Home

Achtergrond 882 x bekeken 189 reacties

Jan Douwe van der Ploeg: Nederland heeft last van zijn remmende voorsprong

"Maar ik zie dat de padafhankelijkheid afneemt," zegt Jan Douwe van der Ploeg, hoogleraar Rural Development aan de WUR.

Van der Ploeg reist veel en heeft een internationale kijk op landbouw. Een andersschalige. De grootschalige is definitief te kwetsbaar gebleken. "China gaat de fout die ons nu de derde landbouwcrisis heeft opgeleverd niet maken." Hij heeft een duidelijk idee over waar het hier heen moet. "Combineer de innovatieve kracht en integrale manier van denken van boeren en ambachtslieden met de verbluffende logistieke competenties van grote verwerkers en retailers." Als marketeer zou ik het zo formuleren: stop de eenvormigheid van markten en je zit in een nieuwe en flexibelere economie. Als Schumpeteriaan zou ik zeggen: kijk toch, small is beautiful en veel wendbaarder in een nou eenmaal turbulente wererld. Om zover te komen, moet er eerst nog wat gebeuren.

Van der Ploeg, icoon van de kritiek op het 'grote, industriële landbouwbeleid', is mijn negende gesprekpartner in de serie Waait of stormt het?


Waait of stormt het in boerenland?
We zitten precies in het oog van een orkaan. Daar is het windstil. Het gevaar voelt nog ver. In de antwoorden van je eerdere gesprekpartners valt me op, dat ze wel zien dat het er nu om gaat spannen, maar nog steeds niet de goeie diagnose stellen. Anders zouden ze zich minder beschouwelijk uitdrukken. De situatie is ernstig, wordt gezegd, maar stiekem denkt iedereen dat het nog wel op te lossen is binnen de huidige denkkaders. De meeste bestuurders en boerendenkers willen het liefste geloven dat ze weer door een tijdelijke dip gaan. 'Even je tijd uitzitten, doorhalen en het pakt wel weer op'. Ik hoor het ze denken. Het is alsof men bezig is zichzelf collectief te bedriegen. Er is geen dip. De weg is doodgelopen. De industriële landbouw zit midden in een crisis. Het is absurd dat bedrijven moeten groeien om met nog meer kapitaalslasten en nog grotere ondernemersrisico’s nog steeds nauwelijks iets over te houden. Hoewel zeker grondgebonden bedrijven de nodige reserves hebben, lijkt nu toch langzaam een moment van bezinning te ontstaan: hoe lang gaan we nog door met het verbranden van kapitaal, pensioen en erfenissen? Is het niet de hoogste tijd voor nieuwe paden? Als ik goed lees, begint dat besef ook door te klinken in het interview dat je had met een boerenvoorman als Hans Huijbers.

Verrassen zulke uitspraken je?
Het is een goed signaal. Of het genoeg is, weet ik niet. Ik hoop vurig dat het betekent dat er nieuwe luiken in het denken opengaan. Zien dat het anders moet, is één ding; het denkregister zal mee moeten veranderen omdat het oude niet geschikt is om de ontstane problemen op te lossen. We zijn institutioneel vastgelopen en kunnen daar nog niet goed mee omgaan.

Wat zit er dwars en in welke instituties?
Ik heb over de ingesleten rolverdelingen van boeren, hun bestuurders, retailers, de grote verwerkers, agriwetenschappers en overheid. De schaalvergroting en industrialisatie van landbouw, de logica waarmee Nederland het in de wereld moest rooien, werkt niet meer. Toch klinkt die nog onverminderd zwaar door bij het verzinnen van oplossingen voor de problemen die we zien. Tragisch en ironisch genoeg blijken de grootste bedrijven die het sterkst zouden moeten zijn het zwakst. In fluctuerende markten blijkt hun cashflow zo fragiel dat ze in de kortste keren in heel zwaar weer kunnen komen. Toen in 2008 de eerste signalen kwamen dat onze vlaggeschepen in de problemen dreigden te komen, klonk als oplossing dat er nog efficiënter en grootschaliger geproduceerd zou moeten worden. M.n. in het kapitaalintensieve Westland zien we wat dat heeft opgeleverd. Er zou meer geld in onderzoek moeten. Ook al met het oog op efficiëntere vormen van teelt om nog sneller en op nog grotere schaal nog meer van hetzelfde te kunnen maken. En – zoals je ook in deze reeks nog hoort – boeren moesten nodig maar eens zakelijker worden. Hobbyen mag niet, terwijl dat nou juist de broedplaats is voor innovaties, dat wil zeggen echt andere producten die je nooit kunt krijgen uit het industriële paradigma. Dat volgt zijn gestandaardiseerde pad waarop het slechts fractioneel kan variëren, maar niet fundamenteel vernieuwen.

Daarbij komt dat iedereen verwijst naar de ander. Dat leidt tot een soort georganiseerde onverantwoordelijkheid. De groot geworden boer voelt zich de pineut en wil een betere prijs dan hij in de huidige markt krijgt. Hem was beloofd dat hij het prima zou krijgen als hij maar tegen de laagste prijs zou produceren. Dat blijkt niet het geval. De coöperaties zeggen dat ze helaas niks voor hun eigen boeren kunnen doen omdat ook zij te maken hebben met de markt die nou eenmaal even niet beter betaalt. De supers maken duidelijk dat ook zijzelf met concurrentie te maken hebben en het al moeilijk genoeg hebben. Ze zijn niet van de filantropie en dus moeten die boeren en cooperaties maar voor zichzelf zorgen. Natuurlijk heeft niemand 'het gedaan', maar als iedereen zijn handen in onschuld blijft wassen, dan gebeurt er niets. Onderwijl kunnen we wachten op de verwoestende werking van de orkaan die grote, maar heel kwetsbare bedrijven zomaar weg kan vagen.

Maar neem nou het 1-ster varkensvlees van Albert Heijn. Dat bedrijf doet toch iets waarmee het over zijn 'institutionele rol' heen springt?
Dat klopt. Je ziet wel degelijk een aantal voorzichtige openingen die er vroeger niet waren. Ook in de serie die jij nu voor het AGD aan het opbouwen bent, zie ik dat er van retailkant wordt gezegd: laten we schappen openen voor een leuk aanbod rechtstreeks vanuit de sector. Ook dat zijn echt heel goeie openingen, al zal het nog een godstoer zijn om het te realiseren. Dus ja, het begin is er. De eerste openingen worden zichtbaar en dat is verheugend. Toch denk ik dat de ingesleten rolverdelingen zoals die zich na WO II tussen boeren, verwerkers en supers zich hebben ontwikkeld, nog wat verder naast hun platgetreden paden moeten worden geduwd om echt iets op te gaan te brengen.

Wat gaat er dan nog steeds mis?
De manier waarop ze over elkaar en zichzelf denken. Ik zeg het maar even in karikatuurvorm. Voor de boer is de super een boef. De boer zet zichzelf in de slachtofferrol. Voor de super is de boer nog steeds een rommelaar die nu eindelijk eens professioneel moet worden. De grote verwerkers zitten voor de boer aan de boevenkant, terwijl de super vindt dat hij met die jongens tenminste professioneel kan onderhandelen en dat alle heil op het gebied van productontwikkeling daarvandaan moet komen.

Waarom is dat een probleem?
Omdat zo de noodzakelijke innovaties niet ontstaan. Vanuit retailers wordt niet voor niets geklaagd over het gebrek aan echt vernieuwende producten. Om dat innovatievermogen aan te spreken, zullen we allemaal een beetje anders moeten leren denken.

Hoe?
Ik wil eerst eens een niet-karikaturaal beeld schetsen van 'de boer'. Net zomin als 'de landbouw' verkeert 'de boer' in een collectief coma. 'De landbouw' is niet de grote landbouw alleen, maar bestaat ook uit kleine boerenbedrijven die ik graag 'polyvalent' en 'polymorf' noem. Ze hebben vele vormen, vele gezichten, het zijn vaak weer gemengde bedrijven en ze bewegen zich op meerdere terreinen tegelijk. Het gaat om boeren die allang de uitweg gezocht en gevonden hebben in wat we in Nederland ook wel ‘multifunctionele landbouw’ noemen. Die liggen helemaal niet op apegapen. Ik ken er legio die het uitstekend doen. Soms zelfs met schitterende rendementen op eigen vermogen.

Via boerenmarkten, nieuwe winkels en eigen producten springen ze in het gat van de behoefte aan producten die niet met zijn dertienen in het welbekende saaie dozijn passen. Dat gat laat de geïnstitutionaliseerde grote landbouw liggen. Ze vullen een gat in de markt met bijzondere producten en maken totaal nieuwe markten om de producten van de commodities-landbouw heen. Via ‘bypasses’ om de winkels en (huis)merken van het gangbare standaard aanbod heen weten ze de consument direct te bereiken. Dat lukt omdat ze het vermogen hebben om het publiek letterlijk naar zich toe te trekken vanuit nieuwe waarden die weer betekenis voor moderne mensen hebben. In dat fenomeen zitten strategisch heel belangrijke elementen om uit de huidige crisis weg te komen.

Maar ga je nou niet naar een heel romantische landbouw? Daar kun je toch niet iedereen voor een fatsoenlijke prijs van voeden?
Nou en of dat kan. Die landbouw heeft niets met romantiek en alles met intelligent realisme te maken. Hij kan de basis zijn voor een markt die het vermogen heeft om de bulk van anonieme landbouwproducten te vervangen. Het is interessant om in dit kader te vermelden dat er in zo totaal verschillende regio’s als China, Brazilië en Europa heel serieus wordt nagedacht over 'rural development', zeg maar veelvormige, veel kleinschaliger landbouw die heel zelfstandig steeds nieuwe producten en diensten ontwikkelt. Hoe dat komt, was begin deze maand onderwerp van gesprek tijdens een internationaal seminar.

Het lijkt erop dat de Chinezen en Brazilianen rural development zo serieus nemen omdat ze zien dat de grote commoditiesmarkten leiden tot wat economen 'market failures' noemen. De Brazilianen zien dat de markt het honger- en het werkgelegenheidsprobleem niet oplost. De Chinezen zien dat het leidt tot een ontvolking van het platteland, terwijl de steden niet iedereen kunnen herbergen zonder grote sociaal-economische verstoringen. Beide landen weten dat onze agro-industriële landbouw de balans tussen arm en rijk niet gaat oplossen en willen dus onze fouten niet maken. Ze creëren doelbewust een levendige kleinschalige lokale landbouw om hun bevolking niet afhankelijk te maken van grote en kwetsbare commoditiesmarkten en een economie die alleen nog maar financieel is.

Nu terug naar die strategisch belangrijke elementen van lokale landbouw.
Nederland is traditioneel het beste jongetje van de klas in grote landbouw en de industriële verwerking van de producten daarvan. Andere vormen van productie hebben we weggeduwd, cq. we doen alsof die niet bestaan. Dat zet ons op achterstand in vergelijking tot landen als Frankrijk en zelfs Engeland, maar met name tot Italië, waar het lokale en bijzondere nog springlevend is en weer verder tot bloei komt.

Zo’n landbouweconomie is een broedplaats van innovaties. Ze ontwikkelen zich heel direct in contact met het land, consumenten en met wat mensen mooi, lekker en bijzonder vinden. In samenhang bovendien tussen ecologie, landbouw, landschap, smaakgenot en schoonheid. Dat zijn waarden waar we als maatschappij behoefte aan hebben en mooi is dat deze innovaties zich volkomen organisch ontwikkelen. Het kost maar een fractie van wat het in een groot bedrijf kost en verkoopt, ondanks alle krakkemikigheid, prima. Zoals gezegd, helaas staan we in Nederland op achterstand en zijn we onderweg heel wat ambachtelijk innoverende boeren en verwerkers kwijt geraakt. We zullen het opnieuw moeten opbouwen. Dat gaat meer tijd kosten dan elders, maar ook hier is het volop aanwezig als we het maar een kans weten te geven.

Hoe zit het met de prijs van die producten?
Die hoeven niet duurder te zijn dan de gangbare uit de commodities-landbouw, terwijl ze nou juist wel appelleren aan waarden die consumenten willen. Niet duurder dus, maar wel met een meerwaarde. Mensen zoeken weer naar het echte en naar het diverse. Eten is voor mensen uit de stad bovendien hun band met de natuur. Uit fabrieken komt eten zonder ‘distinctie’, zonder onderscheid of eigenheid. Het is saai, betekenis- en natuurloos. Daarom hebben die nieuwe productievormen alle kansen. Naarmate boeren en ambachtslieden het publiek via markten, eigen schappen in supers en wellicht boerensupers gaan bereiken met meer van dit soort eigenzinnige producten, zal de dynamiek in de markt veranderen. Als de vraag serieus toeneemt, zullen de supers en grote verwerkers gaan bewegen omdat ze op die nieuwe productstroom moeten overstappen om niet teveel omzet te verliezen. Ook de boeren en ambachtslieden zullen dan moeten bewegen en professionaliseren. Maar dat laatste is niet noodzakelijk industrialiseren en eenvormig maken. Van die padafhankelijkheid in ons denken moeten we nu eindelijk eens af. Het nieuwe denken zou flexibeler moeten zijn. Meer ruimte bieden aan meerdere productielijnen, -vormen en manieren naast elkaar. Het accent zou moeten liggen op excellentie en niet op een zo goedkoop mogelijk volume alleen. Uiteraard moet het te maken volume wel betaalbaar en rendabel zijn.

Als we het ons toestaan om zo te gaan denken, kunnen nieuwe verbanden en nieuwe verbindingen ontstaan. Boeren en ambachtslieden zijn goed in innoveren in de marge van hun gaande bedrijf en weten daarmee distinctie te creëren. De grote bedrijven zijn verbluffend goed in hun logistieke processen, maar slecht in innovaties. Neem Campina Friesland dat tientallen miljoenen uitgeeft aan uiteindelijk floppende 'innovaties', terwijl het om hen heen barst van de innovaties die lekker, bijzonder en ‘echt’ zijn en die wachten op productie en distributie.

Als die oude en nieuwe krachten elkaar weten te vinden, ontstaan heel nieuwe en zich steeds opnieuw ordenende markten. De kunst is die krachten zich zo te laten vormen dat ze het doel van de collectiviteit voorop stellen in plaats van deelbelangen zoals nu. Dat doel vertaalt zich in een integrale mix van smaak, intermenselijke betekenis en ecologische, dierwelzijns- , biodiversiteits- en landschappelijke waarden. Het is letterlijk de kunst om het uitzonderlijke goeie in al zijn samenhang samen te maken.

Als beleidsmakers deze visie zouden delen, leidt die tot 2 vragen:
1. hoe versterk je die nieuwe, spontaan innoverende markten zodat ze de bestaande mainstream opporren en transformeren?
2. hoe kunnen de supers en verwerkers daar hun verbluffende logistieke en procesbeheersingscompetenties inzetten om die nieuwe, diverse en voortdurend innoverende mainstream naar het publiek te brengen?

Die twee vragen zouden het uitgangspunt voor politieke keuzen moeten zijn. Die keuzen zijn nodig als aanvullend beleid. Als ze niet gemaakt worden zal de liberale markt een flink deel van de landbouw in zijn verwoestende draaikolk meezuigen.

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    spotvogel

    Oké Erik, ik zal proberen om een schot voor de boeg te geven. Om te beginnen moeten boeren ophouden met zich door elkaar, banken en standsorganisaties aan te laten praten dat stilstand achteruitgang is en dat een agrarisch bedijf alleen maar bestaansrecht heeft als het continu groeit. Want op die manier groeien er alleen maar steeds grotere problemen. Vervolgens zou het goed zijn om beter met vakgenoten te overleggen en samen te werken en minder individualistisch te werk te gaan. Want bij dat individualisme van boeren spinnen alleen organisaties als LTO en de groot- en tussenhandel maar garen. Als er dan ook nog eens gestopt zou worden met de oorzaak van veel financiële ellende bij de consument op het bord te leggen (omdat die 'niets voor het voedsel zou willen betalen') dan was er al veel gewonnen.

  • no-profile-image

    piet

    Geef die pater maar een droog stokbrood. En laat hij van 's heer Hendriks koters afblijven!

  • no-profile-image

    koetje

    Waarom zien we tegenwoordig zo weinig leuke tv-reclame over zuivel.Die melk-unie reclame met die koe in de zijspan en in het zwembad was top.Iedereen kende deze spotjes. Voor een liter"bron"water wordt tegenwoordig meer betaald,zonder er bij na te denken,dan voor een liter melk.

  • no-profile-image

    wipstaartje

    Huib, je kunt verse melk beter erg ver bij uien vandaan houden. Tenzij je bewust streeft naar een mindere kwaliteit! Maar hoe marketeer je dan melk met een siepelsmaak?

  • no-profile-image

    .

    Erik, ik ben het niet helemaal eens met je. Melk is een mooi product, een kalf zou er koe van moeten worden, maar moedermelk komt bij mensen niet van de koe. Wat ik ervan begrepen heb is - en zeg het me als het niet waar is - dat volwassen mensen melk niet persé nodig hebben in hun dagelijkse voeding indien die uitgebalanceerd is. Dan komen onherroepelijk plantaardige producten om de hoek kijken, onmisbaar. Tot zover, je mag van je product houden, daar is niets mis mee en het is ook niet slecht. Volgens mij was in het verleden de campagne 'melk, de witte moter' geweldig en deint de spreuk nog altijd na in het bewustzijn van de consument. Zo slecht wordt melk niet neergezet lijkt me. Daar mogen jullie best trots op zijn en ik gun je werkelijk het allerbeste ermee. De basis voor verantwoorde voedselproductie moet inderdaad liggen in een goede prijsvorming.

  • no-profile-image

    spotvogel

    .,. ik reageerde alleen maar op iets wat Huib noemde. Ik wilde geen essay schrijven over kommer en kwel met EU subsidies, want dan wordt het een heel lang verhaal. Ik spot ook geen boomgaarden en ga geen appels tellen die er na 15 oktober nog hangen of liggen. Maar ik weet wel dat er massa's stikgoedkope Roemenen en Bulgaren op stretchers in schuren bivakkeren en naast een voor onze begrippen hongerloon ook nog eens vet voor die 'inwoning' moeten betalen. Heus: Somerense José Jansen is niet de enige uitbeenster van lageloonwerkkrachten!

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Dhr van der Ploeg gebruikt meerdere keren het innovatie-woord. In zijn verhaal duidt dit eerder op een stap terug naar boerenlandbouw i.pl.v. industriële landbouw. Retro-innovatie wordt het woord van dit decenium. Boerenbedrijven van overzienbare omvang en intensiever contact met consumenten. Met mogelijkheden om te verbreden wat nu vaak niet toegestaan is.===== Dat vlaggeschepen in 2008 in problemen kwamen is te eenvoudig gesteld. Alle fusies die in de tientallen jaren vooraf gingen zijn ontstaan om het niet functioneren van het liberale systeem te verbloemen. Overnemen of fuseren van concurrenten heeft alleen rookgordijnen opgeworpen. Nu moeten er weer kleinere producenten-consumenten cooperaties ontstaan om gaatjes te vullen. Gaatjes, ja, want de economische situatie is op dit moment niet gunstig om aan een groot aantal meer betalende consumenten te denken. De prijzenslag gaat verder over boeren en tuindershoofden. ===== Vraag blijft hoeveel boeren en Tuinders de mogelijkheid hebben om terug te kunnen schakelen in het systeem. Ze hebben zich nogal afhankelijk gemaakt van afnemer en verstrekker. ==== De vragen aan beleidsmakers? Waarom geeft van der Ploeg daar nu geen antwoorden bij? Volgens mij moet er door de overheid een beschermende status voor basisproducenten geboden worden om de mogelijkheid te bieden om kwaliteitsproducten te kunnen produceren. Wat vind van der Ploeg van continentale landbouw?

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Erik, Huib heeft groot gelijk. In China produceren 300 miljoen agrarische handwerkslieden voedsel voor ruim een miljard landgenoten. Daar zijn echt geen buitenlandse krachten bij nodig. Er is voor iedereen werk en voedsel en agrarische overproductie of gedwongen quotering is er een onbekend verschijnsel. Wij zouden er goed aan doen om het waanidee, dat die paar duizend Nederlandse boeren alle 7 miljard monden op aarde moeten voeden, subiet opzij te zetten. Voorlopig produceert de Nederlandse agri-sector al tientallen jaren overschotten. Ten koste van kwaliteit en leefbaarheid. Dat kan dus heel goed een paar tandjes lager.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Teun, we zijn nu al bijna 20 jaar met de EU bezig en het wil maar niet opschieten met het eenwordingsdenken. Beste man, Duitsers en Fransen zijn helemaal geen buitenlanders. Ga een uurtje op een krib in de Waal zitten kijken naar de passerende binnen- en kustvaartuigen en verplaats je vervolgens een halfuur naar de A2 bij jouw woonplaats om kentekens te noteren en je zult het zien: Mobiel Europa is allang een Feit. Alleen wordt er totaal niet met elkaar gecommuniceerd. En dat gaat dus in dit forum ook niet lukken. Zeker en vast!

  • no-profile-image

    katja

    Néé Koetje Boe, vanzelf niet. Dat noem ik dan DE VERLICHTING VAN HET PLATTELAND!

