Home

Achtergrond 357 x bekeken 33 reacties

Melkveehouder moet niet alleen aan groeien denken

Denk als melkveehouder niet altijd aan groei, maar ook eens aan minder of minderen, aldus Dick Veerman. Na een bijeenkomst met Europees landbouwcommissaris Ciolos schrijft Veerman ook over FrieslandCampina en Danone, ondernemerschap en harde landingen.

Boeren denken in kosten. Ondernemers in opbrengsten. Vorige week sprak Eurocommissaris Ciolos in het hoofdkantoor van Rabobank in Utrecht een dikke driehonderd jonge Nederlandse boeren en boerinnen toe. Ik zat erbij en keek ernaar. Ze wilden weten of hij een liberaal of socialist is. Hij zei dat hij een man uit boerenkringen is, maar dat wilden ze niet horen.

Ze vroegen of hij de melksector een zachte of harde landing zou laten maken. Of de superheffing bleef en of de quota nog even mochten blijven. Melkveehouders houden hun hart vast, want ze weten dat ze kopje onder gaan zonder Europese inkomenssteun of uitbreiding van hun bedrijven. Ze willen weten met welke GLB-steun ze kunnen rekenen, anders kunnen ze niet investeren.

In de Volkskrant kwam ik vorige week een stukje tegen van twee D66’ers die beweerden dat de boer maar moest gaan ondernemen. Weg met boerensubsidies die maar liefst één derde van het Europese budget vragen. Boeren moeten ondernemen en niet gesubsidieerd melken en graan verbouwen, zeiden Stientje van Veldhoven en Gerben Jan Gerbrandy in de Volkskrant. Landbouweconomisch instituut LEI heeft het uitgerekend, zeiden ze. Het kan zonder dat er een brood minder op de plank komt. Klopt. Van Nederlands graan wordt alleen wat museaal brood gebakken.

Klopt het verder? Ja hoor, het LEI heeft uitgerekend dat twee derde van de Nederlandse boeren kan verdwijnen. Die kunnen het niet, zeggen ze daar. Ze hebben te hoge kostprijzen. Daarom noemt D66 hen ’slechte’ ondernemers. Raar, want ze hebben het niet over hun opbrengsten. Die bepaalt de boerenondernemer niet zelf, maar ’de markt’. In Utrecht sprak ik een jonge boer. Hij wilde tijdens de lunch het verse sinaasappelsap verbieden. We moesten melk drinken, want je moet de boer helpen.

Hij vertelde me bovendien dat hij ging opschalen van 150 naar 270 koeien. Hij moest flink ondernemen. De marktprijs van melk krijgt hij niet in de klauwen, maar de kostprijs wel. Daarom werkt hij voor het loon van een leerling-loodgieter met de hypotheek van twee Wassenaarse villa’s. Veel van z’n collega’s doen hetzelfde.

Coöperatie FrieslandCampina belooft die extra sloot melk weg te spoelen in de tweede en derde wereld. Onderwijl verdient onderneming Danone zeven maal zoveel. Die hoeft geen ’lage kostprijzen’ van Jan en alleman weg te werken, maar profiteert daarvan. Danone zorgt gewoon voor betere opbrengsten zonder die boerenballast.

Helder, zegt D66. Tijd voor echte ondernemers. Deze week gaf Jan Robben, aardbeienman en icoon van het ondernemende boeren, de pijp aan Maarten. Hij ging in lekkerdere aardbeien en wou wat wagen om meer te beuren. Jan verliet The Greenery. Het mislukte. Nu wordt hij nagejouwd . ”Zie je wel”, zeggen z’n collega’s, ”blijf bij je leest.” Daarom breiden ze uit en richten ze zich op de kostprijs. Ciolos vroeg het nog wel zo nadrukkelijk: wat zijn uw ideeën voor de toekomst?

Danone laat zien wat ondernemen is. Boeren zijn daar niet voor nodig. Wel een ’markt’, maar dat is wat anders. Toch waren de organisatoren van de Utrechtse dag blij. Boeren denken tegenwoordig in termen van ’vraag’ en ’klanten’. Je hoort ze minder over melkrobots of precisiebestrijding.

