Home

Achtergrond 474 x bekeken 68 reacties

Herman Kemper: je moet je belang in eigen hand houden

Herman Kemper (Kemper Hoenders) begon in 1990 met vrije uitloopkippen toen iedereen ze net naar binnen had gedaan. Hij werd stilletjes uitgelachen, maar ging gewoon door. De Kemper kip werd een begrip als Nederlandse kwaliteitskip. Kemper is mijn tiende gesprekspartner in de serie Waait of stormt het?

Hij stond voor de keuze. Doorgaan met waarschijnlijk één van de drie kleinste veevoerbedrijven van het land, verkopen of er iets heel anders mee gaan doen. Omdat hij nog veel te jong was, koos hij in 1990 voor het laatste. Nu is hij is het voorbeeld van een 'andere' professionele landbouw die blijkt te werken. Hij praat openhartig over doen, fouten maken, daarvan leren en er toch komen.

Waait of stormt het?
Het stormt. De komende jaren komt er zoveel aan eisen op boeren af dat het niet reëel is om te verwachten dat iedereen zomaar mee kan. Veel boeren zullen afvallen. Ze zijn niet gestructureerd. Het is helemaal ieder voor zich. Iedereen moet mee in de schaalvergroting maar staat daarin alleen. Dat kunnen er veel te weinig en bovendien lopen ze in de fuik. Ze hebben geen enkele grip op hun prijs en kunnen bij gebrek aan reserves en fors meer lasten snel in problemen komen.

Jij bent een geslaagd voorbeeld van een andere vorm van dierhouderij, die van de Dierenbescherming zelfs drie sterren krijgt. Hoe ben je daartoe gekomen?
Ik heb daar helemaal niet zo over nagedacht. Het heeft zich ontwikkeld door te doen en er steeds bijtijds van te leren. Mijn vader en grootvader komen uit het veevoer en ik ben er in opgeleid. Toen ik 28 was nam ik het bedrijf over. Ik denk dat het toen qua omzet behoorde tot de drie kleinste van Nederland. Ik was toen – in 1989 – nog veel te jong om het bedrijf te laten fuseren met een grotere jongen en daar dan maar een baantje te vinden. Omdat ik een afnemer had die geen Franse maar graag Nederlandse buitenkippen wilde, besloot ik mijn voer te koppelen aan een concept voor buiten gehouden kippen. Het is me later ook wel eens voorgesteld voor konijnen, maar daar heb ik niks mee. Zo werd het dus kip, gedeeltelijk door toeval.

En dat was het begin van een heel avontuur?
Ja. Ik heb onderweg de nodige dingen geleerd. Ik begon destijds met gangbare kippen, Snelle groeiers die snel vlees aanzetten. Met mijn voerkennis wist ik dat wel te remmen, maar uiteindelijk werden de dieren te zwaar. In de beginfase maakte in mijn eerste zakelijke fouten. Ik dacht mijn voerbedrijf vooruit te helpen met de opbouw van een andere vorm van kippenhouderij. Ik leverde het voer, zorgde voor de kip maar liet de kippenhouder, broeder en mijn afnemer onderling aan elkaar over. Dat bleek dom, want ik kwam te laat achter de problemen. Mijn afnemer, een grossier voor poeliers, vertelde me dat de kip te zwaar werd. Dat kun je met voer remmen, maar niet voorkomen. Ik wist dat er een andere kip voor nodig was, maar daar was de broederij niet blij mee. Zo raakte ik mijn broederij en mijn boeren kwijt in de eerste de beste echtelijke ruzie binnen mijn nieuwe bedrijf.

En toen?
Vlak erna ging ik naar Frankrijk. Op zoek naar een betere kip. Ik ben uiteindelijk bij de grote organisaties op bezoek geweest en koos voor het type kip dat in Frankrijk voor de biologische kip wordt gebruikt. In Nederland was het drama inmiddels compleet geworden. De nieuwe voerleverancier die mijn partners in de arm hadden genomen kon het probleem natuurlijk niet oplossen. De afnemer was ontevreden en had inmiddels opgegeven. Omdat ik terugkwam met een alternatief, wilden de boeren weer met mij werken. Ik was een les en een oplossing rijker, maar zat wel zonder afzet.

Wat had je geleerd?
Je moet nooit je belang uit handen geven. Strategisch belangrijke aspecten van je bedrijfsvoering moet je helemaal in eigen hand houden. Ik was gericht op het voer, maar realiseerde me dat ik me ook moest richten op het kuiken, op de opfok daarvan en op het begeleiden van de boer

En dat werd dus de basis van je succes?
Voor een deel wel. De nieuwe kip en het feit dat die er 10 in plaats van 6 weken over doet om slachtrijp te worden maakt een speciale slachtlijn nodig die voor een deel is ingericht op handwerk. Door het verschil in grootte tussen hanen en hennen bij kippen van die leeftijd kan er niet volautomatisch geslacht worden. Daar vond ik in Uden een geschikte slachterij voor. Naast de kip, mijn speciale voersamenstelling en mijn begeleiding van de boer had ik nu ook de beschikking over een slachterij. In 1995 heb ik mijn voerhandel al van de hand gedaan om al mijn aandacht aan de Kemper kippen te kunnen wijden. Het voer wordt nu op mijn specificaties speciaal voor mij gemaakt Daarmee kwam de hele productie in eigen hand

Maar het werkte nog steeds niet helemaal. Ook al had ik de kip, het voer, de boeren, hun begeleiding en inmiddels zelfs een eigen dierenarts, ik bleef zitten met een vervelende afhankelijkheid. Ik had me afhankelijk gemaakt van een verkoper. Ik wil daar niet al te veel woorden meer aan vuil maken, maar wel dit: een bedrijf als het mijne heeft zijn eigen verkoop nodig en moet daarvoor niet afhankelijk zijn van een derde.
Het is een kostbare, maar wel een heel goeie les geweest die me deed realiseren dat we zelf de verkoop aan moesten pakken. Dat was in feite m’n laatste grote les. Zo’n afronding van mijn 'praktijkstage' mag wat kosten denk ik tegenwoordig maar, al wens ik niemand dat soort gedoe.

Liep het vanaf dat moment op rolletjes?
Dat zou ik gewild hebben. In een blinde test bleken onze kippen het heel goed te doen. Ze waren net zo goed als Franse kippen en gingen opvallen. Maar ik wist dat dat niet genoeg was. Ik wist dat ik het altijd zou verliezen op prijs. De Fransen hangen zo’n 20-25.000 kippen per uur aan de slachtlijn. Wij komen uit op rond de 500 en passen dus in hun holle kies. Duurder dan gewone kip en alleen maar hetzelfde zijn als de ‘echte’ Franse kippen vond ik geen optie. Ik moest dus nog andere sterke punten vinden.
Er waren bezwaren tegen onder meer de dikte van het vel van de Franse kip. Samen met mijn kuikenbroeder heb ik dat probleem en een nog aantal opgelost door een specifieke kruising die de Kemper kip een soepeler vel geeft. Bij een test een tijdje later, bleek onze kip het heel goed te doen. Net zo goed als de nogal prijzige Franse Bressekip, maar een eind goedkoper. Die test is gepubliceerd in een culinair blad. Met de prijzen van de kippen en al erbij. Dat viel nogal op.
Vanaf dat moment stond onze hele integratie, met een eigen kip, eigen boeren, eigen voer dat ik zelf aflever, eigen systemen voor kwaliteitscontrole en onze eigen verkoop. Dat alles bij elkaar leverde een herkenbare en geen goedkope maar wel betaalbare topkip die prijstechnisch de vergelijking met de allerbeste glansrijk doorstaat. Zeker in hele kippen, die goed zijn voor ongeveer een derde van onze omzet.

Toch ben je nog steeds niet heel groot. Hoeveel dieren lever je per week?
Tussen de 10 en 15.000 die uitstaan bij een dikke 25 kippenhouders.

Zou je kunnen opschalen en bij een grote retailer gaan liggen?
Omdat we de hele organisatie alweer een jaar of tien uitstekend hebben lopen en we sinds 1998 eigenaar zijn geworden van onze eigen slachterij, zouden we best kunnen opschalen en misschien wel kunnen verdriedubbelen. Maar er zijn beperkingen en waarom zou ik zo groot willen worden?
Ik heb wel met grote retailers gesproken. Die wilden wel Kemper kip, maar dan alleen onder huismerk. Bovendien zouden ze een groot deel van mijn volume hebben genomen. Het is verleidelijk om dat te doen en onder mijn eigen naam had het gekund. Dat was alleen onbespreekbaar. Voor mij was het huismerk onbespreekbaar. Ik kreeg een keer te horen "Weet je wel wat je zegt en tegen wie je dat zegt? Daar krijg je spijt van." Geloof me, ik heb er tot op de dag van vandaag geen moment spijt van gehad. Onder huismerk was ik uitwisselbaar geweest voor de Franse kippen en de biologische die een grootslachter in grote aantallen voor ze mest. Die kan onder druk worden gezet en zit om zijn kostprijs te drukken met overschotten. Ik kom kip tekort en koop soms bij ze in. Niet voor de Kemper kippen, maar voor de handelsactiviteit die we ernaast hebben om dalen in de afname op te kunnen vangen.
Opschalen is mooi, maar er moet wel een markt voor zijn. Die is in Nederland nog maar klein. Ik heb een heel andere uitdaging: het vinden van kippenhouders die weer naar klein willen..