  • no-profile-image

    erik

    hey Katja, dat een boerderij niet meer voor de eeuwigheid wordt gebouwd heeft natuurlijk ook te maken met de uitbreiding die de veehouderij doormaakt, en onze stal staat sinds 1967, is trouwens gebouwd omdat de oude stolp verbrand is toen. maar er zijn ondertussen wel stallen bij gebouwd voor de uitbreiding. zo gaat het vaak, oude gebouwen worden bijvoorbeeld benut voor jongvee, en weer een nieuwe erbij voor de melkkoeien. we gooien echt geen goede stalllen weg hoor, daar hebben we de marges niet voor. en wij hebben ook een jaar wat laten drogen, dat is jezelf behoorlijk op kosten jagen, en laat je ook niet doen tenzij je dat goed overdacht hebt. het is erg duur(net als soja overgens, wat je nodig hebt bij tekort aan eiwit in het gras) en natuurlijk niet erg best op energie gebied. en wat betreft het biologisch boeren, ik vind het een hele mooie manier van boeren, maar niet geschikt om de wereld voedsel situatie te verbeteren. daarvoor is het te arbeidsintensief en zijn de opbrengsten te laag.

  • no-profile-image

    herkauwer

    Erik, chinezen eten nauwelijks brood! Maar ik ben het met je eens dat zij gigaveel voedingsproducten moeten invoeren, maar zo'n discussie heeft hier inderdaad weinig nut. Die communistische vergezichten waren trouwens helemaal niet zo mooi en konden alleen maar bij de gratie van massale nationaliseringen tot stand komen. Dat lijkt me ook niet iets om weer na te streven.

  • no-profile-image

    herkauwer

    Ik ben het helemaal met je eens Piet Slingerland. Franse boeren produceren prima producten die heel goed scoren op de wereldmarkt. En toch blijven zij de waarden en geneugten van het leven hoog houden! Nu en dan blokkeren ze de wegen om bepaalde eisen kracht bij te zetten, maar over het algemeen ademt hun bedrijfsmatige handelen de rust waardoor Frankrijk ook zo'n gewaardeerd vakantieland is. Duitse (ook West Duitse) boeren hebben eveneens een veel minder jachtige instelling dan hun Nederlandse collega's. En ook daar leest men aan het landschap af dat er veel meer in symbiose met de omgeving dan vanuit een ratrace naar productie en omzet wordt gewerkt. Terwijl de kwaliteit van de producten er beslist niet onder doet voor die van de onze. Daaruit zou dus eindelijk eens lering getrokken dienen te worden!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Hallo Han, Stalin zei toch;geef het volk, brood, aardappels en WODKA !!!... Maar dat er door de subsidie veel scheef gegroeid is, ben ik helemaal met jou eens!!!... Voor verder commentaar wacht ik jou vervolg af. groetje's, piet.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    ''Wat te doen''?,vraagt een simpele Boer, om 2:30 uur op 26 feb. 2010. Simpel bent u niet!!!... Want u begrijpt dat wij midden in het oog van een orkaan (citaat; Jan Douwe van der Ploeg) zitten!!!... Dat is het GROTE PROBLEEM, op dit moment is het moeilijk in te schatten waar de storm vandaan komt bulderen als het oog over ons heen getrokken is. Daarom moeten wij denken aan mogelijkheden die weinig kosten en meer opbrengen, dat vraagt creativiteit, dat is ook waar. En als wij niets kunnen bedenken; kredieten versneld aflossen en geen nieuw krediet vragen, bij voorbeeld. Voor de Speculanten zijn er nu mogelijkheden genoeg, die speculeren willen kunnen heel gemakkelijk mogelijkheden vinden!!!...

  • no-profile-image

    spotvogel

    Prima verwoordt beste Dick. Jouw laatste zin zou maar zo aan het ster-spotje over de "Ovengeheimen" van Knorr ontleend kunnen zijn! Veel teveel boeren laten zich inderdaad bemoederen en bevoogden en slikken gedwee alles wat overheid, standsorganisaties en banken in hun lunchtrommeltje stoppen. Ze hebben nog altijd niet begrepen dat iedereen kan 'toveren met een eitje' en dat kauwen en slikken weliswaar belangrijke activiteiten zijn om in leven te blijven, maar dat de kwaliteit van het geconsumeerde er wel degelijk erg veel toe doet. Omdat het gezegde, dat de boer alleen maar datgene eet wat hij kent, nog altijd opportuun is, valt het niet moeilijk te begrijpen dat men zich keert tegen alles wat niet als voorgekauwde kost op het ontbijtbordje verschijnt. Omdat men zich -in veel gevallen terecht-niet schaart achter de aanvechtbare opvatting dat wetenschappers altijd gelijk hebben en de WUR zien als het verlengstuk van LNV, zal men ook in de opvattingen van Jan Douwe een dubbele bodem vermoeden. Wij beiden weten dat Van der Ploeg de allerlaatste zal zijn om zich achter karretjes te laten spannen waarvan de lading niet door hem gedragen wordt. Maar leg dat maar eens aan de achterdochtig klagende doelgroep uit! Dat vereist een lange adem! Fijn weekend en vriendelijke groet. Leo van den Bergh.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Natuurboer, ik ben het volstrekt met je eens. Als je je taak zo opvat, valt er niks te marketieren. Dan kun je alleen maar tegen de laagst mogelijke kosten produceren en biedt de markt je - net als een de radioreclames voor beleggingsproducten - geen enkele garantie op te behalen resultaten. Je kunt wel heel anders naar je taak en teelten kijken. Je kunt je ook voorstellen dat je naar een zgn. integratie gaat. Daar zitten naar mijn idee zelfs uitstekende kansen in. Waarom zou je niet de graanlevarancier (met naam en toenaam) zijn van een kwaliteitsvarkens-, kippen-, of kalvermester? En waarom zou dat geen concpet zijn dat zo goed is dat het mensen weet te binden en een goeie prjs weet te maken. Is daar geen markt voor? Ik hoor je die vraag denken. Weet je: niemand doet het, dus die 2% markt die er wel is ligt zo braak als maar kan. Het vergt iets anders dan alleen maar akkerbouwen en toch kun je dat gewoon blijven doen.
    Maandag verschijnt hier een interview met iemand die met vallen en opstaan zo'n integratie met succes heeft weten op te zetten. Makkelijk is het niet. Maar de mogelijkheden zijn er wel degelijk als je anders naar je eigen rol gaat kijken.

  • no-profile-image

    erik

    Ik denk dat het wel meevalt met dat toespitsen, je kan heel goed zien dat de sectoren die in het verleden met subsidie groot zijn gebracht nu moeite hebben met het zien van marktkansen, enz. en ik vind dat niet vreemd. Wat betreft LTO, het meerendeel van de lto bestaat uit mensen die uit de sector afkomstig zijn. Wij zelf zijn goed bevriend met Siem Jan. en ik weet dat dat een praktische nuchtere veehouder is. als je het nou hebt over toespitsen dan vindt ik dat de boeren(koeien varkens graan, maakt mij niet uit) het vaak ontbreekt aan het vermogen om hun eigen onderneming in het grote geheel te plaatsen, en zich dus toe te spitsen op het eigen erf. En ook in problemen denken, die vooral door de omgeving zijn veroorzaakt, en dus ook maar door de omgeving moeten worden opgelost. om wel even op de melkveehouderij in te gaan, zelfs het bestuur van campina vindt dat de europese overheid maar moet zorgen voor marktregulering. legt dus de verantwoordelijkheid voor een goede prijs bij anderen. waar ze eigenlijk maar zeer beperkt invloed op hebben. in een sector als de varkenshouderij, en de kippen zie je dan ook meer ondernemende initiatieven, zie kemper en Houben, die echt nagedacht hebben over wat ze met hun onderneming willen. een strategie hebben, en deze ook volgen. veel akkerbouwers en melkveehouders komen niet verder als ik wil over tien jaar ......liter meer melken, of ik wil 25ha meer aardappelen hebben. zonder dat met een visie te onderbouwen. waarom willen ze dat??? ik moet eerlijk bekennen dat ik het ook zeer moeilijk vindt om een dergelijke visie voor mijn eigen onderneming op te stellen en vindt ook dat een organisatie als lto geschikt is om dergelijke kennis bij de achterban te creeeren door bijvoorbeeld cursussen aan te bieden op dit terein.

  • no-profile-image

    herkauwer

    Erik, jij spitst alles weer heel engetjes toe op de melkveehouderij, zoals heel duidelijk blijkt uit jouw laatste opmerking. Maar de agri-sector is nog wel wat uitgebreider dan die van verkeerd ontsmette melkrobot en al sinds mensenheugenis te lage melkprijzen. Nét als Spotvogel peur ook ik uit alle reacties van agrarische ondernemers in deze forums de overtuiging, dat LTO wel heel erg veel steken laat vallen. En dat mag een standsorganisatie nou eenmaal niet doen, want die hoort vierkant achter en voor de belangen van haar leden te staan. En dat doet men kennelijk dus niet!

  • no-profile-image

    .

    Spotvogel, ik denk dat je in het afgelopen jaar niet veel boomgaarden gespot hebt, want elke teler die kan rekenen liet zijn laatste pluk appels hangen. Plukkosten laatste pluk 7 cent en opbrengst voor het kwalitatief slecht overgebleven product 3 á 4 cent en tel uit je winst. Ik weet niet waar je op doelt met lage lonenlandenpersoneel, want personeel uit die landen kost evenveel als vergelijkbaar personeel in NL. Daarbovenop maak je kosten voor huisvesting en vervoer.
    Dat er in het verleden rooiregelingen en inplantpremies waren mag dan misschien een feit zijn, maar met premie inplanten om vervolgens te wachten op rooipremie, nou, zo zat het nou ook weer niet. Ten eerste werd het niet 100% gesubsidieerd, maar slechts een fractie, ten tweede het was geen subsidie op andere aanvangskosten, dus het was wel degelijk nog investeren geblazen. De rooipremies hadden voorts nog wel de restrictie dat gedurende een aantal jaren geen appels meer teruggeplant mochten worden. Werkelijk niemand had het doel met premie te planten en te rooien. Dat zou dom geweest zijn, want het had per saldo geld gekost. Overigens ben ik hartstikke tegen dergelijke marktverstorende regelingen, maar je het zou niet verstandig zijn om er geen gebruik van te maken. Een finale rooiregeling Europees zou welkom zijn. Daarna: stoppen met die onzin!

  • no-profile-image

    spotvogel

    Een helder verhaal Dick en daarom wil ik nu inhaken op jouw slot. Laten we het er nu dus eens wél over hebben wat die mensen allemaal strakjes moeten gaan doen. We hebben het namelijk over weggesaneerde krachten. Overcomplete werknemers. Meeëters van de steeds schameler gedekte tafel! Ik maakte het reorganisatiefenomeen aan de Wageningse lanen, alleeën en stegen in het laatste decennium voor de eeuwwisseling en ook nadien, jarenlang mee en heb gezien waartoe dat uiteindelijk heeft geleidt. Niet tot iets dat onverdeeld vrolijk of optimistisch stemt! Jij noemt zelf al het LEI. Toevallig wijdde ik aan dat instituut een hoofdstuk (125. Welzijnsrichtlijn: pp 380 - 383) in mijn dossier "Wachten op de Pandemie". En grappig genoeg was dat naar aanleiding van de nieuwe Europese Welzijnsnormen voor vleeskuikens. Dat speelde zich af in mei 2007. De slotconclusie past naadloos aan de huidige noodzaak om drastisch op de overheidsuitgaven te bezuinigen! Die kun jij dus vast en zeker wel raden? Maar wat er na een harde doch noodzakelijke ruiming met overtollig cijferende koffiedikkijkers moet gebeuren? Ik zou het niet weten.

  • no-profile-image

    Teun

    Nederland is slaaf van zijn eigen dunk en prestatiedwang. Onze gigantische productie is een rem op vernieuwing. Hier en daar wat niches. Maar verder is er nog steeds een hang naar kostprijsverlaging.Het gevolg daarvan is dus steeds meer productie en nog kleinere marges. Blijkbaar kunnen we niet anders....of willen we niet anders.......?

  • no-profile-image

    pater winfridus

    Geef ons heden ons dagelijks brood!

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Nederland heeft van een aantal zaken last, waaronder zijn remmende voorsprong. Maar ook van enkele andere: Nederland is een groot exportland, maar dat kan alleen omdat het een nog grotere importeur is: veevoer. Zowel die import als die export geeft een nadeel ten opzichte van landen die meer zelfvoorzienend zijn: hoge transportkosten. Het veroorzaakt nog een ander probleem: "Buy local" komt hier maar moeilijk van de grond. Zodra het wel van de grond komt zal iedereen die te weinig aan die export overhoudt ook als de kippen er bij proberen te zijn om lokaal product aan te bieden. Is dit de reden dat Danone wel succesvol is en Nederlanse zuivelcoops niet? Nog een ander gevolg: in andere landen waar wel meer streekgerichte afzet is kan het Nederlandse product moeilijk concurreren. Maar dat heeft het ook nooit geprobeerd!! zeggen sommigen wellicht. Maar dat klopt niet. Frau Antje was er ooit het boegbeeld van. Streekproducten de oplossing voor marketingproblemen? Vorig jaar was ik in Zwitserland, het land van Emmenthaler en al die ander kazen. Zij hadden veel omzet verloren. Reden: Nederlandse kaas in het zelfde kwaliteitsniveau maar veel goedkoper.

  • no-profile-image

    erik

    hey Huib, je zegt, consumenten betalen gewoon de prijs die voedsel kost, dat ben ik niet met je eens, het is dat de prijzen weer onder controle zijn, maar een paar jaar terug begonnen alle alarmbellen te rinkelen bij consumentenbond en overheid, toen de prijzen leken te stijgen, het gevolg is namelijk dat er minder overblijft voor andere bestedingen, en die zijn belangrijk voor een groei van de economie en de werkgelegenheid. en juist doordat we overproduceren zijn die prijzen zo laag, en leveren we dus nog weldegelijk een bijdrage aan de economische groei/welvaart door zelf voor nop te werken

  • no-profile-image

    heikneuter

    Volgens mij is die wetnschapper zélf af en toe ook het pad behoorlijk kwijt Dick.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Koetje Boe en Dick, eerst even over dat bier. Brouwersbier is inderdaad ondrinkbaar bocht, nét als Heineken en Buckler. Chemisch brouwsel is sowieso geen bier en het zegt erg veel over de klakkeloosheid van de consument (en de agressiviteit van de holding) dat Heineken zo groot heeft kunnen worden. Aldi heeft al jarenlang bier dat gebrouwen wordt door brouwerij Martens te Bocholt. Eerst heette dat "Brouwmeester", tegenwoordig "Schultenbrau". Bier van een kwaliteit waarbij vergeleken Heineken slecht rioolwater is! En het is nog spotgoedkoop ook! Aldi voert ook een eigen vleeswarenhuismerk: "Hofstee De Drie Eiken". De producten komen van verschillende leveranciers, maar zijn allemaal van prima kwaliteit en vaak wel de helft minder duur dan bij AH, Super de Boer en andere ketens. Alle verpakte kant en klare verse groenten komen van "All Seasons" in Dronten. Ook prima en veel lager geprijsd dan bij AH. Mijn enige bezwaar is de houdbaarheid. Het begint in de koelkast al vaak dagen voor de datum slap en klef te worden, vooral de gemengde en rauwkost salades. Ik stak mijn licht op bij een tuinder en die denkt dat het aan opslag en vervoer ligt. Kennelijk doet AH dat dus weer béter dan Aldi. Maar om daarom nou een prijsverschil van een euro per verpakking te rekenen gaat mij wel wat ver. Ikzelf meende dat er in die groenten mogelijk teveel nitraten zitten, want dat is ook slecht voor de houdbaarheid. Maar die tuinder schrijft het dus toe aan temperatuurwisselingen tijdens vervoer en opslag. Dat klinkt heel aannemelijk.
    Dick, ik ben het helemaal met je eens dat er veel te weinig innovatief gedacht en gehandeld wordt om verantwoordere producten op een bétere manier te vermarkten. Wat kan er op tegen zijn om zuivel- en vleesproducten analoog te vermarkten zolas al een tijdlang met eieren gebeurd? Iedere consument kan het bedrijf waar haar of zijn eitje vandaan komt zelfs via Google Earth traceren. Dat is pas klantgerichte transparantie! Als de klant ook op die manier de megastal zou kunnen traceren waarin de zojuist gekochte karbonaden of varkenslapjes zijn opgefokt, dan zou de roep om betere kwaliteit en een beter dierenwelzijn beslist toenemen. Ieder vierbenig landbouwhuisdier moet een oormerk hebben en zou dus ook geslacht feilloos te traceren behorenn te zijn. Maar bij gigaslachterijen als Vion komt daar natuurlijk niks van terecht. Dat zou dus snel moeten veranderen.

  • no-profile-image

    Teun

    We hebben inderdaad geleerd om tegen de laagst mogelijke kostprijs te werken. We zijn blijkbaar wel "vergeten" om er geld aan te verdienen. Elk jaar weer jubel cijfers bij de Groot Veilingen. Intussen publiceeerde het LEI voortdurend negatieve rentabliteitscijfers.....Toch bleven de tuinders en banken ergens in geloven.... Intussen produceren wij grote massa s producten van goede maar niets zeggende kwaliteit. Ik ben het met je eens Dick. Het zal niet meevallen om dat denk proces te veranderen. We blijven vooral naar de buurman kijken. Als de tuin maar beter en mooier is dan die van hem zijn we al te vreden.....

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Spotvogel, 'de meeste boeren'. Hoe weet je dat? Ik zie er heel wat die wel degelijk hun lot in eigen handen proberen te nemen. Ook onder de grotere. Het is dan ook terecht dat Van der Ploeg aangeeft dat we bepaald niet moeten denken dat de hele Nederlandse boerenstand in een klagend coma ligt.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Kritische Lezer toch, je laat hier wel een lelijke steek vallen. Lees eerst eens wat ik vannacht om 01.56u over mijzelf heb geschreven. En oordeel dan pas.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Dick je hebt volkomen gelijk. Die uitspraak berust niet op significant onderzoek, maar is gebaseerd op hetgeen er in de fora in dit medium naar voren komt én op datgene wat ikzelf tijdens mijn gesprekken met honderden boeren door de jaren heen 'te velde' oppikte. Er wordt naar mijn gevoelen veel te veel geweeklaagd zonder er ook constructieve daadkracht tegenover te stellen. En natuurlijk weet ik ook bliksemsgoed dat er veel boeren zijn doe niet bij de pakken neerzitten en hun best doen om zo innovatief mogelijk hun bedrijf te voeren. Maar soms moet men shockeren om mensen over de sloot te helpen. Mét of zonder nat pak!

  • no-profile-image

    herkauwer

    Jij noemt de ontvolking van het platteland Han en daarin schuilen inderdaad zowel een vreemde tegenstelling als en een heel groot probleem. Terwijl de werkgelegenheid en het toekomstperspectief in de agrarische sectoren bijna overal is en wordt afgebroken, waardoor veel boeren het bijltje erbij neergooien en de jongeren massaal 'naar de stad' trekken, moeten al die stedelingen wél eten. Bovendien neemt ook in stad en dorp de werkgelegenheid in hoog tempo af, door de steeds verder doorgevoerde automatisering. We zien dus een ontvolkt platteland waar boeren het handmatige werk laten doen door al dan niet illegale traktementslaven uit lage loonlanden. Maar de EU is druk doende om in de 'nieuwe partnerlanden' dit vierkante wiel zonder spaken of banden telkenmale opnieuw uit te vinden. Op de Balkan- waar ik toevallig goed bekend ben- hadden de boeren vroeger één of enkele koeien, die ze molken en de melk in emmertjes inleverden bij een inzamelpunt. Dat mocht niet meer van de EU- op straffe van weigering tot toetreding. En dus moest de Kroatische overheid (om maar een voorbeeld te noemen) enorme belastingen heffen op het bezit van een melkkoe. Zodat er nu helemaal geen kleine melkveeboertjes meer zijn! Met varkens en pluimvee van hetzelfde laken een pak. En in Hongarije, Tsjechië en Polen hoorde ik eensluidende verhalen. Daar wordt men niet vrolijk van. Heel veel voormalige kolchozen en sovchozen in de Baltische Staten en elders in Midden- en Oost Europa liggen erbij als Nederlandse Nieuwe Natuur. Alleen de exotische menageriedieren om het te begrazen ontbreken meestal nog. Ik ken voormalige LPG-s in Oost-Duitsland die eerder op mislukte bosaanplantingen lijken dan op het prachtige akkerland dat het vroeger was. En des te oostelijker men komt in Eurazië, des te troostelozer het wordt. Ook daar wordt men niet vrolijk van!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    ''Helaas houden de meeste boeren het bij klagen en kankeren'', aldus; onze Spotvogel uit het Land van Maas en Waal. Ook dat komt voor bij onze agrarische nederlanders. De ongelimiteerde productiedrang moet nu ingeruild worden door/voor innovativiteit!!!... ''Wat nodig is, is lef''(citaat Fons van der Stee). Nemen jullie het mij a.u.b. niet kwalijk dat ik in herhaling val. Maar het is zo belangrijk. Woorden als specialisatie en schaalvergroting aan de kapstok te hangen en die in te ruilen voor lef en diversiteit!!!... En denk zoals o.g.t; laat de mensen maar om mij lachen, maar ''wie het laatst lacht het best''!!!!!.....

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Correctie; ''Wie het laatst lacht, lacht het best''!!!!!..... Niet kijken naar de Buurman, durf te zijn wie je bent, denk en zoek aan/naar mogelijkheden. ''Smalspoorintelectuelen'' hebben wij al meer dan genoeg!!!...

