Home

Achtergrond 5290 x bekeken

Vergeet het periodieke verrekenbeding niet!

Een overzicht van de mogelijke verrekenbedingen met hun voor- en nadelen, op rij gezet door GIBO Groep.

In Nederland strandt één op drie huwelijken. Zéker voor (aankomende) ondernemers is het daarom raadzaam om bij het aangaan van een huwelijk of geregistreerd partnerschap huwelijkse voorwaarden of partnerschapvoorwaarden op te maken. Met deze voorwaarden kunt u het bedrijf en uw bedrijfsbelangen afschermen, maar ook de belangen van uw partner beschermen tegen het ondernemersrisico.

Vaak laten partners bij het opstellen van voorwaarden – als aanvulling op de uitsluiting van de wettelijke gemeenschap van goederen – een verrekenbeding opnemen. Dit kan een periodiek of een finaal verrekenbeding zijn, maar ook een combinatie van beide verrekenbedingen komt regelmatig voor.

Finaal verrekenbeding

Bij een finaal verrekenbeding leggen de partners vast, dat ze bij beëindiging van het huwelijk of partnerschap onderling afrekenen, alsof er tussen hen een gemeenschap van goederen bestond. Deze bepaling verandert niets aan de eigendomsverhoudingen tussen de partners. Iedere partner blijft eigenaar van zijn of haar bezittingen. De partner met het grootste vermogen moet dan aan de minst vermogende partner een bedrag in geld uitkeren, zodat de vermogens van beide partners na verrekening even groot zijn.
Let op: vaak is deze bepaling alleen van toepassing bij overlijden. Bij echtscheiding vindt dan geen verrekening plaats.

Periodiek verrekenbeding

In veel huwelijkse voorwaarden is afgesproken dat de inkomsten van beide partners – na aftrek van de kosten van de huishouding – jaarlijks met elkaar worden gedeeld. Dit wordt wel een periodiek of Amsterdams verrekenbeding genoemd. Om welke inkomsten het daarbij gaat, bepaalt de akte van huwelijkse voorwaarden. Dit kunnen inkomsten uit arbeid (salaris) of vermogen (rente, dividend), maar ook winst uit onderneming zijn. Of dit de jaarwinst of de totale ondernemingswinst is, hangt af van wat de partners afspreken. De wet regelt hier niets over en geeft partners een grote mate van vrijheid voor een regeling op maat. Wanneer de onderneming in een BV is ondergebracht, kan ook de niet-uitgekeerde winst of ‘opgepotte winst’ onder het verrekenbeding vallen. Ook dit is afhankelijk van wat de partners hebben afgesproken. Dit om te voorkomen dat de directeur-grootaandeelhouder zijn inkomen onredelijk laag houdt (hij bepaalt immers zelf de hoogte van zijn salaris), om er zo voor te zorgen dat er minder met de andere partner verrekend hoeft te worden.

In de praktijk wordt het periodiek verrekenbeding vaak niet uitgevoerd. Soms wordt het gewoonweg vergeten of vinden echtgenoten het teveel rompslomp, maar ook de kosten kunnen een rol spelen. Van uitstel komt echter geen afstel! Zelfs niet wanneer u in uw huwelijkse voorwaarden heeft afgesproken dat het recht op verrekening vervalt na verloop van een vooraf afgesproken periode – bijvoorbeeld drie jaar na afloop van het desbetreffende jaar.

Gevolgen van niet verrekenen

De gevolgen van het niet verrekenen kunnen zeer ingrijpend zijn in geval van een echtscheiding. Niet alleen is de verplichting tot verrekening in stand gebleven, maar in sommige gevallen is de verrekenplicht veel vérstrekkender dan bij jaarlijkse verrekening. Zeker voor ondernemers. Dat komt enerzijds omdat u dan niet kunt volstaan met het uitbetalen van de helft van de overgespaarde inkomsten. U moet ook het rendement meerekenen, dat u met de overgespaarde inkomsten heeft behaald. Anderzijds wordt het totale vermogen, dat bij het einde van het huwelijk aanwezig is, gerekend tot het te verrekenen vermogen. Tenzij u kunt aantonen dat het niet zo is.

In het uiterste geval valt het hele vermogen (inclusief het bedrijfsvermogen!) onder de verrekenplicht. Kort gezegd heeft de ex-partner dan recht op een bedrag ter grootte van de helft van het totale vermogen. Als u een eigen bedrijf heeft, kunnen de gevolgen bijzonder onaangenaam zijn. Zelfs de bedrijfsvoering kan hierdoor in gevaar komen.