Jan Robben wist ook van klanten en had inmiddels aardig door hoe dat echt werkt. Zijn akkers staan inmiddels te koop. Waarom zou de buurman er wel rendement vanaf halen?

Geschrokken fietste ik naar huis. Ondernemen zorgt voor harde landingen. Ciolos bleek beter te weten: ”Het is een illusie te denken dat Europa de rest van de wereld moet gaan voeden.”

Denk als melkveehouder eens niet aan groei, maar misschien juist eens aan minder of minderen en benoem de condities daarvoor. Begroot ook de landschapstuinman even. Zonder boeren wordt dat een kostbare zaak.

Dick Veerman is publicist en redacteur van de blog Foodlog.nl. Op deze website discussieert hij in de rubriek agd.foodlog

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Hoe lezen jullie als boer deze jongste gegevens van het CBS: http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/landbouw/publicaties/artikelen/archief/2010/2010-3258-wm.htm

    Er staat een zinnetje bij: "De beperkte afname van het aantal landbouwbedrijven komt onder meer doordat de boeren die willen stoppen het bedrijf moeilijk kunnen verkopen. Dit hangt mede samen met de financiële crisis en de tegenwind op de onroerendgoedmarkt." Mede? Of is het nog meer? Wat? En wat gebeurt er als de buurman je niet meer overneemt omdat hij er ook geen been meer in ziet? Ben ik een lelijke zwartlijker? Zeg het me rustig. Ik na ertegen.

  • no-profile-image

    koetje

    @Han.Ik weet van een gemeente die van zijn raad de opdracht heeft gekregen,om al de niet warme en veelal aan boeren verhuurde grond,zoveel mogelijk in de verkoop te doen om de begroting weer sluitend te krijgen.Maar dan zijn er wel boeren nodig die het kunnen financieren.Kunnen ze die niet vinden,dan kunnen ze misschien altijd nog bij beleggingsfondsen aankloppen??

  • no-profile-image

    Han

    Dick waar haal jij de combinatie Hogere melkprijzen en een progressief kabinet vandaan evenals een economische groei en progressief kabinet? De laatste decennia is alle economische groei ontstaan door de >luchtbel< ontstaan door Geld te maken met Geld, via opgepoetste balansen en opsplitsen van bedrijven en weer fuseren etc . Dit geld is echter nooit gedekt geweest door enige vaste waarde (goederen). Het niet aflossen van hypotheken is uitgevonden door banken, maar NOOIT door Links afgefloten nee omarmt, want het gaf meer besteedbaar geld onder de burgers en door de huizenprijzen te koppelen aan de financiele luchtbel leek het een ongevaarlijke methode. Nu echter de luchtbel is geimplodeerd, zitten de hypotheek beziters met het probleem dat bij verkoop ze met een schuld achter blijven en veel mensen nooit een financiele buffer hebben opgebouwd voor als----. Dank aan progressief denkende politicie, die door deze werkwijze een schijn economische groei hebben gecreëerd. Zelfs de financiele problemen van de pensioen fondsen zijn een gevolg van de financiele luchtbel techniek.
    Vroeg of laat zal de grondprijs dalen omdat de oude boeren eens de grond zullen afstoten, doen ze dat niet dan komt het vrij voor huur. In beide gevallen kunnen de blijvers groeien als hun kostprijs onder de verkoopprijs ligt, anders wordt het een moeilijk verhaal. Helaas is de opvolgings problematiek. een mondiaal fenomeen en dat maakt het moeilijk om enig zinnig woord te zeggen over de toekomst.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, dat was niet ik maar Willem Rienks.

  • no-profile-image

    Ronald Kalter

    Dick, zou het ook niet tjd worden voor een stresstest voor het GLB, want het is evenzeer een ilussie te denken dat de rest van de wereld ons alle dagen zal voeden ( zie bijv het verbod op graan export, van Rusland).

