Home

Achtergrond 412 x bekeken

Achterhoek in actie tegen bevolkingskrimp

Het aantal inwoners van de Achterhoek gaat onherroepelijk dalen. Gemeenten bereiden zich voor. Minder woningen bouwen en dan alleen in de kernen. Dat raakt de belangen van stoppende agrariërs. De lokale boerenvoorman Henk Rougoor uit Varsseveld maakt zich grote zorgen.

Eigenlijk is er op dit moment nog weinig aan de hand. De debatten in de Achterhoek over bevolkingskrimp gaan over de toekomst, over de periode na 2020 als het aantal inwoners daadwerkelijk gaat dalen. Maar de gemeenten zijn niet dom, ze bereiden zich voor op de sombere tijden die eraan komen.

Het mes gaat in het gezamenlijke woningbouwprogramma. Plan was om 14.000 woningen te bouwen tot 2020, recent is besloten dat aantal terug te schroeven naar 5.900.

Tot zover zijn er weinig raakvlakken met de agrarische sector. Toch maakt melkveehouder Henk Rougoor uit Varsseveld zich grote zorgen. Hij is voorzitter van de afdeling Oude IJsselstreek van LTO Noord en volgt de besluiten van de gemeenten op de voet. Woningbouw en landbouw hebben veel meer met elkaar te maken dan je in eerste instantie denkt, zegt Rougoor.

Afgelopen jaren kregen bedrijfsbeëindigers een bouwkavel in ruil voor sloop van hun bedrijfsgebouwen. Met de verkoop van deze kavel konden met name varkenshouders op een redelijke manier stoppen met hun bedrijf. De gemeenten willen stoppen met de regeling. Aalten heeft dat besluit al genomen. De andere gemeenten dreigen dat voorbeeld te volgen, vreest Rougoor.

Waarom willen de gemeenten eigenlijk van die regeling af?
”Omdat ze vooral in de grotere kernen willen bouwen. Bovendien hebben veel gemeenten grond gekocht die ze willen verkopen aan projectontwikkelaars. Woningen die in het buitengebied worden gebouwd, leveren de gemeenten niets op. Ze denken op korte termijn, aan hun eigen financieel gewin.”

Wat is het gevolg dan?
”Vooral oudere varkenshouders zonder opvolger zijn de dupe. In 2013 moeten zij voldoen aan strenge milieu- en welzijnsregels en dat is voor hen reden te stoppen. Maar hun bedrijven zijn onverkoopbaar, de eventuele koper kan zo’n bedrijf in de kleinschalige Achterhoek niet ontwikkelen. In mijn eigen gemeente, Oude IJsselstreek, hebben twintig boeren aangegeven voor 2013 te willen stoppen. Er ontstaan schrijnende situaties. Oudere en kleinere varkenshouders kunnen niet doorgaan, maar ook niet stoppen.”

Moeten gemeenten hun woningbouwbeleid afstemmen op die relatief kleine groep boeren?
”Gemeenten in de Achterhoek willen de krimp van de bevolking tegengaan door mensen van elders aan te trekken. Het gebied is mooi, kleinschalig, afwisselend. Maar er dreigt verpaupering op het platteland. De aantrekkingskracht van de Achterhoek op potentiële nieuwkomers verdwijnt als boerenbedrijven verloederen. Het is eigenbelang als de gemeenten in hun beleid rekening houden met stoppende boeren. Dan blijft de Achterhoek een van de mooiste stukjes Nederland.”

Luisteren de gemeenten naar een lokale boerenvoorman?
”Dat hoop ik. Pas heb ik een aantal raadsleden meegenomen naar een varkenshouder met 300 zeugen. De man had zijn bedrijf tien jaar geleden gemoderniseerd met het idee om rond deze tijd met pensioen te gaan. De boerderij is echter onverkoopbaar door de strenge milieuregels en het ruimtelijke beleid. Een typisch voorbeeld van iemand die in de knel zit. Niet kunnen stoppen, niet kunnen doorgaan. De raadsleden waren onder de indruk. Ik hoop dat ze de juiste conclusies trekken op het moment dat zij in de gemeenteraad aan zet zijn.”

Moet u zich niet meer bezighouden met de belangen van de blijvers?
”Dat doen we natuurlijk ook. Een landbouworganisatie is er voor de stoppers én voor degenen die doorgaan. Dat laatste is ook een gemeenschappelijk belang, voor de hele Achterhoek. Tien procent van de beroepsbevolking heeft op de een of andere manier banden met de agrarische sector. Daarom moet er ontwikkelingsruimte komen voor de blijvers. Afgelopen decennium is het platteland op slot gezet, op een paar landbouwontwikkelingsgebieden na. En zelfs die komen nauwelijks van de grond. Ik zeg tegen de gemeenten: geef in deze barre economisch tijden ruimte aan de boeren die wel perspectief zien.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.