Home

Achtergrond 130 x bekeken 35 reacties

Conclusies 'Wind of storm': op zoek naar het kantelpunt (1)

De liberale marktwind is vanuit Nederland niet te bezweren, al moet onze zeedelta rond 2040 vast weer gaan meehelpen om de wereld te voeden. Ondernemende boeren moeten een kantelpunt zien te vinden. Is dat te vinden?

De afgelopen 3 maanden stelde ik dertien gesprekspartners de vraag of het waait of stormt in boerenland. De antwoorden varieerden. Van een gedraaide harde wind via een sanerende storm tot een verwoestende orkaan. Op 1 april hadden we het er live over in Eindhoven. In drie afleveringen ga ik op zoek naar de antwoorden waar een Nederlandse boer rekening mee zou moeten houden. Vandaag (1) de markt en de bank. Hierna (2) ontmarketen en beweging maken en (3) nieuwe combinaties .

Na WO II verliet de Nederlandse boer zijn gemengd bedrijf. Hij specialiseerde zich en ging steeds meer produceren. De economie moest zich ontwikkelen, de wereld moest gevoed worden. We wilden welvaart en nooit meer honger. Daarom moest eten goedkoop worden. Die strategie is geslaagd. We hebben overschotten en kunnen vier keer per jaar met vakantie. Wie zin heeft in een tweede TV of mobiel schaft ze aan.

Het aantal boeren en tuinders met meer dan één teelt is zeldzaam geworden. Het industriële denken dat zich richt op de laagste kostprijs heeft het boeren- en tuindersbedrijf vrijwel volledig hervormd. 'Ontsnappers' vind je in 'biologisch' en multifunctioneel maar ook onder zelfzuivelaars en de betere zelfverkopers. Er zijn erbij die rendementen draaien tot 15 procent. Duizenden tonnen maken ze niet, maar hun tientallen zijn rendabel.

Naarmate de concurrentie toeneemt uit gebieden met een lagere kostprijs, minder concurrentie op ruimte en minder strenge milieu- en dierwelzijnseisen moet de Nederlandse monoboer opschalen. Steeds meer eenvormig product op dezelfde vaste kostenbasis leidt immers tot de laagst mogelijke kostprijs. Helaas kost dat steeds meer risico, dat gedekt moet worden door opstallen en land. Zit daar geen overwaarde meer in, dan wordt het lastig boeren. Kun je die nog wel belenen, dan knabbel je aan je Eigen Vermogen, pensioen en erfenis naarmate marktprijzen langer tegenzitten en onder de kostprijs duiken. Dat gebeurt steeds vaker. Ook de bank krabt zich achter de oren. Niemand pompt graag miljarden rond die niets opleveren en dus uiterst risicovol zijn. Het is verdienen of verdwijnen.

Hans Huijbers (ZLTO) ziet grenzen aan de schaalvergroting en combineert die visie met een oproep tot minimaal een gelijk Europees speelveld. NGO’s moeten hem daarbij helpen. Volgens Rabobank moet de BV Nederlandse Tuinder, de meest kapitaalintensieve en minst beleenbare sector, het maar eens beter gaan doen met tien procent minder areaal. Volgens LTO Glaskracht moet er areaal bij. Het boerenministerie roept dat marktregulering niet kan en 'marketing' heil moet brengen. 'Verduurzaming' zou consumenten verleiden. Welke boeren winst- en verliesrekening is zodanig dat er nog een reële schep en een stap in het donker bovenop kunnen?

Ik ben benieuwd hoe een land dat in sommige sectoren meer dan zes keer zijn consumptie produceert dat volume rendabel en qua risico beheersbaar gaat krijgen in de grillige markten die nog een jaar of vijfentwintig in het verschiet liggen. Tot die tijd is er teveel in plaats van te weinig product. Het is al een titanenklus voor dertig procent van de binnenlandse consumptie, amper vijf procent dus van onze nationale productie.