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Ik dacht, laat ik de prikkelaar eens prikkelen. De biologische landbouw loopt zich al lang de benen uit de kont om een markt van betekenis te worden, dat is mijn punt. Zij doen aan die landbouw die verantwoordt bezig zegt te zijn en verenigen zich, staan op markten, en slagen er niet in om een markt van betekenis te veroveren. Nederland heeft een exportlandbouw opgebouwd en zal zich nauwelijks kunnen onderscheiden in lokale productie. De groep consumenten is te klein om een slagvaardig alternatief te kunnen bieden. Als er in de markt vraag komt naar een bepaalde richting zullen de nu reeds heersende bedrijven dat direct opvullen. Zij hebben de kanalen gereed en als basisproducent heb je de keus om toeleverancier te worden onder de vlag van .... . Dat export/kostprijsdenken waar we vanaf moeten zal pas kunnen als er een serieuze sanering geweest is. Dat kan niet abrupt en zal decennia in beslag nemen om te realiseren. Goedschiks of kwaadschiks.

  • no-profile-image

    Han

    Dick. Het feit dat een groot deel van de melkveehouders te veel kosten heeft maakt volgens het LEI zal statiesch wel kloppen. Voor mij is het interessanter te weten >waarom< Zijn dit de jonge boeren met fikse overname schulden, de snelle groeiers met veel bankgeld? Zijn de lage kosten bedrijven de bedrijven met geen of heel weinig vreemd vemogen? Blijft de vraag waarom hebben deze weinig vreemdvermogen, niet geinvesteerd (uit vieren richting pensioen) of zijn ze met veel overheidsgeld uitgekocht en hebben zich met dit geld een leuke nieuwe toko opgezet, richting toekomst?
    Alleen de domme opmerking van het LEI zegt niets, geeft de >hoge< kosten boeren alleen het gevoel het verkeerd te doen. Dat de politiek dit soort opmerkingen gebruikt voor hun beleid getuigt niet van een grote kennis m.b.t. het landbouw ondernemen.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Boerin uit de USA, je slaat de spijker op z'n kop. Boeren hebben sinds 1886 in NL geleerd een goed product voor een lage prijs te maken. That's it. Als ze dat goed doen, zou het goedkomen. Dat doen ze, maar het komt niet goed. Er zijn er zat die ontsnappen, maar die hoor je hier niet. Het probleem is dat het er te weinig zijn. Die moet je helpen, want ze kunnen zich geen wereld voorstellen die anders is dan zo efficiënt mogelijk produceren van 1 basisproduct die voor verwerkers niet meer dan een uitwisselbare delfstof is. Daar zijn ze redelijk tot goed en goed tot excellent in. Nog een decennium verder en je moet er niet alleen excellent in zijn, maar ook kunnen denken en marketen als de baas van een bulkfabriek. Dat gaat zelfs zulke meer dan excellente boeren straks boven de pet. Daar zit het drama: andere industrieën hebben zichzelf ontwikkeld van een goed product voor een lage prijs via reclame en sales naar marketing en nu naar 'duurzaam'. Dat is een beweging van zo'n 70 jaar die de boeren achterlopen. De cooperaties van vroeger werken niet meer, zoals mijn vergelijking tussen Danone (die zonder boeren kan) en FrieslandCampina laat zien. Dat Danone zonder boeren kan is mij uiteindelijk ook helder. Tegen de tijd dat we daarachter zijn, is jullie stootblok alleen volkomen opgevreten door te hoge leningen en te weinig inkomsten. Daarom durf ik het zo hard te stellen. Ik chargeer, dat weet ik. Maar ben waarschijnlijk dichter bij de waarheid dan ik hoop. O ja, ik ben in december in Friesland om met boeren over duurzaamheid te praten. Jullie gaat het niet helpen zoals het Unilever wel gaat helpen. Duurzaamheid gaat je niets meer opleveren als je die hele ontwikkeling van productie tot marketing niet hebt doorgelopen en onuitwisselbaar kunt aansluiten bij een keten die daar iets mee kan.

  • no-profile-image

    koetje

    De prijs van producten wordt nog altijd bepaald door vraag en aanbod.Daar zijn ze in Zwitserland inmiddels ook achter.http://www.veeteelt.nl/nieuws/politiek/2010/zwitsers-willen-weer-een-vorm-van-productiesturing

  • no-profile-image

    Geheelonthouder

    Zo te lezen (niet te doen dus) drinken Dick en anderen er 's zondags lekker op los. Proost!