Hoezo?
Ondanks of misschien wel dankzij ons beheerste groeitempo, hebben we meer vraag dan ik aankan. Nu is dat nog op te vangen door de handelsuitlaat die we gelukkig hebben gemaakt. Maar ik wil natuurlijk rustig door kunnen groeien in Kemper en me niet tot handel laten verleiden.
Onze kippenhouders zijn mensen die niet meer wilden opschalen in gangbare kip. De gemiddelde schuurgrootte voor die dieren bedraagt 60.000 exemplaren. In mijn concept zijn dat er maximaal 4.800, mijn gemiddelde hokgrootte is 4.000. Maar ze zijn ‘op’. Ik zoek dringend nieuwe die schuren willen bouwen of verkleinen, maar kan ze heel moeilijk vinden.

Wat verdient een kippenhouder bij jou?
Genoeg om plezierig van te kunnen boeren en zich te kunnen concentreren op waar een kippenboer goed in moet zijn: het verzorgen van zijn dieren. Van drie stallen kun je echt prima leven en loop je als kippenhouder veel minder risico dan bij zo’n enorme stal.
Kemper garandeert je bovendien een inkomen en doet het hele kwaliteitsmanagement en de verkoop voor je. Dat kunnen we omdat we het concept goed in de hand hebben.
Ook mijn gesprekken met afnemers gaan natuurlijk wel eens over prijzen, maar we komen er altijd weer goed samen uit. Meerkosten kan ik in redelijkheid doorbelasten omdat ik hecht aan een goede en open relatie met mijn afnemers en mensen weten dat ik mijn afspraken nakom. In anonieme bulkstromen maakt het niet uit wiens kip je koopt, wat die at of waar die vandaan komt. Dat heeft z’n consequenties voor de manier van met elkaar omgaan.

Hoe zie jij de toekomst van de grootschalige vleeskip in Nederland?
Somber, maar dat is mijn mening. Je zou verwachten dat er een paar hele grote jongens overblijven. Net als ik het heb gedaan zouden ze een totale integratie vanuit voer, kip, houderijvorm, slacht en verkoop moeten opzetten. Die trend leek te ontstaan, maar is totaal verlaten terwijl het een goeie manier van werken zou zijn. Ik begrijp niet waarom dat pad verlaten wordt. Hoe groter de kippenhouderij wordt, hoe kwetsbaarder niet-geïntegreerde bedrijven worden vanwege de onbeheersbare marktrisico’s. De diepvrieskip van overzee is goedkoper en is vanwege de aanvoerkosten van voer duurzamer, terwijl de grootschalige kippenhouderij hier steeds duurder wordt vanwege milieu-eisen en dierwelzijnsmaatregelen. En dan nog moet je bedenken dat die maatschappelijk steeds meer weerstand ondervindt.
Ik denk dat het anders kan en vergelijk mijn manier van werken weleens met de snelweg en tussendoor rijden. Iedereen probeert zo snel mogelijk van A naar B te komen. Over de snelweg dus. Maar daar krijg je files en verstoppingen van. Ik rij over binnenwegen, zie onderweg van alles, geniet en heb nog plezier in mijn werk. En misschien ben ik wel even snel in Amsterdam.

Hoe krijg je Nederland aan jouw kip zodat meer boeren zo kunnen werken?
Da’s een goeie. In Frankrijk maakt het soort kip dat wij produceren in hele kip zo’n zestig procent van de markt uit. Overall gaat het om dertig procent. Dat is een ander land met een andere eetcultuur. Nederland is daar nog ver van weg. Maar waarom zouden we daar niet aan kunnen werken, al zal het flink wat tijd kosten?

Hoor ik daar een advies aan de BV de Nederlandse Boer?
Als we daaraan werken ontstaat er steeds meer ruimte voor professionele vormen van ketenintegratie. Nu zwalken we tussen karikaturen, van industriële grootschaligheid en kleinschalig gepruts. Zo moet je dat helemaal niet zien. Er is heel professionele kleiner- of andersschalige kippenhouderij mogelijk. Ik denk overigens dat dat ook kan in grootschalige vormen.
Ik stap een beetje buiten mijn boekje, maar ik denk dat dat in alle takken van landbouw mogelijk is. Om die te laten slagen moet je beginnen bij de consument. Ik kan alleen doorgroeien als meer consumenten mijn kippen begrijpen. Dat gaat lukken, als we er maar aan werken en we onze gauw-effe-in-de-auto-of-aan-je-buro manier van eten een beetje weten 'te verfransen'. Verbelgen mag natuurlijk ook.

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    erik

    Hey mensen, er ontstaat een tendens in dit forum waarin je mee begint te gaan. ik zat van t weekend met een oudere boer te praten, is altijd goed om dingen te relativeren. Hier kwam voor mij uit naar voren dat deze discussies van alle tijden zijn. En als we het hebben over schaalvergroting, als we allemaal even groot blijven, hebben we over 10 jaar de helft van de productie. gezien de vergrijzing in de sector, en het tekort aan opvolgers. Dick, beinvloedbaar als een mens is, ben ik door dat gesprek toch wel iets anders gaan denken over de toekomst. als in Nederland nog maar de helft van de boeren overblijft, betwijfel ik of het in de rest van europa veel anders zal zijn, zo niet erger. Binnen Nederland zal het idd door schaalvergroting niet veel minder melk komen, maar dit betekent wel dat we binnen tien jaar naar een GEMIDDELD bedrdijf moeten van 1.2miljoen kilo melk. ik hoor steeds meer jongens om me heen die een grens zien bij 1 miljoen met een gezinsbedrijf, als daar niet meer van te leven is zetten ze de tent te koop. het gezinsleven(sociale leven) wordt namelijk ook steeds belangrijker, veel jonge agrariers hebben vrienden en kennisen buiten de landbouw, en zien hoeveel vrije tijd die hebben.
    Ik denk echter dat uitgezonderd de mega bedrijven in oost-europa(waar overigens ook heel vaak nederlanders achter zitten, met opvolging?) veel boeren in europa de grens al eerder leggen. daarbij hebben we ook alle natuur en mileu regelgeving nog. aan de productie kant ben ik dus niet zo bang voor een enorme groei de komende jaren. wanneer de economie aantrekt zal de vraag groei naar verwachting wereldwijd 1 a 2% bedragen, en max 1% in de EU. dit betekend dat er ruimte is voor een beetje groei(zelfs het lei en de oeso schatten de productie groei de komende 20 jaar op max 2% per jaar). dus om het even in termen te houden, waait het of stormt het. Het is hetzelfde als het weer in nederland, waaien doet het altijd, en nu stromt het door een samenloop van omstandigheden. maar een storm luwt altijd weer. ook deze. Nu moet dit stukje niet gelezen worden als, zoals het is, is het goed. er zullen dingen moeten veranderen, vooral op het gebied van dierenwelzijn en milieubelasting zullen we nog veel verbetering moeten boeken. alleen al gezien het feit dat we steeds meer in de minderheid raken en er dus meer eisen vanuit de burger bij het platteland neergelegd zullen worden als het gaat om vrije tijd besteding.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Helaas kan ik vanavond niet aanwezig zijn. Ik ben herstellende van een hersenschudding na een lelijke val een poosje geleden. Fysieke inspanning moet ik zo veel mogelijk vermijden om geen last van zweverigheid te krijgen. Volgens de dokter ben ik halverwege het herstellingsproces. Zweverigheid komt nu gelukkig minder voor. Zo nu en dan wat computerwerk doen gaat nog. Maar ik ga vanavond maar niet naar Marum, omdat ik het risico loop dat ik last van zweverigheid krijg en me dan niet op m`n gemak zal voelen. Erewoord, geen smoesje.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Natuurboer, mijn antwoord zou zijn: voor jullie gezamenlijke product. Uitstekend vlees dus met een identiteit. Da's niet makkelijk om op het schap te krijgen, leert bijv. Peter's Farm. Maar het beginnende succes van Willem en Drees laat zien dat het misschien toch kan. Je zou er op zijn minst eens over na kunnen denken. Jullie graan is dan geen zomaar-graan meer en jullie vlees ook niet. Toch is het hetzelfde spul. Het heeft alleen een andere betekenis gekregen waarin consumenten vertrouwen kunnen hebben. Dat is ze iets waard, want er is veel in de winkels dat ze wantrouwen. Op de keper beschouwd denkt de gemiddelde consument over eten als allemaal hetzelfde spul waarvan je aan mag nemen dat het voedselveilig en voedzaam is. Alleen al je zelf controleerbaar maken heeft meerwaarde. Er is maar 1 reden waarom dat niet kan: daar zijn de verwerkings- en logistieke processen niet op ingericht. Misschien moet je dus : 1) verder naar voren integreren, 2) daar heel goeie afspraken over maken met je slachterij of 3) die aanzetten tot achterwaartse integratie. Qua processen is de laatste optie het meest eenvoudig te realiseren. Qua houding en commercieel besef wellicht niet.