Steeds zwaarder beleende en inflexibele monoboeren en –tuinders in volledige mededinging zullen het er niet makkelijker op krijgen. Bank en politiek zullen die kwetsbaarheid steeds scherper gaan zien. Doen ze dat te laat, dan kan de boel imploderen en verdampen zowel bankkapitaal als boerenareaal.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    In de landbouw is vaak iets geks aan de hand, nl het tegenovergestelde van wishfull thinking. Daar bedoel ik mee: bij producten als uien en aardappels gebeeurt het wel dat in een markt die halverwege het seizoen overvol lijkt, er helemaal aan het eind toch ruimte blijkt en prijzen sterk kunnen oplopen. Voor boeren vaak een reden om te denken: "Je weet maar nooit". Het bijzondere is dat hoe optimistischer boeren zijn over die kans hoe onwaarschijnlijker het is dat het ook gebeurt. Pas als (bijv na enkele slechte jaren) dat vertrouwen bijna weg is (en boeren hun product weg doen voor ook de minst laagwaardige markten) neemt die kans toe. Volgens mij is dat een vrij algemeen verschijnsel. Zou het kunnen zijn dat zaken als eigen vermarkting, nicheproducten, productiebeheersing vooral kans maken op het moment dat dat NIET als DE oplossing wordt gezien?

  • no-profile-image

    Han

    Dick ik geloof dat we hier niet verschillen van mening. Ik ben van mening dat iedere handelsmacht eerst zijn eigen mensen moet voeden op basis van parity en daarna mag gaan denken aan import c.q. export. De NGO 's moeten zich eens gaan bezich houden met het ontwikkelen van de voedsel productie in de arme landen en niet eerst zoeken naar een mogelijkheid om >hun vlag< er te planten voordat de collega uit het vliegtuig komt. m.a.w. de hulp industrie moet terug naar de (grass) roots. Dit thema is goed beschreven in "De crisis karavaan" van Linda Polman. Dick ik ben van mening, dat de WTO niets heeft bijgedragen aan de voedsel voorziening of de economische vooruitgang van de armen maar wel een groot aandeel heeft in de milieu verslechtering. Ik wil niet vervuiling gebruiken, want dan wordt het verlies aan flora en fauna niet meegenomen. DUS zo snel mogelijk >lokale voeding in lokale winkels< en ieder machtsblok groot of klein voor zich zelf. Dit monderwerp kunnen de betrokken boeren alleen maar op de agenda krijgen door zich politiek te laten horen en duidelijk te maken wat het gevolg is van de nu ingeslagen weg. Minder klagen maar meer argumenteren!!

  • no-profile-image

    geen boer

    m.i. een bondige en goede analyse. Wat melkveehouderij betreft; waarom zouden we richting wereldmarkt willen? Zoals ik hier al enige malen betoogd heb; een flexibel nationaal quotumsysteem, geflankeerd door beperkte interventiemogelijkheden op europees niveau (zoals nu dus) lijkt mij het beste voor de individuele europese melkveehouder. Gooi het huidige systeem dus niet zomaar weg, maar poog het geleidelijk wat flexibeler te maken. Je zult zien: zo gauw Europa mogelijkerwijs de productie kán verlagen zal dit reeds een positief effect hebben op de wereldmarktprijs. Met andere woorden; de markt moet weten dat die mogelijkheid bestaat. Anders vrees ik dat de individuele producenten voortdurend tegen elkaar uitgespeeld kunnen en zullen worden.

  • no-profile-image

    Teun

    Dick.Volgens mij is het struisvogel houden in de agrarische sector een van lucratiefste bezigheden. Het wordt zoveel gedaan.
    Las net dat Balkenende naar Brazilië is gegaan. DIT zijn de agrarische grootmachten van de toekomst. Je moet je kop wel heel diep in het zand steken wil je dit niet zien. Ik weet de oplossing ook niet. Maar ik denk er wel over na.....