  • no-profile-image

    Han

    Dick waar je stelt er zijn ook boeren, die het goed vergaat heb je gelijk. Er zijn er die de moed hebben om uit de pas te lopen en er zijn enkele die heel veel kapitaal meekregen als oprot premie bij stads uitbreiding o.i.d.. De boer met minder moed en weinig kapitaal zal geen kans zien / hebben om uit de pas te lopen als hij niet wil mislukken (in zijn ogen en die van de buurt). Mij is altijd voor gehouden >Doe als een ander en het vergaat je als een ander< m.a.w. loop niet achter de meute aan!!
    Piet SL. Ik ben het met je eens over het verkokerd denken, dat in bijna alle discussies weer boven komt drijven.
    Ik heb dacht ookal eens links bijgevoegd over de alternatieve marketing die in de VS opgang doet en hier voorzichtig van de grond komt. Voor de duidelijkheid nog maals http://www.localharvest.org/. Dit lezende zien we dat prof. v.d. Ploeg niets buitenaards verkondigd, maar met beide benen op de grond staat. Waar hij spreekt over ontvolking van het platteland heeft hij weer gelijk. Dit is de schrik niet alleen van China en Brazilie maar ook van Rusland en Noord Amerika. Straks reuze grote bedrijven maar geen mens om er te werken!! Afgelopen weekend nog een kaart over Nederland gezien met de nodige ontvolkings gebieden die toevallig wel weer over een kwamen met de gebeiden met "grootschalige" landbouw.

  • no-profile-image

    a hamstra

    van der ploeg, ziet het erg goed , jammer
    dat er zoveel niet begrijpende woorden worden gebruikt. als boer voel je je dan wel erg dom.
    is het zo dat wij ook het enige land zijn waar de vakorganisaties, dubbele belangen hebben, waar de boer zich keer op keer in verslikt.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Katja, nog wat over na-aperij in de landbouw. Toen ik pas als boer begon kwam mijn buurman eens maar mij toe. En die buurman was zelf ook boer doch op leeftijd en bijna met pensioen. Die zei de volgende wijze woorden tegen mij: "Jonge kerel, met boerenwerk je eigen gang gaan hoor! En vooral niet naar mij kijken hoe ik dat doe, want ik doe het toch altijd verkeerd............"

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Voor de zekerheid: wat bedoelen jullie met multivolumes? Ik bedoel er - voor mijn part dus - heel verschillende tomaten, kippen, varkens, geitenmelk en kaas mee. Ontstandaardisering, zal ik maar zeggen.

  • no-profile-image

    katja

    Lullig voor jou Spotvogel. Doe je volkomen belangeloos jouw stinkende best om die puntjespiloot op zijn wenken te bedienen en dan laat die jodocus niks meer van zich horen. Nou ja, daar zit hem natuurlijk ook de kneep met boeren. Ondernemingszin? Forget it! Inventiviteit? Uhhhhh? Romantiek? Ammehoela! Ik woon er al jarenlang tussenin , maar ervan houden? Nou....néé!

  • no-profile-image

    katja

    Beste Huib, ik bekijk het vanzelf alleen maar in mijn eigen omgeving en niet mondiaal. Wat ik hier om me heen zie gebeuren dat is wat ik noem 'schaapskuddegedrag'. Bouwt er een boer een nieuwe melkstal, dan staan er binnen een paar jaar overal nieuwe stallen. Ploegt er eentje in de onderbemalen veenpolder vier meter beneden NAP zijn vaste grasland om en zaait er mais, dan staat in no time de hele polder er vol mee. Dat is na-aapgedrag en heeft niks van doen met Ondernemerszin of Inventiviteit! Of zie ik dat soms verkeerd?

  • no-profile-image

    puntjes

    Ach, ook wel een leuke naam... Ik voel geen enkele behoefte om met eigen naam en woonplaats hier op dit forum te verschijnen. Net zoals de katja's, spotvogels, herkauwers en ga zo maar door. Dat is ook niet zo heel belangrijk. Ik hoef geen oplossingen vanuit dit forum, Katja, die zoek ik zelf wel. Wil slechts verkokerde gedachten uitbannen en input van andern bezien. Af en toe is het nodig om afstand te nemen van dagelijkse beslommeringen, computer af, bedrijf morgen en vandaag met de kinders erop uit, zoiets. Vrij belangrijk, dan blijf je zaken helder zien. Jammer dat je zo zuur reageert, ik appricieer je houding hier niet zo, maar die houding is vrij algemeen naar je omgeving, zo verneem ik. Oordeel niet te gemakkelijk, het leidt ook nergens toe! Spotvogel dist belangeloos zaken op die ons verder moeten helpen? Tsja, dan onderschat je mij en de sector in zijn algemeen wel een beetje denk ik. De beste stuurlui staan aan wal. Natuurlijk hebben verwerkende industrieën ons nodig, maar ik tipte al machtsonevenwicht in de keten aan. Een historisch sterk versnipperde aanbodzijde heeft steeds minder vat op steeds groter wordende mastodonten verderop in de keten. Dat gaat onze NL-grens ver te buiten. Simpel overleg verderop in de keten tussen de weinige verwerkers maakt dat we als een ciroen uitgeknepen worden. Daar helpt ges onderhandelen geen fluit aan. Vaak zat in Duitsland, Engeland en Frankrijk onderhandeld; ten eerste zitten ze niet op je te wachten en kunnen van overal in Europa en de wereld hun producten ontvangen, ten tweede, als je al beet hebt, dan wordt je geconfronteerd met bijvoorbeeld de veel hogere transportkosten. Alle kikkers in de boot houden en samen optrekken is simpel gezegd, maar de realiteit leert dat dat onmogelijk is. Toch denk ik dat niemand zit te wachten op een platteland dat opereert binnen een megaproductiecoöperatie. Dan is iedere romantiek van het platteland echt verdwenen en krijgen we een grijs eenheidsworstplatteland á la communistisch Oost-Europa. Ik gruwel al van de gedachte alleen. Huib geeft zeer terecht aan dat de beloning te laag is om creativiteit te stimuleren. Dat gaf ik eerder ook al aan. Gezien de situatie waarin we moeten opereren zullen we in bescherming genomen moeten worden. Dat kan ook door grenzen te stellen aan de omvang van verwerkende bedrijven, groothandel en retail, waardoor in de keten na de producent weer een gezonder concurrentie kan ontstaan. Anderzins blijf ik erbij dat ons productieplafonds en minimumgarantieprijzen geboden zouden kunnen worden. De factor arbeid goedkoper maken zou ook helpen door het gat tussen het nettominimumloon van werknemers en het brutoloon te verkleinen. Het verschil daartussen uit andere belastingen heffen; dit zou de concurrentie met het (verre) buitenland versterken, met behoud van werkgelegenheid hier. Ik begrijp heus wel dat ze het daar voor in de broek doen in Den Haag en Brussel, maar het zou inventief ondernemen een geweldige stimulans geven, mede omdat dat zou moeten plaatsvinden zonder subsidies en geleide dwang en vanuit een betere financiële positie. Zowiezo zouden alle subsidies op de schroothoop gereden moeten worden, ze werken enorm concurrentievervalsend en stimuleren overproductie, dus lage prijzen. Zijn we direct af over dat gezeur van een sector die aan het subsidieinfuus ligt. De rekenening voor afschaffing ligt natuurlijk wel bij de consument. Die zal dan bemerken dat het Europese systeem in het verleden heeft geleid tot stabiele, dan wel steeds lager wordende voedselprijzen. Een vooraf beoogd doel, zeer succesvol, maar het andere doel, het waarborgen van fatsoenlijke inkomsten bij de boer, is volledig uit het oog verloren.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Beste Katja, het is moeilijk om van buitenaf waarnemingen te doen. Zo lijkt het alsof alle boeren met exact hetzelfde bezig zijn. Maar dat is hetzelfde als dat alle chinezen op elkaar zouden lijken. Tussen boeren onderling zijn de verschillen misschien wel groter dan de overeenkomsten. Het klopt dat er zaken als kuddegedrag, statusgevoeligheid etc zijn. Dat bewijst alleen dat boeren ook mensen zijn (is dat een promotie of een degradatie?!?). Maar er is wel degelijk ook ondernemingszin. Veel boeren zijn bereid om wat dan ook te produceren als daar de vorruitzichten op een redelijke beloning aanwezig zijn. Ik ben voorstander van ondernemingszin en boeren die hun eigen weg bewandelen (ik ben zelf biologisch akker/tuinbouwer). Maar gaat ondernemingszin de uitweg bieden tegen landbouwcrisis. Vergelijk dat met de situatie van veel zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) in bijv de bouw. Kunnen die een volwaardig inkomen verkrijgen, als ze maar willen?

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Zijn boeren meer of minder na-apers dan burgers? En wie kan zich losmaken van de mode? Ideëen die wel of niet in de mode zijn, beslaan die niet het overgrote deel van ons gedachtengoed, zowel individueel als collectief. Het feit alleen dat we over bepaalde zaken wel nadenken en over andere niet is daar al een teken van. Hoe snel dat kan veranderen wijst de geschiedenis uit. Interessant thema om eens na te gaan wat bijv 40, 30 20 of 10 jaar geleden belangrijke thema's waren. En mode: is het goed daar aan mee te doen of om er afzijdig van te blijven? Of zijn allebei die bewegingen - aanpassen en afwijken - niet in ons allen aanwezig, en nog nuttig bovendien? (Aanpassen is ook een erkenning dat je niet altijd het wiel zelf hoeft uit te vinden)

  • no-profile-image

    katja

    Raar toch feitelijk Natuurboer. Vroeger deden anderen het inderdaad altijd verkeerd, maar tegenwoordig (nou ja, dat is al een poosje aan de gang) gaat het echt zoals ik het beschreef hoor. Als er eentje gaat maaien dan begint de volgende dag iedereen. Alsof de Rabobank het hen opdraagt! Huib, jij boert biologisch en heb dus zelf een keuze-differentiatie gemaakt. Dat zouden veel meer agri-ondernemers moeten doen. Minder klagen en na-apen en meer zelfbewust met heden en toekomst bezig zijn. De erkenning die dat oplevert zal beslist tegen erg veel verstikkende stilstand opwegen. Hou vol. En groetjes uit donker Waverveen.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Dat zie je goed Kritische Lezer. Maar stel je nou eens voor dat er heel wat verschillendsoortiger geproduceerd zou worden. Voor mijn part niet in museale producties maar in echte multivolumes. Zou dat wat uitmaken, wat de dynamiek die je zo treffend verwoordt toch net die andere draai geeft?

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Dat maakt niet zoveel uit Dick. Het gaat tenslotte om het totale aanbod en de totale vraag. Het nadeel van multivolumes is 1, het risico van marktmanipulatie als je maar een paar aanbieders hebt. 2, het risico van omvallen. Deze bedrijven mógen niet failliet gaan vanwege de te grote schade voor de economie. Kijk maar naar de bankwereld. Nog een derde nadeel: Bij slechte oogstomstandigheden (weersomstandigheden) zullen de "multivolumes" direct een groot probleem hebben, terwijl de museale bedrijven desnoods met de hand kunnen rooien. Hetzelfde geldt voor bv. het uitvallen van stroom.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Ik zie het zo. Een museaal bedrijf heeft een makkelijk te behappen omvang en grondoppervlakte en doet alles nog op relatief kleinschalige wijze, maar zonder écht extensief te werk te gaan. Zij mikken het beste op producten die relatief eenvoudig kleinschalig te vermarkten zijn Bedrijven die op multivoluminale schaal werken hebben veel grond en verbouwen daarop megahoeveelheden akkerbouwproducten. Dat kan graan of mais zijn, maar ook aardappels, bieten, peulvruchten, wortelen, koolzaad of andere gewassen. Dit zal vaak op contractteeltbasis gebeuren. Door de veelzijdigheid aan gewassen is er een natuurlijke risicospreiding, zowel klimatologisch als markttechnisch.

  • no-profile-image

    .

    Oh ja nog wat. Spotvogel, je oppert contractteelten. Kunt u me vijf voorbeelden noemen waar dat over een langere periode goed gaat zonder dat de producent wordt uitgeknepen? Ik ben vóór, maar niet in de context van het huidige machtsonevenwicht in de keten.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    In 1886 concludeerde een Landbouwcommissie dat de Nederlandse boer te weinig professioneel zou zijn. Daaruit resulteerden onze landbouwscholen en Wageningen. De Nederlandse boer en tuinder zijn sindsdien sterk gericht op kostprijsverlaging door meer eenheid product op dezelfde vaste kostenbasis te maken. Dat kun je hem niet kwalijk nemen, want dat heeft hij zo geleerd. Waar het in het onderwijs - en vermoedelijk ook in het beleid - aan heeft ontbroken zijn nadere gedachten over de relatie tussen kostprijs en marktprijs in geval van perfecte mededinging (alle boeren maken hetzelfde en ze zijn met veel, zelfs coöperaties zijn met velen in de markt met hetzelfde product) in een spiraal waarin steeds meer productie een steeds lagere kostprijs moet opleveren. Economisch is het probleem van zo'n attitude niet moeilijk te begrijpen. Sociologisch is het heel moeilijk om die gewoonte die zich in meer dan een eeuw heeft vastgezet en na WO II nog eens heel nadrukkelijk is aangezet af te leren. Daarbij komt dat Nederland geen noemenswaardige op de kwaliteit van eten gerichte traditie meer heeft. Die proberen we thans weer te maken. Helaas gebeurt dat op een elitair-romantisch manier, waardoor dat nog langer zal duren dan de gebruikelijke tijd die 'attitudes' nodig hebben om zich te vestigen (decennia zijn al snelkookpannen).

  • no-profile-image

    erik

    hier ben ik nog even. zat nog een beetje te denken aan het verhaal en mijn toekomst.
    wat bij mij naar boven kwam(ook na het de laatste tijd veelvuldig lezen van marktonderzoeken van lei en wageningen) is dat iedereen hier in deze serie interviews uitgaat van de burger, meer natuur, maar dierenwelzijn en meer gezondheid. dit is dan ook waar we als landbouw voor een groot deel heen gestuurd worden door wet en regelgeving. met alle gevolgen voor de kostprijs. voor zover de productie.
    Nu de vraag kant. hier gaan veel analisten de mist in. de overheid wil de prijsvorming aan de markt over laten, en vele rekenen door met de burger als vrager in de markt. het gaat hier echter om de consument, en dit is een heel ander persoon dan de burger. de consument scheelt het geen donder hoe en wat, als het product maar goedkoop en betrouwbaar is.
    als landbouw zitten we nu dus tussen twee vuren, beide aangestuurd door de overheden.
    ---productie moet volgens de eisen van de burger!!!
    ---verkoop moet volgens de eisen van de consument!!!
    hoe gaan we deze twee werelden bij elkaar brengen, kortom, hoe krijgen we de consument zover dat hij wil betalen voor de eisen van de burger.
    ik denk dat dit nog een hele kluif gaat worden aangezien de hoge levensstandaard voor een deel mogelijk is door het goedkope voedselpakket.

  • no-profile-image

    erik

    hey spotvogel, je hebt wat mij betreft helemaal gelijk. op het laatste punt na, ik denk niet dat boeren de consument de schuld geven. het is logischer wijs zo dat die de goedkoopste produkten koopt, dat doe ik zelf ook. ik vindt het echter wel een foute zaak dat er met voedsel gestunt wordt om luxeproducten te sponseren. de schuld ligt dan ook niet bij de consument, maar bij de aanbieders. en(sorry) natuurlijk in eerste instantie bij de primaire sector die gewoon teveel produceerd. zoals dit door de voorman van campina al werd weergegeven uit angst om markt te verliesen aan een ander. leuk he, als we allemaal zo blijven denken komen we er wel

  • no-profile-image

    .

    Spotvogel, stilstand is wel degelijk achteruitgang. Volgens mij wilt u ook niet dat we stil blijven staan op het punt waar we nu beland zijn qua landbouw in Nederland. De initiatieven kunnen in nieuwe dingen of samenwerking gezocht worden en dat wilt u denk ik, maar vooruitgang kan ook gezocht worden in groei. Kenmerk van beide is dat er veelal extra kapitaal moet aangetrokken worden. Daar zit nu juist de crux. Nieuwe initiatieven zijn altijd risicovol en moeten terecht ter goedkeuring beoordeeld worden bij geldverstrekkers. Uitbreiding in iets waarin je goed blijkt te zijn is bedrijfstechnisch beter te beoordelen en te doen en kan daardoor waarschijnlijk makkelijker. Creatiever omgaan met de huidige toestand zonder opschalen is niet allen gegeven, dus als dit verkeerd wordt aangepakt verdwijnen er weer bedrijven. Dat is achteruitgang. Als ons nu eens productieplafonds werden opgelegd met minimumgarantieprijzen, dan denk ik dat er creatiever omgegaan zou worden met bedrijfsvoering. Mogelijk dat de liquiditeit van bedrijven beter wordt en dat de afhankelijkheid van grote geldverstrekkers afneemt. Goede initiatieven beginnen immers bij gezonde bedrijven, zelden bij bedrijven in nood en daar zijn er momenteel meer van dan goed is. De schuld bij consumenten leggen is inderdaad verkeerd, die kan er tenslotte ook niets aan doen en het gros handelt logisch: zoeken waar je het goedkoopst uit bent. Van het smaldeel van de bevolking dat zich in de nichemarkten met dure of exlusieve producten bedient kan maar een fractie van de boerenstand leven. Daar kan de oplossing voor de landbouw als geheel niet liggen. Een goed basisinkomen op alle bestaande bedrijven is de beste basis voor vernieuwing en dat begint bij een hogere prijs, die de consument zal moeten betalen. De bereidheid om na te denken is er wel (zie ook reacties Erik, wat te doen?, Nomen Nescio), maar welke strategische beslissingen moeten en kunnen we nemen in de huidige toestand?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    George, jij was toch Soros? De man uit datzelfde gebied waar begin vorige eeuw van alles - overigens best explosief - opkwam: logisch-positivisme, de Secession, Jugendstil, het Expressionisme, waar Karl Popper geboren werd en waar ook de wieg stond van de in de hoofdtekst genoemde Schumpeter. Dan hou jij van dat boek waar ik ook zo van hou: The Open Society and Its Ennemies. Waarom ik dat allemaal zeg? Ga eens wat creatiever denken. Mainstream is saai en nietszeggend. We kopen het omdat het goedkoper is en we geen reden hebben om een alternatief te kopen. Het ontbreekt, dus ik kan het niet kopen. Om die reden noemde Schumpeter 'small' zo 'beautiful': als je niet te groot bent, kun je makkelijker innoveren en steeds nieuwe grenzen verleggen. Je kunt er hele oorlogen mee vermijden, ook al lukte dat toen niet. En nog wat. Die prijs. Ik geef je een tip. Je moet eens kijken wat een alleenwerkende meubelmaker vraagt voor het maken van maatwerk boekenkasten en wat je ervoor betaalt bij een goed merk. In het eerste geval hoef je nog eens geen concessies te doen ook. En nog wat. Ik kan je tientallen voorbeelden noemen van uitstekende producten die in de korte keten goedkoper zijn dan hun grootschalig gemaakte oninteressante broertjes en zusjes. En dan tenslotte nog iets. We hebben het over de prijs van eten. In de Nederlandse 2e Kamer vinden nu onderzoeken plaats naar de verdeling van de marge in de totale keten. Er zijn heel wat centjes kwijt; het LEI kan ze niet vinden en zegt nu dat er gejokt is. Dat is een. Langzaam wordt duidelijk waar ze blijven. Er blijken heel wat centjes te verdwijnen in het waspoeder, WC-papier en het kunnen stunten met vlees. Heb jij, succesvol belegger en econoom als je bent, al eens uitgerekend hoeveel geld er over blijft als je een - sorry moeilijk woord - Business Process Redesign van de hele keten aan zou pakken? Of als je business modellen zou ontwikkelen die daarvoor zorgen? Want, man-o-man, wat hebben zich een boel mensen een baantje gegeven in dat hele systeem. Die kunnen er makkelijk tussenuit als je het nog efficiënter aanpakt. Wat die dan moeten gaan doen, weet ik ook even niet, maar daar zullen we het maar even niet over hebben.

  • no-profile-image

    wipstaartje

    Piet, als jij die heremiet nou es goed billenkoek geeft, dan kan dit forum weer inhoudelijk voortgezet worden.

  • no-profile-image

    erik

    de opmerking in de laatste drie regels is van mij, maar dat begrepen jullie denk ik wel.

  • no-profile-image

    katja

    Niet zeuren Koetje Boe, want die tv-reclame is er afgelopen herfst al volop geweest. Of ben je alweer vergeten hoe Waterlandse boeren toen lieten zien dat melk ook heel goed als vervanger van drijfmest of voor het vullen van een zwembad te gebruiken is? Het ontbrak er nog maar aan dat zo'n boer toen niet aan zijn vrouw vroeg: "waar denk je aan?" En dat zij dan antwoordde: " oh, aan iets lekkers!"