  • no-profile-image

    Han

    Dick (28/10/01/16.48). Het is erg genoeg maar als ex boer kan ik je gedachten m.b.t. >einde boerenstand< en duurzaamheid helemaal onder schrijven. Ik denk wel eens, dat de grootste vijand van de boer de >boer< zelf is. Hij durft man en paard niet te benoemen en doet dus maar wat >de< wetenschap zegt en >de< markt >dicteert<. Als ze zo doorgaan met hun jacht naar >duurzaamheid< zullen ze sterven in schoonheid, omdat het system niet financieel duurzaam zal blijken te zijn.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Ronald, je bedoelt dat het GLB getest moet worden op het kunnen voeden van Europa?

    Verwacht je een implosie dan?

  • no-profile-image

    a hamstra

    Beste Veerman Mooi gezegd. Maar wie heeft de macht. en hoe kom je er onder uit. Dat je me niet begrijpt. Is het grootste probleem in deze maatschappij. Bedoel de afstand tussen het volk , de boer . En degene die zo lang gestudeerd hebben dat ze ons niet meer kunnen volgen. EEN Voorbeeld ,6 professoren
    moeten er bij komen om tot de conclusie te komen dat je dieren in de oostervaardeplassen niet moet voeren. Dieren in een afgesloten gebied. Lenie Hart met haar professoren vinden dat elke zeehond die een keer niest in de wadden zee, of even alleen ligt op een zand plaats gered moet worden, Om over de orka maar te zwijgen, Deze dieren leven in de vrije natuur. Een professor die op tv uitlegd dat het geen zin heeft mollen te vangen, omdat er altijd weer mollen terug komen. Kunt u die professoren wel volgen..hier raakt elke boer van in de war, Vele boeren hebben gedaan wat de deskudige hun vertelde. En daar mee hun eigen graf gegraven.

  • no-profile-image

    boerin

    Dick, ik en velen met mij snappen echt wel waar jij naar toe wil. Ik zit boordevol ideeen, er loopt zelfs een feasibility study naar de kansen van deze ideeen. Maar ik als individu, kan me de kosten van ontwikkeling en vermarkting niet veroorloven. Dit is waar we hulp nodig hebben als boeren.
    Met zijn allen de farmersmarket op heeft geen zin, het moet breeder maar wel zonder de echte waarde van onze produkten te koop te gooien.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Paul, en dat prikkelen is prima! Vooral als je het doet zoals jij: heel inhoudelijk.

  • no-profile-image

    boerin

    Het maken van iets lekkers en iets anders is niet zo moeilijk, daar zit het probleem mi niet. De challenge zit hem in de vermarkting. Daar hebben wij boeren hulp nodig (zowel inzichtelijk als financieel). Het zou niet verkeerd zijn een gedeelte van de subsidie pot deze richting in te laten gaan.
    Waar blijft de waarde van de melk als het allemaal rechtstreeks in poeder, blocks en barrels wordt verwerkt; nergens!!!

