Home

Achtergrond 263 x bekeken

Vitale landbouw

Zo'n twee maanden geleden verscheen de Balans van de Leefomgeving 2010 van het gelijknamige Planbureau (PBL). Een zeer lezenswaardige publicatie voor iedereen wie onze leefomgeving ter harte gaat.

Je moet er wel even voor gaan zitten, want het is een omvangrijk boekwerk. In die balans wordt onder andere het Nederlandse plattelandsbeleid geëvalueerd. Een van de doelstellingen van dat beleid is een economisch vitale landbouw. Die doelstelling wordt geacht te zijn bereikt als de toegevoegde waarde – zoiets als het inkomen – per arbeidskracht in de Nederlandse landbouw hoger is dan het gemiddelde in de EU-15.

Het PBL constateert dat de Nederlandse landbouw in 2005 al ruimschoots aan deze doelstelling voldeed. Dus eigenlijk al voordat ze werd geformuleerd. Het is zelfs nog sterker: de inkomens in de Nederlandse landbouw liggen al sinds mensenheugenis boven het EU-gemiddelde. Zo’n doelstelling heeft dus weinig betekenis.

In het midden van de jaren 80 was de toegevoegde waarde in de Nederlandse landbouw per arbeidskracht ongeveer tweeënhalf maal zo groot als in het gemiddelde in de EU. Nederland bekleedde daarmee een eenzame koppositie. Dat is sinds de jaren 90 duidelijk minder geworden. Tegenwoordig bedraagt de toegevoegde waarde per arbeidskracht hier zo’n 1,6 – 1,8 maal het gemiddelde van de EU en moet ons land België, het Verenigd Koninkrijk en Denemarken vaak naast of zelfs boven zich dulden. De mate waarin de genoemde doelstelling wordt bereikt, loopt dus terug.

Voordat de doelstelling in gevaar komt, kan de toegevoegde waarde in de Nederlandse landbouw ruim 40 procent zakken, en zelfs nog meer als deze waarde in de andere EU-landen ook omlaag gaat. Dan kom je ongeveer terecht bij de situatie van 2009. Toen was er in de landbouw echter absoluut geen sprake van een economisch gezonde situatie.

De nieuwe staatssecretaris voor landbouw doet er dus goed aan om de genoemde doelstelling nog eens kritisch te bezien. Het landbouweconomisch instituut LEI kan vast wel betere maatstaven leveren om de economische vitaliteit van de landbouw te meten.

Of registreer je om te kunnen reageren.