  • no-profile-image

    koetje

    Een grandioos stukje Dick,een Canadees systeem is de beste optie voor Europa, koopkracht genoeg,jammer dat Albert-Jan Maat niet een beetje meer Europees kan denken.Het plan van Otten is echt zo gek nog niet.Voor andere sectoren moet toch ook wel iets dergelijks zijn te bedenken.Wanneer Maat zegt dat Nederlandse boeren dit niet willen dan wordt het toch echt tijd dat hij zijn eigen achterban nog eens gaat raadplegen.De maatschappij keert zich steeds meer tegen mega en grootschaligheid hier kun je je ogen niet voor sluiten.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    De titel van m'n drie stukjes is niet voor niks 'op zoek naar het kantelpunt'. Het heeft niet zoveel zin om nostalgisch te zijn naar quotering of om nieuwe vormen van marktordening te roepen. Ze zijn er voorlopig niet. De vraag is wat individuele boeren kunnen doen om hun lot zelf in handen te nemen. Hoe meer ik op deze site verkeer, hoe meer ik lees dat anderen het voor De Boer moeten regelen. Ik zou er niet op rekenen en het er eens ernstig over hebben: stel je voor dat we het zelf moeten regelen en moeten besluiten of en hoe we doorgaan? Moeten boeren het daar onderling niets eens over gaan hebben in plaats van morgen maar weer de stal in te lopen of het land op te gaan?

  • no-profile-image

    Han

    Dick ik denk dat de oplossing ligt in het systeem waarbij >parity< beschreven wordt door de National Organisation of Raw Materials. Zij gaan uit van een kosten dekkende prijs voor alle grondstoffen. Dit is niet alleen de oplossing voor de landbouw maar voor de hele economie, zonder de ZEEPBEL die wij economische vooruitgang / groei noemen. http://rawmaterialsecon.com/category/economics. Deze site geeft een beeld van hoe deze club de situatie van nu uitleggen / zien.
    Dick jouw vraag waar het kantelpunt ligt is moeilijk aan te geven. Zolang de BV Nederland er beter van wordt zal Den Haag alles in het werk stellen om de boeren en tuinders zolang mogelijk in leven te laten om de export veilig te stellen. We blijven onze vooruitgang kopen via >leneningen< om onze >te korten< aan te zuiveren.

  • no-profile-image

    Han

    @Huib. Ik denk dat je in je laatste zin het woord MEER tussen >NIET (meer) als De<
    Dan is er een mogelijk moment aan te geven waar het kantelpunt van Dick ligt, nl. als niemand nog geloofd in welke bekende uitweg ook. Laat ik zeggen de LAATSTE STROHALM is letterlijk zelf de markt op gaan. Hebbende bio boeren dit ook niet gedaan jaren geleden, toen winkel verkoop voor hen meer kosten bracht dan meer opbrengsten? Ik zelf denk, dat het punt van verandering is aangebroken, nu Supers met Lokale producten beginnen in hun lokaal voor lokaal schap!! Welke afzet organisatie zet de eerste stap, Campina, Vion, Greenery, For Farmers of moet er een Nieuwe Club komen? Hoe meer de boeren zich laten versnipperen hoe moeilijker ze het zullen krijgen om hun deel van de KOEK te bemachtigen.

  • no-profile-image

    George Soros

    Olie, water, voedsel.....dit zijn onderdelen van wereldwijde machtstrijd. De chinezen kopen nu al gebieden in Afrika die net zo groot zijn als Holland. U wilt globalisering...u krijgt globalisering.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, om het heel kort te zeggen: ik vraag me af welk risico Nederland (maar lees daar rustig Europa) loopt wanneer geen nadrukkelijk lange termijn geopolitieke voedselproductiescenario's worden gemaakt en die publiek bespreekbaar te maken. Je raadt mijn antoord: ik denk dat het een groot risico is.//////
    Oplossingen zijn wel te verzinnen, maar ze realiseren is een ander verhaal omdat beeldvorming onder het publiek (onder aanvoering van one issue en soms zelfs ronduit te weinig geïnformeerde) NGO's, politieke haalbaarheid, deelbelangen en wellicht zelfs gebrek aan integrale denkkracht (naar mijn overigens bescheiden mening het grootste probleem) voortdurend in de weg staan in de gesloten circuits waarin de landbouw besproken wordt.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    ''We blijven onze ''vooruitgang'' kopen via >leningen< om onze >tekorten< aan te zuiveren'' In deze wolk leeft de agrarische sector @ Han, 'k ben het helemaal met jou eens!!!... Jammer en bedroevend is, dat de agrarische sector ook zelf het gelag (de kosten) zal moeten betalen. De bedrijfsvoorlichting adviseerde, de bank financieerde en de boer?, ach de Boer??? Hij ploegde voort!!!... De vraag is nu; hoe lang nog?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Maar ... GEEN BOER, we zitten met geliberaliseerde, cq. liberaliserende markten. Vragen om regulering en verder stilzitten gaat dus niet werken. Zelfs niet al voer je er actie voor.

