënter of meer moeten produceren. En wat ook een groot probleem is dat overal de kostprijs van ons product zichtbaar is. Oftewel een uitdaging probeer de kostprijs van de leveranciers maar eens helder boven water te krijgen. Dit gaat waarschijnlijk nergens lukken. De landbouw is volgens mij de enige sector waar de kostprijs zeer bekend is. Mocht dit niet kloppen dan zie ik het uiteraard graag via dit medium

    Jos Platen Ter Apel

  • no-profile-image

    Jeroen

    Jos, ben ik het niet helemaal mee eens.
    De intensieve veehouderij,glastuinbouw kent zeker zijn cijfers,maar de melkveehouderij niet in die mate.
    Maar wat wordt de toekomst? Zie blog,over Canada waar de Chinezen willen inversteren. Amerikaanse,Canadese,Europese regering, denken volgens mij te korte termijn, waar de Chinese toch verder naar de toekomst kijken.

  • no-profile-image

    Jan Zonderland

    Margreet, je maakt gelijk de klassieke fout die vele schaalvergroters ook maken:
    Quote " hoe groter het bedrijf, hoe lager de kostprijs per kilo product."
    Schaalvergroting leidt in veel gevallen juist tot een hogere kostprijs per eenheid product. Echter doordat het aantal geproduceerde eenheden wordt vergroot, leidt dit / kan dit leiden tot een hoger.
    bedrijfsresultaat. Vergelijk het maar met of een keer een kwartje verdienen of 4 keer een dubbeltje. Beter is echter om te proberen 2 keer een kwartje te verdienen want dat is meer dan 4 keer een dubbeltje. Dus, schaalvergroting is OK maar doe het zeer beheerst en houd de kostprijs per eenheid zeer goed in de gaten anders is het de moeite niet waard en doe je het alleen maar voor de kick en het vele extra, nauwelijks beloonde werk.

  • no-profile-image

    Het is maar hoe je het noemt

    Het is maar hoe je het bekijkt. Het omzetten van fabrieksquoutum in consumentenquotum is dan wel geen uitbreiding van het melkquotum, maar wel degelijk een vergroting van het bedrijf. Je doet dat middels verbreding, met als doel om de omzet te vergroten in euro's. Dat vergt aanvankelijk een investering, op te delen in investeringen voor de lange termijn en de variabele investeringen. Het vergt meer werk, het zelf bereiden van produkten en daar moet dan ook een vergoeding tegenover staan: de hogere omzet. Het aan de man brengen van het eigen produkt is het directe contact met de consument. En dat kan voldoening geven én informatie voor de produktie. Succes met dit arbeidsintensieve werk waarvoor de consument blijkbaar wél geld wil betalen.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.