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Erik: "als we bij campina nou eens een paar goede marketeers neer zetten die melk op deze manier weten te communiceren zijn we een heel eind verder." Het verband tussen kwaliteit en prijs is ver te zoeken. De uienmarkt is daar een treffend voorbeeld van. De prijs hiervan kan variëren van €0.30 per kg tot minus €0,01 per kg. Vaak is het ook nog zo dat perfecte kwaliteit niks opbrengt en veel mindere kwaliteit een leuke prijs op kan brengen. It's the economy stupid zei ons aller Bill Clinton daarover. De markt is wat de prijs bepaald. Communicatie, marketing, productvernieuwing, etc zijn allemaal van groot belang. Maar tegen een ongunstige markt valt moeilijk op te marketen en communiceren. Hoe waardevol of belangrijk je product ook is.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Consumenten betalen wel een hogere prijs, tenzij om de hoek de prijzen lager zijn. Boeren kunnen wel een hogere prijs ontvangen, tenzij een collega voor een net iets lagere prijs aanbiedt. Waar dus over nagedacht moet worden: wat doen we met de productie die niet voor een kostendekkende prijs verkocht kan worden? En dat niet alleen op nationale schaal. Want denken in termen van winnaars en verliezers is niet zinvol. Als wij kunnen doorgaan met produceren maar bijv in de Oekraine moeten ze dan land braak laten liggen is dat geen overwinning. Immers daardoor blijft onze prijs laag. Want als de prijs hoger zou zijn laten ze daar hun grond niet meer braak liggen.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Mensen alsjeblieft, laat ons dit forum nou serieus houden. Ik bespeur zelfs al de absentie van Dick Veerman in de reacties. En dat terwijl er toch veel zinnigs wordt ingebracht.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Erik, je hoeft niet bang voor te zijn voor een zo hoge melkprijs. Het is nl. net als met goud. Dat is duur omdat er maar weinig van is. Je zou wel kunnen overwegen om met jouw melk die 2 of 5% van de markt te beleveren die 'echte melk' wil. Wist je dat 'de' consument niet eens weet dat de melk uit zijn pak tegelijk uit Groningen, Limburg, Utrecht en Noord-Holland kan komen? Hij schrikt zich kapot: alweer zo'n tech product? Daar zitten wel wat mogelijkheden. Ook in de rauwe melk trouwens. Die heet gezond (vs. vertechde melk die het niet is vlgs een consensus in de wetenschap). Er zijn heel moderne conserveringtechnieken waarmee je rauwe single malt milk - die is wel zo zeldzaam als goud - HACCP-waardig kunt krijgen. Daar zitten helemaal mogelijkheden in een mooie nichje.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Erik, helaas blijkt uit de fora van afgelopen 5 maanden duidelijk dat de meeste boeren de consument in het koopjesgierige verdomhoekje plaatsen. Dit verzin ik niet maar is gewoon realiteit. Je hebt dan ook volkomen gelijk: de schuld van de stuntprijzen ligt absoluut niet bij de agri-producenten maar bij de tussenhandel. Daarom zeg ik ook al jarenlang dat boeren dat zélf in handen moeten nemen. daarvoor hebben ze echt geen banken nodig: alleen mensen met kennis van zaken op handels- en vermarktingsgebied. Beste .,. na een lange verkiezingsavond op tv gevolgd te hebben ga ik nu eerst pitten en zal je morgen een uitvoerig antwoord sturen op jouw prima bijdrage aan dit forum. Want dat wil ik niet afraffelen!

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Multi= veel (latijn). Ik heb het opgevat als: museaal- Ot en Sien achtig (kleinschalig) of multivolumes- eigenlijk hetzelfde maar dan in het groot. De veelzijdigheid kàn daar dan een onderdeel van zijn.

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Ik heb dit forum met belangstelling gevolgd. Ik kan maar één conclusie trekken, die meteen alle bijdragen omvat: hoe je het ook wendt of keert, als er teveel is, betaalt de producent het gelag, als er te weinig is, de consument. Daar kunnen we lang en breed over zeuren, maar daar wordt het niet anders van.

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Of moeten we het zien als gemengde bedrijven, die zowel een akker/tuinbouwtak hebben als veehouderij, Van welke soort dan ook. Eigenlijk net als vroeger, maar dan grootschalig.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Geachte Spotvogel, " Dat was kennelijk een betere bron van inkomsten" Van buitenaf is er zeer weinig 'kennelijk' te zeggen. Dat geldt voor vrijwel alles. Als uw buurman een nieuwe auto koopt is dat omdat hij veel geld heeft? Of heeft hij juist weinig geld, want hij kan het niet laten om nieuwe auto's te kopen? In de landbouw zijn er vele factoren die weinig verband hebben met hoe het in de sector gaat: de staat van het machinepark, of boeren wel of niet uitbreiden, zelfs de vraag of ze wel of niet mopperen zegt niet zo veel. Over de tuinbouw: vlakbij mij (Flevoland) waren wegen waar 10-20 fruittelers bij elkaar zaten. Ooit was dit een dicht gebied (door de bomen), nu is het bijna even open als de akkerbouw er omheen. Dat telers binnen enkele jaren hun bomen al vervangen kan een aantal redenen hebben: verkeerde ras aangeplant of bomen in de winter doodgevroren. Dat boeren liever aanplanten dan met personeel gaan oogsten, laat ik zeggen: zulke telers ken ik niet.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Huib, wat betreft de glas- en vollegrondtuinbouw heb je wel gelijk, maar ik heb de fruitteelt in het rivierengebied dankzij rooipremies en herplantpremies in de jaren '60 - '80 juist dankzij die EEG-subsidies compleet zien veranderen. Het kwam toen voor dat het fruit in de herfst niet eens geplukt werd en dat boompjes om de paar jaar werden gerooid en er weer herplant plaatsvond. Dat was kennelijk een betere bron van inkomsten dan het geklooi met seizoenpersoneel en vermarkting.

  • no-profile-image

    carla

    Spotvogel heeft gelijk. Er worden overal strontgoedkope buitenlanders geronseld en in stallen en schuren opgehokt. Die uitbuitster in Someren is maar een ijsbergtopje hoor!

  • no-profile-image

    spotvogel

    Oké .,. ik wil absoluut niet de indruk wekken dat hele sectoren over de schreef gaan. Want dat is natuurlijk niet zo. Maar door mijn werk kom ik nogal eens ergens en heb op zoveel plaatsen de laatste jaren zaken gezien die niet conform de reglementaire gang van zaken waren, dat ik me niet aan de indruk kan onttrekken dat het aanzienlijk méér voorkomt dan men denkt. En het rooi- en herplantsubsidiehoofdstuk waarover het met Huib ging is als het goed is allang verleden tijd. In ieder geval dank voor je reactie.

  • no-profile-image

    katja

    Dank je Puntjespiloot, ikzelf swing wel, maar de sociale omgeving hier doet hoogstens een klompendans! Beste Huib, dat veel boeren rare chinezen zijn kan ik als vrije dame wel beamen, maar ik schreef gewoon wat er mij opvalt en dat is de sterke mate van na-aperij. Het is nou nog wat koud en nat in het land, maar als ik op 15 april kuilgras ga maaien dan liggen geheid twee dagen later heel Groot Mijdrecht en alle Bedijkingen inclusief de Ronde Hoep en de Bovenkerkerpolder plat. Gras of geen gras! Dat bedoelde ik te zeggen!

  • no-profile-image

    katja

    Beste Erik, natuurlijk weet ik ook wel dat een heleboel zaken op het platteland klimaat- en seizoengebonden moeten gebeuren. En je hebt gelijk dat door de landbouwmechanisatie door heel het land overal bijna tegelijk dezelfde type stallen werden gebouwd, Vroeger bouwde men 'voor de eeuwigheid', want mijn grootouders boerden op een boerderij die al tweehonderd jaar dienst deed. Tegenwoordig gaat een moderne stal dus maar twintig of dertig jaar mee en dat vind ik pure verspilling van geld, grondstoffen, materialen en energie. En over dat laatste punt: ik zag een paar jaar terug een boer verderop in de polder in de stromende regen maaien. Hij zei dat hij zijn gras liet drogen in een grasdrogerij. Ergens bij Schagen! Want anders verloor zijn gras eiwit!Gelukkig hebben zijn buren hem niet nageaapt, want 5 dagen later brak er een droge en warme periode aan die meer dan een maand duurde!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Arme Natuurboer, voelt u zich verplicht om de gaten in Frankrijk op te vullen??? Zou U het niet verstandiger vinden een lesje van de Franse Boeren te leren??? Bent u Boer om boer te zijn, in de vorm van; veel voor weinig??? Het gaat toch om het NETTO RESULTAAT ?????..... De Franse Boer, boert met plezier!!!... Dat kan ik bij de Nederlandse boeren met hun mateloze productiedrang zelden ontdekken!!!... Kostprijsverlaging door Schaalvergroting, succes nederlandse boeren!!!... Doe er nog een schepje bovenop, als ge het in de EU niet kwijt kunt, dan op de Wereldmarkt de gaten vullen. Voor welke prijs???, dat is toch niet belangrijk. Belangrijk is toch dat wij mogen produceren (?)!!!, daar gaan wij toch voor!!! ???. De rest is toch bijzaak ???.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Beste Dick, dat gaten opvullen is landbouwbeleid van de Europese Unie. De basis daarvan werd 20 jaar terug gelegd na de Nederlandse akkerbouwacties in 1990 vanwege de graanprijs. Onder het motto van "dat productie dáár plaats moet vinden waar het, het goedkoopste kan." Voormalig landbouwminister Braks verklaarde toen dat de inzet van het Europese landbouwbeleid als volgt was. Wuivende graanvelden pasten het beste in Frankrijk . En vleesproductie kon het beste in Nederland plaatsvinden. Afstand Bretagne-Parijs was volgens Braks vergelijkbaar met afstand Brabant-Parijs. Alleen de Brabantse veehouders hadden het voordeel dat ze dicht bij de haven Rotterdam zaten voor goedkope aanvoer van veevoer. (o.a. tapioca toendertijd.) M.a.w. Frankrijk moest volgens EU landbouwbeleid een akkerbouwland worden en Nederland een veehouderijland. En die opvatting is er nog steeds. Een vijftal jaren terug was ik op een boerenvergadering waar een medewerker van LNV een uiteenzetting gaf over de visie van het EU landbouwbeleid tot omstreeks 2010. (Nu dus.) En dat als gevolg van het toetreden van de Oost-Europese landen tot de EU. Het zelfde verhaal als van Braks. Gelijk met Frankrijk, de bulkproductie (lees veevoerproductie) in Oosteuropese landen en vlees/melkproductie in Nederland. Waardoor de boeren van de EU in de situatie gedreven zijn zoals die er van vandaag de dag uitziet. Met afnemende vlees en melkproductie in Oosteuropese landen en toename van vee/melk in Nederland. Conform de visie/wens van het EU landbouwbeleid. En het werd verder aan de boeren overgelaten hoe dan de kosten/baten zich zouden ontwikkelen. Niet echt florissant blijkt nu. Je kunt je daarom afvragen of het gesleep met mineralen in veevoer en mest enerzijds en gesleep met vlees en melk anderzijds, niet te veel uit evenwicht gaat raken. Alsmede de kosten en baten.

  • no-profile-image

    Realist

    Nederland zit tegen het plafont. De opbrengsten lopen terug en de kosten stijgen door. Als de opbrengstprijzen voor de producten niet meegroeien is het einde verhaal. Door alles nog eens onder loep te houden waar de kosten omlaag kunnen, dit door effisentie, kan men nog wat redden. Het ergste is de ruimte, dus de afnemende areaal landbouwgrond. Veel grond wordt om gezet in natuur. Dit geeft een enorme kostprijsverhoging, dit in verglijking met het buitenland. Maar een voornaam ding is de kostprijsdoorberekening voor het voedsel! Het is simpel, gewoon doen, dat is het enigste probleem! men kan dan werken aan een goed product en de consument is verzekerd van een betaalbaar goed product! Als men zo doorgaat zoals nu, de boer uitmelken, loopt het helemaal mis!

  • no-profile-image

    erik

    jongens, laten we nou niet china als voorbeeld gaan nemen, die kunnen op deze manier nog lang niet genoeg voedsel produceren voor hun eigen bevolking. om over de kwaliteit van het voedsel nog maar te zwijgen en ik zou niet graag ruilen met een boer in china, aangezien deze mensen nauwlijks droog brood te eten hebben. de import van voedsel is nog altijd enorm, gelukkig voor ons. buiten dat blijft het zo dat naarmate de welvaart toeneemt er minder mensen de handen vuil willen maken in een laag betaald baantje als landarbeider. ook in china blijft de bevolking groeien, en zal er dus meer voedsel van een ha moeten komen. ik lees in jullie commentaren van die mooie communistische vergezichten, ik kan je melden dat het al op meerdere plaatsen in de wereld geprobeerd is, maar overal mislukt

  • no-profile-image

    herkauwer

    Daar zat ik eigenlijk ook over te denken Kritische Lezer. Gemengde bedrijven van zo rond de honderd bunder met melk-, mest- en gebruiksvee, glastuinbouw, een fruittuin en akkerland met vollegrondcultures zoals kool, uien, prei, pompoen en vul zelf maar in. Zulke bedrijven rondom stedelijke agglomeraties zouden zeker succesvol kunnen worden. Afzetmarkt nabij, weinig transportkosten en mogelijkheden om op lokale wensen en behoeften in te spelen. En voor de klant: versheid en kwaliteit altijd controleerbaar!

  • no-profile-image

    puntjes

    Katja, sorry, dan heb ik het verkeerd gezien en hou vol: een swingende omgeving begint bij jezelf!

  • no-profile-image

    spotvogel

    Dick, in een van mijn virutuele documentenladen ligt nog altijd een langlopend werkdocument getiteld "Gieren: verhalen waarbij het lachen je vergaat!" Daarin behandel ik het landbouwbeleid vanaf de jaren '60. Ik schreef daarin ooit een hoofdstuk dat begint in de supermarkt Nieuwe Weme te Anjum met verpakte melk uit Schoten bij Antwerpen. En het eindigt meen ik met Frico-melk in supermarktschappen langs de Belgische grens! Die idioterie is al een halve eeuw bezig! En er zijn inmiddels al heel wat doden gevallen door rauwmelkse kaas. Uit Oostenrijk. Verkocht door de Duitse Lidl. In ons land! We kunnen dit verhaal moeiteloos tot essayomvang uitbreiden. Maar wel graag laterrrr. Want nu ga ik pitten.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Katja, ik weet uiteraard niet waar hem de kneep precies in zit wat betreft jouw ervaringen met die boeren. Maar in het algemeen vind ik de mooiste manier om mensen te beoordelen om te zien hoe zij oordelen over anderen, en dan met name de zgn "losers". Boeren hebben geen last van ondernemingszin en inventiviteit, zeg je? Dat zie ik anders. Ik denk dat in de landbouw ondernemingszin en inventiviteit dreigt te verminderen, juist omdat de beloning daarvoor te laag is. Dat is overigens bepaald niet alleen zo in Nederland. Boeren in arme landen zijn zo arm omdat ze geen initiatieven ontplooien? Of zijn ze zo behoudend en passief omdat ondernemingszin niet beloond wordt?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, da's geen eenvoudige vraag. Ik zou niet weten waarom een econoom het beter zou dan dan een socioloog, of omgekeerd. De laatste tijd is een boek over rode en blauwe oceanen populair. Voor mij is dat een (eenzijdiger) moderne versie van de econoom Schumpeter,. Nieuwe producties zorgen steeds voor nieuwe bereidheid om ervoor te betalen. Ze hebben waarde. Alles wat je laat verbulken heeft dat niet. Ik denk dat die analyse heel relevant is voor wat ook Van der Ploeg hier signaleert: als je het eetsysteem baseert op bulk die je via een systeem van perfecte mededinging produceert, dan treedt een tredmolen in werking die in ons deel van de wereld het verdwijnen van de bulklandbouw tot gevolg kan hebben en kan zorgen voor honger elders (de producten kopen wij hier dan immers weer in, want wij hebben het geld). De econoom zal mogelijk wat minder op de sociale consequenties van zulke stromen letten dan de socioloog. Het zorgt nl. voor voedseloproeren in landen waar eten wordt geëxporteerd terwijl de eigen bevolking daar tekort heeft. Uiteindelijk werkt dat niet en ontwricht het systeem zich om politieke en sociale redenenen. Misschien mis ik ook de marketingman in je keuze wel. Die zal je nl. vertellen dat er weer behoefte is aan echt eten omdat er een groep mensen is die liever wel weet waar het vandaan komt. Hij zal ook vertellen dat er wel wat meer echt onderscheid mag wezen, dat er meer ruimte komt voor vers en misschien zal'ie iets vertellen over ontmarketing. Van marketing hebben we nl. als consumenten zo'n beetje onze buik vol. We willen weer gewoon een echt product en geen verhaal, behalve dan een echt verhaal. Ik mis ook de bedrijfseconoom, die zal vertellen dat de keten kan worden verkort en dat producten op efficiëntere en leukere manieren naar de consumenten kunnen komen. Zo blijft er meer geld over voor een minder eenvormig product. Als dat duidelijk te maken valt, zullen de eerste formules komen die dat op wat grotere schaal gaan oppakken. En als dat zo is, zal die ontwrichting helemaal niet optreden, maar zal een overgang plaatsvinden. De vraag is of die geleidelijk zal gaan of met horten en stoten. Het Westland is wat dat aangaat een niet onbelangrijke testcase.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Er is in de fora op deze webpagina al heel veel en heel terecht negatief geschreven over de WUR. Het is goed om te zien dat er daar tenminste één wetenschapper zich op een waarachtig constructieve manier met de landbouwproblematiek bezig houdt. Dat was mij al vele jaren bekend, want al in de jaren tachtig hoorde ik op de toenmalige LUW Jan Douwe heel innoverend en verfrissend praten over de rurale ontwikkelingsproblematiek in Derde Wereld Landen. Die stond haaks op het toenmalige verkokerde denken bij ontwikkelingswerkers. Ik ben het volkomen met hem eens dat de toekomst letterlijk open ligt voor boeren die zich losmaken uit hun uitzichtloze tunnelvisie en die de ketenen van het failliete systeem van zich af weten te schudden. Fons van der Stee - landbouwminister in de jaren '70 - heeft het duidelijk gezegd: "wat nodig is, is léf". Helaas houden de meeste boeren het bij klagen en kankeren. Het wordt nu dus eindelijk eens tijd voor daadkracht!

  • no-profile-image

    janny van der weerden

    Van der Ploeg heeft inderdaad een keihard punt, maar het moet alsjeblieft niet door een academicus naar de boerenstand toe verwoordt worden. Want dan wordt men meteen kopschuw!

  • no-profile-image

    spotvogel

    Kritische Lezer je valt me tegen. Waarom walg jij van mensen die het juist erg goed voor hebben met de boerenstand? Bovendien: waar haal jij het vandaan dat ik mezelf een intellectueel genoemd zou hebben? Ik vind dit nogal beledigend, eerlijk gezegd. Als ik mijzelf zou moeten typeren dan kom ik uit op: agri-criticus met brede kennis en ervaring van en met alle relevante impactvelden." Als jij dat intellectueel wilt noemen: ga je gang. Maar onthoud dit: het zijn niet mijn woorden!

  • no-profile-image

    Han

    Dick wie is naar jouw idee bij machte de huidige crisis op te lossen, de Sociologen of de Economen?

  • no-profile-image

    koetje

    Zeg Erik jij maakt je toch als boer niet druk om een te duur voedselpakket of dat er door biologisch te gaan boeren te weinig voedsel zal gaan komen om de wereldbevolking te gaan voeden?Ik weet dat dit misschien egoïstisch klinkt maar ik ben in de eerste plaats boer geworden om dat ik het mooi werk vindt en in de tweede plaats om mijn brood te verdienen.Het zou gewoon mooi zijn wanneer al die burgers die achter de pc kritiek hebben op de gangbare landbouw ook eens kritische consumenten werden.
    Uiteindelijk begint een betere wereld bij jezelf maar niet door veganist te worden.Want dit werkt alleen maar averechts.

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Zeg Veerman en Spotvogel, willen jullie alsjeblieft ophouden met de zelfgecreëerde tegenstelling tussen boeren en zelfbenoemde "intellectuelen"? Ik walg in dit land zo zoetjesaan van "intellectuelen". Er komt zelden iets goeds uit voort.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Hamstra, Vion als beursgenoteerde onderneming zou waarschijnlijk snel overgenomen worden door concurrerenten omdat het weinig rendabel is. De kleine gespecialiseerde bedrijven zorgen voor het rendement dat in het slachterijbedrijf niet gemaakt wordt. Als ze door middel van marktafsluiting op basis van prijsverlaging hun marktpositie moeten verdediging is dat een veeg teken omdat het innovatie remt en nog steeds uitgaat van machtsdenken alleen. Sterk word je alleen van een beter product en van het stimuleren van het ontstaan van betere producten die klanten graag willen hebben.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Spotvogel en Teun, ik had onlangs het genoegen langdurig te spreken met een Fransman die ook de Nederlandse landbouw goed kent te spreken. Hij vond dat de Fransen er beter in geslaagd zijn hun landbouw te hervormen dan wij omdat ze meer gericht zijn geweest op het meer bijzondere product dat op flexibelere bedrijven geproduceerd kan worden.
    Bijzonder is dat de Franse kwaliteitskip ('Label Rouge') binnenlands een marktaandeel in hele exemplaren heeft van ruim 60%. Nu eten wij nauwelijks hele kip en heeft Frankrijk andere eetgewoontes dan wij, maar het feit dat ook in kipdelen het marktaandeel van Lable Rouge kip ruim 30% is, valt toch ook op. Label Rouge houders hebben geen honderdduizenden dieren en kunnen er niettemin goed van leven. De huidige discussie over de graanprijs leert dat Frankrijk ook bulk produceert en nu de markt moet laten beslissen over de prijs. Die kippen hebben echter hun eigen markt.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Hoeveel waarde moet je nu hechten aan het betoog van Dick over de Franse (kwaliteits ?) kip. De Franse boeren produceren te weinig vlees voor eigen bevolking. En dan is het gemakkelijk om in de local for local trend eigen (kippen)vlees goed te vermarkten. En om toch voldoende vlees voor de Franse consument te beschikbaar te hebben, mogen wij Nederlandse boeren met wurgende regelgeving het gat in vleesproductie gaan opvullen, waar Franse boeren zelf niet toe in staat blijken te zijn.