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Het is hun strategie. Van wie? Van diegenen die de wereld regeren. Banken, multinationals en hun marionetten aan touwtjes die zich de politiek noemen. Liberaliseren tot anderen erbij neervallen. In alle sectoren al gebeurd en de land en tuinbouwsector staat nog te veroveren. Dat pak je aan door op diverse manieren schaalvergroting te stimuleren of af te dwingen. Ondernemers, een soort eretitel, laten zich opjagen om te groeien en hun bedrijven panklaar op te dienen bij de lotbepalers die ze graag overnemen en toevoegen aan hun imperium. Zolang die ondernemers zichzelf nog prostitueren en als slaaf bereid zijn te werken voor grotere schakels kunnen ze nog wel even stug volhouden maar ze komen wel zegt de doodgraver. Imploderen doet er niets want de ondernemer-slaaf is inwisselbaar als zijn product. Zolang de mogelijkheid tot produceren blijft bestaan is een bedrijfsleider voldoende. Dit kan zelfs de voormalige slaaf zijn als die niet teveel rancune heeft. Alleen datgene waarvan hij of zij dacht dat het zijn eigendom was is definitief van de stropdas. Dat was het bij die topfinanciering eigenlijk ook al alleen klonk dat net iets anders. Voordeel halen uit deze geweldsspiraal kunnen de nichemarkten.

  • no-profile-image

    melkveehouder vanaf 1969 en denkt ook

    Het past bij de tijd;mensen vol proppen met tv,s ,laptops ,auto,s en vele malen per jaar een vacantie consumeren en zo zorgen de producenten van primaire producten dat alles volgepropt wordt met melk.vlees en groenten en fruit.
    we kunnen kiezen uit reizen per auto.bus,trein of vliegtuig;het hoort er allemaal bij.
    Als wij met zijn alle zien dat het zo niet verder kan zal er een kanteling gaan komen.maar dan spreekt men al snel van een crises en wat maar snel over moet gaan.zodat wij met zijn alle deze kanteling afwendenof weer uitstellen.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Feit is dat de Liberalisering de voorkeur geniet bij de Europese Commissie!!!... Mevrouw Gerda Verburg geeft ook de voorkeur aan de vrije-markt economie!!!... Op dit moment zie ik nog niet dat de wil aanwezig is, de klok terug te draaien, of vergis ik mij ???

  • no-profile-image

    natuurboer

    Boeren doen iets geks vindt Dick in reactie 09 01:52. Boeren mogen dan gek doen, landbouweconomen doen het nog veel gekker. Al decennia lang worden we door hen met de "varkenscyclus" om de oren geslagen. Maar als puntje bij paaltje komt bestaat er helemaal geen "varkenscyclus" in de landbouweconomie. Zo moeiljk is dat ook niet om uit te leggen. Het houdt echter wel in dat wanneer de "varkenscyclus" in de praktijk wordt toegepast. De landbouweconomie uiteindelijk, zoals nu, op nul dreigt te gaan eindigen. We moeten als boeren anders gaan denken vindt men. Begin maar met het uit het hoofd zetten van de zogenaamde "varkenscyclus". En deze "varkenscyclus" dan gaan vervangen door een "graancyclus". Een "graancyclus" past namelijk beter in de landbouweconmie.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Boeren-economie van 2010 naar 2050. Geschreven door Dick Veerman. Verfrissend en vernieuwend, zeer de moeite waard het te lezen en over na te denken!!!... En vervolgens iets te doen, zelf de markt verkennen en benutten. Dick heeft al enkele voorbeelden beschreven, misschien komen er nog nieuwe ide-en bij?.