  • no-profile-image

    Han

    Dick Aanvulling op onderstaand. Ik ben van mening dat ik beter 80 % opbrengst heb met een prijs van 120 % kostprijs, dan 100 % opbrengst van 80 % kostprijs.
    De eerste geeft winst, de tweede geeft verlies. Dit kost onze boeren op termijn hun bestaans recht, ze houden het vol vanwege de grondprijs stijging (inflatie), waardoor ze steeds weer geld kunnen lenen om hun tekorten weg te werken.
    Ik ben geschrokken op de AgriTechnica waar geen prijzen meer op de machines stonden, maar het rente percentage en het adres van de LEASE mij.
    [We have to borrow out of debt]

  • no-profile-image

    erik

    waarom zijn er tekort opvolgers, wat ik als jonge agrarier(bijna 30, vind ik nog jong) tegenkom als redenen om het bedrijf niet over te nemen. vooral zeven dagen in de week 24 uur aan je bedrijf gebonden zijn in combinatie met de risico´s, de aard van de arbeid, en de vergoeding die ertegenover staat.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    ''Verbelgen mag ook natuurlijk''. Het is waar, de gemiddelde Nederlander is een schrokkenbrokker, een snelle eter!!!... Genieten is een vreemd woord en het tafelen mag niet te lang duren, gemiddeld genomen in NL. Het interview vind ik zeer interessant!!!... k'Heb altijd al bewondering gehad voor mensen die lef hebben om te pionieren!!!... Super!!! Herman, u hebt altijd weer naar mogelijkheden gezocht en gevonden!!!... Dat wij het wel eens mis hebben dat kan gebeuren dat is geen schande, daar kunnen wij van leren!!!... Daar gaat het om in het leven!!!... Bovendien hebt u de nuchterheid om te zeggen/denken genoeg is genoeg. Het mooiste vind ik, dat u zich niet heb laten verleiden door een retailer, daarvoor verdiend u een groot applaus!!!!!.....

  • no-profile-image

    erik

    hoi teun, misschien dat ik niet je conversatie met Dick moet onderbreken. maar toch. ik denk dat we dat goed begrepen hebben. veel versproducten gaan merkloos over de toonbank(of beter, lopende band) dit is precies de reden dat de kemper zijn kippen niet merkloos bij de super wil leggen, dan kunnen ze morgen vervangen worden door andere kip zonder dat iemand het merkt/proeft. de enige manier om je namelijk op de nederlandse voedingsmiddelen markt te onderscheiden is een mooi verhaal om je product hangen(bijv, beemsterkaas) en dit kan je alleen doen door er een merk aan te koppelen. Dat is ook wat unilever en consorten doen, merken neer zetten, geen produkten. een veel gevraagd merk is niet te vervangen, een veelgevraagd product wel

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Paul, zou jij The Body Shop (inmiddels verlopen, in handen van L'Oréal) een nicheconcept noemen? Misschien wel. Ander voorbeeld: de HEMA. Misschien ook nog wel. Nog eentje: Van der Valk. Misschien ook nog wel. Aldi of Lidl dan? Die vast niet meer; daar gaat het wel om heel veel geld. Alle vijf voorbeelden zijn gebouwd op de integratie van hun gehele keten.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Slim in de zin van sluw? Nee. Hij doet wat hij moet doen om zijn ding te kunnen doen. En dat wordt zowel door zijn afnemers als zijn consumenten gewaardeerd. Herman Kemper zelf is een uiterst bescheiden mens, ook al wist hij iets voor elkaar te krijgen door gewoon stug door te werken en steeds te leren van zijn fouten. Ik vond het een indrukwekkend interview: zonder fouten kun je niet leren.

  • no-profile-image

    Gijs Gans

    Nou Erik wat dacht je van Gijs Ganskaas!!!! De boerderij die lievvv is voor ganzen. Mooi plaatje van mij op de kaas en klaar is Gijs.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Over die tegenstrijdigheid. Neemt de zelfstandigheid van de boer af door dit model? Ja. Hou je meer kleinschalige boeren met minder grote bedrijfsrisico's in de benen? Ja. Zorg je voor meer keuze voor consumenten? Ja. Zorg je voor een fatsoenlijk inkomen? Ja. Gaat Kemper er met de buit vandoor? Nee, hij neemt een belangrijk deel van het risico. Behandeld hij de boer als een afhankelijke zombie die geen kant uitkan vanwege die alles verzengende markt'? Nee. Is dit een kleinschalige manier om boeren te professionaliseren, want vlgs Ruud Huirne van het LEI moeten er 50.000 gesaneerd worden (zie http://www.agd.nl/1094658/Opinie/AGD.foodlog/Foodlog/Ruud-Huirne-onderlinge-verdeeldheid-nekt-boer-en-tuinder.htm)? Dat zou kunnen, want saneren hoeft niet te betekenen 'verdwijnen en opgeslokt door de buurman'. Het voorbeeld van Kemper laat zien hoe je door boerentaken en managementtaken te scheiden en in een goed partnerschap bij elkaar te houden een kleine, diverse en diversiteit producerende boerenstand kunt houden. Daarom koos ik Kemper in deze serie.
    Nog een andere vraag: waarom gaat hier goed wat in coöperatief verband maar niet lijkt te lukken? Daar hoor ik nou eens graag jullie meningen over.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Mijn stelling is dat goede private bedrijven en goede coöperaties op elkaar (moeten) gaan lijken. (Zou dat ook voor slechte gelden?) Voor telers is het daarmee niet echt van belang hoe hun afnemer is gestructureerd, zolang ze maar goed behandeld worden. >>>>>> Een verschil tussen coöperaties en vrije handel is dat de eerste meer moeite heeft te bepalen hoe veel leden toegelaten worden. Als daar een sturing optreedt geeft dat in een privaat bedrijf geen problemen, bij een coöp wel. Zelf ben ik jaren lid geweest van Nautilus, een biologische coöperatie. Zij hadden een sterke sturing naar de markt (bij overschotten werden die buiten de biomarkt afgezet). De problemen ontstonden toen er na enkele jaren met sterke groei opeens stagnatie in de markt kwam. Als Kemper zich daar bewust van is, kan hij daar dan op sturen? Dat is zeer de vraag: markt blijft onvoorspelbaar. Wat doet hij als de vraag naar zijn specifieke product sterk toeneemt, niet invullen? Met risico dat hij zijn eigen concurrenten oproept? Of wel invullen met risico dat hij over enkele jaren zijn eigen concurrent is?

  • no-profile-image

    natuurboer

    Hoi Erik, wat moet ik nu van jou begrijpen. Veehouders zullen elders gaan als het voer te duur wordt. Hmm. Dus als je aan de ene kant graan wordt aangeboden uit Verwegistan voor €0, 10. En buurman nederlandse akkerbouwer met zijn dure grond biedt zijn graan ook aan voor alleen maar zijn kostprijs €0,20. Dan is jouw keus gauw gemaakt denk ik. Of je er vrede mee zult hebben is vraag twee. Als denkbeeldige direkteur van een voercoöperatie heb ik er in ieder geval geen vrede mee. Want dat is teleurstellend voor de aanleverende akkerbouwers.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Marc, ik vind het prachtig dat je opmerkt dat er grote gelijkenissen in de voorgaande interviews zitten. Dat denk ik ook. Iedereen ziet dat we in zwaar en vooral snel omslaand weer zitten. Iedereen ziet ook dat er iets moet gebeuren dat anders is dan voorheen. Hoe precies is de grote vraag. Herman Kemper vond een manier die anders is dan de gangbare. Het kan dus wel. Hij is een bescheiden mens, dat helemaal niet zo graag op de voorgrond treedt. Toch was hij zo vriendelijk om me dit interview toe te staan. Het liefst had hij een aantal zaken nog fors afgezwakt omdat hij zich bepaald niet op de borst wil kloppen. Hij werkt. Hard. En gelukkig lukt het een beetje. Volgens mij is het een uitstekende en heel integere ondernemer die een beetje blozend misschien, best eens een keer een groot compliment verdient. Ik hoop dat hij anderen kan inspireren ook hun eigen weg te vinden. In ieder's geval zal die weer anders zijn.///"Vallen voor de verleiding" van een retailer. Piet, Kemper heeft niets tegen retailers, maar realiseert zich de waarde van zijn de identiteit van zijn merk dat zijn eigen naam en handtekening draagt. Die wil hij niet opgeven. Inderdaad, ook niet als een retailer daar om vraagt. Kemper rijdt liever rustig binnendoor en gelooft dat wat snel komt, net zo snel weer kan gaan.