  • no-profile-image

    advies op maat en betalen op resultaat

    Dat wij als melkveehouders bijgestaan worden door deskundigen die daar een goed salaris voor krijgen is niks mis mee.
    Maar dat wij als melkveehouders de kosten mede zo hoog op hebben zien lopen dat wij een hogere kostprijs als opbrengs voor ons voortgebracht product ontvangen.En om dit te kunnen veranderen heb ik nog geen enkel deskundige kunnen ontdekken/vinden.
    Maar ik zit er wel op te wachten.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Ach beste Piet, ik heb alles vanaf eind jaren zestig op de voet gevolgd en van dichtbij zien gebeuren hoe goedwillende doch argeloze boeren letterlijk als slachtvee het wurgkot van de Rabobank werden ingedreven. Vervolgens moesten ze mee in de eindeloze maalstroom van almaar grotere bedrijven, almaar méér produceren tegen almaar hogere schulden! Door mijn contacten met boeren vernam ik over tientallen gevallen van zelfdoding van veehouders die het financiële water letterlijk tot de kruin stond. En dat gaat nog atijd door. Alleen: niemand hoort ervan en DUS is het niet waar! Aldus het CDA! Industrieëlen die klakkeloos tien- of honderduizenden dieren opbossen in stinkende megastallen zijn de eretitel 'boer' niet waard. Maar LNV wil koste wat het kost met de waarachtige boeren afrekenen. Ten faveure van de mega- en gigaparadepaardjes van de Rabobank. Over die zelfdodingen gaat hoofdstuk 136 in mijn dossier 'Wachten op de Pandemie'. Er is geen woord van gefantaseerd. Zoals alles wat ik in deze fora inbreng op waarheid berust. Het interesseert mij geen snars, zier of hout of dat tegen zere benen is! En ik waarschuw ze maar alvast: scheenbeschermers helpen niet!

  • no-profile-image

    a hamstra

    beste dick , hoe zit het nou met het z.l.t.o
    /l.t.o ze hebben op alle fronten fabrieken ondernemingen. en zijn er niet open over.bijv. slachtafval/ kadavers
    redac heeft het alleen recht van slachtafval en kadavers een 100% onderneming van z.l.t.o, al het slachtafval van Nederlandse slachterijen word daar verwerkt, dus ook van de particulier, rendac pe paalt de prijs , en dus de marge van de particulier
    ze zakken zomaar met 60 euro per 1000 kg voor verwerkingskosten. als ze merken dat een slachterij/ verwerker een andere oplossing heeft.
    dit moet toch anders. ook toont z.l.t.o
    hiermee aan heel andere belangen na te streven, als dat zou moeten,

    ben je het met mij eens dat de belangen los gekoppeld moeten worden.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Over biologische landbouw: Ook daarvoor is de markt bepalend. Als er groei komt moet dit wel geleidelijk gebeuren. Want anders kunnen ook hier de prijzen zo maar een eind beneden de kostprijs komen te liggen. Of andersom: de prijzen bliojven op niveau maar je kunt je producten niet kwijt. Alle vormen van landbouw zijn nu eenmaal marktgerelateerd. Wat Erik zegt over de wereldvoedselsituatie: dat is voor mij juist een belangrijke reden om biologisch te boeren. Er is meer arbeid voor nodig en de opbrengsten zijn lager, dwz we produceren geen overschotten en we hebben geen grote uitstoot aan arbeid. Dat laatste vind ik van groot belang. Zie China. Gemiddelde bedrijfsgroott ong 1 ha en 300 miljoen mensen werkzaam in de landbouw. Als de gem. opp naar 5 ha zou gaan zijn er 270 miljoen mensen overbodig die ander werk moeten gaan zoeken.

  • no-profile-image

    erik

    hey Huib, ik begrijp je reactie, maar wie houd je nu aan het werk?, waarschijnlijk vooral buitenlandse zeizoensarbeiders. helemaal niks mis mee, maar in een ontwikkelde samenleving als nederland zien mensen het gewoon niet meer zitten om op de knieen onkruid te gaan wieden. daar komt nog bij dat als we het complete voedselpakket bio zouden telen, er niet genoeg grond beschikbaar zou zijn om iedereen te voeden, en het voedselpakket te duur zou worden. dat zal straks in een opkomend land als china niet anders zijn. juist doordat er mensen uit de landbouw vrijgekomen zijn om andere dingen te kunnen doen zijn wij zo groot geworden met onze economie in het westen.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Geachte heer Piet Wisse, naar mijn mening zijn er drie mogelijkheden; de producent vermarkt zelf haar/zijn producten, thuis en/of op de markt. Of meerdere producenten van verschillende producten vormen een coöperatie die zonder verdere tussenhandel hun producten vermarkten in een Boerensuper/boerenmarkt. Of er wordt geproduceerd voor de multinationals, die dan de internationale (wereld) markt opgaan, ook dat behoort essentiéel tot de mogelijkheden. Oké meneer Wisse; het probleem is dat de meeste boeren niet willen begrijpen wat dat betekent, ondanks de bittere ervaringen van de Glastuinders. Tot slot meneer Wisse, ik hou van optimisten, ik heb zelfs een hekel aan pessimisten, maar de realiteit zal ons inhalen!!!... Daar kunnen wij niet omheen!!!!!..... Met vriendelijke groet, piet.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Natuurboer, als wij de gaten opvullen van sukkels die zelf niet genoeg kunnen produceren, waarom krijgen we er dan zo weinig voor dat vanaf 2013 en 2015 de gemiddelde Nederlandse beestenboer maar beter kan verdubbelen in aantal dieren om zijn vaste kosten goed te maken?

  • no-profile-image

    wipstaartje

    Jullie hebben allemaal gelijk Dick, Piet, Spotvogel en Herkauwer. Wereldwijd zijn Camembert, Brie, Rochefort, Frommage de chévre, Cider, Armagnac, Cognac, Champagne en een keur aan rode en witte wijnen overal bekend en verkrijgbaar. Allemaal producten van het land. Ook Duitsland heeft volop wijnen en dranken in de aanbieding tegen prijzen waarvoor bij ons nog geen slootwater verkrijgbaar is. En het assortiment Duitse vleeswaren steekt met kop en schouders kwalitatief Riesenhoh boven het onze uit! En wat leggen wij in de schaal? Tomaten die door onze oosterburen als Wasserbombe worden weggehoond. Omgekatte kip die Brazilianen als Plofkip niet in hun winkelmandje en op hun bordje believen. Tot nepkip omgebouwd slachtafsnijdsel waarmee de pluimveehouders in West- Afrika worden kapotgeconcurreerd. Schurftige pootaardappels die door Marokko worden teruggestuurd. En Goudse kaas die door een stompzinnige nalatigheid wereldwijd wordt nagemaakt. En maar kankeren!

  • no-profile-image

    wipstaartje

    Nederland ballanceert langs de bottomline! Er wordt zwaar overgeproduceerd tegen veel te hoge kosten en dat kan allemaal ook anno 2010 nog altijd dankzij onterechte subsdieregelingen. Het natuurbeleid is sinds de eeuwisseling verworden tot een idioterie waarin exotische herkauwers en uitheemse paarden in een tot onkruidjungle verworden rimboe de schijn van 'natuur' moeten wekken. Daaraan zijn bijna al onze kostbare echte natuurgebieden ten onder gegaan! De schatkist is leeg maar desalniettemin worden er miljarden verkwist aan die natuurontwikkelgekte en aan het almaar weer aanleggen van nieuwe wegen en het vestigen van nieuwe agrarische bedrijven. Jawel: dit land is niet alleen financieel maar ook verstandelijk volkomen failliet!

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Dick, ik denk dat dit een gevolg is van de slechte onderlinge samenwerking, het gebrek aan goede coordinatie en vooral het ontbreken van een waarachtige en betrouwbare standsorganisatie die de overall-belangen van alle leden op een juiste en gewetensvolle manier behartigd. Dus met één pet op en niet getooid met de kakofonie aan hoofddeksels waaronder LTO en haar voorgangers gebukt plachten te gaan.

  • no-profile-image

    Sybren

    Goede ideeën alhier, al zal dat niet zomaar een twee drie gaan veranderen.
    Productielijn verkorten van producent naar consument is een goeie optie.
    Alhoewel de wereldbevolking blijft toenemen blijft er altijd vraag naar landbouwproducten en zal er schaal vergroting blijven plaats vinden, zoals Piet Wisse kenbaar maakte,liever in geringe schaal (groeien volgens de vraag) dan dat mega grote gedoe.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Je hebt hier een keihard punt Dick. We horen onze boeren jaar in jaar uit klagen over de te lage prijzen voor hun producten, maar ze spelen op geen enkele manier innovatief in op bestaande of potentiële markten. Fransen doen dat wél en wij noemen dat neerbuigend "met de Franse slag "! Dat Frankrijk op het gebied van graan grootaschalig bulk produceert is niet verwonderlijk gezien de geologisch-bodemkundige opbouw en de klimatologische omstandigheden op de Noord-Franse laagvlakte. Een groot deel Frankrijk benoorden Montmartre, Notre Dame en Eiffeltoren is in feite één grote graanakker. En dat geldt ook voor grote gedeelten van Oost-Duitsland en Polen. In die Eurregio zou dus beleidsmatig de klémtoon op graanproductie moeten liggen. Beste Piet Slingerland, ik zie al vanaf de val van de muur steeds méér Nederlandse maatschappen neerstrijken in de voormalige DDR en in Polen. Naar mijn ervaring zijn dat vooral melkveehouderijen, die naast de uitgestrekte graslanden ook veel mais verbouwen. Hun streven naar onbegrensde groei staat naar mijn bevindingen haaks op dat van de autochtone boeren, die de productielat doorgaans aanzienlijk lager hebben liggen dan de Hollandse nieuwkomers. Zodat nu reeds te voorzien valt de de kikkerlandse problemen zich weldra 'in het groot' in Midden-Europa gaan herhalen. Nederlandse boeren zouden dus als eerste eens moeten leren dat alle groei eindig is. Anders zouden, bij de huidige voedingswaarde van het gras, koeien inmiddels immers het formaat van Olifanten hebben! Maar vooralsnog zijn die afmetingen voorbehouden aan de missers van het centrale en lokale Euregionale beleid!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Geachte Natuurboer uit Friesland, u hebt gelijk, door politiek beleid is er veel scheef gegroeid. Dat is waar!!!... Nu wil de Politiek dat de markt, of het marktmechanisme haar werk moet doen. Dat kan nadelige gevolgen veroorzaken in de Land en Tuinbouw. Met andere woorden de toekomst is moeilijk voorspelbaar. Nu de vraag; hoe gaan wij daar mee om ??? Voorzichtigheid is geboden denk ik en zo mogelijk aan zelfvermarkting denken/werken!!!... groetje's, piet.

  • no-profile-image

    wat te

    Ik probeer te snappen wat dhr. van der Ploeg probeert te zeggen, alleen begrijp ik als simpele boer niet wat ik hier morgen, volgend jaar en verder mee moet. We zijn inderdaad beland in een draaikolk die onherroepelijk heeft geleid tot een landbouw zoals die nu bestaat. Hoe als individu daar weerstand tegen bieden, hoe anders dan? Onze samenleving is verwend en gewend geraakt aan onze veel te goedkope voeding. M.i. pak je dat nooit meer af. Na ons zovelen. Hier niet, dan halen we het wel verder en goedkoper. We zijn er aan verslaafd. Daarin wijkt de landbouw niet af van de rest van producerend Nederland. We zitten met handen en voeten gebonden aan een wereldwijd systeem. Ik denk echt dat het gros van de consumenten nauwelijks gevoel heeft met de voedingsmiddelen die ze nuttigen en andere goederen. Als het maar goedkoop is, er is immers nog zoveel te besteden om onze zucht naar erkenning en luxe verder te laven. Is het dan gek dat de boer op zoek gaat naar schaalvergroting door de steeds lagere marges? Het is tot nu toe de enig juiste weg gebleken, alle keuterboertjes zijn verdwenen. Dat her en der megabedrijven (dreigen) om te vallen is een teken dat de minimale marges onderschreden zijn, kleine bedrijfjes bestaan meestal nog bij de gratie van een baan ernaast, want een normaal inkomen is daar al lang niet meer te verdienen. Een inventieveling daargelaten, maar om dat nou als lichtend voorbeeld te zien, daar zijn te veel zoekenden voor en te weinig uitverkorenen. Daar zijn de meeste individuele boeren niet toe in staat, zonder ze te veroordelen overigens. Ik zie echt geen trend in een nieuw soort consumenten- en producentenbewustzijn. Aangehaalde voorbeelden hierover betreffen landen en streken met een sterk nationalistische inslag en heeft - me dunkt - niet veel te maken met een nieuwe manier van denken. China, daar ben ik nog nooit geweest, het enige dat ik daarover denk te weten in verband met landbouw is dat ze met 6% van de vruchtbare grond op deze aardkloot straks een steeds rijker kwart van de wereldbevolking zouden moeten voeden, hetgeen de hongerige blik naar een goedkoop buitenland verklaart. Beslist geen goed voorbeeld en de armoe op het platteland is groot, vandaar de massale trek naar de steden. De stelling dat de padafhankelijkheid hier afneemt kan ik niet onderschrijven. Ik zie het niet. Volgens mij kan dat alleen in een ander overheidskader dat voorwaarden stelt aan onze productieomvang en -wijze en dat met een systeem gaat werken met zeer fatsoenlijke belonging voor in de regel serieuze, hard werkende mensen. In ons land dat leeft van de handel en het huidig wereldhandelssysteem een sprookje denk ik.

  • no-profile-image

    Han

    Piet,24febr.13:21. Piet hier schrijf je; >Het volk moet voordelig eten< Dit heeft de politiekniet bedacht om de mensen terwille te zijn, maar om de industrie zijn kans te geven om >overbodige producten te slijten<. De landbouw subsidieert in mijn ogen de zgn. welvaart door het eten onder de kostprijs aan te bieden. Hier ligt de oorzaak van zowel de crisis bij de communisten (1989) als nu bij het kapitalisme. Ik lees hier steeds hetzelfde excuus als wat de Russen aanvoeren: We (de boeren) moetren voedsel produceren voor de groeiende (wereld) bevolking ongeacht de prijs. Ookal is de prijs minder dan de kosten, we gaan door, we stoppen niet (dan zijn we loozeer), nee we werken ons liever het graf in en ontberen een "normaal gangbaar"sociaal leven. Wordt vervolgd

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Juist Katja. En het verkwanselen van die natuurgronden is natuurlijk wel nadat ze geprivatiseerd zijn. Dus..... in wiens zakken verdwijnt dat geld???

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Katja, dan bedoel je de Nederlandse overheid. Die bekostigt nl. de vakgroep waar de heer Van der Ploeg werkzaam is.

  • no-profile-image

    nomen

    Aan het voorgaande is nog wel wat toe te voegen. Alle bedrijven worden door ons fiscale systeem tot investeren gedwongen, zowel groot als klein. Dat is een van de belangrijkste prikkels om te investeren gebleken, met als gevolg schaalvergroting. Als je analoog aan hoe het in België geregeld was (nu nog? weet het niet) met een vorm van forfaitair geheven belastingen, dan prikkel je vooral gezinsbedrijven niet zo om winst te pompen in opschaling in betere tijden, tenzij de marges niet al te klein worden. In België zag je dan ook lang nog veel meer kleinschaliger bedrijven, alhoewel dat nu ook in snel tempo afneemt door de marginaliteit waarin ze terecht kwamen; zij die de sok leegmaakten en investeedren overleven nu. De bestedingen van boeren binnen zo'n systeem komen misschien meer buiten de landbouw te liggen. Om nu van deze mensen te verlangen ook nog eens als marketeer te denken naast alle dingen die ook al alleen geregeld moeten worden lijkt een brug te ver. Laten we zoals het gros van de consumenten vooral nuchter blijven over hetgeen we doen. We produceren dagelijks voedsel. Dat is een van de belangrijkste zaken in het leven van iedereen, maar we willen zo veel meer, dus het mag niet te veel kosten. Allerlei marktconcepten en -ideëen loslaten op onze producten is juist een van de verwordingen van onze verwende consumptiemaatschappij. Mensen weten heus wel wat er te koop is en wat ze willen en meestal gaat dat simpelweg in een zoektocht naar het goedkoopste en daarna gaan pas zaken tellen als kwaliteit, verantwoord geproduceerd, land van herkomst, ik denk zelfs in deze volgorde. Financieel zijn de mogelijkheden te beperkt om telkens in te spelen op mogelijke veranderingen in consumentendenken. Gedane investeringen wil immers iedereen op een dag terugverdienen. Daar past geen hap-snap denken in en dat zou toch eigenlijk ook niet nodig zijn. Liefst gewoon simpel eten wat door de boer is geproduceerd. Dat snapt iedere consument wel.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Heikneuter en Wandelaar, ik ben het pad niet kwijt geraakt. Voor mij is het een nogal helder verhaal al staan er wat idiosyncratische woorden in (jullie hebbenen inmiddels allemaal het woordenboek paraat; je kunt hetook even intikken in Google - da's zo gepiept). Sterker nog, waar Van der Ploeg lange tijd ongelijk heeft gekregen, begint het erop te lijken dat hij steeds meer gelijk begint te krijgen. Misschien wel omdat hij vast heeft gehouden aan z'n eigen paadje en niet gebakken was als een trekpaard aan een afhankelijke manier van denken. Ik vind het spannend om te zien dat in de opeenvolging Huijbers en Van der Ploeg een lijn zit. Vroeger zou je een flinke kloof tussen Van der Ploeg en een boerenbaas hebben gezien. Die is aanmerkelijk smaller geworden. Nog boeiender: waar de marketingdenkers hier om onderscheid vragen, blijkt Van der Ploeg een stel antwoorden te hebben. Om het te zeggen zoals het me van de lever moet: ik schrik eerlijk gezegd een beetje van de laatdunkendheid waarmee die ontvangen worden. Alsof moeder je boterhammen niet alleen moet smeren, maar ook nog eens moet snijden en voorkauwen.

  • no-profile-image

    katja

    Ik ken een Nederlands viagrapiemeltje met een groot akkerbouwbedrijf in Goudswaard, belangen in Greenery, Rabo en WUR én een landbouwbedrijf in de Dordogne. Roofde en bestal schatkist en belastingbetaler en loopt nog steeds vrij rond om de Noordzuidlijn uit te melken, Natuurmonumenten om zeep te helpen en al die goedkope natuurgronden aan projectontwikkelaars te verkwanselen. Laat Jandouwe daar maar eens een wetenschappelijke verhandeling over publiceren. Want het is een van zijn broodheren!

  • no-profile-image

    wandelaar

    "PeRcies" Dick (om met Jan Kuitenbrouwer te spreken). Het is een gevalletje van linker en rechter broekzak. Met een desastreus gevolg voor de natuur, de boer en de natie! En natuur-lijk voor de schatkist! Vera cs zijn de natuurmaffia par excellence. Maar wie ben ik? Slechts een natuurminded tippelend lichtekooi uit de Ronde Venen! Doe mij een lol en steek je licht op bij Spotvogel in Maas en Waal. Die kan je de hele hoed en rand uitleggen. Want hij werkte zijn leven lang bij LNV en stond zelfs op de loonlijst van Alterra: :"the worst of all the bad!" Volgens hém!
    Nou, ik duik tussen de ronde veense lakens. Welterusten en groetjes van Katja.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    ''Graan MOET gewoon geteeld worden voor de vruchtwisseling'', ook al moet je er geld op toe leggen, schrijft onze Natuurboer, uit Friesland ??? U kunt er kippenvlees, koeienvlees, koeienmelk en varkensvlees van maken!!!, bij Voorbeeld!!!... o.g.t. denkt dat de Gemengde Bedrijven weer toekomst hebben/krijgen!!!... A.U.B. niet te eenzijdig denken, beste Natuurboer!!!... Het gaat in de TOEKOMST om korte lijnen!!!... Wij moeten de tussenhandel uitschakelen, plezier in ons werk houden en nuchter denken!!!... Filantropie is een vreemd woord, vandaag de dag, dat komt niet veel meer voor!!!... Daar moeten wij rekening mee houden!!!!!..... groetje's, piet.

  • no-profile-image

    Han

    Piet. Je opmerking over >gemengde bedrijven< kan ik onderschrijven. Helaas worden ook in Nederland geen boeren meer gemaakt, maar alleen >specialisten<, akkerbouw, melkvee, vleesvee, varkens etc. Helaas kunnen / willen deze mensen geen all round boer meer zijn. Moet het in de vorm van Kolchozen dan wordt het op termijn ook niets. Ik krijg steeds meer he tidee dat de oplossing van de crisis meer vraagt dan alleen maar een beetje meer bij de prijs of een beetje samenwerken tussen plantaardige en dierlijke productie. Ik kom steeds meer tot de conclusie dat iedere schakel in d eketen een 100 % kosten dekkende prijs voor he tproduct moet hebben, willen we een stabiele economie krijgen.