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    EVEN OPNIEUW WANT ZO IS HET NIET TE LEZEN: A. Hamstra, ik zal er een 2e stukje aan wagen. Ik ben het overigens volstrekt eens met Veehouder uit het Buitenland. Boeren moeten groeien tot ze erbij neervallen. Vermoedelijk zal dat ook gebeuren, want amper een promille is in staat mee te groeien met de kostprijzen die elders zijn te realiseren. Niet voor niets heeft hij het land verlaten, vermoed ik. Op boerenpodia zeg ik het tegenwoordig meteen helder: er blijven in Nederland 10 boeren over die - omdat ze handige Nederlanders zijn - er nog in zullen slagen ook om een behoorlijke lappendeken net zo goed te managen als een paar duizend aaneengesloten hectares (helaas zullen nauwelijks meer verdienen dan nu). Daarnaast zijn er nog een stuk of 10.000 nodig om de heg te knippen, het gras te maaien en de sloot bij te houden. Wat ik wil? Ervoor zorgen dat die net als een paar al bestaande voorbeelden niet alleen maar plantsoenendienst spelen, maar iets maken waar ik van wil eten. Ik wil nl.ook nog wat leuks en anders te eten hebben en heb daar geld voor over. Nou vooruit, ik zei 10. Laten we het op een echte promille houden. Er blijven 70 grote boeren over die melkpoeder maken voor Bangladesh en de Sahel. Wat kan mij het ook eigenlijk bommen. Snap je, melkveehouder? Ik kijk vanuit de kansen en problemen tegelijk en constateer dat er aan 2 kanten teveel onkunde is die maar niet reeel benoemd wil worden. Boeren zijn daar het slachtoffer van. En, jazeker ik vind nog wat. Boeren mogen daar zelf ook wel nét een beetje boerenslimmer over nadenken. Die Ciolos die deugt wel. Hij vraagt erom, maar er komt vrijwel niks. Dat is om razend van te worden.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Misschien niet onaardig in dit verband: een reportage van 5 minuten over een megateler in paprika's. Zijn probleem is niet anders dan dat van melkveehouders. Hij denkt na over nieuwe wegen:http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/wie_kent_aad_leslokaal_ii/ en die klinken toch anders dan Paul mee in de schoenen schuift. Ook groot zou anders moeten zegt teler Aad van Dijk. Er komt nog zo'n filmpje. Over ei.

  • no-profile-image

    a hamstra

    Beste Veerman , Begrijp nog steeds niet waar je na toe wilt Hoe moet volgens jou de boer zijn bedrijf runnen , Ik ben er van overtuigd, dat wanneer de overheid de boer niet red uit de wurg greep van multinational Z.L.T.O /L.T.O . /Rabo, gesteund/ geleid door C.D.A prominenten. De boer het op den duur niet red. Boeren zonen zijn in de toekomst, geen zelfstandigen meer , maar hoog uit . Medewerkers op een mega bedrijf
    van de MULTINATIONAL Z.L.T.O../RABO.
    Deze organisaties . die onder diverse b.v. over de gehele wereld multi boerderijen oprichten ,over nemen. Over de gehele wereld. agrarisch industrieën oprichten ,,of over nemen. Hier in Holland heulen ze met alles en ieder een .Met een doel van Holland een grote tuin te maken. Hun eigen leden om zeep te helpen in Holland .Daar mee nemen de directies de macht over van de leden voor zover dat al niet is gebeurd. . Er is geen vrije handel meer in Holland. Gaat ze niet om de boer of fabriek, Ze hebben maar een doel MACHT. DE MARKT BEHEERSEN. en dat hebben ze nu in Holland berijkt over de rug van de boer.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Ik schreef Boerin: 'Dat Danone zonder boeren kan is mij uiteindelijk ook helder.' Daar moet natuurlijk staan dat Danone uiteindelijk NIET zonder boeren kan. Daar gaan we alleen te laat achter komen.Boeren denken dat we dat nu al snappen. Nee dus.

  • no-profile-image

    Han

    @Boerin USA. Dat de meeste boeren helaas geen tijd en geld hebben om hun eigen producten in de markt te zetten, is en teken aan de wand, dat er iets niet klopt in het economische plaatje van de landbouw. Ik denk, dat het weer tijd wordt voor >nieuwe< en >kleinschalige< afzet co-ops, die in samenwerking met lokale detailhandel de lokale markt bedienen. Wie groot en op export gericht wil blijven, geen punt die hoeft niet mee te doen. Er is zoals uit Amerikaanse publicaties blijkt een markt voor lokale producten tegen een acceptabele prijs.
    @Paul. Je voorbeeld van de biolandbouw is duidelijk en zeker niet overtrokken. Maar als we dit geconstateerd hebbende door gaan met de ingeslagen weg, zullen we netzo eindigen als zovelen voor ons. Hardwerken en geen wezenlijke vooruitgang anders, dan meer productie en meer bankgeld en minder tijd om te leven. Waarom veroordelen onze bloggers in Scandinavië hun lokale boeren collega's? Alleen omdat ze naast hun bedrijf nog een sociaal leven wensen te leiden met vrouw en kinderen? Zijn wij in Nederland zo diep gezonken in ons gevoel van >de wereld moet eten hebben<, dat wij daarvoor onze gezinnen vergeten?