  • no-profile-image

    Marc van Heesch

    @ Dick. Natuurlijk heb je gelijk als je zegt dat er andere zaken dan kleinERschaligheid aan bod zijn gekomen. Om kort te zijn en om aan te sluiten op je laatste reactie heb ik dat zo verkeerd opgeschreven. Puur om een keer op te kunnen schrijven de moeite die ik heb om (helemaal) afstand te nemen van het klassieke kostprijs/ productiedenken. Gelukkig heb jij de beheersing om dit soort waarnemingen als ‘boeiend’ te classificeren…/// Overigens sterkt je reactie mij in mijn voornemen om de hele serie interviews eens een keer rustig te herlezen

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Marc, het is geen verwijt. Je geeft argumenten en dat is altijd uitstekend. Ik ben altijd blij ontdekkingen te doen. In deze lijn zie ik dat het moeilijk is om professionele kleinerschaligheid te begrijpen omdat gedacht wordt in de tegenstelling 'professioneel groot en zelfstandig' vs. 'klein gerommel zonder toekomst'. Voor mij zit er geen tegenstelling tussen Ruud Huirne en Marc Jansen enerzijds en Van der Ploeg en Kemper anderzijds. Ik zie het 'beyond'.

  • no-profile-image

    erik

    hey Dick, even over de volgende uitspraak"Toch is het hetzelfde spul. Het heeft alleen een andere betekenis gekregen waarin consumenten vertrouwen kunnen hebben. Dat is ze iets waard" Is dit zo?, het voorbeeld is natuurlijk biologisch, dat heeft bij uitstek het imago van traceerbaarheid. maar toch is gebleken dat maar 5% van de consumenten bereid is hier meer voor te betalen. de klanten die dit willen zullen dus naar bio toe trekken. de consument die gangbaar koopt let nauwlijks op dit soort dingen. boodschappen doen is namelijk niet net als in de stad gaan shoppen een uitje. je wilt het over het algemeen even snel doen. dendert een rondje door de supermarkt, grijp wat je nodig hebt, en te betalen is. ik vindt dat U wel een heel romantisch beeld van de markt van agrarische produkten schetst.

  • no-profile-image

    Marc van Heesch

    @ Dick. Ere wie ere toekomt: met je logs en je reeks interviews voldoe je aan een behoefte die leeft (ook bij mij) naar een goede uitwerking van een andere aanpak: “de professionele kleinerschaligheid.”. Wat je misschien proeft als ‘negativiteit’ zou beter gekenschetst kunnen worden als ‘drempelvrees’ of ‘gezonde argwaan’ bij het doen van nieuwe ontdekkingen (zoals jij dat noemt). Volgens mij zijn dat nuttige reacties van mensen die weloverwogen bezig zijn met heroverwegingen. Meer inhoudelijk: Het open staan voor de kleinerschaligheid betekent in mijn geval nog niet dat ik me neer wil leggen bij het afstaan van de titel van wereldkampioen agrarische export. Afgezien van het eergevoel zou dit ook een keiharde reorganisatie betekenen van de ‘multinational agrarisch NL n.v.’. Ik zou me in de nieuwe n.v. veel minder thuis voelen denk ik. Dus ik hoop een ‘beyond’ situatie te zien waarin ook nog ruimte is voor (andere?) grootschaligheid. Dit element komt weinig aan bod in deze serie, vandaar de pijn denk ik. En dan ben ik nog maar werknemer. Ik denk dat veel ondernemers met dezelfde legitieme drempelvrees zitten.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Teun, ik zie die negativiteit ook en vind hem onterecht. Dat misschien mede omdat ik Kemper door de loop der jaren heen heb leren kennen als iemand die heel goed weet wat balans is. Hij zorgt voor zijn boeren en is van hun goede werk afhankelijk. Hij kan ze niet zomaar inruilen en wil dat ook beslist niet. Het omgekeerde is ook waar: ze kunnen niet zomaar van hem af, want dan zullen ze alles weer zelf moeten doen. /////////
    Huis vraagt zich af of Kemper zich niet kapot zal groeien. Hij toonde al een aantal malen de rust te kunnen nemen en zich niet gek te laten maken. Iedere keer opnieuw en steeds in context. Niemand kan een bedrijf voor de eeuwigheid neerzetten. Sterker nog: juist mensen die contextueel steeds hun eer en zelfstandigheid, cq. de eer van hun partners weten te redden zijn de betere ondernemers in onze meer en meer naar een Schumpeteriaans model van waardecreatie lopende maatschappij.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Om de aanbiedingen in A-merken goed te maken. Waspoeder en WC-papier onder de prijs, moeten ergens weer goed gemaakt worden

  • no-profile-image

    Annechien ten Have Mellema

    Een mooi interview. Mooi omdat de ondernemer aan het woord is hoe het kan. Kemper houdt alles in eigen hand. Doet hij dat niet dan verliest hij de controle en gaat de marge verloren, zo lees ik. In theorie zou het dan zo moeten zijn dat middels cooperatie van afzet, van voer etc. daardoor de boeren ook de controle zou moeten kunnen houden over zijn keten?? Daar mist dus blijkbaar iets. Hebben deze cooperaties, ondernemingen de relatie met die boer verloren?? Kemper vult dat in door alles in eigen hand te houden. Wat kunnen we hiervan leren, vraag ik me af... Of is het zo dat onze schakels te veel opzich zelf staan? Voer denkt alleen aan voer. Fokkerij wil zoveel mogelijk biggen. Slachterij praat niet met fokkerij over de kwaliteit. En te weinig contact over de relatie voer en smaak? Kan hier ook een probleem liggen?? Ik stel de vraag maar op dit forum.

  • no-profile-image

    erik

    Dit is een heel mooi voorbeeld van een ondernemer die zich buiten de massa heeft geplaatst, en daar op een leuke manier zn inkomen uit kan halen. hij onderscheidt zich van de massa. het enige nadeel is dat, om je te onderscheiden van de massa, er wel een massa moet zijn. Volgens mij is het erg moeilijk om de hele landbouwproductie in kleine hokjes te duwen die zich van elkaar onderscheiden. Naar aanleiding van het vorige interview had ik een kleine discussie met huib over een goedkoop voedselpakket om het besteedbaar inkomen voor luxe consumptie op niveau te houden. hij houd zn markt krap, en kan daarmee een goede prijs maken. dat is eigenlijk het enige. En daar heeft huib gelijk in zijn commentaar, dat overproductie niks positiefs met zich meebrengt voor de boer. maar waarom doen we het dan toch met zn allen in europa?

  • no-profile-image

    Teun

    Heel goed opgemerkt Erik. Hoe zijn de ervaringen van de kippenboeren?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Teun, je vroeg of vers door merkloosheid kwetsbaarder is voor de afwenteling van een te lage marge op andere producten in het superaanbod.Nee, in die zin dat de directe bruto productmarges op verschillende categorieën zijn zo diep ingesleten dat vers met een merk of identiteit geen verschil gaat maken.
    Een winkelconcept dat gebaseerd is op alleen vers zo dat wel doen. Als het een significant marktaandeel zou krijgen zou het de samenstelling van de margemix - en dus van de rol die cross-subsidie daarin speelt - veranderen. Om die reden reden pleit ik voor zo'n boerensuper.

  • no-profile-image

    Marc van Heesch

    @ Dick. Je interviewt nu jezelf?;) Je analyse lijkt me wat subjectief, maar dat mag wat mij betreft. De tegenstrijdigheid blijft. Het ‘zelf doen’ van o.a. Jan Peter Van Doorn (foodlog ’je weet niet waar je het over hebt’) is in dit geval toch echt ‘uitbesteed’ door de boeren aan Kemper (waarschijnlijk zonder stropdas, dus dan mag het). Persoonlijk denk ik dat boeren ook echt niet alles zelf KUNNEN doen /// De vraag die je op het eind stelt m.b.t. de coöperaties houdt mij ook bezig. Het uitbesteden aan coöperaties levert nu niet genoeg op. Er bestaat twijfel of dit in de toekomst beter wordt doordat er onvoldoende visie is en innovatieve kracht. Een paar kreten die mijn gedachten weergeven:
    1/ de grote(afzet-) coöperaties hebben doelstellingen die grote volumes behelzen. Verplichting om voor alle leden (hoog in aantal) afzet te regelen. Houden vast aan traditioneel grootschalig exportdenken. Zij zullen niet voorop gaan lopen in grote structurele veranderingen. Zijn NIET trendsettend maar trendvolgend. Dit is een legitieme taakstelling die in mijn optiek ook niet gaat verdwijnen. Zelfs niet nu er crisis heerst. ///
    2/ Gelukkig zijn er leden die binnen het kader van de grote coöperatie zelf initiatieven (bijvoorbeeld telersverenigingen in de tuinbouw) naar zich toetrekken. Daarmee banen zij WEL nieuwe wegen. Helaas zijn er weinig succesvolle voorbeelden. Misschien omdat ze niet duidelijk kiezen tussen collectief en individueel belang? Er komen dan (typisch polderlandse?) slappe compromissen uit die nooit een krachtig business model opleveren?///
    3/ Een individuele krachtige ondernemer kan makkelijker succesvol zijn (innovatie; niche). Als de ondernemer uit dit voorbeeld productie uitbesteed aan boeren, zullen boeren afhankelijk zijn. Dit zal soms goed (Kemper?) en soms fout (‘wurgcontractteelt’) gaan.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, leg me uit wat je bedoelt met mijn 'niet boerenbenadering'. Ik wil nl.graag begrijpen wat je daarmee precies bedoelt. Met jouw arbeider-met-alle risico's/bazenredenering ben ik het eens. Ik zou het doodeng vinden met enorme kapitaalslasten te zitten en volledig overgeleverd te zijn aan de markt. 'Welcome to the kill' schreef grootmelkveehouder Jelle Hans Reitsma (zie http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/het_eetsysteem/), toen het net even te hard ging op die markten en hij weliswaar tot het kopgroepje in de melktredmolen behoorde, maar die net een tandje harder ging draaien. Zelden wordt je liever door de kat dan door de hond gebeten. In dit geval wel. Maar, inderdaad, ik ben geen boer.

