Home

Achtergrond 412 x bekeken 1 reactie

Hoe pakken we de ganzen aan? – Samenvatting discussie

Ze eten zich ongans en de kosten rijzen de pan uit: ganzen. Wat is de oplossing: minder vergoeden of minder ganzen? Is het werkelijke probleem dat populatiebeheer niet populair is?

Op dit laatste lijkt het wel, bij de vraag ‘Moeten populatiebeheersende maatregelen genomen worden?’ Want daarbij zegt een recordaantal beantwoorders van de poll: ja, namelijk 378 personen oftewel 96 procent.

Asielzoekers hogere status dan autochtonen

Nederland is zo populair bij ganzen dankzij het voedselaanbod in de landbouw, in combinatie met beschutting van natuurgebieden. Open weides met eiwitrijk gras of graan en watervlaktes in de buurt, dat hebben ganzen het liefst. In het geval van ganzen hebben tijdelijke asielzoekers duidelijk een hogere status dan permanente bewoners. De asielzoekende winterganzen broeden elders, het zijn trekvogels, en Nederland heeft internationaal beloofd hen op te vangen.

Harder optreden tegen ‘jaarronde’ ganzen

De jaarrond in Nederland wonende (en dus hier broedende) ganzen zijn onze binnenlandse kwestie. De consensus is: gastvrij naar wintergasten, harder optreden om jaarrond-ganzen aan te pakken. Bij winterganzen is populatiebeheer uit den boze, bij jaarrond-ganzen moet het veel meer toegepast worden. Nestbehandelen, waarbij eieren in olie gedompeld worden, lijkt de minst verstorende methode. Het vinden van de nesten valt echter niet mee en alles in een paar broedweken behandelen is een zware klus. Schieten door jagers gebeurt ook maar de 'bijdrage aan schadebestrijding door jacht is nihil'. Vangen en vergassen stuit op maatschappelijke kritiek en het is 'dweilen met de kraan open'. Ook daarbij lijkt de populatie onmiddellijk weer aangevuld te worden met vogels van elders.

Komen er meer?

Volgens Leo van den Bergh, een omstreden ornitholoog die de discussie domineerde, heeft de populatie broedende grauwe ganzen zo kunnen groeien door nalatigheid van zowel natuurbeheer als jagers. Hij is niet mals over zowel natuurbeheerders ('nalatig', 'laten gebieden verrotzooien', nieuwe natuur op bizarre plekken) als jagers (‘komen Zorgplicht om wildschade te voorkomen niet na, schieten liever dan nestbehandeling’). Wildbeheer is in handen van hobbyjagers, 'die juist belang hebben bij veel dieren en bij veel overlast', zodat het draagvlak voor jacht toeneemt, aldus Van den Bergh.
Er zijn ook problemen tussen natuurbeheerders en jagers; zo is er een voorbeeld waar een jagersvereniging te goeder trouw nestbehandelingen wil uitvoeren, maar waar SBB dit niet toelaat. Boeren draaien op voor de problemen.

Beleid

Het beleid tot nu toe bestond eruit dat speciale ‘foerageergebieden’ zijn aangewezen waar overwinterende ganzen geacht worden te eten. De foerageergebied-boer wordt betaald voor dit beheer. Maar bijna de helft van de ganzen eet elders. Buiten de foerageergebieden moeten boeren de ganzen verjagen als voorwaarde om aanspraak te kunnen maken op een schadevergoeding. ‘Ondersteunend afschot’ mag dan als verjaagmethode ingezet worden.

Volgens de discussie is het ganzenbeleid in ons land helaas een 'soepzooitje' geworden. Faunabeheertaken zijn doorgeschoven naar de provincies en 'faunabeheereenheden' (FBE's). Voor de jaarrond-ganzen is dat nog wel te verdedigen, voor behoud van internationale dierpopulaties, zoals de Siberische winterganzen, is het vreemd om het in zulke kleine gebiedjes op te delen.

Consensus in discussie

Hierover leken de deelnemers het in grote lijnen eens:
gastvrij onthaal voor winterganzen, aanpakken zomerganzen. Adequaat behandelen van alle nesten in én buiten reservaatgebieden (verleen dus een collectieve-nestbehandelingsvrijstelling). Eieren eventueel als culinaire delicatesse promoten. Zowel jagers als natuur- en terreinbeheerders moeten meer doen om broedende zomerganzen aan te (kunnen) pakken. Boeren moeten vragen om beheersplannen in hun regio. Het onderscheid in foerageer- en andere gebieden is niet nuttig. Boeren moeten vergoedingen zonder rompslomp kunnen aanvragen, het geld daarvoor moet komen uit Europese / internationale natuurgelden.

Schade vergoeden

De discussie komt dus tot een resultaat dat op zich strookt met een studie van CLM en LEI. Deze raadt aan: laat ganzen overal grazen, je hoeft ze niet te verjagen, geef een vergoeding voor geleden schade. Foerageergebieden vervallen en we besparen dan de vaste beheersvergoedingen: €3,6 tot €8,4 miljoen. En omdat nergens verjaagd wordt, is het ook nog eens maatschappelijk gewenst.

Hoe schade vergoeden?

Schade of derving door ganzen is heel verschillend. Zelfs wat op het oog schade lijkt, kan toch nog voor prima opbrengst zorgen. De discussiedeelnemers ontwikkelen ideeën over hoe de schade te vergoeden: alleen per bedrijf schadevergoeding achteraf op basis van taxatie groeiachterstand eerste snede;
eenvoudige rapportage en snelle administratieve afhandeling van schadevergoeding naar de boeren; plus iets voor schapen, die werkelijk in een voedselconcurrentie met sommige ganzensoorten zitten.

Extra mestnorm bij ganzen?

Iemand opperde dat met een geringe extra N-gift in het voorjaar alle schade weer gecompenseerd zou kunnen worden. Dus boeren die ganzen opvangen zouden recht moeten krijgen op een grotere mestnorm. Zoals deze persoon stelde: “Kort en bondig: gewoon bedrijfs- en perceelsnummer(s) intoetsen met daarbij de overwinterende ganzensoorten. Niet de aantallen, want dat is een variabele weers- en regioafhankelijke maat. Op basis van die info kan de boer dan automatisch verruiming van zijn mestsaldo voor de geregistreerde kavels worden toegekend."

Er is 395 keer gestemd, 204 keer gereageerd.
De mensen die meededen aan de discussie zijn: Linda, Brabant; Usciolu, Oegstgeest; Han, Meshovsk; Koetje, Boe; Hans, Brazil; Leo van den Bergh, Druten; Paardenboer, Groene Hart; Jan Warmenhuizen; Boerin, USA; Peter, Schiermonnikoog; Katja Oudshoorn, Waverveen; Karin, Westen des Lands; W.Geverink, Canada; Kees Wavenrijn, Nieuwe Ter Aar; Piet, Vinkeveen; H. Hofstee, Joure; Anske Smit, Snits; Natuurboer, Friesland; J@gertje.

Foto

Eén reactie

  • J@gertje

    We zijn nu drie en een half jaar verder en hoeveel zijn we al opgeschoten?

Of registreer je om te kunnen reageren.