  • no-profile-image

    Han

    Ronald Kalter. Ookal is de wereld bereid ons (Nederland) te voeden, dan is daar een berg valuta voor nodig. Deze valuta is alleen te verdienen door export te leveren. Wat willen wij exporteren als de landbouw DOOD is? Onze (supper) kennis is te duur voor de wereldmarkt, de Aziaten zijn net zo slim of slimmer en goedkoper dan wij. Ik voorzie dan ook een Rusland uit de negentiger jaren, toen ze ook dachten zonder landbouw te kunnen en de overschotten van de wereldmarkt op kochten. Resultaat mag bekend zijn armoede all over. Boeren moeten eens denken over minder maar beter of anders minder voor meer geld. Laten we de wereldmarkt vergeten en onze co-ops wijzen op hun EERSTE verantwoordelijkhied nl. het versterken van de aangesloten bedrijven, de eigenaren van de co-ops.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Hamstra, ik snap jou en jij snapt mij. Snap je dat ik daar razend hopeloos van word?
    Nogmaals: ik zal een 2e stukje schrijven voor de krant. Want ik ben het met je eens: ik ben geen knip voor mijn neus waard als ik het gat tussen jou en mij niet kan overbruggen. Ik ben bang dat daar iets heel duidelijks in gaat staan: denk ook eens wat vaker aan verkopen. Dan wordt nl. iedereen wakker. Jullie hebben wel degelijk macht!

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Matig stuk met wazige hints in de comments over een toekomstvisie van de Nederlandse melkveehouderij. De zeer gewaardeerde heer Veerman gaat op herhaling met de AGDFoodlog reeks. Wat is het doel? Draagvlak creëren voor de boerensuper in een dichtgespijkerde markt. De vergelijking tussen resultaten van een logge coöperatie en een dynamisch beursgenoteerd bedrijf dat geen klagende achterban in haar kielzog heeft maar geldbeluste aandeelhouders. Danone hoeft geen melkpoeder te maken in een overschotmarkt, zij kopen die melk gewoon niet. 10000 hegknippende boeren die toevallig koeien melken en bij een dubbeldoelkoe nog een smakelijk lapje vlees in het schap kunnen leggen. Hebben we die al niet in de biologische sector? En waarom is dat nog geen big business geworden? Kennen mensen die niet of is het iets anders. Die 10000 LTO leden die onder het toeziend oog van Siem Jan Schenk een uitkering krijgen van de overheid, de groene en blauwe diensten, en en passant een hoekje in de supermarkt huren om lokale producten te slijten. Goed gevoel geeft dat. O ja, wel 's morgens om zeven uur opstaan om met de emmers te rammelen en om negen uur nog een keer voor de laatkomers. Dit is geen ironie, dit is wat de wereldvreemde stadsmens het liefst ziet. Als ze daarvoor willen betalen wat kan het verblotekonte. Geheelonthouder, ik zet er wel mijn naam onder. PROOST.

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    No panic, no panic. Banken zijn voorzichtiger, boeren ook en er zit nog teveel overwaardering, lucht, in de bedrijven. CBS conclusie is wel terecht. Die buurman wacht wel tot prijzen dalen. Een ander aspect is de schaalvergroting die op een bepaalt moment een niveau bereikt dat hele bedrijven niet over te nemen zijn. Dan valt een bedrijf uiteen in diverse percelen grond en de gebouwen krijgen een andere functie. Dit proces is al jaren bezig en zet zich voort op een lager prijsniveau. Het zwartkijker scenario treedt op als je overgeleverd wordt aan een vrije markt zonder steunmaatregelen. Maar als dat dreigt staat de directie van de Rabobank vandaag nog bij het min v financiën/ELI op de stoep. ====== Het is me niet helemaal duidelijk wat ik jou in de schoenen schuif (09.14) verklaar je nader?