  • no-profile-image

    erik

    hoi Dick, ik heb al eerder geschreven dat de vergelijkingen die je aldoor maakt met zuidelijker europa niet opgaan. de italianen en de fransen leven nou eenmaal heel anders dan "de nederlander" dat is van oudsher zo geweest, en zal ook in de toekomst zo zijn. het feit dat de heer Kempers zich richt op de fransen zegt misschien wel genoeg. Dit neemt niet weg dat we als gehele nederlandse sector het op gebieden als kwaliteit en dierenwelzijn goed zullen moeten doen om zowiezo bestaansrecht te houden. voor mijn afstuderen aan de hogere landbouwschool ben ik de laatste tijd veel onderzoeken op het gebied van de toekomst van de landbouw aan het lezen.
    wat mij opvalt is dat de opvattingen van LEI en WUR haaks op die van u staan, voor bijvoorbeeld de melkveehouderij verwachten ze in 2020 16% meer melk dan in 1999 en dit terwijl het aantal bedrijven zal afnemen van 21 duizend in 2005 naar klein 10 duizend in 2020. het saldo zal met ongeveer 10% dalen, maar het inkomen per ondernemer stijgen doordat er verdubbelt wordt. ik vindt dit nogal wat. als ik zie hoe ik nu mijn handen meer dan vol heb aan honderd koeien, met AMS. Ben ik bang dat er niet eens meer 10.000 mensen zo gek zijn om melkveehouder te worden in 2020.
    begrijp me dus goed, ik wil erg graag geloven dat we jou kant op gaan. maar zie op het moment nog even geen opening om die kant op te sturen

  • no-profile-image

    Han

    Dick. Jouw ideen om tot eventuele oplossingen te komen zijn niet de gedachten van de boeren. Kemper kip dat is toch geen BULK?. Nee maar wel rendabel. je verhaal klopt maar de boeren denken aan BULK. Co-operaties zouden voor de boer moeten denken en zorgen voor een economische prijsstelling voor hun leden / aandeelhouders. In plaats daarvan zoeken ze het al decennia in groter en multinationaal. Helaas de boer zijn probleem is nog steeds het zelfde >geen winstgevende prijzen<. Ze denken net als de boer in BULK, daar zijn ze gelijk "boers". Misschien zou de co-op wel net als Kemper Kip moeten denken en handelen. Klein maar fijn!! Dus niet boers denken, maar in het voordeel van de boer denken.
    Dick sorry dat ik me de vorige keer niet duidelijk heb uitgedrukt ik hoop dat deze poging beter is.

  • no-profile-image

    Han

    Dick. "Met > niet boerenbenadering< bedoel ik het volgende.
    Ik wil landbouw zien als een "normale"economische activiteit. Ik wens niet te worden benaderd door co-op directeuren,, die vinden dat ik als boer genoegen moet nemen met een inkomen nog niet de helft van het zijne en dan verdient met mijn hele gezin. Dit noem ik discriminatie, misbruik maken van de liefde van mensen voor hun vak.
    Het hele beleid is hierop gestaafd en dat pik ik niet. Daar komt bij dat zowel overheid als onze eigen co-op's ons steeds voor houden, dat er nog plentie afzet gebieden (hongerende mensen) zijn alleen ze vergeten te vertellen, dat daar geen geld is voor een normale prijs. Tevens laten ze de boer geloven dat landen als China, India, Rusland hun voedsel bij ons kopen. Niets is minder waar ddeze landen weten dat je het zelf moet produceren vanwege hun >betalings balans<. Ik neem deze zaken dus mee in mijn benadering van de landbouw problematiek. Tevens denk ik niet in termen van >voedsel verzorging< tegen elke prijs. Ik wens een kosten dekkende prijs voor mijn product, zo niet dan doe ik niet meer mee. Daar komt nog bij dat de boeren al meer dan 40 jaar tegen elkaar worden uit gespeeld. Onze voormannen laten bv de Nederlandse boer geloven dat de Fransen goedkoper produceren. Parijs vertelt zijn boeren dat die Nederlanders echt goedkoper zijn van wege hun enorme kennis etc.
    Dick ik hoop dat ik duidelijk benanders waag ik een nieuwe poging om uit te leggen wat ik bedoel.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Aan de hand van de antwoorden op mijn vraag krijg ik het als denkbeeldige direkteur van de voercoöperatie wel heel erg moeilijk. Om tegelijkertijd (allebei of gezamelijk) de akkerbouwers en veehouders van dienst te zijn. Ten eerste moet ik dan als direkteur de democratische besluiten van de ledenvergaderingen naast mij neerleggen. Terwijl de veehouders ver in de meerderheid zijn. (CBS gegevens). Ten tweede, om meerwaarde te krijgen voor vlees, melk, e.a. , moet ik een alliantie aangaan met b.v Vion, FrieslandCampina en Plukon en zelfs Kemper kip. En ten derde moet ik er dan voor zorgen dat er wereldwijd niet teveel of te weinig veevoer wordt geproduceert. Want dan gaan de voerprijzen veel te veel fluctueren. En raakt de prijsvorming van veevoer in de war. Wat vervolgens op zijn beurt de prijsvorming in de rest van de keten van graan tot vlees, melk e.d weer overhoop haalt. Bovendien moet ik als direkteur van de voercoöperatie op de bankdirekteuren gaan toezien opdat ze de valutakoersen van dollar en euro goed in de hand houden. Bij een hoge euro en lage dollar kan ik dan de akkerbouwers te weinig uitbetalen voor het graan (wereldmarkt goedkoper) en kunnen de veehouders het eimdproduct van graan moeilijk op de wereldmarkt kwijt. ( wereldmarkt duurder) Is er echter een dollar met een hoge waarde en een lage waarde voor de euro dan is het precies andersom.

  • no-profile-image

    erik

    hoi natuurboer, ik vind het een beetje een rare vraag, wat maakt het jou nou uit hoe de cooperatie dat combineert. als je denkt dat je elders meer kan vangen verkoop je het daar toch. doe ik met mijn diervoer ook, als ik mn brok onder beter voorwaarden elders kan betrekken zal ik dat ook doen. er zijn dus wel degelijk dingen die de prijzen zullen sturen. aan de ene kant de vraag van de veehouders, deze zullen elders gaan als het voer te duur wordt. en anderszijds de graanboeren, die zullen hun graan niet verkopen als dat ver onder de prijs ligt die zij elders kunnen verkrijgen.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Vraag voor iedereen. Stel ik ben directeur van een voercoöperatie waarbij zowel akkerbouwers als veehouders lid zijn. De akkerbouwers als leverancier van graan en de veehouders als afnemers van graan. Voor wie moet ik me als direkteur dan gaan inspannen voor een zo goed mogelijk financiëel resultaat. 1.Voor de akkerbouwers om een zo hoog mogelijke prijs voor het geleverde graan te realiseren of 2. voor de veehouders om het graan zo goedkoop mogelijk aan te kunnen bieden. U zegt het maar. ( En vooral ook te bedenken dat bij de ledenvergaderingen er tweemaal zoveel veehouders als akkerbouwers in de zaal zitten)

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Waarom zijn er onvoldoende opvolgers? Is het bedrijf te klein, onvoldoende rendement, te groot, rendement eveneens onvoldoende. Regeltjesland? Wat economische groei betreft heb ik het idee dat velen nog niet in de gaten hebben op welk een dun draadje momenteel gebalanceerd wordt. Groei is in het verleden gestimuleerd door rente laag te houden en lenen fiscaal te bevoordelen. Dan is er nog het verschijnsel subsidie dat leidend geworden is in plaats van sturend. De rekening ligt open van zowel de overheid als van de financiële instellingen. Ik heb zo een idee wie die twee moet gaan betalen.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Eric, dat klopt (niet dat van het romantische, daar hoe ik helemaal niet van en ik geloof er ook niet). Wel dat van die 5%, zoals het nu werkt. Maar ... waarom zou je voor 95% (met behoorlijk wat risico) werken als je het ook voor die 5% kunt (met minder risico en een grotere klantbinding)? Ik geloof overigens dat dat in een discountformule kan, zodat je er op termijn toch weer redelijk groot in zult moeten worden.