  • no-profile-image

    Han

    Piet jij wacht op mijn vervolg. Als Robert Bodde accoord gaat met mijn eerst opzet over de crisis en waar de oplosing volgens Rawmaterials.com gezocht moet worden, zal ik het met AGD uitwerken tot een leesbaar geheel. Ik betwijfel echter dat deze oplossin gooit van d egrond komt, het kapitaal en de overheden + bureuacraten zullen het zolang mogelijk torpederen. Komt het niet in ADG dan zend ik je de vertaling t.z.t

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Natuurboer, je geeft een goed doortimmerde analyse van de problemen, vanuit de Fryske optiek. Razend knap! Als de helft van de boeren ook maar een kwart van jouw inzicht zou hebben, dan waren de agri-problemen waarschijnlijk al grotendeels opgelost. Althans: in de akkerbouw. Die superturbotetragrassoorten werden indertijd geintroduceerd door Barenbrug, maar al snel daarna natuurlijk ook door Van der Have en Mommersteeg ontwikkeld. Want genetisch manipuleren doen ze allemaal. Door die ratrace naar almaar sneller groeiende soorten is intussen wel het hele grazig-agrarische ecosysteem naar de mallebiezen geholpen. Dat er op dat onnatuurlijk weelderige gras veel ganzen grazen komt doordat zij in hun natuurlijke terreinen alleen nog distels en brandnetels vinden. Dankzij de zogenaamde natuurbeschermers! En die hebben ook al zo'n beetje alle weridevogels uitgeroeid. Want die dieren scoren te laag op de schaal van Postcode-loterijen en andere klakkeloze geldschieters! Aan dit soort zaken besteedt Van der Ploeg geen aandacht, maar zij zijn wel erg belangrijk in de Nederlandse agrarische situatie.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Koetje Boe, geen huismerkbier? Ga eens boodschappen doen bij AH en ga op zoek naar Brouwersbier. Daar willen alleen de meeste bierdrinkers nog niet dood mee gevonden worden. En dat is de reden dat Heineken het beter doet dan Campina. Want wat maakt het uit of je met AH melk of Campina wordt gezien? Niets, daar zit het probleem: ik heb geen reden om vor het merkproduct te kiezen. Als je van volle melk houdt, ga je overigens om productinhoudelijke redenen voor Campina. Die is lekkerder, want vetter. Er is alleen maar klein van de markt dat voor vol en vetter gaat. Minuscuul klein is het aantal mensen dat weet dat je dan Campina moet hebben. Tel uit je falende marketingwinst.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Chablis 1972 op dit tijdstip?!?!?! Ik hoop dat'ie het nog doet. Laat hem dicht en neem port. Mosterd en alle andere versierselen ook weg.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Piet, ik weet in Mecklenburg-Vorpommern meerdere Nederlandse boerenbedrijven die daar alles op zijn kop gooien. Niet de juiste manier om in te burgeren. Maar tot mijn vebijstering liep ik wat zuidelijker, in het Brandenburgse Havelland, midden in de velden een mij bekende Duitse veehouder tegen het lijf, die voorheen in kreis Kleve boerde. Vlak bij ons over de grens dus. Daar lag hij met Jan en alleman overhoop en dat bleek tussen Elbe en Havel al nét zo erg te zijn. Al binnen een paar jaar! Ik wil maar zeggen: agri-emigranten binnen de EU of binnen eigen land gedragen zich kennelijk vaak als regelrechte neo-kolonisten! Ik kwam in de buurt van Kosztrzyn in Polen een Nederlandse boer tegen die met zijn Landcruiser continu onderweg bleek te zijn. Tussen zijn Zuidhollandse veehouderij en het in Polen verworven voormalige Kolchoz-bedrijf. Ik vroeg hem waarom hij zijn gezin niet gewoon in Magdeburg of Braunschweig onderbracht. Maar dat snapte hij niet want hij was iedere week minstens één dag thuis! Gelukkig sta jij stevig in je schoenen, maar ik ben bang dat veel, vooral jongere, boeren door hun gulzige schrokkerigheid zichzelf genadeloos gaan tegenkomen. En dan helpt er waarschijnlijk geen Fikkie meer aan. Of- indien goed verrzekerd- wellicht dat nog wél!

  • no-profile-image

    herkauwer

    Boeiend dat je dat zo zegt beste Piet. Ik las ergens dat de Rendac eigendom is van ZLTO. Wellicht heeft die vakorganisatie ook belangen in de Mestbank en in andere activiteiten waarvan het profijt voor de individuele boer twijfelachtig is. Er is in die branche erg veel geld te verdienen. Zou eens grondig uitgezocht moeten worden.

  • no-profile-image

    koetje

    Je hebt volkomen gelijk Dick,ik vind Brouwersbier ook niet te zuipen,uit welke brouwerij komt dit eigenlijk vandaan?En wat FC betreft, ik herinner mij nog dat Campina ,nog voor de fusie,het huismerk contract met AH niet wilde verlengen. FCDF haalde vervolgens met veel bombarie dit mega contract binnen. Niet lang daarna kwam AH met een groot reclame-offensief
    dat hun huismerk niks minder was dan de A-merken,FCDF reageerde hierop met paginagrote tegenreclame in de diverse dagbladen.Wie houdt wie nu voor de gek,de melk komt notabene uit de zelfde fabrieken.Zo concurreer je je zelf wel kapot.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Erik, je hebt gelijk dat doemdenken na een slecht jaar weinig zin heeft. Maar stellen dat alles dus wel mee zal vallen heeft even weinig zin. De waarheid is dat de toekomst open is en per definitie onzeker. Dat het met name de sectoren ziojn die met subsidies zijn opgegroeid waar het slecht gaat klopt niet. De glastuinbouw is juist niet met subsidies opgegroeid (afgezien van lage gasprijzen). De fruitteelt is er ook een voorbeeld van (al meer dan 10 jaar)Opmerking: je zegt dat "zelfs het bestuur van campina vindt dat de europese overheid maar moet zorgen voor marktregulering." Dat is niet wat ik lees in hun standpunt. Volgens mij zeggen ze: "marktregulering is niet iets wat wij, Campina-bestuur moeten doen. Wij zetten juist in op een zo groot mogelijk marktaandeel".

  • no-profile-image

    erik

    het is toch helemaal niet raar dat de dingen die Dick opnoemt niet van de grond zijn gekomen. waarom zouden we? er was de afgelopen 50 jaar inkomen genoeg, en nog stabiel ook. het is precies het zelfde als met de oost duitse werk mentaliteit, waarom meer doen als gevraagd? En er wordt hier erg pessimistisch gedaan over de markt, sorry hoor, maar het is pas 1 jaar niet zo goed, en toevallig na een jaar met hele hoge prijzen waardoor het extra opvalt. het is toch logisch dat er na een enorme prijsexplosie als die van een paar jaar geleden vraag is weggevallen, dit duurt weer even voor het terug gewonnen is. in combinatie met de economie die het even laat af weten(mede door een beetje hulp van rabo en mede bankiers) is niet meteen een reden om in paniek te raken lijkt mij. boeren die zo stom geweest zijn om te financieren op een melkprijs van 34 cent kan ik geen medelijden mee hebben. en dat zijn er echt niet zo veel geweest. als je ziet hoeveel boeren in de wereld er nog daad werkelijk opvolging hebben. en hoeveel andere problemen er zijn. -----australie hebben ze water tekort -----nieuw zeeland zit aan het plafond van zn productie tenzij ze meer naar nederlandse omstandigheden gaan(stallen, krachtvoer, enz) met bijbehoorende kostprijs. -----zuid amerika is hartstikke leuk maar als de biobrandstoffen doorzetten is het veel interesanter om zuikerriet of oliepalmen te zetten als koeien melken. zowiezo zal er in de toekomst veel meer van de landbouw gevraagd gaan worden op het gebied van energie en aardolie vervangende producten, das een mooie opsteker voor de akkerbouw. de wereld bevolking zal blijven groeien, en de levensstandaard zal blijven toenemen, met bijbehoorende vraag naar voedsel.al met al denk ik dat er meer positieve dingen te vinden zijn als het gaat om de toekomst dan negatieve. dit betekend niet dat wij geen eigen problemen hebben hier in Nederland, op het gebied van bodemvruchtbaarheid, milieu en dierenwelzijn liggen er nog uitdagingen. maar ik vind dat deze al aardig opgepikt worden. samenvattend, doe niet net alsof de sector op sterven na dood is door een slecht jaar.

  • no-profile-image

    erik

    ow ja, en doe nou niet of lto een zootje mafkezen zijn. als boeren zelf eens wat meer met mensen buiten de sector zouden spreken zouden ze zich ook eens gaan realiseren wat er allemaal speelt buiten de poort. dat lto dus iets verder kijkt en daar zn oordelen en plannen op stoelt lijkt me alleen maar een goed punt. het enige wat blijkbaar niet lukt is om dit op een goede manier naar de achterban te communiceren. maar dat communiceren niet de sterkste kant van de melkveehouderijsector is wisten we al.

  • no-profile-image

    .

    Die rooiregeling moet er natuurlijk komen omdat vooral in Oost-Europa de afgelopen 10 jaar Europese gelden direct bij bedrijven terecht kwamen t.b.v. aanplant van grote oppervlaktes gangbare rassen appels (handige Harries daar kregen het voor elkaar tot 100% subsidie te krijgen op inplant, in NL ONMOGELIJK). Er onstond aldus een overproductie waar we nu ook hier de zure vruchten van eten. Potje breken is potje betalen. Dus als de EU zo dom was zo gigantisch te investeren in uiteindelijk de huidige malaise, dan moeten ze ook maar in de oplossing investeren. Rooien met premie dus. Daar zullen de Polen bvb. weer van profiteren, maar dan is een domme fout in ieder geval recht gezet en houden we een eerlijke markt over, zeker als de lonen naar elkaar toe zullen groeien. Zoals het nu gaat kunnen we in NL nooit overleven, want de Europese premies komen hier niet op eenzelfde manier bij de teler dan in het Oosten het geval was en bovendien zijn de arbeidskosten dáár natuurlijk wel een stuk lager (75%).

  • no-profile-image

    .

    Er zullen waarschijnlijk á la Someren nog misstanden zijn met buitenlands personeel. Er zijn ook vast constructies met zg. buitenlandse bedrijven die hier werk komen doen met buitenlands personeel. Het moet verboden zijn en blijven, anders worden de goeden onder de voet gelopen door deze linke lui. Toch wil ik niet dat het als kenmerkende saus over de sector wordt gegoten, want het gros van de bedrijven houdt zich aan de regels, daar wordt ook best intens op gecontroleerd. Als fruitteler zou ik niet weten hoe ik beperkte loonkosten zou kunnen rechtvaardigen bij een bepaalde productie. Sommige zaken zijn een gegeven en ook bij de belastingdienst niet onbekend. Zo zal een productie van 400.000 kg fruit niet gerechtvaardigd kunnen worden met 800 gewerkte uren x minimumloon. Dat is simpelweg onmogelijk, al werk je met je gezin dag en nacht zonder beloning. Bij een gemiddelde prestatie van hoger dan 250 kg per uur x loon worden automatisch vragen gesteld en kun je bezoek verwachten. Dan moet je wel van heel goeden huize komen om nog een sluitend verhaal te houden en komen zaken als zwarte betalingen en onwettelijke constructies vanzelf boven. Zoek vooral naar de ijsberg, maar voor de fruitteelt wil ik persoonlijk mijn handen in het vuur steken. De ijsberg zit hem wat mij betreft in de onmogelijkheid om voldoende Nederlands personeel te werven, terwijl de werkeloosheid zo hoog is geworden. Op wat goedwillende gepensioneerden, huisvrouwen en werkelozen na is het zowat onmogelijk om nog ander Nederlands (werkeloos) personeel te vinden. Voor die 'paar centen' meer dan hun uitkering komt men echt niet meer naar buiten. Dat is wat mij betreft in ieder geval een geconstateerd feit en toont de mentaliteitsval t.a.v. werken onder de bevolking aan in de afgelopen 30 jaar. Zolang die verrotte mentaliteit niet verandert zul je misstanden met buitenlands personeel blijven zien. Ik zie het meer als een gevolg van genoemde mentaliteit van veel Nederlanders die in principe in staat moeten zijn hun handen uit de mouwen te steken, waardoor op dit moment instroom van buitenlanders overbodig zou moeten zijn. Gelukkig zijn er nog goeden, ook onder de werkelozen, maar die hebben meestal heel snel weer een vaste baan. Tekenend.

  • no-profile-image

    Han

    Dick als de sector daadwerkelijk hieraan mee wil werken, is het dus zaak uit te zoeken >wie< hierin moeten participeren en hoe we deze personen / groepen op ëën lijn krijgen. In mijn beleving heeft hier niet alleen de landbouw zijn verantwoording, maar ook de eind afzet (winkel) Tevens zullen we moeten weten hoe "groot" het moet worden. bv. per groep ondernemers per provincie of per land of heel Europa???
    En of zo gesuggereerd wordt het product duurder wordt, is voor mij nog de vraag. Zolang de mineralen (voer - mest)stroom gesloten blijft zijn hier minder kosten nodig. We moeten ons misschien wel afvragen of we als Nederland willen en kunnen produceren volgens dit concept voor de export. Is dit concept alleen voor binnenlandse consumptie en de export bekijkt het maar. Hier heb ik geen antwoord op.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    George, ik constateer een advies: doe de bulk het land uit en het gaat stukken beter.
    Jij weet dat er dan een tussensegment opgevuld moet worden. Niet van onderaf, maar van bovenaf. Hoe zou jij dat doen?

  • no-profile-image

    spotvogel

    Dat zeg ik: Gamma!

  • no-profile-image

    het kapitalistiese systeem kan wel goed zijn

    Huib de rijk is kortzichtig als hijstelt dat wanneer een boer niets meer verdiend hij niets meer bijdraagt aan het economische bestel.
    Zolang een boer produceert voor een maximum aan lage prijs;des te meer draagt hij bij aan het economische bestel,al wordt desbetreffende steeds armer.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Beste Spotvogel, de laatste 30-40 jaar is er héél véél scheef gegroeid in de land en tuinbouw!!!... Vooral de BIO-industrie hangt mij m'n keel uit!!!... Goed zegt de Politiek dan, ''het volk moet voordelig eten'' en zo voort. Maar nu zitten de BIO-industrieélen met de gebakken peren!!!... De banken helpen, tot het moment, dat het onroerendgoed van de Bank is!!!... Maar elke Boer die Liefde voor zijn Vak heeft is volgens mij een mens die haar/zijn hart op de juiste plaats. Alle andere ''boeren'' die hun dieren alleen zien, als winstobject, vind ik op z'n zachtst gezegd boerenhufters!!!... Die het voor de boeren die met liefde en gevoel met hun vee omgaan verpesten!!!!!..... Natuurlijk ben ik mij bewust, dat velen zich zullen ergeren over m'n reactie, dat stoort mij niet, ik hoop dat velen nadenken, tot het moment dat zij beseffen, waar zij mee bezig zijn!!!!!..... M. vr. groet, piet.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Janny en Herkauwer, jullie maken uiteraard een volstrekt terecht punt. Alles kan in gewone taal gezegd worden als je maar de moeite neemt om er de woorden en beelden voor te vinden. Ik heb 2 vragen aan jullie:
    - zijn boeren niet veel te lang in slaap gesust met veel te simpele taal en onterecht simpele hoop?
    - hoe zouden jullie het keiharde punt van Van der Ploeg goed samenvatten voor jullie achterban?

  • no-profile-image

    Piet Wisse

    Ik kan me niet vinden in het betoog van Van Der Ploeg. Het is allemaal heel mooi opgeschreven maar de link met de praktijk mist totaal. 1) Appelleren aan een paar multifunctionele landbouwbedrijven is natuurlijk heel mooi, maar dat zijn een handvol bedrijven in de marge. 2) Waarop baseert hij het feit dat bijzondere producten niet duurder zijn als gangbaar. 3) De beschreven verbluffende logistieke processen zijn heel duur en passen in een massa-productie. 4) Boeren mogen hobby-en? Natuurlijk niet, creatief zijn mag wel, maar altijd met een zakelijk inslag. Dat wijst de praktijk wel uit. 5) De vergelijking met China gaat mank, hier hebben we geen last van te veel verstedelijking door wegtrekkende plattelandsbevolking. 6) Het thema voedselveiligheid is nog niet aan de orde gekomen, iets wat de consument wel waardeert. /////// Misschien dat Van der Ploeg bedoelt dat mega-bedrijven de toekomst niet hebben, maar dat betekend nog niet dat schaalvergroting direct gestopt moet worden. Er is juist toekomst voor gezinsbedrijven met 200 koeien, 1000 zeugen of 2000 vleeskalveren.

  • no-profile-image

    wipstaartje

    In Eén Vandaag was er zojuist een reportage over geplande megastallen in Vroomshoop. Zélfs het CDA daar is er tegen, maar het landelijke CDA wil het doordrukken. Bedrijven met meer dan 20.000 varkens in flats van 10 meter hoog met een verdieping ondergronds! Gelukkig is het kabinet gevallen en is er nu ruimte voor heroverweging van alle vuilnis wat door het CDA is voorgekookt.

  • no-profile-image

    katja

    Chapeau Puntjes piloot, je hebt zonder te crashen een hele lap prima visies en meningen weergegeven. Prima werk en ik kan alleen maar zeggen dat ik het op veel punten helemaal of grotendeels met je eens ben. Alleen dat je mijn reactie 'zuur' vindt ligt mij een beetje wrang op de lever. Want ik woon hier dan wel niet in een qua gezindte swingende omgeving, toch probeer ik altijd een zonnig humeur te houden!

  • no-profile-image

    erik

    Ik ben het voor een groot deel met Katja eens wat betreft het na-aap gedrag. maar moet er als melkveehouder ook een kanttekening bij plaatsen. het is inderdaad zo, dat er kuddegedrag voorkomt. maar misschien dat dit een verklaring heeft. als je het hebt over de stallenbouw, na de oorlog is door de overheid enorm gepusht om op te schalen, binnen een aantal jaren hadden dus alle boeren een ligboxenstal omdat dit de stal was die het beste bij opschaling paste. toen zijn de meeste stallen dus gelijk gezet, en dus ook vrijwel gelijk aan vervanging toe. wat betreft het maaien, mais enz. het is nou eenmaal zo dat we allemaal gras hebben, in februari bemesten, en dus een bijbehoorend moment hebben om optimaal te maaien voor goed ruwvoer, ook de dagen dat het goed weer is zijn niet overdadig. ik denk niet dat als jullie op 1april in de regen gaan maaien, de buurman dat ook zal doen, die komt hoogstens vragen wat de reden van je actie is. het is nou eenmaal niet zo dat ik heel andere grond en klimaat heb dan mijn buurman.

  • no-profile-image

    .

    Wat nu als de meeste bedrijven, zeker met zo'n omvang, niet vlak bij de stedelijke agglomeraties zitten? Hoe kunnen bedrijven onder de huidige omstandigheden in de geschetste richting ontwikkelen? Hoe ziet u dat in het perspectief van de voorspelde inkomensdaling de komende 10 jaar in de landbouw van maar liefst 22%? (zie bericht vandaag in het nieuws). Denkt u niet dat dit wel erg veel specifieke kennis en veelzijdigheid van ondernemers vergt?Effe een fruittuin naast je koeien, die tussen je kassen lopen te grazen. Ik vind het zoiets als een IT-er die ook aan topsport doet en dan ook nog parttime in de bejaardenzorg werkt en er een leuke huisverkoop op na houdt van de spulletjes die hij op zijn erfje hobbymatig verbouwd. Zelf heb ik een gemengd bedrijf zonder dieren (er is echt meer dan alleen veehouderij in NL, hoor), heb een goede opleiding, sta open voor ideëen en ik merk op dat de speciefieke regelgeving en vakkennis per tak complex is. Ik vermoed dat de financiële draagkracht, de specifieke kennis om iedere tak succesvol te maken en de inventiviteit die verlangd wordt niet op te brengen is, zeker niet sectorbreed. Dat een dergelijke veelzijdigheid in vroeger tijden wel mogelijk bleek zit hem meer in het gegeven dat het toen ook de gewoonste zaak van de wereld was dat boeren heel wat werknemers in dienst hadden, mede doordat lonen relatief laag waren en er nauwelijks sprake was van mechanisatie. In deze tijd gun ik alleen mijn allerergste vijand (heb ik overigens niet) een lanbouwbedrijf met 20 mensen in dienst. Ons (ook Europese) systeem is er niet op ingericht. Veelzijdigheid, creativiteit en vakmanschap kun je alleen stimuleren door perken te stellen aan groei qua productieomvang en een kostprijs-plus te garanderen, eventueel gekoppeld aan een opbrenstprijsmaximum. Dan ziet u vanzelf veranderingen opkomen. Denk ik maar, dat wel natuurlijk...

  • no-profile-image

    koetje

    Het verschil tussen de boerenprijs en de consumentenprijs is enorm,toen de graanprijzen stegen in 2007 werd meteen de prijs van brood een stuk duurder terwijl dit verhoudingsgewijs niet eens klopte met de hoeveelheid graan die in een brood wordt verwerkt.We moeten proberen zoveel mogelijk tussenhandel er tussen uit te schiften,dit komt de boeren ten goede maar ook de consument.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Een antwoord is wat veel, maar ik heb hier wel een gedachte over beste Han. Want als je praat over 'binnenlandse markt' dan is dat een duidelijke doelgroep. Met vastliggende wensen ten aanzien van smaak, productiemethoden, secundaire omstandigheden en voedselkwaliteit. "De pluriforme exportmarkt" is dat absoluut niet! En dus zou er een veel genuanceerder exportbeleid moeten komen. Met op de diverse buitenlandse markten toegesneden productpaketten. Dat zou bijvoorbeeld een einde kunnen maken aan, wat ik noem, klakkeloze megaslachterijen. Tenzij die kunnen en willen omschakelen op een verfijnde marktgerichte productiemethode. Dan zullen zij dat met hun toeleveranciers moeten regelen. En zo zou er binnen elke branche een keur aan marktsegmenten kunnen ontstaan. Aan pluriformitiet kunnen dan ook volkomen terechte prijskaartjes gehangen worden en dat zou ondernemers ook een sterkere inkomenspositie kunnen bezorgen dan nu het geval is.

  • no-profile-image

    erik

    hey naamloos. het is natuurlijk waar dat mensen zonder melk kunnen, mensen kunnen zonder elk individueel voedingsmiddel. dat neemt niet weg dat melk in de basis zeer gezond is, het jammere is dat na bewerking in de fabriek de meeste goede eigenschappen verdwenen lijken te zijn. en dan blijft puur vet en eiwit over, wat idd nou niet noodzakelijk uit melk hoeft te komen. het is nu aan de bollebozen om uit te vogelen hoe ze de eigenschappen van verse melk kunnnen behouden in een product geschikt voor de handel. Maar wat bij mij naar boven kwam (als veehouder natuurlijk) is dat ik het een beetje vreemd vindt, dat voor een "gezond" veelzijdig product als melk minder of net zo veel wordt betaald als voor iets simpels als water in een flesje of iets ongezonds als frisdrank met al zn suikers en zoetstoffen. Dan denk ik toch dat wij in de marketing iets minder goed doen als barleduc of coca-cola.