  • no-profile-image

    koetje

    Ik wil even wijzen op een plan van twee Flevolandse melkveehouders Bosma en Zeinstra om Europabreed coöperatief in te grijpen bij te lage melkprijzen.Dit plan wordt waarschijnlijk ter discussie aan de leden van FC voorgelegd.Er komen dus hier en daar al initiatieven en er wordt ook al nagedacht hoe je na 2015 een beetje invloed op de markt kunt krijgen.
    Met de huidige melkprijzen wordt iedereen met de neus op de feiten gedrukt.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Geen Boer, dat klopt. Maar ... en toen begon ik iets te schrijven, waar ik maar een artikeltje van heb gemaakt. Klik op de link en je ziet het: http://www.foodlog.nl/cafe/bericht/boereneconomie_van_2010_naar_2050/

  • no-profile-image

    Han

    Piet wat denk je van de overheid >lenen om tekort aan te zuiveren< de burger neemt >hypotheek zonder aflossing verplichting<. Het bedrijfsleven geeft aandelen uit om te kort aan te zuiveren. Al deze mensen hopen en rekenen op een aantrekkende inflatie. Door geld ontwaarding wordt in de toekomst aflossen zgn. goedkoper. Conclusie de economische groei wordt gemaakt door inflatie.

  • no-profile-image

    Han

    @Geen Boer. Zoeken we een EU oplossing of een oplossing voor de Nederlandse land en tuinbouw? Ik geef toe voor het export gedeelte zal het moeilijk worden om lokaal voor lokaal toe te passen. Maar als we in bv. Berlijn voor Nederlandse kaas, boter of tomaten een betere prijs weten te bedingen dan voor producten van "duistere" afkomst. Hebben we ons doel (deels) bereikt, is deze prijs nu zoveel beter dat de kostprijs aan de boer betaalt wordt, zijn we daar waar we zijn moeten!! Denk niet dat wij als boeren het landbouw probleem van de EU moeten oplossen of het wereld voedsel probleem. NEE wij moeten onze eigen landbouw rendabel maken!

  • no-profile-image

    geen boer

    ik zie hier, voor wat betreft de mainstream productie, nog geen werkbare en langdurige "geliberaliseerde" alternatieven voor blijvende productiecontrole in EU verband voorbijkomen. Wellicht omdat ze er niet zijn?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, ik sluit me volledig aan bij je laatste twee zinnen.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Geachte Geen Boer, wat Dick reeds opmerkte kan ik alleen maar onderstrepen!!!... Vrijemarkt-economie, de melkproducenten hebben nog quotum, de varkensmesters nog rechten, ook dat zal binnen afzienbare tijd afgelopen zijn. Daarom is het belangrijk hierover van gedachten te wisselen. De Banken praten zichzelf nog moed in, maar krediet verlenen is weer een andere aangelegenheid. Veel Deense Boeren zijn tot over hun oren gefinancieerd lezen wij dan, de prijzen van onroerend goed dalen zelfs. Daarom stel ik de vraag; hoe gaan wij als producent van agrarische producten met een sterk fluctu-erende markt om???, in de toekomst?