  • no-profile-image

    erik

    Dick, ik ben het met je eens dat het de economen niet zal uitmaken waarvan de economie groeit, en mij ook niet. Maar het is de afgelopen jaren wel gebleken dat de consument zijn geld liever uitgeeft aan een nieuwe tv of mobiel telefoneren, op vakantie gaan of een mooi huis. dat het voedsel niet duurder hoeft te worden met een beter prijs voor de primaire bedrijven ben ik helemaal met je eens. maar toch is voor veel producten de keten theoretisch gezien al behoorlijk ideaal. kleine boeren leveren aan grote cooperatie. cooperatie maakt er mooie produkten van die naar de retail gaan. dus eigenlijk is de keten alleen in te korten door als boer rechtstreeks aan de retail te leveren. wat u eigenlijk zegt is dat we 20 jaar terug in de tijd moeten gaan met een boeren winkel op de hoek. het feit dat bakkers en slagers bij bosjes om rollen zegt mij wel dat de consument de luxe van one stop shopping niet makkelijk meer zal opgeven, en terrecht, ik ga ook niet meer naar de bakker, slager, groenteboer. tenzij voor specialiteiten en/of speciale gelegenheden.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Marc, je wordt op je wenken bediend. Vandaag gaat hier een interview online met een grootschalige boer die beslist grootschalig denkt en dat heel bewust en coherent weet te formuleren. Het 'beyond' komt - hoop ik - tussen alle schakeringen die we hier langzaam maar zeker gaan zien vanzelf naar boven. Op 1 april gaan we daar vooral ook 'live' wat aan doen. Boeiend vind ik alvast de waarneming dat in deze serie vooral kleinschaligheid aan bod zou zijn gekomen. Ik denk dat het vooral gegaan is over 'toegevoegde waarde'. En .... de ontdekking dat je daar als primaire producent niet uitkomt als je niet zorgt voor integraties. Met Josien Kapma - collega moderator op de Boerderij en zelf intensieve boerin - heb ik zowel live als via mail discussie over de oppositie groot/klein. Ik denk dat het daar niet om gaat. Het gaat om de tegenstellingen networked/non-networked en real/fake. Die 2 hippe begrippen gebruik ik omdat eigentijdse marketing iets anders vergt dan alleen de focus en cluster-theorie (waarop integraties gebaseerd zijn) van Michael Porter die je deze dagen ook weer zult zien opduiken in een Rabobank rapport over de toekomst van de Tuinbouw. Er is niks mis met Porter. Maar Porter is niet voldoende meer om business te shapen. Business in de komende 2 decennia zal zichzelf vormen in interactie tussen alle stakeholders. Dat vergt andere structuren en open 'besturing'smodellen. Ze worden minder maakbaar, zullen sneller wijzigingen en moeten dus ook flexibeler zijn. Dat geldt voor alle bedrijven. Of ze nou agrarisch zijn, of niet. It's the economy stupid, zei Bill Clinton. Daar had'ie gelijk in. We gaan het er nader over hebben. Geef het even de tijd. Het komt en hopelijk niet alleen uit mijn pen of mond.

  • no-profile-image

    erik

    In de laatste reactie van Dick gaat het over marketing. We hebben daar al de nodige opmerkingen over gezien. nog even dit, gezien het uitbetalingsniveau van de cono de laatste jaren, bieden merken weldegelijk voordeel. het is niet voor niets zo dat de supermarkten vooral inzetten op het huismerk, hier zitten voor hen de hoogste marges. dat moeten wij dus niet willen. ook kemper zag dit terecht niet zitten. wat we ook zullen proberen, de overheden zullen niet toestaan dat het totale voedselpakket duurder wordt. gezien de reacties wereldwijd op de laatste prijsexplosie een paar jaar terug.

  • no-profile-image

    jan vanhumbeeck

    Je kan als boer inderdaad niet alles zelf doen,
    Ik heb een overeenkomst met een beenhouwer voor speciaal gevoederd varkensvlees.Ik voel me daar niet onvrij bij omdat deze slager mij evenzeer nodig heeft als ik hem. Dit evenwicht ontbreekt evenwel totaal bij de klassieke contracten.
    Zelfs cooperatie's zijn niet meer in staat tot evenwicht. Boeren hebben eigenlijk door hun schaalgrootte geen alternatief meer,dan aan de industrie leveren.

  • no-profile-image

    Marc van Heesch

    @ Teun en Dick. Nou vooruit, nog even over negativiteit. Ik heb snel nog even alle reactie bekeken, en er NIET EEN tussen gevonden die negatief is over Kemper en zijn bedrijf. Misschien dat mijn plaagstootjes richting Dick (en ook nog even JP van Doorn) als zodanig zijn opgevat? Dan nog is negativiteit een verkeerde beoordeling van een afwijkende mening in een debat. En daarmee zijn we weer terug bij wat ik al eerder aangaf: de geïnterviewden in deze serie zeggen nagenoeg hetzelfde. Het zou voor het debat goed zijn om ook eens een heel ander geluid te horen. Accepteer alsjeblieft op zijn minst het afwijkende geluid in sommige reacties. Als er al negativiteit geventileerd wordt, dan is het wel door de bekende veulschrijvers die maar blijven inhakken op de hardwerkende, productiegerichte Nederlandse boer en tuinder. Maar daar hoor je mij niet over....

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Dick, ik schrijf ook dat alles eens begon als een nicheconcept. Dat daar bedrijven uitgroeien tot wereldspelers is een gegeven. Dat er slechts weinigen zijn die nog in een familieband of keten werken is toonaangevend van de macht van het kapitaal die succesvolle bedrijven naar zich toe trekken. En in beide gevallen gaat het kostprijsdenken een, zoniet de belangrijkste, rol spelen. Zijn de door jou genoemde bedrijven aardiger voor hun leveranciers en personeel?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Over de Belgische super Colruyt - ook een familiebedrijf die deels ook in dat rijtje had kunnen passen - doen soms erg 'competitieve' verhalen de ronde. Toch is het een bedrijf dat heel bewust met alle schakels van de keten omgaat en zelfs zijn eigen fair trade concept heeft en al heel lang zijn eigen eisen aan vlees stelt omdat het bedrijf niet wil dat ermee geknoeid wordt. Het heeft een groot eigen aanbod in biologisch dat nauwelijks duurder is dan gangbaar. Dat doet het door ketenverkorting en volume. Niet door meer te knijpen dan een ander.

  • no-profile-image

    Teun

    Interessante insteek Erik. Europees gezien is er veel aan de hand.Heel veel vergrijzing en een groot gebrek aan opvolgers.Dat weet men bij de EU natuurlijk ook. Daar zal men een beleid op los laten. De vraag is welk beleid? Dit is voor de boeren hier van grootbelang.Als dat betekent dat we hier nog grootschaliger moeten dan is het van belang dat we wel realiseren wat daatr de consequenties van zijn. Nog meer kapitaal in iets stoppen waarvan je maar moet hopen dat dat ooit terug komt......?

  • no-profile-image

    Teun Tuinder

    Ik vind het jammer dat er vrij negatief tegen dit mooie voorbeeld van alternatief ondernemen aan gekeken wordt. Ik denk dat veel boeren huiverig zijn voor wat kleinschaliger ondernemen. Zij ondernemen liever met grote schulden. Het bedrijf ziet er waarschijnlijker wel mooier uit.......Ik denk dat het over een jaar of 10 een zegen is als je op deze manier mag ondernemen. Lees op het AGD het artikel van de EU eens. Waarschijnlijk meer dan 20% inkomensdaling !!! Daar zit je dam met je duur gefinancierde bedrijf. Ik blijf zelf wel wat onrustig over de grote volumes die wij produceren. Daar zie ik nog geen oplossing voor.....

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Erik, maakt het uit of we 'nutteloos' veel vliegen, mobiel bellen of gamen (m.n. content is een bron van economische groei) of dat we iets meer waarde maken in ons eten? De economie is het om het even waar'ie groeit en als'ie maar groeit.
    Maar afgezien daarvan: wie zegt dat ons eten duurder moeten worden als we het meer identiteit weten te geven. Kijk naar het prijsverschil in vers tussen Aldi en Lidl en de andere supers. Daar zit een behoorlijk stuk ruimte dat te maken heeft met andere procesinrichtingen. Met de kosten van eten heeft dat niets te maken. Die manier van kijken laat zelfs ruimte voor enorme diverse volumes. En geloof me: discounting zal de komende jaren fors doorzetten.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, ik raak een beetje verdwaald. Je noemt mij 'niet boers' , en legt me dat uit door te vertellen dat de coöperaties 'niet boers' zijn.

