Home

Achtergrond 151 x bekeken

Recordproductie graan nodig om verbruik bij te benen

De wereld heeft de laatste drie seizoenen een recordhoeveelheid graan geoogst. Maar het verbruik stijgt nog harder dan de productie. Daarom is volgend seizoen opnieuw een recordoogst nodig om de wereldwijde graanvoorraden op peil te houden.

Het graanseizoen 2010/2011 kent veel onverwachte wendingen. Door tegenvallers bij de oogst zijn de graanprijzen een stuk hoger dan de twee voorgaande seizoenen. De verwachting is dat de graanprijzen de komende maanden minstens op dit niveau blijven.
Dat is opmerkelijk, want de graanoogst van dit seizoen is wereldwijd de twee na grootste ooit, na die van de twee voorgaande seizoenen. En dit seizoen is begonnen met een recordhoeveelheid graan op voorraad. De oorzaak van de hogere prijzen is dat het verbruik toeneemt, waardoor de voorraden krimpen.
Dat roept de vraag op hoe het volgende graanseizoen 2011/2012 zich zal ontwikkelen. Nu valt er over de hectareopbrengsten nog weinig te zeggen. Behalve dat in de VS en in de EU minder wintertarwe is gezaaid dan in andere jaren vanwege de vele regen. En in Rusland is de inzaai van wintertarwe beperkt gebleven door droogte. Veel telers zullen noodgedwongen zomertarwe moeten zaaien en dat geeft lagere hectareopbrengsten dan wintertarwe.
Over het areaal is iets meer te melden. Diverse analisten gaan uit van een areaalgroei van rond de 5 procent, omdat akkerbouwers wereldwijd meer inzaaien vanwege de hogere prijzen. Maar het is de vraag of zo’n groei van het graanareaal wordt gehaald. Ook sojabonen, koolzaad en suikerriet zijn aantrekkelijke gewassen vanwege de hoge prijzen en de goede vooruitzichten voor het volgende seizoen.
De graanprijzen worden ook sterk beïnvloed door de vraag. Het graanverbruik stijgt naar verwachting verder. Zelfs de economische crisis van 2008 en 2009 heeft de stijging van het graanverbruik niet kunnen tegenhouden. De wereldbevolking groeit verder en door de toenemende vleesconsumptie is meer graan nodig voor de productie van veevoer. En er wordt steeds meer graan verwerkt tot biobrandstof.
De International Grains Council (IGC) schat dat dit seizoen wereldwijd 1.785 miljoen ton graan, exclusief rijst, wordt verbruikt. Dat is 1,5 procent meer dan vorig seizoen. Sinds 2005/2006 is het verbruik met ruim 10 procent gestegen, gemiddeld 1,9 procent per jaar. Als deze trend zich doorzet is volgend seizoen ongeveer 1.820 miljoen ton graan nodig om het wereldwijde verbruik te dekken. Dat betekent dat zelfs de recordproductie van seizoen 2008/2009 niet voldoende is om het verbruik te dekken. In dat seizoen is 1.801 miljoen ton graan, exclusief rijst, geoogst. De graanproductie moet dan volgend seizoen bijna 6 procent hoger liggen dan dit jaar om het verbruik bij te houden.
De krapte op de graanmarkt doet zich vooral voor bij mais. De wereldwijde maisvoorraad krimpt aan het einde van dit seizoen (30 juni 2011) met ruim 20 procent naar 121 miljoen ton, schat de IGC. Bij mais is de verhouding tussen voorraad en verbruik de laatste jaren niet zo laag geweest. Het verbruik groeit de laatste jaren stormachtig omdat steeds meer mais wordt verwerkt tot bio-ethanol.
Als de groei in het verbruik doorzet dan is volgend seizoen zo’n 865 miljoen ton mais nodig. Zelfs als de wereld er in slaagt de recordoogst aan mais van dit en vorig seizoen (810 miljoen ton) te evenaren, dan nog zal de wereldvoorraad mais bijna halveren.
Ook tarwe kent een steeds krappere balans. De IGC schat de wereldvoorraad aan het eind van dit seizoen op 180 miljoen ton, nog altijd de één na grootste voorraad ooit. Maar de voorraad krimpt wel met ruim 8 procent ten opzichte van 1 juli 2010.
De graanproductie is kritiek geworden, stelt de wereldvoedselorganisatie FAO dan ook in de onlangs verschenen Food Outlook. ”Er zijn volgend jaar veel grotere graanarealen nodig om de voorraden aan te vullen en de prijzen te laten dalen naar een gebruikelijker niveau.”
Gezien de gunstige prijzen van sojabonen, suikerriet en koolzaad is te verwachten dat die areaalgroei niet wordt gerealiseerd.

Schommelende prijzen

Seizoen 2010/2011 is nog niet eens halverwege. Maar veel verrassingen gaat dit seizoen niet meer opleveren. De oogst op het noordelijk halfrond is achter de rug. En het is redelijk duidelijk wat de grote graanlanden Brazilië, Argentinië en Australië op het zuidelijk halfrond oogsten. Het verbruik is redelijk goed in te schatten waardoor de grootte van de voorraden eenvoudig is te berekenen.
Toch schommelen de graannoteringen op de termijnmarkten. Dat komt door de onzekerheden buiten de graanmarkt. Door de financiële crisis in Ierland en de dreiging daarvan in Portugal en Spanje staat de eurokoers onder druk. De onzekerheid over het economisch herstel in de wereld duurt voort. De aandelenbeurzen blijven daardoor maar matig presteren. De olieprijs blijft rond hetzelfde niveau zweven.
Hierdoor blijven investeringsfondsen heen en weer zwalken tussen de agrarische goederenmarkten en andere markten waar ze geld hopen te verdienen. Het maakt het onzeker te voorspellen wat de graanprijzen op de korte termijn gaan doen.
Voor de langere termijn ziet het er wel goed uit. De graanvoorraden zijn groot, maar krimpen wel ten opzichte van vorig seizoen. Het verbruik stijgt en er is een recordproductie nodig om het verbruik bij te benen.
Daardoor is de HPA-notering voor tarwe (211 euro per ton) naar het hoogste niveau gestegen sinds mei 2008. Gerst noteert deze week 198 euro en mais 213 euro. Die prijzen zijn al eerder bereikt in augustus dit jaar, maar waren daarvoor sinds juni 2008 niet meer voorgekomen.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.