  • no-profile-image

    geen boer

    Ik wil even bezwaar aantekenen tegen de suggestie dat pleiten voor het behoud van marktinstrumenten gelijkstaat aan ‘stilzitten en afwachten’. Het heeft ook niks met nostalgie te maken. Ik constateer dat: 1) de individuele melkveehouder een slechts langzaam bij te sturen productieproces heeft met een kostenpatroon dat goeddeels in de vaste sfeer ligt. 2) hij geen enkele invloed heeft op zijn eigen verkoopprijs 3) voedsel niks waard is wanneer er 5% teveel is, maar onbetaalbaar wordt bij 5% te weinig.
    De enige prikkel waarop de prijs omhoog gaat is een dreigend tekort. Je moet als leverancier van de ruwe melk bij alle fabrieken terechtkunnen, die je melk gaarne ophalen, liefst dezelfde dag nog.
    Welnu, ik zie niet in hoe dit anders bereikt kan worden dan controle op de geproduceerde hoeveelheid. Onze huidige landbouwminister leutert wat over horizontaal, vertikaal, blablabla. Ondertussen heeft ze niet in de gaten dat ze de buikspreekpop is van de agro-industrie zoals FC en Vion en helemaal niet meer het belang van de boerenstand zelf dient. Het is voornamelijk een agro-industrieel belang dat er hier onder het mom van liberalisatie tegen de klippen op geproduceerd wordt, níet die van de individuele producent. Daarom zou ik in haar plaats, mocht ze daadwerkelijk de belangen van de boerenstand voorop stellen, pogen de steeds verdergaande monopolisatie in de verwerkende industrie tegen te gaan, en daarnaast in europees verband de totale productie per lidstaat controleerbaar te houden. Like it or not zal dit van overheidswege gedaan moeten worden, hoe sympathiek initiatieven van deze strekking op vrijwillige basis ook mogen lijken.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Koetje, om helemaal precies te zijn over het argument van Albert Jan Maat tegen 'Canada'. Hij zei dat een Europees Canada stoppen voor veel Nederlandse boeren zou betekenen. En dan kom je natuurlijk ook aan iets: heel wat grote cooperatieve verwerkers zouden in de problemen komen. Althans, dat denken we. Ik hoorde hetzelfde argument een tijdje geleden uit de mond van de minister. In werkelijk alle redelijkheid vraag ik me af of er ooit aan gerekend is. Als we alleen al Noord-West Europees zouden denken, hoeft er mogelijk helemaal niet zoveel te worden opgeruimd, cq. aan kapitaal vernietigd te worden, terwijl we nu met een dreiging zitten waar ik veel meer pijn van in mijn buik krijg. Ik weet het niet zeker en kan het niet zomaar voorrekenen. Maar ik vind dat dat zou moeten gebeuren en vrees dat er sprake is van een emotionele boerenkeuze voor productie tegen koele rationaliteit. De emotionele keuze voor 'boeren als destiny' is net zo'n lastige als de ongeinformeerde romantische rommelarij van de Nederlandse dierenbeweging tegen onze beslist voorop lopende dierhouderij (die nog veel beter kan, maar elders vooral vervelender is). In ieder geval staat het zo 1-1.

  • no-profile-image

    geen boer

    Bij mevrouw Verburg heb ik het opgegeven, maar laat andere beleidsmakers zich eens verdiepen in de geschiedenis; daar kan men zien wat doorgeslagen liberalisering met grondgebonden landbouw in het verleden gedaan heeft. Ik vertrouw er echter op dat de grote landbouw-lidstaten een beter geheugen hebben dan Fisher Boel en haar groupie Gerda. Mensen, grondgebonden landbouw reageert anders op prijsdalingen dan de 'normale' industrie. Bij dalende prijzen gaan (grondgebonden) boeren nóg meer produceren om inkomen te compenseren, de stoppers verkopen aan de buurman, die nóg weer meer wil produceren enz. Uiteindelijk keert de wal het schip met een enorme kaalslag op het platteland, wat uiteindelijk zal leiden tot voedseltekorten en enorme prijsstijgingen, welke weer grote publieke onrust en onstabiliteit tot gevolg hebben. HET WERKT GEWOON NIET. Men zal, om een stabiele productie met redelijke prijzen langdurig te bewerkstelligen, de grondgebonden (dus ook melkveehouderij) productie moeten kunnen reguleren op europees niveau. En dat heeft niks met afwachten, stilzitten of nostalgie te maken.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Waarom moet het kantelpunt alleen bij de boeren liggen. In de keten van boer tot en met consument zijn er wel meer kantelpunten nodig lijkt mij. Een week of wat geleden stond op de website van AGD dat ca 30% van ons voedsel de consument niet eens bereikt en vanwege overschrijding van de houdbaarheidsdatum naar de afvalberg verdwijnt. Navraag bij de plaatselijke winkeliers leerde dat zij beaamden dat bij hun het percentage van 30% weggooien, van te koop aangeboden etenswaren, wel aardig klopte. Dat vindt ik persoonlijk dan een onaanvaardbaar percentage. Al zou het 25% zijn, dan vind ik het nog te veel. En om dat met een paar cijfers aan te geven. De productie van ca 20000 boeren in Nederland is er alleen maar voor de schone schijn en verdwijnt met de nodige kosten op de afvalberg. Of ander voorbeeld bij een individule boer. Productie bij hem/haar van 5000 vleesvarkens waarvan 1000 met zorg grootgebrachte vleesvarkens zonder meer richting afvalhoop gaan. Dat is toch van de gekke. Bij mij zakt dan de motivatie van het boerzijn behoorlijk ver weg. Wanneer ik als boer een kantelpunt moet nemen, mij best, maar dan ook in de rest van de keten. Willen we anders denken over onze voedselvoorziening, dan is het zaak om de hele keten van boer tot en mét consument daarin mee te nemen. En dan niet alleen die van de boer, maar ook alle andere benodige kantelpunten daarin dienen te benoemen.

