Home

Achtergrond 78 x bekeken

Nieuw EU-verdrag nog geen onverdeeld succes

Acht jaar hebben politici erover vergaderd. Nederlanders en vele andere Europeanen moesten over de ontwerpen stemmen in een referendum. Het nieuwe EU-verdrag, ook wel Verdrag van Lissabon geheten, moest de Europese Unie stroomlijnen en democratischer maken. Zo'n honderd dagen na de inwerkingtreding is de eerste balans niet voor iedereen positief.

,,Die stroomlijning zien we nog niet. Europa is nog zoekende'', oordeelt Peter van Dalen, Europarlementslid van de ChristenUnie in de wandelgangen. ,,Maar het is te vroeg om te zeggen: het is prut.''

Vooral rond de nieuw gecreëerde functies van EU-president (Herman Van Rompuy) en de EU-buitenlandchef (Catherine Ashton) heerst nog een groot spanningsveld. Zij touwtrekken nu om de macht met onder meer voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie en de regeringen van de EU-landen. Inzet is onder meer wie welke zeggenschap krijgt over de nieuwe diplomatieke dienst van de Europese Unie, die later veel taken van de ambassades van de EU-landen overneemt.

Barry Madlener, Europarlementslid van de PVV, vindt dat hij gelijk heeft gekregen met zijn kritiek op het EU-verdrag. ,,Van die stroomlijning en democratisering is helemaal niets terecht gekomen'', foetert hij. ,,Integendeel. De achterkamertjes zijn juist enorm toegenomen. De onderhandelingen over verdragen tegen namaakproducten gaan bijna geheel achter de schermen''.

Volgens de PVV heeft EU-president Van Rompuy een uitstraling van een natte dweil, zoals een Brits Europarlementslid eerder had betoogd. Ook de buitenlandchef, de Britse barones Ashton, komt volgens hem niet uit de verf. Dat heeft gevolgen: ,,De Amerikaanse president Obama komt niet eens opdagen bij overleg met de EU dit voorjaar. Het verdrag is een stap de verkeerde richting uit.''

Maar Sophie in 't Veld, Europarlementslid voor het pro-Europese D66, vindt het profiel van Van Rompuy of Ashton niet zo interessant voor veel mensen. ,,Hun rol zal zich in de loop van de jaren wel uitkristalliseren'', zegt ze. ,,Belangrijker is dat het Europarlement meer zeggenschap kreeg. We verwierpen al een voorstel voor Amerikaanse inzage in de bankoverschrijvingen van Europeanen. Dat kon alleen door het nieuwe EU-verdrag. Op allerlei dossiers merk je een enorme verschuiving van de macht.''

Het nieuwe EU-verdrag trad 1 december in werking, na acht jaar van overleg. Een grote conferentie onder leiding van de Franse oud-president Valéry Giscard d'Estaing presenteerde in 2003 een ontwerp-grondwet voor de Europese Unie. Met onder meer een EU-president en het afschaffen van veel vetorechten moest de EU nog soepel kunnen beslissen als het aantal lidstaten zou oplopen tot het huidige 27.

Nederlanders en Fransen stemden het ontwerp nog weg bij een referendum in het voorjaar van 2005. De regeringsleiders pasten de tekst enigszins aan. De naam is veranderd van grondwet naar Verdrag van Lissabon. Dit keer hielden landen geen referenda meer. Alleen Ierland was grondwettelijk verplicht tot een referendum. Na een afwijzing in 2008, gingen de Ieren in oktober alsnog akkoord.

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.