Home

Achtergrond 153 x bekeken

Ook maatschappij moet opdraaien voor weerschade

De hele samenleving is mede-verantwoordelijk voor schades die boeren lijden door weersextremen, vindt Piet Hermes. Dat de overheid stelt dat extreme regen een bedrijfsrisico is waartegen je je kunt verzekeren, is veel te simpel gesteld, geeft de akkerbouwer aan.

Het is te zot of te bot met het weer. Na de droogte en warmte bij aanvang van de zomer zaten we onlangs zowat te verzuipen. Wereldwijd, dus ook in ons land, hebben we te maken met weersextremen. Terwijl in Pakistan grote delen van het land onder water stonden, hele oogsten verloren gingen, miljoenen mensen alles kwijt raakten, er velen verdronken, was het in Rusland de hitte en droogte, die voor ellende zorgde, waardoor daar oogsten verloren gingen en mensen in nood kwamen. Dit zijn maar een tweetal zeer opvallende voorbeelden van rampen door weersextremen van dit jaar.

Weersextremen en de gevolgen daarvan nemen in aantal en omvang toe sinds 10 à 15 jaar. Ook elders in de wereld was het raak en zelfs in ons land worden we dit jaar weer met de neus op de feiten gedrukt. In Oost-Nederland is er bij tal van boeren sprake van een misoogst door overvloedige regen. Het kan hen de kop kosten. In de top 10 van grootste etmaalhoeveelheden op plaatsen in ons land sinds WO II is dat zes keer het geval sinds het jaar 1998, waarvan er drie van 27 augustus jl. in Oost-Nederland zijn. Werd in de jaren 1998 en 2002 met name Zuidwest-Nederland getroffen, met Dirksland, Tholen in 1998 en Zevenbergen in 2002 in die top 10, nu was en is men op een andere plek dus blijkbaar aan de beurt.

Zuidwesten

Zelf herken ik het maar al te goed, omdat ik een akkerbouwer ben uit het Zuidwesten, die verscheidene keren zelf met schades te maken kreeg. Dat was in de jaren 1998, 2001, 2002, 2006, 2007 en wellicht ben ik er nog een vergeten. Er werden geulen gegraven om water van het land af te laten lopen. Was ik in 1998 nog zenuwachtig en gespannen toen het zo veel regende en vreesde voor de gevolgen, na tal van keren en jaren met overvloedig nat haalde ik er de schouders voor op en ging ik weer met een schop op pad om te graven.

Niet dat dit altijd afdoende was. Alles went blijkbaar. Vanuit andere delen van het land bleef het oorverdovend stil wat betreft sympathie en adhesie ten aanzien van de schades in onze omgeving in die jaren. Ook van boeren van elders in den lande was die eigenlijk amper aanwezig. Boeren op andere plaatsen in ons land hadden overigens kunnen en moeten leren van wat er in onze streek was gebeurd.

Sinds een paar jaar kunnen boeren hun gewassen tegen de gevolgen van te veel neerslag verzekeren. Die verzekering is er mede gekomen naar aanleiding van de regenval in 2002 in Zuidwest-Nederland in Zeeuws-Vlaanderen en in West-Brabant. De schade die toen ontstaan is, is overigens maar matig gecompenseerd. Dat die schade van 2002 zou worden gecompenseerd, was toegezegd door de minister van landbouw, op voorwaarde dat er een regenverzekering tot stand zou zijn gekomen. Hier was wel wat duw- en trekwerk richting politiek voor nodig. De deelname aan dit soort verzekeringen is landelijk gezien vandaag de dag maar matig. In tegenstelling tot onze regio in West-Brabant, omdat elders in den lande boeren blijkbaar onvoldoende ervaren hebben wat weerextremen kunnen aanrichten.

Politiek

Na waarschijnlijk de te royale compensaties van de wateroverlast van 1998, was de politiek niet genegen om ook maar iets te doen in 2002. Desondanks kwam er toch een compensatie voor die schade van 2002, omdat er toen nog geen verzekering bestond tegen overvloedige neerslag. De overheid stelde daardoor dat als er wel een verzekering was tegen weersextremen, dat de overheid geen oogstschades al te vrijblijvend meer zou compenseren.

In Oost-Nederland stellen boeren het waterschap aansprakelijk voor schades, om zo hun schades te trachten te verhalen, terwijl ze zichzelf hadden kunnen verzekeren. Het niet verzekeren is een eigen keuze. Ze hadden kunnen leren van wat er op andere plekken in den lande de afgelopen 10 à 15 jaren al gebeurd is. Overigens ken ik de specifieke omstandigheden ter plekke niet, wat het zo veel anders zou maken dan de schades in onze streek destijds.

Rampzalig

Wat is een ramp of rampzalige situatie? Een ramp is iets lokaals of regionaals, zoals een aardbeving, vulkaanuitbarsting, watersnood dat zijn. Hierbij vallen dan in meer of mindere mate dodelijke slachtoffers. Dat was natuurlijk in 1998, 2002 en ook nu in Oost-Nederland niet het geval met betrekking tot de regen, maar de situatie was vrij rampzalig.

In hoeverre is deze situatie ontstaan door menselijk handelen? Als onder invloed van menselijk handelen het klimaat verandert, dan is de gehele vervuilende en verspillende mensheid verantwoordelijk voor de extremiteiten die ontstaan door de klimaatsverandering. Onze overheid erkent onder meer het ondertekenen van diverse verdragen, waaronder het Kyoto-verdrag, dat het menselijk handelen er mede debet aan is dat het klimaat verandert, waardoor er weersextremen plaats hebben. Er zijn dan mensen die wel afhankelijk zijn van dat weer, zoals in dit geval boeren, die bijvoorbeeld hun producten zien verzuipen. En er zijn aan de andere kant mensen die er niet zo afhankelijk van zijn, bijvoorbeeld zij die lekker binnen op kantoor hun werk doen, maar wel elke ochtend en avond met hun autootje mede bijdragen om dat klimaat te veranderen. Om over de uitstoot van de goedkope vliegreis naar een Turkse costa maar te zwijgen. Ik chargeer hierbij natuurlijk enigszins.

Aansprakelijkheid

De overheid kan dan wel stellen, dat extreme regen een bedrijfsrisico is, waartegen je je kunt verzekeren, maar mijns inziens is dat maar deels aan de orde. Ik zou zelfs durven stellen dat de maatschappij als geheel mede verantwoordelijk is voor onze schades, door die klimaatsverandering en de daaruit ontstane weersextremen. Diezelfde maatschappij dient dus gewoon de verantwoording te nemen en enerzijds voor de ontstane schades mede op te draaien en anderzijds te zorgen dat het vervuilen en verspillen stopt. De vervuiler dient toch immers te betalen? Geldt dat dan niet voor iedereen? Ook al is het de gehele maatschappij?

Ik denk dus dat de boeren in het oosten van ons land die schade geleden hebben hun pijlen beter hier op kunnen richten en het beste de staat aansprakelijk kunnen stellen of anders zich voortaan gewoon moeten verzekeren. Dit laatste geldt overigens voor alle boeren met gewassen.

Piet Hermus is akkerbouwer uit Zevenbergschenhoek

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.