  • no-profile-image

    jan vanhumbeeck

    het kantelpunt zal bij de boeren moeten liggen, want de rest ven de samenleving heeft stiekem alleen maar belang bij lage prijzen. Helaas ook ik maak geen rendabiliteitsberekening als er een perceel grond te koop komt in de buurt.Puur emotie krijgt dan de bovenhand, het zelde kan gezegt worden van hoge kg opbrengsten, het zit in onze kop , als we met een lage kg opbrengst een zelfde saldo maken als met een hoge,dan kiest de meerderheid van de collega's voor véél kilo's.Ook de hoge prijze van een paar jaar geleden maken ons hoofd zot, we denken nl allemaal dat dit snel terugkeert(en dit wordt ons ook slim voorgespiegeld)dus produceren maar, met veel input en veel kg (en lage prijs) Het zit inderdaad allemaal in ons hoofd.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Natuurboer, dat zei Han niet en het is al evenmin wat ik bedoel. Alleen boeren kunnen dit agenderen. Het gesprek komt niet los. Ik deed een poging op foodlog.nl met deze tekst: http://www.foodlog.nl/cafe/bericht/boereneconomie_van_2010_naar_2050/
    Ik denk dat alles erin staat, maar weet dat'ie razend lastig te 'pakken' valt. Dat verhaal zal nog tientallen malen herhaald moeten worden. In diverse standjes. En uiteindelijk zo dat doodgewone mensen het gaan begrijpen. En zodanig dat ze gaan zien dat hun eetleven er leuker van wordt omdat er meer verschil te kiezen gaat zijn en winkeliers daar graag op inspelen. De politiek zelf heeft zich allang irrelevant gemaakt door een traditie van er eeuwig naast te communiceren. Daar hoef je niet veel meer bij te agenderen.

  • no-profile-image

    Han

    @Dick. Ik denk dat het idee van lokaal maken en verkopen best te realiseren is. Het lukt de Amerikanen en onze bioboeren ook. We zullen als landbouw eens af moeten van het idee >de consument wil goedkoop<. Kan zijn, maar we hebben nog niet eens berekend of lokaal echt >duurder< is. Niemand weet er het zijne van maar roept wel >Het kan niet< de consument wil niet. Jij hebt een idee hoe het moet / kan en W&D ook en zij geven het handen en voeten.
    @Natuurboer. Je rot gevoel over het weggooien van voedsel is terecht. Ik hoorde eens van een verkoop manager van Unilever dat de overheid nog nooit een betere >uitvinding< had gedaan dan de >Uiterste verkoopdatum< De producten zijn na die datum doorgaans nog dagen / weken te consumeren bij voor geschreven bewaring (temperatuur). Maar datum bereikt betekent uit het schap of boete Warenwet controleur of erger. Voor zgn. 2de of 3de kwaliteit groente hetzelfde. Kromme komkommer naar stort terwijl er niets aan mankeerd. Wil je deze artikelen niet verkopen, stop ze dan in het varken. Recycle het.
    Maar hoe dan ook er moet een kanteling komen m.b.t. het in de markt zetten van lokale producten om kosten en milieu te sparen. Met als bijkomende winst het weer opkrikken van de verhouding burger - boer / tuinder.