  • no-profile-image

    Han

    Sorry Dick voor dit misverstand.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    A. Hamstra, ik zal er een 2e stukje aan wagen. Ik ben overigens volstrekt het eens met Veehouder uit het Buitenland. Boeren moeten groeien tot ze erbij neervallen. Vermoedelijk zal dat ook gebeuren, want amper een promille is in staat mee te groeien kan meegroeien met de kostprijzen die elders zijn te realiseren.
    Niet voor niets heeft hij het land verlaten.
    Op boerenpodia zeg ik het tegenwoordig meteen helder: er blijven in Nederland 10 boeren over die - omdat ze handige Nederlanders zijn - er nog in zullen slagen ook om een behoorlijke lappendeken net zo goed te managen als een paar duizend aaneengesloten hectares. Daarnaast zijn er nog een stuk zo'n 10.000 nodig om de heg te knippen, het gras te maaien en de sloot bij te houden. Wat ik wil? Ervoor zorgen dat die net als een paar al bestaande voorbeelden er niet alleen maar plantsoenendienst van maken. Ik wil nl.ook nog wat leuks te eten hebben en heb daar geld voor over. Nu vooruit, ik zei 10. Laten we het op een echte promille houden. 70. Wat kan mij het ook eigenlijk bommen. Snap je, melkveehouder? Ik kijk vanuit de kansen en problemen tegelijk en constateer dat er aan 2 kanten teveel onkunde is die maar niet reeel benoemd wil worden. Boeren zijn daar het slachtoffer van. En, jazeker ik vind nog wat, mogen daar zelf ook wel nét een beetje boerenslimmer over nadenken. Die Ciolos die deugt wel. Hij vraagt erom, maar er komt vrijwel niks.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Paul, dat ging over wat exotische niches. Ik denk in niches met flink volume. Paprikateler Aad van Dijk ziet ook zoiets. Hij moet niks van bedrijfsverkleining hebben, maar wel van een onderscheiden markt.

  • no-profile-image

    Veehouder

    Dat bedrijven moeten blijven groeien is gewoon waar. Maar als de kosten daardoor harder stijgen dan de opbrengsten, is het einde verhaal! Dat is daardoor bij velen in Nederland het geval. Het is onbegrijpelijk dat de linkse politiek alles probeerd kapot te maken. Nederland is een provincie in Europa, klein land met veel inwoners. Het enigste wat ze hebben is een grote mond, alles afkeuren wat een ander doet. aar als de boer er niet meer is gaat die grote mond er wel af, dan krijgen ze honger! maar het ergste is dat de grote, onze eigen cooperaties en lanbouworganisaties er aan meewerken om de boeren uit te knijpen. Ik denk dat A.Hamstra gelijk heeft. Ik hoop dat de nieuwe regering het lang volhoudt tegen dit linkse volk wat er maar op los leeft, en alle goed landbouwgrond verkwanselt!

  • no-profile-image

    koetje

    De DSB-affaire laten verbleken?Geen trekkeracties maar boerderij-in-de verkoop-acties.Hoe moeten we dat zien?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Paul, zoals vaak ben ik blij met jouw reactie. Ik wil niet op herhaling, maar door. Hier wil ik weten hoe boeren denken: vaak vanuit 1 oplossing. Er zijn er verschillende. Ik denk dat er vier basisstrategieën zijn. Jij ziet alleen die ene van een basislandbouw en de franje van een Henk Elsink of Paul van Vliet boer.
    Inderdaad: in het stukje maak ik geen keuze. Je begrijpt waarom. Boerin maakt al duidelijk wat haar keuze is en wat de voorwaarden daarvoor zijn. Ik Paul's sympathieën voor een Canadees Europa. Hij wist al dat ik ze deel, maar ook daarbinnen zijn we nog niet klaar. Ik moet nu wel: er komt een tweede stukje. Helaas zal dat alleen in de krant staan, cq. achter het slot en grendel waarop deze site gaat. Zijn jullie wel allemaal AGB-abonnee?