  • no-profile-image

    Marc van Heesch

    Een reactie of 30 verder zijn er mensen die net als ik (zie 1e reactie na het interview) opmerken dat er iets tegenstrijdigs zit in het verhaal van Kemper en hoe Dick het plaatst in het plaatje van het kantelende business model zoals hij (Dick) dat voorstaat. (excuus voor het vage jargon). Voor de goede orde: ook op mij komt het verhaal van Kemper sympathiek over. Daar gaat het niet om. Het is interessant om te analyseren of deze Kemper-kip nu een voorbeeld is van een richting waar een (groot?) deel van de Nederlandse Landbouw zich in kan ontwikkelen. En past het in het kader wat in allerlei discussies hier aan de orde is geweest? Als je het voorbeeld Kemper op deze manier bekijkt, is het wel degelijk opvallend dat dit GEEN voorbeeld is van een boereninitiatief. Sterker nog: de kippenhouders waar Kemper zijn kippen heeft ‘uitstaan’ (citaat) voldoen NIET aan Kempers eigen stelling: “Strategisch belangrijke aspecten van je bedrijfsvoering moet je helemaal in eigen hand houden”.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Dick, ik denk dat wij elkaar goed begrijpen. De bewuste retailer wilde meer dan de Kemper kippen en daar is Herman niet ingetuind!!!... Dat vind ik pijzenswaardig!!!!!..... k'Heb nu geen tijd maar wil er later wat concreter op ingaan. groetje's, piet.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Alles van waarde is kwetsbaar. Kemper heeft inderdaad een bijzondere prestatie neergezet. Zijn bescheidenheid zal lijkt me samenhangen met het feit dat hij zich bewust is van die kwetsbaarheid. Het is mooi dat dit nog steeds mogelijk is: sympathiek zijn en succes hebben. In de biologische landbouw ken ik ook (handels)bedrijven die zo werken. Zij weigeren mee te doen aan de vergroving van zeden (= absurde eisen van afnemers accepteren) en doen het goed. Mijn angst is alleen dat zulk gedrag bij de verharding van de markt juist niet bevoordeeld gaat worden en daarmee via natuurlijke selectie verdwijnt.

  • no-profile-image

    Teun

    Ik heb misschien niet goed opgelet. Waarom gebruiken de GWBs juist agrarische producten i.v.m die crosssubsidies?

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Annechien, dat is nu juist het kenmerk van een niche-markt. Zo is alles ooit begonnen totdat het laagste kostprijsdenken in een concurrentiemarkt haar intrede deed. Veel uniformiteit en massa om afnemers te behagen. De kwaliteitsnormen werden aangepast aan de vraag naar acceptabel prijsniveau. Daar zou eigenlijk niets aan veranderen als er geen overschot geproduceerd zou worden. Dan kregen de boeren iets meer geld, consument betaald iets meer, en dan was dit hele gekrakeel overbodig.

  • no-profile-image

    Teun Tuinder

    Dick ik bedoel meer hoe dat het komt dat GWBs juist agrarische producten gebruiken voor hun crossover methode. Wat maakt het voor hun JUIST zo aantrekkelijk om onze producten daarvoor in te zetten...?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Teun, op bekende merken en producten kun je herkenbaar concurreren, vers heeft geen merknamen. Het pak waspoeder en zijn korting hakken erin. Daarbij komt dat vers een derving heeft die op de eigen categorie goed gemaakt moet worden. En zo is een heel eigen dynamiek ontstaan, die helemaal niet zo gemakkelijk te analyseren valt, cq. waarin een groot deel kosten wordt gestopt om de exploitatie rond te krijgen. Het is niet allemaal rozegeur en maneschijn. De nodige supers hebben het moeilijk genoeg. Dat het anders kan bewijzen de discounters. Voor hun reguliere vers - kijk niet naar de partijgewijs ingekochte aanbiedingen - betalen ze geen andere prijzen dan de zgn. full service supers. Wel hebben ze een veel kleiner aanbod in hun winkels. Met veel meer keuze zou hun manieren van niet-cross subsidiëren waarschijnlijk snel in gevaar komen. Het hele assortiment zou dan immers niet meer uit 'hardlopers' bestaan.

  • no-profile-image

    Teun

    Begrijp ik nu dat wij kwetsbaar voor crossover omdat wij grotendeels merkloos zijn Dick?

  • no-profile-image

    erik

    dick, zonder fouten kun je niet leren, dat is niet waar, ook zonder fouten kan je leren. het is wel zo dat je van je fouten ook leert(als het goed is tenminste). en het zijn idd vaak de leerpunten die het best blijven hangen. En we hebben het hier niet over een agrarier, maar over een handelaar. Heb je ook aan zijn boeren gevraagd hoeveel meer die per jaar overhouden dan een gangbare kippenboer?. daar doet hij nogal schimmig over. en dat is juist waar het over gaat. die tussenhandel red zich evengoed wel.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Dat klinkt helemaal niet gek. Economie is eigenlijk een razend interessante wetenschap (mits niet fundamentalistisch toegepast, maar dat geld voor alle ideëen)

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Erik, het denken in niches vs massa zou wel eens een blokkade in ons denken kunnen zijn. Dar is het overigens niet minder reëel mee, want onze 'houding' (gewenning) bepaalt ons koopgedrag. Italianen zijn waarschijnlijk het meest extreem in het kopen van verschil als gewoonte. Helaas ken ik de percentages niet van hun niet-industriële inkopen, maar ik vermoed dat het buiten de steden tegen de 20% zou kunnen lopen. Ze hebben hun slager. Hun bakker. En gaan regelmatig vreemd om die andere toch even te proberen. Of om even van smaak te wisselen, of omdat het toevallig zo uitkomt. Ze hebben zo allemaal hun markt en een gezonde competitie tussen al die marktjes. Kan dat hier? Nee. Maar waar we in ca. 30 jaar de markt helemaal op massamerken en ononderscheiden bulk hebben gezet, kunnen we die in opnieuw 30 jaar best op - zoals ik het zelf noem - het heruitvinden van vers en vele merken veranderen. Ik denk zelfs dat supers daar aan mee zullen willen werken omdat ze zich er beter mee kunnen onderscheiden. Concurrentie op grote merken levert immers winsterosie op. Helaas, het is geen quick fix. Dat is beslist waar. Daarom is er ook sprake van een crisis en niet van (forse) wind. Dat was al wat langer geleden te voorzien. Daarom mogen boeren(koepels) zich het ook aantrekken dat het er nu zo voor staat. Maar schuldigen aanwijzen is een verloren strijd. Het gaat erom toekomstperspectieven en inspiratie daarvoor te ontwikkelen zodat zich vandaag totaal nieuwe, totaal andere 'Kempers' kunnen ontwikkelen.

  • no-profile-image

    Han

    Annechien ik denk dat we als boer / cooperatie ons te veel hebben laten leiden door de gedachten >Hoe meer door de fabriek, hoe goedkoper<. Tot op zeker hoogte is dit waar, helaas zo gauw er meer uit komt dan de markt aan kan,heb je een goedkoop proces maar een prijs die te laag is om het te veel aan product te financieren. Daar naast hebben we vergeten > Beschermde merken in de markt te zetten samen met onze retialer. Als we ons product uitwisselbaar maken met dat van de collega/concurent en dan onder hetzelfde merk van de retailer zitten we fout. Jouw Oldambt melk moet zo het schap in bij bij Super keten "Olde Grieze" aan de grote markt.. het moet jouw en zijn merk zijn waar de Stadjer een blokje voor om fietst. Ookal is de melk uit de friesche Wouden goedkoper. No Way die wil de Stadjer niet. Als we met elkaar blijven producern voor de hongerende wereld bevolking zonder geld, blijft de landbouw een noodlijdende tak van sport. Daar komt bij dat ik de landbouw (grondstoffen leveranciers) zie als de basis van de economie en als ( die ziek blijft (we die blijven onder betalen) zal de crisis niet oplossen en zal als een onder huids gezwel doorwoekeren en uit eindelijk open barsten. Ik durf m.b.t. de economische crisis hier wel een vergelijk te trekken met de crisis in de voormalige CCCP. Ook hier werd de landbouw financieel uit gekleed en af en toe met een beetje subsidie op de been gehouden en iedere landbouw werker riep net als onze boeren onder aanvoering van de politiek; "We moeten zorgen dat het land eten heeft". Dat ging net als hier tegen elke (te lage) prijs!!