  • no-profile-image

    koetje

    Wanneer je alles maar over je heen laat komen en verder geen actie onderneemt bereik je sowieso niets.

  • no-profile-image

    geen boer

    Dick de individuele boer kán er ook niks aan doen. Het zal geregeld moeten worden door beleidsmakers, liefst op voorzet van belangenbehartigers. De laatste 10 jaar constateer ik echter een ontstellende teloorgang in capaciteiten van deze lieden. De discussie verzandt vaak in allerlei geneuzel rondom details van juridische aard. Nu snap ik ook wel dat nationale wetgeving inpassen in brusselse regelgeving vaak niet makkelijk is, maar een beetje politieke schwung om het brusselse zover te masseren en om te buigen dat je eigen land er voordeel bij heeft mag toch wel verwacht worden? NL is tenslotte een dikke betaler!. Maar dan moet je als lidstaat zélf eerst goed weten wat je wilt, en dáár zit 'm de crux. Zie Gerda Verburg. Ik heb een hekel om voortdurend op de 'man' (...) te spelen maar beste mensen zij heeft nu toch werkelijk wel afdoende aangetoond véél en véél te licht te zijn voor dit werk. De begroting op haar ministerie is een zooitje, ze kwam al massa's geld tekort en dat wordt nog meer wanneer de Q-koort rekening binnenkomt. En dan moet je zien waar er allemaal geld aan uitgegeven wordt!! Allerlei vage WUR projectjes waar nooit meer wat van vernomen wordt etc. etc. Zij wil graag erg flink en kordaat overkomen (zie voorzijde van de Gerda, inclusief zweepje) maar is gewoon niet capabel genoeg. Net als het merendeel van haar kabinet trouwens, maar dit terzijde. Nee, ik hoop van ganser harte dat haar opvolger de modieuze prietpraat terzijde schuift en weer eens áchter de boeren gaat staan. We hebben de boeren tenslotte hard nodig, nu en in de toekomst.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Beste Geen Boer, ik ben het volledig met je eens. Boeren doen iets geks. Misschien moet het wel krankzinnig heten. Bij hun volle bewustzijn van het feit dat ze in perfecte mededinging werken, produceren ze zoveel mogelijk. Het collectief is niet in staat om zijn eigen output te reguleren. Vanmiddag sprak ik in Zwolle een zaal LTO Noord boeren. Ze zijn mijn getuigen dat ik ook daar nog eens uitsprak dat ik denk dat marktregulering zou moeten, maar dat ik de beleidswind de andere kant op zie waaien. Voor mij was dat reden om te zeggen: draai het eens om en kijk hoe je je minder kwetsbaar maakt. Want dat kan.
    Het vergt alleen een totaal andere manier van denken. Hoe liet ik daar zien. Een melkveehouder in de zaal vond het maar gelul en maakte dat gelukkig duidelijk. Hij vond dat boeren samen moeten optrekken en voor regulering zouden moeten zorgen. LTO voorman Albert Jan Maat gaf aan dat hij verwacht dat over 5 jaar geregeld kan zijn dat boeren hun output zelf mogen reguleren. Ziet u het ze doen? Voor de wereldmarkt, cq. de Europese markt producerende markt boeren zouden er goed aan doen 2 klassieke patronen uit de speltheorie nog eens goed te bekijken: het prisoner's dilemma (ze denken allemaal dat ze het systeem kunnen verslaan zodat ieder de vijand wordt van zijn buurman) en de zgn. 'tragedy of the commons' (de gevolgen van pogingen om tegen de intrinsieke wetten van het systeem te spelen). Ik schrik steeds weer van de kwestbaarheid waarin de boer zich manouvreert. Afhankelijk van iemand anders ben je altijd. Maar je kwetsbaar maken en dan klagen is heel wat anders.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Natuurboer ik vermoed dat je precies hetzelfde bedoelt als ik. Heb je het stukje gelezen waar Koeje Boe naar verwijst?

Laad alle reacties (31)

Of registreer je om te kunnen reageren.