Schriftelijk vastleggen

Het is verstandig de verrekening schriftelijk vast te leggen. Wanneer uit de verrekening blijkt dat de ene echtgenoot aan de ander een bepaald bedrag moet uitkeren, kunnen zij onderling afspreken hoe dat moet gebeuren. Het is niet verplicht het bedrag ook daadwerkelijk uit te betalen, het mag ook een schuldverplichting blijven. Het is dan wel verstandig om in een geldleningovereenkomst vast te leggen onder welke condities en tegen welke rente dit gebeurt.

Uitsluitingsclausule

Schenkingen, erfenissen en legaten die onder een uitsluitingsclausule (ook wel privé-clausule genoemd) zijn gekregen, vallen niet onder het
periodiek of finaal verrekeningbeding – tenzij in de uitsluitingsclausule iets anders is bepaald!
De partners kunnen hier in hun huwelijkse voorwaarden niet van afwijken. Ook wanneer de huwelijkse voorwaarden worden opgeheven, vallen deze schenkingen, erfenissen en legaten niet in de gemeenschap van goederen; deze blijven privé-vermogen.

Voorbeelden

Job en Anna trouwen op huwelijkse voorwaarden. In hun huwelijkse voorwaarden laten ze een finaal verrekenbeding opnemen. Hun woning is eigendom van Anna. Het huwelijk houdt niet lang stand. Ten tijde van de echtscheiding is de woning 300.000 euro waard. Anna en Job hebben verder geen bezittingen of schulden. Job kan geen aanspraak maken op de (helft van de) woning. Deze is en blijft eigendom van Anna. Job heeft wel recht op de helft van de waarde van de woning. Anna moet Job dan ook 150.000 euro betalen. Hadden ze in de huwelijkse voorwaarden de bepaling opgenomen dat het finaal verrekenbeding alleen geldt bij overlijden, dan had Anna niets hoeven te betalen.

Jasper en Maaike zijn in 1998 getrouwd. Voor ze het huwelijksbootje instapten, hebben ze huwelijkse voorwaarden laten opmaken. Daarin hebben ze een Amsterdams verrekenbeding laten opnemen. Bas heeft een goedlopend sierteeltbedrijf en Maaike werkt bij een bank. In 2008 besluiten ze het huwelijk te beëindigen. Voor de afwikkeling doet Jasper een beroep op zijn bedrijfsadviseur. Tijdens het eerste adviesgesprek vraagt de adviseur of ze jaarlijks wel hebben verrekend. Jasper zegt niets, maar uit zijn gezichtuitdrukking kan de adviseur opmaken dat hij denkt “Waar gaat dit over?”. Duidelijk wordt dat ze in 1998 afgesproken hebben ieder jaar een berekening te maken van de inkomsten en de kosten van de huishouding. Het verschil moet worden verdeeld. Nu de jaarlijkse verrekening niet is toegepast, kan dit ertoe leiden dat de waarde van het totale vermogen, inclusief de waarde van het bedrijf van Jasper, in tweeën moet worden
verdeeld. Jasper wordt steeds bleker. De wettelijke regeling houdt immers kort gezegd in dat eralsnog een verrekening moet worden uitgevoerd als er niet verrekend is. Behoudens tegenbewijs wordt aangenomen dat ieder gerechtigd is in de helft van de waarde van het totale vermogen. Tegenbewijs is dus mogelijk. De praktijk leert echter dat er vaak discussie ontstaat over de herkomst en de waarde van de vermogensbestanddelen als er alsnog verrekend moet worden.
Aan de hand van de administratie van de afgelopen twaalf jaar wordt er voor Jasper en Maaike alsnog een verrekening uitgevoerd. Er wordt tevens een voorstel gedaan voor de alimentatie en de verdeling van de pensioenrechten. In overleg met hun advocaten besluiten Jasper en Maaike de zaak conform het voorstel te regelen. Gelukkig komt het hier tot een oplossing en kan Jasper zijn bedrijf voortzetten.

Hans en Babette zijn op huwelijkse voorwaarden getrouwd. In hun huwelijkse voorwaarden hebben ze een periodiek verrekenbeding opgenomen. In het tweede jaar van hun huwelijk bedragen de overgespaarde inkomsten 30.000 euro. Ze verrekenen dit echter niet, maar steken het geld in een forse verbouwing van de woning, die overigens eigendom van Hans is. Als het huwelijk jaren later strandt, wordt de verbouwing gezien als een investering van Babette ter waarde van 15.000 euro in de woning van Hans. Ook de waardestijging over dit deel komt toe aan Babette, ook al staat de woning niet op haar naam.

Foto

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.