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Erik, uiteraard, er zijn mensen die het een en keer goed doen, al zijn ze waarschijnlijk zeldzaam. Maar nu een denkfoutje rechtzetten: Kemper is geen 'handel'. Juist niet zelfs. Kemper Hoenders is een zgn. integratie die een totale ketenregie op zich neemt en daar het risico voor draagt. Hij bepaalt daardoor voor een groot deel wat kippenboeren kunnen verdienen en helpt ze bij de dagelijkse verzorging om zo optimaal mogelijke kippen te af te kunnen leveren. Kemper was in het interview niet schimmig over het inkomen van de 'zijn' boeren. Het hangt af van het aantal dieren dat ze houden, daarom heb ik het zo genoteerd. Van 3 schuren valt goed te leven. Van 6 heel uitstekend en dat nog steeds bij een aantal dieren dat op helft zit van een conventionele stal en bij een lager bedrijfsrisico dat immers door Kemper voor een niet onbelangrijk deel kan worden weggenomen. Kemperkippen worden echter veelal gehouden door boeren die niet verder willen opschalen. Ook dat is een keuze.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Erik, ik vergat je opmerking over LEI en WUR die ver van mijn opvattingen (voor zover die ertoe doen: het gaat hier om de geinterviewden) zouden staan. Zoals je waarschijnlijk hebt gezien, interviewde ik voor deze serie Ruud Huirne van het LEI. Ik ervoer in het interview geen wezenlijk verschil met veel van mijn reacties hier of met dit interview en zelfs niet met dat van Jan Douwe van der Ploeg. Het verschil zit in de toon en het accent. Kleinschalig is mogelijk en je kunt er een evengoed - in een aantal gevallen zelfs duidelijke beter - inkomen uithalen dan uit 'grootschalig' Dat is al helemaal het geval wanneer je het bedrijfsrisico van grootschalig mee laat tellen in je overwegingen. Het LEI focust meer op grootschalig en hoe dat zal moeten. Ik ben het met het LEI eens: heel grootschalig. Zo grootschalig dat ik me als ondernemer zou laten overnemen door de buurman. Dan zou ik als grondgebonden boer nl. in een klap rijk zijn. Een deel van het kapitaal zou ik solide uitzetten. Een ander deel zou ik investeren in een bedrijf dat ik dan weer van de grond af aan opnieuw kon dimensioneren. In dat laatste zit ieder's probleem: het 'downsizen' van een bestaand vanuit 'groot' opgezet bedrijf is managmenttechnisch als financieel erg complex. Risicovol zelfs. Daarom groeien teveel boeren door terwijl ze in een spel terecht komen waar ze - ik ben het aleweer eens met Huirne - niet voor opgeleid zijn, cq. de competenties niet voor hebben. Boeren die willen boeren zijn niet per definitie geschikt voor industriele landbouw. Ik denk zelfs dat de beste ondernemers on der de mensen die er wel geschikt voor zijn Nederland tenminste voor een deel zouden moeten verlaten en daarwerkelijk de wereld als hun werkterrein zouden moeten zien. Ik vind het reeel om er vanuit te gaan dat teveel boeren uiteindelijk tegen wil en dank door de buurman overgenomen zullen moeten worden. Ergens vorig najaar gaf ik aan dat we er eens rekening mee moeten gaan houden dat de buurman dat misschien op een goed moment wel eens niet zou kunnen willen. Ik weet dat boeren tuinders vaak een ander slag mensen vinden, maar wist je dat er op dit moment vrijwel nieuwe kassen te koop staan die je voor weinig zo mag overnemen en zelfs huren? Het eerste voor een fractie van de opstalwaarde en het tweede om er tegen alle wenselijkheid in nog meer eenheid product zo goedkoop te kunnen maken dat het risico aanwezig is dat het nog minder opbrengt.

  • no-profile-image

    erik

    als ik dit zo lees zitten we op dit forum nu allemaal zo ongeveer op een lijn.
    - er moet geproduceerd worden waar vraag naar is.
    - we moeten onze producten zoveel mogelijk onder merk op de markt brengen.
    - deze merken moeten een meerwaarde hebben, door bijvoorbeeld beter dierenwelzijn.
    - misschien nog aanvullingen?

  • no-profile-image

    erik

    kijk, een van de figuren die de boeren om zeep helpt door niet serieus na te denken over de toekomst

  • no-profile-image

    Pluimveehouder,

    Kemper speelt het slim. Chapeau! Hij maakt niet de fout die Plukon maakt door volwaard maar klakkeloos overboord te gooien. Die mogen nu dus "kruipen" voor de supers. Kemper heeft een "handelsactiviteit" er naast. Niet dat hij hier veel mee verdiend, hij houdt zo wel zijn eigen markt vragend en kan dus altijd zijn vraagprijs krijgen! Een gangbare kip kun je nl. niet als Kemperkip verkopen; een Kemperkip wel als gangbaar. Voor Plukon had het Volwaard concept veel meer kunnen betekenen. Jammer dat ze dit zo verkwanseld hebben!

  • no-profile-image

    Han

    @Dick 5 mrt01:32. ik moet het weer eens zijn met je niet bepaalt boeren benadering.
    5mrt10:27. Jij suggereert dat de standaard boer >zelfstandigerbazen< dan hij denkt. Zijn zelfstandigheid heeft hij verkocht aan zijn >geldschieter<, zijn afnemer die zowel prijs, als levertijd en kwaliteit dicteert, zelfs de tijd van afname
    Jij ziet de combinatie; Kempenaar, pluimveehouder, slachter als een samenwerking van ondernemers. De boeren zien het als een afhankelijkheid van Kempenaar (hij levert, kuiken, voer en bepaald wie slacht en wanneer.) De andere ketens werken netzo. Ik heb als boer mij steeds meer arbeider gevoelt van de industrie maar dan een die alle financiele risicos had voor zijn werkplek, verder bepaalde de industrie / afnemer >wat, hoe, wanneer etc.< . Zelfs op de leden vergadering van de co-op werd je weg gezet als iemand die geen recht van spreken had als je anders dacht dan bestuur en directie. Ik denk dat dat nog steeds zo is, ik lees hier alleen maar commentaar; "De directeur doet maar en wil mee doen met de multinationals".

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Natuurboer, voor allebeide. Verder kun je alleen maar verwijzen naar de wereldmarkt die het helaas niet mogelijk maakt om een hogere prijs te bedingen.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Natuurboer, een rare vraag tussendoor: ben jij vanavond in Marum?

  • no-profile-image

    erik

    ja idd, jij begrijpt dat goed, natuurboer. hoe moet ik anders nog iets overhouden bij een melkprijs van 25 centen? ik ben er niet om de akkerbouwers te steunen die verdienen evengoed wel zat

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Huib, dat is denkbaar. De bestaande kanalen hebben grote belangen en hoge dagelijkse kosten die goed iedere dag opnieuw goedgemaakt moeten worden, ook al zitten ze op fenomenale betaaltermijn (waar overigens zelden de boer, maar wel zijn coöperatie last van heeft). Komen ze in ernstige concurrentie, dan kan gebeuren wat je schetst. Een tegenmaatregel zou zijn het maken van korte, eigen kanalen. Zonder cross-subsidie bovendien. Die kunnen een tegenwicht bieden en zullen zelfs de bestaande spelers goed uitkomen omdat ze hen weghouden uit een alleen-maar-prijscompetitie. Je hoeft alleen maar naarde prijs van vers bij Aldi of Lidl te kijken hoeveel ruimte er dan in de prijs zit. Het aanbod en de ondernemers moeten er alleen wel zijn om dat te doen. Een beetje minder discount en een beetje meer fair. Ik herinner me het gesprek met Marc Jansen van het CBL. Voor boeren geldt het CBL als de boef. Zeker nu, na de gesprekken in de 2e Kamer over de verdelingvan de marge in de keten. Jansen gaf me aan dat het CBL nieuwe formules in de keten ernstig zou verwelkomen. De supers weten ook dat ze niet naar het gaatje moeten worden getrokken, maar je kunt moeilijk van ze verwachten dat ze hun eigen concurrentie gaan organiseren. Verwelkomen doen ze het wel. Klinkt dat gek?

  • no-profile-image

    Marc van Heesch

    Leuk interview. Invalshoek vanuit een praktijk ‘case’ spreekt aan nadat de vorige interviews toch wel erg veel op elkaar begonnen te lijken…./// Paar dingen die mij opvallen in dit interview: “Strategisch belangrijke aspecten van je bedrijfsvoering moet je helemaal in eigen hand houden” zegt Kemper. Hoe denken daar de boeren over waar hij zijn kippen “uit heeft staan”(citaat) en die zich “kunnen concentreren op waar een kippenboer goed in moet zijn: het verzorgen van zijn dieren’’ /// Net zoals sommige reactieschrijvers geregeld doen, wordt door Kemper op het eind de ‘verfransing’ als streven gezien. Kemper bedoeld dan de verfransing van de consument. Ter nuancering: ook in Frankrijk stikt het van de Fast Food Restaurants (de ons bekende ketens + nog een paar meer!) en daar eten niet alleen buitenlandse toeristen.

Laad alle reacties (64)

Of registreer je om te kunnen reageren.