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Ik ben maar brutaal en plak hier wat Willem Rienks zojuist elders over de CBS cijfers zegt: "Toch denk ik dat er wel een verband is tussen het aantal stoppers en de economie. Als het goed gaat met de economie zijn er voor de boer veel alternatieven. Niet zozeer voor de grond maar ook om een inkomen te verdienen. Een baan dus. Nu blijven diegenen zonder opvolger nog maar even doorsappelen. Het moet voor het CBS niet veel moeite zijn aantal stoppers in de lanndbouw af te zetten tegen de economische groei en de groei van werkgelegenheid.

    Voor wat betreft de grondmarkt ben ik onzekerder. De projectontwikkelaars willen her en der gronden afstoten en al helemaal niet kopen. SBB moet gronden afstoten, voor de EHS wordt niet meer gekocht maar alleen wat BBL gronden geruild. De boeren verdienen de komende jaren ook geen wereldsalaris. De vraagkant van de grond is lager. De aanbodzijde met al die babyboom boeren is groter. Ik voorzie wel een - forse - daling van de grondprijs. Tenminste als het kabinet 4 jaar standhoudt. Misschien zakt de prijs niet nu maar wel over drie vier jaar. De enige tegenkracht van meer vraag zie ik de groei van de melkveehouderij sector zijn. Zij heeft als geheel de drive om te groeien. Er is dus behoefte aan meer voer - ook dus meer ruwvoer en dus aan meer grond. Het blijft echter lastig om en in gebouwen, grond en machines en mogelijk ook arbeid tegelijkertijd te investeren. Wie denkt er ook dat de grondprijs onderuit gaat? Minstens 10 kE eraf gemiddeld in NL. Op langere termijn kan het overigens best weer stijgen. Maar dan wel een links/progressief kabinet nodig met forse economische groei en hogere melkprijzen. Voorlopig ligt dat scenario er niet. En ter overweging in Ierland dachten ze ook niet dat de huizenprijzen naar beneden zouden gaan. "

  • no-profile-image

    Han

    @Dick. Heet CBS zal gelijk hebben met zijn verhaal. Ik denk, dat er nog meer oorzaken zijn van moeilijke verkopen. We weten allemaal dat er ca. 50 % van de boeren (ver) over de vijftig zijn en geen opvolger hebben. Dat zijn "oude" CBS gegevens. Deze boeren kopen echt niet voor veel geld land, om als pensioen aanvulling te gebruiken. Ze zullen het in de korte periode van boeren nooit meer vrij kunnen krijgen en ze weten donders goed, dat de landbouw over een paar jaar weer geen hoera handel is. Voor hen betekent koop dus alleen maar meer zorgen, meer hypotheek en meer werk. Binnen de veehouderij groeit de macht van de >dieren liefhebbers< dus zal het niet eenvoudig zijn hier nog een concurerend bedrijf van te maken. Als buurman je niet overneemt en er geen verplaatsers (woning-, wegenbouw plannen) meer zijn, zal de grondprijs wel moeten dalen of de stoppende boer moet verpachten (aan ??) of de Rabo neemt over via agrarische fondsen, die de exploitatie gaan doen. Als zij dit doen is het om de prijs op de grond te houden, bij daling van de grondprijs loopt de dekkking op hypotheken terug en dreigen er Amerikaanse toestanden. Dit dreigt op de huidige huizen markt, afgezien van de verliezen die verkopers moeten incasseren. Het niet meer aflossen van je hypotheek betekent, dat verkoop beduidend onder de koopprijs de verkoper met een (groot) verlies laat zitten. Dit zou wel eens de angst kunnen zijn van veel onroerendgoed eigenaren en ook geldverstrekkers.
    Dick ik denk, dat je geen zwartkijker bent, maar een man die de onderste steen boven wil halen, om dan een gefundeerd oordeel te vellen. Wat hier geldt m.b.t. leeftijd van boeren en opvolgers is in veel landen hetzelfde, dus er is land te over voor de man die echt door wil boeren, hij kan straks te kust en te keur de beste omstandigheden kiezen waar ook ter wereld en dat zou wel eens niet Nederland kunnen zijn vanwege de mentaliteit van de bestuurders.

Laad alle reacties (29)

Of registreer je om te kunnen reageren.