  • no-profile-image

    erik

    hey, mensen, ik las nog even een column van Bas Haring, een hoogleraar. vond het wel mooi stukje. als het gaat om consumentenprijzen:
    Een echte boer heeft koeien. Nu zijn er ook wel boeren
    zonder koeien: varkensboeren, aardappelboeren, kippenboeren.
    Maar dit zijn toch minder echte boeren dan
    boeren met koeien. Vind ik. Maar wat heeft zo’n boer nou
    eigenlijk, als-ie koeien heeft? Wat is dat helemaal, een
    koe?
    Ik kan me voorstellen dat u denkt: ‘Wat een geneuzel.
    Iedereen weet toch wat een koe is? Een herkauwer van
    een paar honderd kilo, met vier poten en vaak zwart-witte
    vlekken.’ Oké, dat is een koe. Maar waarom heeft een
    boer van dat soort beesten dan? Waarom geen land vol
    honden, of giraffen, die hebben ook mooie vlekken.
    ‘Vanwege de melk natuurlijk. Koeien geven melk en daarom
    hebben boeren ze.’
    En wat is dat dan weer, hè? Melk?
    ‘Ja nou wordt-ie mooi. Moet ik langer van dit gezever aanhoren?’
    Melk is het eerste wat een mens eet. Ik zeg niet voor niets
    ‘eet’ in plaats van ‘drinkt’. Er zit meer vaste stof in een
    kilo melk dan in een kilo wortels. Het is één van de meest
    bijzondere vloeistoffen die er is. Een wonder dat je melk
    voor een euro per liter kan kopen. Een supergeavanceerd
    eiwit-, vet- en vochtmengsel dat volledig is toegespitst op
    de spijsvertering van jonge zoogdieren. De productie van
    melk vergt een grootscheepse en landschapbepalende infrastructuur.
    En dat alles slechts voor een grijpstuiver.
    Intuïtief zou ik zeggen dat melk toch een euro of zes à
    zeven per liter waard zou moeten zijn.
    Spinnen vinden we bijzonder omdat ze van die mooie draden
    maken, maar koeien vinden we normaal. Terwijl
    melk toch echt niet onderdoet voor spinrag – wat betreft
    zijn bijzonderheid. Spinrag kost honderden euro’s per
    kilo, maar voor melk betalen we slechts die ene euro.
    Het wordt tijd dat mensen zich meer gaan realiseren wat
    een fantastische scheikundefabrieken die koeien zijn. Dat
    geen door mensenhanden gemaakte machine kan wat
    koeien kunnen, en dat er nauwelijks vloeistoffen bestaan
    die zo prachtig zijn als melk. We – de consumenten zonder
    koeien – mogen in onze handen knijpen dat boeren
    zich onvoldoende realiseren wat voor goud ze in handen
    hebben. Maar ik moet uitkijken met wat ik schrijf; straks
    moet ik nog zeven euro per liter gaan betalen.
    als we bij campina nou eens een paar goede marketeers neer zetten die melk op deze manier weten te communiceren zijn we een heel eind verder.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Je hebt gelijk Kritische Lezer. Vooral klimatologische omstandigheden kunnen bedrijven die gericht zijn op multivolume-productie behoorlijk parten spelen. In een natte herfst kan de oogst van mais, aardappels en suikerbieten erg moeizaam of zelfs machinaal onmogelijk worden. Afgelopen seizoen stonden er nog tot diep in december suikerbieten op het land! Bij de tegenwoordige schaligheid lijkt mij handmatig oogsten bij zulke teelten geen optie. Ook stroomstoringen kunnen flinke schade veroorzaken, die niet of moeilijk in te dekken valt. Enkele jaren terug legde bijvoorbeeld één Apache-helikopter een groot deel van het rivierengebied plat.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Puntje komma puntje, je neemt het me hopelijk niet kwalijk dat het niet een grondig uitgewerkt en doorgerekend plan is dat ik vanmiddag om 15.54u in dit forum zette? Maar omdat ik tamelijk bereisd ben en altijd mijn ogen de kost geef als ik aan het rondzwerven ben, heb ik mij wel dikwijls afgevraagd wat er eigenlijk mis was met het oude systeem van het gemengde bedrijf. Toegegeven, dat was veel simpeler van opzet dan datgene wat ik voor de toekomst schetste, maar leidraad daarbij was wél dat ik vroeger dergelijke bedrijven kende in de Achterhoek en het Rivierengebied, waar het de boeren wél lukte om veehouderij, akkerbouw en fruitteelt te combineren. Erg kleinschalig, dat wel. Maar men kon er toen wél van bestaan! Met gezinnen van dikwijls méér dan tien kinderen! Specialisatie kan erg profijtelijk zijn, maar houdt ook zeer grote risico's in. Het maakt een ondernemer erg marktafhankelijk en conjuctuurgevoelig. In vrijwel alle toekomstplannen die ik recentelijk onder ogen kreeg op het gebied van LOG's, Agri-Reconstructiegebieden en Mainports straalt de bedroevend fantasiearme en alarmerend durfloze monomanie ons tegemoet. Terwijl mijns inziens juist de toekomst moet worden gezocht in het pluriforme bedrijfsmodel! Omdat ik geen agrariër ben kan ik uit eigen ervaring geen voorbeelden geven van langjarige contractuele overeenkomsten met afnemers van grootschalig gekweekte akker- en tuinbouwgewassen. Maar ik neem aan dat er door alert, snedig, innovatief en visionair onderhandelen best wel situaties kunnen worden bereikt waarin het uitknijpen van de producent door de afnemer wordt voorkomen. Want hoe men het ook wendt of keert: Hak, Jonker Muf, Kings Crown, Corroos, Hero of geef ze maar een naam: ze zijn absoluut nérgens als producenten hén buitensluiten en zaken gaan doen over de nationale grenzen heen. Want de EU is véél groter dan dit kikkerlandje!

  • no-profile-image

    .

    Spotvogel, ik wil je niet afvallen of zo, maar simpelweg je nogal boude beweringen over subsidies en werknemers uit het buitenland weerleggen. Je nóemt het namelijk wel en ik vind dat je het zou moeten onderbouwen of weglaten. Dan zijn er ook geen antwoordessay's van u meer nodig. Ik zie het als een taak om er wél op te reageren als ik denk dat het niet helemaal juist is.

  • no-profile-image

    wandelaar

    Hé Kat, dat moet dan wél met spaarlampen hoor!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    U hebt gelijk, beste Spotvogel, in de voormalige DDR zijn ook ettelijke productie-freeks uit NL actief. Waarvan ik weet dat er nog bij zijn, die uitbreiden willen, het zit in het bloed. Er valt ook niet over te praten, ondanks de matige prijzen. Het is niet te begrijpen, de nederlandse agrari-er stopt pas als het geld helemaal op is!!!... Eerder niet denk ik. Daarom zullen de agrari-ers niet snel een eendrachtig doel nastreven, de tussenhandel en multinationals zullen daar dankbaar gebruik van maken!!!... Persoonlijk heb ik besloten mij niet te laten misbruiken!!!... Daarom doe ik niet mee aan Kostprijsverlaging door Schaalvergroting!!!!!..... Ik geef liever mijn portie aan Fikkie.

  • no-profile-image

    Kritische Lezer

    Spotvogel: ...en ook voor minder hoogopgeleiden begrijpelijke taal.... en Dick Veerman: ....tussen 2 losgeslagen intellectuelen.. Sorry hoor, maar ik vind het nogal aanmatigend om over jezelf als intellectueel te spreken. Op LNV zitten ook van die "hoogopgeleiden" en we kunnen iedere dag weer meemaken wat daar van komt.

  • no-profile-image

    koetje

    Zeg Katja even een klein vraagje;wanneer tussen nu en 5 jaar 60% van de veehouders zouden omschakelen op biologisch,vindt je dat dan ook na-aap gedrag?

  • no-profile-image

    Teun

    Misschien zou het wel eens goed kunnen zijn om buitenlanders te interviewen.Wij denken al gauw dat we heel wat zijn en het beste kindje van de klas zijn. Ik ben heel benieuw hoe Duitsers en Fransen tegen ons aan kijken.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Beste @Teun en Beste @Spotvogel, de laatste 20 jaar is de mensheid individualistisch geworden!!!... In het bijzonder in NL. Bovendien hebben de Nederlanders geen last van minderwaardigheidscomplexen!!!... Ook dat is ons vreemd. Omdat ik in Duitsland woon en door m'n vrouw familie heb in Frankrijk, weet ik heel goed dat de Duitse en Franse boeren medelijden hebben met hun agrarische medestrijders in NL!!!... In het bijzonder om het feit dat in (D) en (F) al heel wat nederlanders met hun productiedrang zijn neergestreken. Zoals Teun reeds schreef, sukkelen veel NLers met de gedachte dat zij de besten van de Klas zijn. Arme Nederlanders, wanneer gaan jullie begrijpen, dat de wereld buiten NL zich ook heel snel ontwikkeld !!!!!.....

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Ligt het aan mij, of is het echt zo dat deze draad de weg kwijt is geraakt? China is zo verstandig om zijn landbouw zodanig te willen ontwikkelen dat geen ontvolking van het platteland, cq, te grote aanwas in de steden ontstaat. Belastingmaatregelen maken het leven van 'import' in de stad duurder dan dat van 'allochtonen'. Nu terug naar ons continent. Daar dreigen boeren die alleen in bulk werken voor een groot deel niet in staat de buffers op te brengen die nodig zijn voor hun high risk economische keuzen. Dat komt omdat zij geen weg zien om op andere P's dan die van kostprijs te werken. Helaas geldt dat zowel voor hun producerende activiteit als voor de verwerking en vermarkting daarvan. De vraag is waarom boeren kennelijk onvoldoende in staat zijn om succesvolle integraties - ketensamenwerking of zelfs nadrukkelijke en trouwe samenwerkingen - op te zetten, cq. te managen.

  • no-profile-image

    herkauwer

    Ik ben het met je eens Natuurboer, maar men doelde destijds niet op het relatief kleinschalige Bretagne of Normandië maar op de golvende vlakten van Noord-Frankrijk waar bijna een eeuw geleden de Eerste Wereldoorlog werd gestreden. Dus tussen de kusten van Le Havre- Duinkerken- Calais en het Maas en Marnedal bij Verdun. Daar is ruimte genoeg om de hele Brussels-Staatsburgse Kermis in op te bergen voordat ze heel Europa naar de kloten geholpen hebben. De wereld zit middenin een crisis en dat zootje zakkenvullers wil de ambtenarij nog eens giga gaan uitbereiden. Van ons geld! En verkijk je niet op de rol die Braks destijds bij het maken van dat 'masterplan' gespeeld heeft. Bijna alle ellende die er sinds 1997 in de veehouderij heerst is aan die vreselijke sjoemelkont te danken!

  • no-profile-image

    wipstaartje

    Ik lees dat er voorlopig geen export fokvee richting China gaat. Dat wordt daar dus Pekingeend eten!

  • no-profile-image

    wandelaar

    Grappig dat er nog niemand gevallen is over die 'padafhankelijkheid'. Is dat een Gewone Pad, een Rugstreeppad of zo'n allochtone Knoflookpad?

  • no-profile-image

    Teun

    Teun Tuinder:Nederland heeft last van zijn bovenmatige productie in dit land.

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Waar ik op wil wijzen is dat er in een vergelijkbare markt gezocht wordt als de biologische, die zich met dezelfde slogans onderscheidend wil maken. Zie daar de beperkte groep consumenten en trek je conclusies richting een andere opzet. Er valt wel wat marge los te peuteren met korte lijntjes, het aanbod (seizoensgebonden vers beperkt het aanbod) is zelden regionaal. Vandaar het over de grenzen denken.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, dat klopt. Ik zou zelfs niet aarzelen om te kijken of ook de afvoer van mineralen (stront) in die keten zichtbaar gemaakt kan worden. Net zomin als ik zou aarzelen om na te denken over het zichtbaar maken van de bestemming van het uiterst kostbare (want eiwitrijke) slachtafval. Op dat punt ontstaat zelfs een link met een kippenconcept. Zoals bekend - maar verborgen gehouden voor het publiek - zijn legkippen qua dierwelzijn en gezondheid beter af met een bijmenging van 20% dierlijk eiwit. Nu gebeuren zulke dingen in grote processen die aan minimale eisen moeten voldoen. Het publiek is prima duidelijk te maken wat er gebeurt als je dat op basis van hogere zelf opgelegde eisen gaat doen. Dit kan in kleine, maar juist ook prima in grotere volumes. Daarom gloren er ook van akkerbouwers en zelfs voor strontverwerkers perspectieven. Het grassenverhaal waar Spotvogel en Natuurboer het over hebben kan er zelfs een rol in spelen. 'Voedsel uit een goeie keten met weidevogels en al, daar en daar vandaan en te bekijken.' Geen markt voor? Wie zegt dat? Het wordt nog nauwelijks geprobeerd. Ik denk dat er supers zijn die er graag eens naar willen kijken. Maar je moet wel ergens beginnen.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Huib, ik schrijf ook nadrukkelijk "kennelijk" en plak er verder geen waardeoordeel aan. Maar het is wél een feit, want destijds waren er veel appelboomgaarden die ongeoogst bleven. Massa's lijsters de hele winter, maar ik neem aan dat het geen wintervoederactie voor tuinvogels was. Jij doelt kennelijk op het gebied bij de Swifterweg. Dat zijn allemaal boomgaarden die pas na de inpoldering zijn geplant natuurlijk. In mijn voorbeeld verdwenen in het rivierenland eerst de oude hoogstammen (rooipremie) en daarna volgde die herplant -rooipremie- herplantpremie et cetera geschiedenis. Niet helemaal vergelijkbaar dus. Nu is er dankzij de EU (lageloonlanden)personeel genoeg en zie ik geen ongeoogste fruitgaarden meer!

  • no-profile-image

    erik

    ik ben het met je eens spotvogel. en ook met dick. willen we een leefbare landbouwsector houden zullen we deze anders moeten gaan inrichten. Even een concrete vraag aan iedereen hier op het forum.
    Wat zijn de dingen die we kunnen doen/realiseren op korte, middel lange(5jaar) en lange(10 a 20 jaar) termijn???

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Mijn indruk is dat er in Nederlandse maatstaven gedacht wordt aan een onderscheidende winkelketen van versartikelen. Met voornamelijk Nederlandse producenten die artikelen in het schap leggen met een identiteit waarbij puur en eerlijk de hoofdtoon gaat voeren. In hoeverre daar niet-Nederlandse producten ontbreken en of de verwende consument dat accepteert is de vraag. Actueel voorbeeld in tussensegment. 50% van het varkensvlees in NL-supers komt uit het buitenland en zie wat er nu in de markt gebeurt door de verschillende toeleveranciers. Het wordt al een concurrentieartikel voordat het in de koeling ligt. Zou dat met andere versproducten niet anders gaan. Ik ben sceptisch als het gaat om niche-markten te gaan uitvergroten. Om als producent daar in te stappen zonder voldoende vraag in de markt is een behoorlijk risico. Mocht die markt er zijn, dan was er vraag naar, zouden verwerkers en retail dit waarschijnlijk al ingevuld hebben. Dit voorbeeld tussensegment varkensvlees waarin retail eisen gaat stellen aan productiemethoden, welke dat zijn is eigenlijk niet leidend, en de daaraan gekoppelde extra vergoeding die wel van belang is. Daar kun je namelijk aan zien of iedereen bereid is om maatschappelijke eisen in waarde te doen blijken. De opzet is hier dus van retail naar producent en niet andersom.

  • no-profile-image

    Teun

    Een goedkoop voedingspakket wordt gezien als een voorwaarde tot een welvarende maatschappij. Het zorgt voor politieke rust . Ik vraag mij nogal eens af of de overheden wel zitten te wachten op hogere prijzen voor agrarische producten. Voorbeeld :als de meelprijs 30% omhoog gaat dan ontstaan er geweldige spanningen in vele landen.De broodprijs stijgt dan. Ik denk dat men vergeet hoeveel mensen in de Eu aan de onderkant van de maatschappij bungelen. Honger en pure armoede is veel dichter bij dan we denken. Met name in de Zuidelijke landen van de EU speelt dit heel sterk. Al is het begrip voedselbank helaas ook hier een gewone zaak geworden. De vraag is of de politiek dus wel op hogere prijzen zit te wachten en in hoeverre zij dit willen toe staan? Er ligt niet alleeen een economische vraagstuk maar zeker ook een sociale........

  • no-profile-image

    spotvogel

    Teun, ik ben het met je eens wat de Europse situatie betreft. De EU is ontworpen en op democratisch aanvechtbare wijze vorm gegeven door politici die alleen maar varen op het kompas van het internationale monetaire systeem. Op zijn Hollands gezegd: zij lopen aan het lijntje van bankiers en grootindustriëlen! En die streven noch de belangen van de boer, noch die van de kleine consument na. De levenststandaard is niet alleen in Zuid-Europse landen op veel plaatsen zorgwekkend, maar ook in de nieuwe partnerlanden in Midden- en Oost-Europa. Daarom komen er zoveel mensen uit die Eurregio naar ons land om geld te verdienen. Met alle negatieve gevolgen voor onze eigen werkgelegenheid en het besteedbare inkomen. Koetje Boe, daarom vindt die onredelijke prijsontwikkeling van dagelijkse behoeften plaats. Dat is net zoals met olie: op de zeeën en oceanen liggen buiten territoriale wateren en dicht bij olieraffinerende landen zeer veel supertankers voor anker, die alleen maar wachten op de moment waarop de beursprijs per vat weer een paar centen stijgt. Want dan levert zo'n lading meteen miljoenen euro's of dollars méér op! Ook dat heeft niks met reeële prijsstijgingen te maken. Het is een kwestie van goederen waarnaar veel vraag is net zolang in stock houden totdat de marktwaarde stijgt. Dat noemt men dan martkwerking, maar is in feite niks anders dan botte diefstal!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Zo is het Dick, velen zijn zo ''verkokerd'' (citaat; Han Meshovsk)in hun denken, dat zij alleen nog maar een ''voorgekauwde hap binnenkrijgen'' (citaat; Dick Veerman). Het heeft mij ook verwonderd dat de nieuwe voorzitter van de ZLTO zo'n realistische kijk heeft, op de pikante veranderingen waar wij middenin zitten. Niet huilen kindertjes, als de Windstilte die wij nu beleven, in het oog van de Orkaan!!!, voorbij is. Merken wij vanzelf waar de storm vandaan zal komen. Dan gaan jullie allemaal begrijpen hoe snel alles veranderen kan!!!!!.....

  • no-profile-image

    wipstaartje

    Dat zou mij niet verbazen Herkauwer. ZLTO is onderdeel van LTO en dat is destijds voortgekomen uit allerlei fusies. Naar het schijnt heeft de CBTB toen miljoenen guldens achtergehouden. Er is nooit duidelijk geworden wat er met dat geld gebeurd is. Maar het was wél het geld van de leden. Dus van de aangesloten boeren en tuinders! Die dus nooit opkomen voor hun zaakjes als dat nodig is!

  • no-profile-image

    wandelaar

    Deze discussie wordt almaar boeiender. Zeg Herkauwer, ik ben eens wat aan het uitvlooien gegaan. Vroeger woonde ik aan het Zandpad in Utrecht en daar vlakbij was Smits Benenzwartfabriek. Het stonk daar als de hel en iedereen noemde het "de Benenkluif". Dat bedrijf is daarna verhuisd naar Vuren bij Gorkum, maar daar wil ik het het niet over hebben. Wat hier belangrijk is staat volgens mij in direct verband met veterinaire ziekten. Of erger! Het is namelijk zéker dat er diermeel van Smits Vuren naar de Rendac in Son gaat. Niet om te verbranden, maar om in diervoeder verwerkt te worden. Lees daarover maar het rapport 'BSE in Nederland' van het CIDC Lelystad. Als ZLTO inderdaad zakelijke belangen heeft in Rendac dan wordt dit een heel boeiende kwestie! Sorry Dick Veerman en professor van de Ploeg, maar dit heeft dus even niet direct met jullie verhaal te maken. Ik meld het alleen maar omdat deze link ter sprake kwam.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Boeren moeten meer marketeers worden volgens de geïnterviewden in de reeks "Waait of storm het." Alleen rijst dan wel de vraag voor hoeveel en welke boeren dat van toepassing kan zijn. Als Friese akkerbouwer zou ik het niet weten hoe je een betere marketeer kunt worden. De teelt in het bouwplan bestaat in hoofdzaak uit pootaardappelen, granen, suikerbieten, en verder wat graszaad, uien of grove groentes. Hoe zou je pootaardappelen anders kunnen vermarkten dan nu? In de supermarkt zijn ze niet eens verkrijgbaar en daarom heeft de afzet van pootaarappelen danook een eigen en vaste manier gekregen. Granen dan? Graanteelt is nodig voor de vruchtwisseling vanwege behoud van de bodemvruchtbaarheid. Graan MOET gewoon geteelt worden, ook wanneer het verliesgevend is en er geld op toegelegd moet worden. Op de graanteelt hoeft dan ook geen andere marktstrategie op losgelaten te worden zoals nu. Want met de graanteelt kun je als Fries/Nederlandse akkerbouwer toch alleen maar concurreren met lagelonen landen. Suikerbieten dan? Wat valt noch te veranderen aan suiker. Of zou de suiker van Friese bodem zoeter kunnen zijn dan van de Brabantse bodem. Dacht het niet. Bovendien is de teelt van suikerbieten ook nog eens gequoteerd. Met de teelt van suikerbieten zal tevens geen andere marktstrategie van toepassing kunnen zijn. Graszaad vermarkten? Geen supermarktman die graszaad in de schappen wil hebben, laat staan hoe die supermarktmannen dan weten op welke manier graszaad aan de man gebracht moet worden. Bovendien is in de graszaadteelt al jarenlang aan productvernieuwing gedaan. Wat heeft geresulteerd in megasuperturbotetragrassoorten, om de verwoording van Spotvogel te gebruiken. Maar daar komen tevens hordes ganzen op af. En met achteruitgang van ook de weidevogelstand begin je je al achter de oren te krabben of we met de productvernieuwing in de graszaadteelt niet te ver zijn doorgeschoten. Uien, ja warempel, consumentenhandel. Alleen vormt uien maar een paar % van het bouwplan in de Friese akkerbouw. Uien zijn goed aan de prijs dit jaar,dat wel, maar die winst op de uien zal weer gebruikt moeten worden om ditzelfde jaar de verliesgevende graanteelt te compenseren. Bovendien is de markt voor uien doorgaans zo wispelturig dat geen marketeer er raad mee weet. Uienteelt is dan ook het zelfde als gokken. Blijft nog over de grove groenteteelt. Echterals Friese akkerbouwer ben je het hele jaar drukdoende met de pootaardappelen, zodat bij de teelt van grove groente er eigenlijk te weinig tijd overblijft om de hoge kwaliteitseisen te halen. Kortom, voor een Friese akkerbouwer kan productvernieuwing en veranderde marktstrategie weinig tot niet van toepassing zijn. Als akkerbouwer heb je echter maar één doel. En dat is prioriteit voor de bodemvruchtbaarheid. Marketing en productvernieuwing is dan bijzaak. Want als de bodemvruchtbaarheid bij een akkerbouwer door de vingers geglipt is, kan hij/zij de toko wel sluiten en heeft marketing en productvernieuwing hélémaal geen zin meer.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Dick na een, wat Oranje betreft, magere schaatsavond (maar ik genoot van onze Duitse buurdames), waarbij Anni Friesinger weer voor spetterend vuurwerk zorgde, grasduin ik nog maar wat in de Agd-fora, onder het genot van wat beschaafde blokje zeer oude ambachtelijke boerenkaas met gemberbolletjes en een snufje mierikswortelpasta en scherpe Dijon-moutarde. Omdat 'Der
    Anni' op schaatsgebied mijn koningin is (hoewel ze in de finale helaas moest afhaken) heb ik een fles goed gekoelde Chablis 1972 open getrokken. Dat lijkt mij wel gepast.

  • no-profile-image

    spotvogel

    Dick toch. Any time is a good time to celebrate life! Maar ik bedacht me inderdaad, heb de Chablis- geopend- tot morgenavond 'kalt gestellt' en trok een exquise Chateauneuf du Pape 1968-er open. Aan kaas en toegevoegde kruidernijen veranderde ik niets. Zo werd het dus toch een heel gedenkwaardige avond, ondanks een wel erg langdradig Curling- en Langlauf- epistel! Weet je, het allermooiste van het leven is dat je zelf kunt bepalen: genieten, of ten onder gaan in een zelfverkozen nutteloos lijden. Voor velen een ware 'struggle for life after dead.' Voor mij al sinds ruim een halve eeuw een dagelijkse vanzelfsprekendheid. That makes the difference!

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, ik antwoordde wat snel 'dat klopt'. Dat varkensboer, de voermaker, de grondstoffenleverancier etc. kunnen een gesloten kwaliteitsketen maken. Daarmee kunnen ze bovendien zelf de output reguleren. Hun product is geen bulk meer. Zij besluiten in welke tempo er hoeveel product naar de markt gaat.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Erik, de hoge levensstandaard hangt wel samen met de efficiënte manier van voedselproductie, dat wil zeggen zolang de productie in lijn blijft met de vraag. Op het moment dat boeren veel meer kunnen produceren dan vormen we geen bijdrage meer aan die hoge levensstandaard. Immers, als we onverkoopbare overschotten produceren is dat geen bijdrage aan de maatschappij, en als we onze capaciteiten niet benutten leveren we ook geen extra bijdrage aan de maatschappij. "de consument scheelt het geen donder hoe en wat, als het product maar goedkoop en betrouwbaar is." , schrijf je. Dat klopt, dat wil zeggen, consumenten betalen gewoon de prijs die voedsel kost, ook als de prijs veel hoger - is zoals enkele jaren geleden.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Erik, ik ben het niet met je eens. Ik zie een duidelijke grens. We leveren een bijdrage aan de economie tot aan het moment dat aan de vraag is voldaan. Hoe hoger de prijs hoe beter we het doen in algemeen belang. Ook consumenten hebben niets aan overschotten.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Nog één aanvulling. Als boeren niets verdienen kunnen ze ook niks uitgeven. daardoor kunnen anderen daar geen voordeel uit halen.

  • no-profile-image

    Han

    Huib de Rijk jij begrijpt beter hoe econmie werkt dan onze suoer economen. Zwakt de primaire sector te veel af zal de rest vanzelf afvallen tot de dood er op volgt. De economen e politiek zijn vanaf WO II bezich met een langzame zelfdoding. De >communisten< konden dit proces in 75 jaar realiseren. We hebben dan oo nog 10 jaar te gaan of kan het kapitalisme sneller, onder invloed van het socialisme?

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Han, ik ben inderdaad niet optimistisch over het kapitalistisch systeem. En wel omdat we meer dan genoeg voedsel kunnen produceren en ook meer dan genoeg andere consumptiegoederen. Zodanig veel zelfs dat we daardoor in grote problemen komen. Want boeren in Europa die door hun afnemers worden uitgeknepen en boeren in ontwikkelingslanden die aan ondervoeding lijden, dat zijn allemaal gevolgen daarvan. Evenals arbeiders in arme landen die voor een hongerloontje naar de stad verhuizen (Zie op Foodlog onder Debat mijn bijdrage daarover). Vluchten in andere vormen van productie of afzet is maar een zeer beperkte ontsnappingsmogelijkheid. Wie die kans grijpen kan moet het vooral doen overigens. Maar dat kan nooit de oplossing zijn voor een sector of land, en ook geen begaanbare weg voor de mensheid.

  • no-profile-image

    koetje

    Wat mij vooral is opgevallen is de stevige kritiek die v/d Ploeg richting Friesland Campina uitte.Deze week was weer in het nieuws dat de A-merken weer een stevige veer hebben gelaten ten opzichte van de huismerken omdat supermarkten vooral hun huismerken promoten,hier gaat het al mis.De supermarkten doen de producten echt niet zelf in de verpakking,dit doen onze eigen fabrieken. Heineken had nergens last van en zelfs meer winst gemaakt,maar in de supermarkt vind je ook geen huismerkbier.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Huib, je stelt dat Zwitserse kazen het afleggen tegen goedkope Nederlandse kaas. Je vergeet de analyse genuanceerd te maken, want het is niet de goedkoopte maar de relatie kwaliteit/prijs die het euvel is. Als wij betere Emmenthal-type kazen maken, dan is zelfs een rijke Zwitser niet gek, cq. zijn importeurs van Zwitserse kazen niet gek. En wij maken een aantal prima industriële Emmenthal-achtigen die je nu breeduit vindt in bijv. Franse en Duitse supers. Gelukkig maar. Niemand kan op zijn kont blijven zitten. Maar vertel me: wie wist de Abondance, de Comté of zelfs een echte gerijpte Emmenthal goed na te maken en hoeveel hadden die te lijden? O ja, nog even iets over concurrentie in Nederland. Oude kaas is voor een flink deel vervangen door Old Amsterdam. Dat was zeker vroeger een prima oude kaas imitatie (tegenwoordig is het minder). Maar is'ie echt lekker? Dat is een kwestie van smaak en mensen proeven maar slecht. Maar het verschil is heel goed te proeven als we zouden weten hoe je kaas moet eten om ervan te kunnen genieten. Mensen dat laatste leren is ook marketing. Heel zinvolle zelfs waarmee je de wereld een leukere plek om te wezen maakt.

  • no-profile-image

    Han

    Dick Als ik je voorstel om de naam v.d graanboer aan het kwaliteit varken te hangen, goed begrijp. Betekent dit, dat de varkenshouderij zelf zijn voer moet mengen om zeker te zijn van waar zijn voer gegroeid heeft. Dus de akkerbouwer en mineralen leverancier moeten ook in de vlees keten worden opgenomen. Letterlijk van grond tot Mond.

  • no-profile-image

    George

    Dat zal prijsverhogend werken.Dat is immers ook de bedoeling. Echter de mainstream zal op prijs blijven kopen. Dat er allerlei labels aan gehangen worden is nu al het geval. De consument is wel begaan met het milieu maar ook met zijn portemonnee. Weet u wel hoeveel mensen in Amerika zelden of nooit varkensvlees KUNNEN kopen ?

  • no-profile-image

    herkauwer

    George je hebt helemaal gelijk. In de VS zijn het waarschijnlijk inmiddels vele miljoenen mensen die onder de bottomline leven. Maar ook in ons land zijn er steeds meer échte armen: mensen die structureel werkloos zijn, niet meer aan de bak komen en van een absoluut minimum moeten zien rond te komen. Er is gigaveel verborgen armoe: mensen die enkele jaren geleden een veel te duur huis hebben gekocht (dwz nu aan een veel te dure hypotheek vastzitten) hun baan kwijtraakten door de crisis en door de miserabele huizenmarkt met vreselijk hoge kosten blijven zitten. Er staat dan vaak nog wel een mooie bolide voor de deur (ook onverkoopbaar), maar geld om méér dan het noodzakelijke te kopen is er niet. Daar hoort men de politici niet over! maar het is wél een gegeven waar ook de voedeslproducenten mee te maken hebben.

  • no-profile-image

    George Soros

    Mijn denkwerk is heel wat rendabeler dan die van de agrarische sector in Holland. Ik weet heel goed hoe ik mijn creativiteit om moet zetten in klinkende munt. U praat allemaal over local . Wat een tuinkabouter gedachte.....Holland exporteert enorme massa's voor zo een klein landje. Waarom zouden Duitsland en Frankrijk zich druk maken? Holland vult hun bevolking wel met goedkoop en veilig voedsel. Wat een luxe. Wat deze landen doen is de niches in hun markt opvullen met streek en bijzondere produten. Ga eens in de Alpenlanden kijken....het Milka paars glanst je te gemoed.........zo doe je dat dus

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Ik zeg: "zieltogende speciaalzaken". Als je de land en tuinbouw wil dienen zoek je naar Europese oplossingen en markten met potentie.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Paul, waar lees je dat precies? Pas op dat je het er niet in leest.

  • no-profile-image

    erik

    Ik ben er een weekje tussenuit geweest en heb in een keer even het interview en de commentaren gelezen. wat al eerder gezegd werd, wat moet ik hier als melkveehouder concreet mee doen. ik zit met hoge financieringslasten, de rekeningen moeten alle maanden betaald worden, er moet dus melkgeld binnenkomen, er is geen ruimte om te gaan gokken aan de opbrengsten kant. ik kan alleen mijn best maar doen door de kosten in de hand te houden. ik geef niemand de schuld. en de gedachte dat de doorsnee consument bereid is meer voor zijn voedselpakket te betalen is bij mij ook al vervlogen. bij mensen waarbij de vakantie, woning, auto en andere goederen en diensten belangrijker zijn geworden. eigenlijk zit de consument in het zelfde bootje als wij. Het mooie huis, de grote auto, en de sociale verplichting om toch minimaal 3 keer per jaar op vakantie te gaan, en liefst zo duur en zo ver mogelijk, drukt zo zwaar op het besteedbaar inkomen, dat de supermarkt(het voedsel) de sluitpost is geworden. Het feit dat je op tv soms mensen in een auto bij de voedselbank ziet aankloppen omdat ze anders geen geld overhouden om op vakantie te gaan spreekt boekdelen. er wordt hier veel vergeleken tussen duitsland, frankrijk en nederland. leuk, maar onterecht, in duitsland en frankrijk is het eten een belangrijk onderdeel van het sociaal bestaan. in nederland gaan mensen bij elkaar op de koffie, in die landen ga je eigenlijk niet op visitie zonder daar ook te eten, en speelt een groot deel van de avond dan ook af aan de eettafel. de gemiddelde nederlander gunt zich nauwlijks de tijd om de oven voor te verwarmen voor de pizza erin gaat. de agrarische sector produceerd hier dus voor een prijsbewuste consument hier en in het buitenland, en de duitse en franse boeren voor de smaakbewuste thuismarkt. dit heeft de mentaliteit bij de boeren zover gebracht dat ze overal waar ze heen trekken, eerst worden bewonderd om de mooie bedrijven, vervolgens voor gek worden verklaard vanwege het harde werken en als laatste het land uit worden gedreven omdat ze de markt verzieken. waar we in mijn ogen nog een graantje mee kunnen pikken, om maar een beetje in termen te blijven, is de thuismarkt, diensten als albert.nl zijn in mijn ogen de volgende stap, supermarkte voorbij. het eten staat in huis als je savonds thuis komt van het werk. misschien dat we dit kunnen oppikken met een internet verswinkel die thuisbezorgd. via deze site kan je dan ook heel goed communiseren waar de producten vandaan komen, via links naar webcams of streekpagina, enz. dit zal wel een landelijke dekking moeten hebben om op te kunnen tegen albert en collega´s misschien iets voor lto om zich eens over te buigen, in plaats van een internet winkel om over de rug van de leden geld te verdienen.

  • no-profile-image

    wat

    De woorden van melkveehouder zijn me uit het hart gegrepen. Hoe kunnen we inspelen op hetgeen hier zoal gesuggereerd wordt? Han praat over versneld aflossen van schuld en creativiteit, maar ik heb een donkerbruin vermoeden dat de aangegeven oplossingsrichting daar niet van uit gaat. Volgens mij produceren we zowel kwalitatief als kwantitatief op een hoog niveau. Nichemarkten brengt de sector als geheel niet de oplossing, we voorzien in dagelijkse basisbehoeften, waarvan de consument gewend is dat deze goedkoop is. Dat zal hij/zij zo willen houden om zich te blijven laven in luxebehoeften. Volgens mij moet de maatschappij onder ogen zien dat de grenzen van goedkoopte bereikt zijn. Willen we nog boeren in NL of worden we aan de goden in het buitenland overgeleverd? Een minimumgarantieprijs voor de producenten, eventueel gekoppeld aan productiequotum biedt volgens mij de eenvoudigste en veiligste en meest nuchtere oplossing voor de problemen, waarmee we als producent niet in onmogelijke schoentjes worden geduwd. Onze producten als geheel zijn nu eenmaal geen goed marketeerbare hebbedingen, het zijn basisbehoeften waar dagelijks op wordt geprobeerd te knibbelen.

  • no-profile-image

    wat

    Sorry, bedoelde Erik uit NH en niet melkveehouder.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Hamstra, over moeilijke woorden en begrippen. Excuus als dat het resultaat is van een gesprek over boeren tussen 2 losgeslagen intellectuelen. Er is geen enkele reden om je dom te voelen. Hooguit moeten die intellectuelen hun denkwereld beter duidelijk leren te maken. Welke delen uit het interview mogen wat jou betreft in wat dagelijkser taal worden neergezet?

  • no-profile-image

    spotvogel

    Beste Piet, ik ben het helemaal eens met jouw betoog, maar ten aanzien van het laatste punt een opmerking. Gisteravond was er op Twee Vandaag een reportage over geplande megastallen in het Twentse Vroomshoop. Daar was men te gast in een melkveestal met tweehonderd koeien. En dat werd een 'kleine boer' genoemd! Gelukkig was het een mens met hart en ziel op de goede plek en kende hij al zijn dames en hun stamboekachtergrond bij naam en toenaam. Zonder computer! Tegen zulke bedrijven - waar de boer in kwestie naar eigen zeggen goed van kan leven- hoeven niet veel bezwaren te zijn. Maar wél tegen de stallen met 20.000 varkens die er in dat landschappelijk waardevolle gebied door het landelijke CDA-Rabo-LNV machtsblok gepland zijn. Want dat mist elke menselijke maat en legt een ontoelaatbaar zware viraal/bacteriële hypotheek op de toekomst.
    Dick, er zou wat mij betreft sterker benadrukt mogen worden hoe belangrijk de herkomstbewustwording van de consument is voor een verantwoorder productie. Ik noem maar als voorbeeld peultjes en sperciebonen uit Kenia. De lokale bevolking mist er de spreekwoordelijke nagel om de bilnaad mee schoon te krabben, terwijl er dagelijks twee jumbo's van Nairobi naar Schiphol vliegen om die peperdure zomergroenten hier op de schappen te krijgen. Vaak ook nog handmatig verpakt in tempexbakjes met folie eromheen. Persoonlijk zegt het mij niets dat er op die manier werkgelegenheid in Kenia gecreeërd wordt. Want daarvan profiteert immers slechts een armlastig permillage van de bevolking. Terwijl die Nederlandse neokoloniale tuinders wél op de beste gronden gaan zitten. En dan gaat het nog om voedsel en zwijg ik even over rozen en andere snijbloemen! Een ander voorbeeld is onze export van uitgelegde hennen naar West-Afrika. Die worden voor minder dan één euro per stuk ingekocht en ginds als soepkip op de markt gebracht. Bovendien is er een levendige handel ontstaan in goedkoop kipafsnijdsel naar die landen en dat heeft de plaatselijke pluimveehouders al bijna uitgeroeid! Vette handel voor Nederlandse bedrijven en vette armoe daarginds! Bij ons worden de transportlijnen "kort" gehouden door tuinderijen uit het Westland te verplaatsen naar Oost-Drenthe, Flevoland en de Wieringermeerpolder. Of door Frico en Doc melk te halen in het zuiden des lands en de melk voor de Campina vanuit Groningen, Drenthe en Overijssel. Van puur ruimtelijk-logistiek wanbeleid gesproken!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    ''Er is geen dip. De weg is doodgelopen. De industrie-ele landbouw zit midden in een crisis'', aldus; Jan Douwe van der Ploeg. Drie maanden geleden, tijdens de discussie van de ''Tredmolen'' reageerde o.g.t. ook in deze zin, het werd mij niet in dank afgenomen, Josien verwijderde het. Nu zie ik des te meer, dat wij ons in de agrarische sector op een gevaarlijke weg bevinden, die misschien wel DOODLOOPT !!!... Anders of omdenken is noodzakelijk, als wij ons kapitaal niet in rook willen op laten gaan!!!...

  • no-profile-image

    spotvogel

    Oké Piet, wij zitten op het goede spoor denk ik. Als iedere agrarische ondernemer (m/v) gaat inzien dat hij /zij zélf de lijn moet trekken en de eigen bedrijfsstrategie zal moeten bepalen (zonder zich te laten leiden door slechte raadgevers met dubbele belangenbodems), dan zal de toekomst en op de duur heel wat rooskleuriger gaan uitzien. Men zal om te beginnen de klant niet meer moeten verguizen als een koopjesbeluste veelvraat, maar door middel van goede kwaliteit onder acceptabele productieomstandigheden de verwerpelijke 'kiloknallers' uit de markt moeten werken. Dan is er voor iedere boer zéker een duurzaam goede boterham te verdienen. Ik heb wel ideeën over een mogelijk goede aanpak. Maar die ga ik nu nog niet in dit forum brengen.

  • no-profile-image

    herkauwer

    Ik denk dat ik de bezwaren van heer Hamstra wel kan aanvoelen Dick. Want pratend over de "verbluffende logistieke competenties van een fragiele cashflow van de, in een collectief coma geraakte polyvalente danwel polymorfe commodities-landbouw", creeërt Jandouwe onbedoeld een niet karikaturale distinctie! Dat snapt toch nog een kind?

  • no-profile-image

    spotvogel

    Dick, je stelt een vraag aan Janny en Herkauwer, maar zij zullen het mij vast en zeker niet euvel duiden dat ik hierop een antwoord zal proberen te geven. Want niet iederéén loopt vandaag de dag nog met Van Dale's Groot Etymologisch Woordenboek (1065 blz.) op zak. Er beweegt zich ten slotte al méér dan genoeg schots en scheef voort in deze samenleving! Ik zou het dan zo willen verwoorden: "een goede voorziening in materiële behoeften om de, als gevolg van een sluipend verlies aan contante valuta minder slagvaardig geworden, meervoudige- danwel veelvormige handelslandbouw een nieuwe impuls te geven." Je begrijpt dat ik hiermee alléén de snedig gevatte weergave die Herkauwer om 14.00u in dit forum plaatste, wil verwoorden in bevattelijk ABN. Dat zou eigenlijk ook een kerntaak voor een hoogléraar moeten zijn: het zich bedienen van klare en ook voor minder hoog opgeleiden begrijpelijke taal! Dat heeft niks van doen met de vraag of boeren jarenlang al dan niet in slaap zijn gesust met simpele prietpraat en onnozele verwachtingen. Die werden inderdaad met verve geuit en gevoedt door standsorganisaties als CBTB, LTO e.a. en door de politiek-financiële gangmakers van alle agri-misstanden: CDA en Rabo. Daarover wil ik heel graag een heel uitgebreide boom opzetten.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Kritische lezer, intellectuelen vs. boeren? Waar heb je dat gelezen? In ieder geval niet in mijn woorden hoop ik.

Laad alle reacties (185)

Of registreer je om te kunnen reageren.