Artikel

Onderzoek naar predatie weidevogels

20 62

De precieze invloed van roofdieren zoals vossen en kraaiachtigen op de weidevogelstand in Friesland wordt dit jaar onderzocht.

Dit melden de gezamenlijke weidevogelbeheerorganisaties en de provincie Friesland.

Doel van het project is om meer duidelijkheid te krijgen over de voortdurende achteruitgang van de weidevogelstand. Het onderzoek start met een enquête onder vogelwachten, wildbeheerseenheden en dergelijke. Ook worden tellingsgegevens geanalyseerd en wordt een strategie ontwikkeld om nestroof te beperken.

door Klaas van der Horst 22 jan 2010 laatste update: 22 jan 2010

zie ook

62 reacties

zwalker 22 jan 2010

# 1

Spotvogel, Herkauwer, Wipstaart en Wandelaar, jullie hebben gisteravond veel werk gehad aan die lompe interventie van die Onbenul uit het noorden, maar uiteindelijk staat het hele ooprspronkelijke verhaal wel weer in het forum. Erg vervelend dat zulke lieden steeds weer proberen om de informatiestroom te blokkeren. Ik kan de vraag van Brabant.. nog wel beantwoorden want ik kijk al mijn hele leven naar weidevogels in de veenweidegebieden. Het is simpel Brabant: 500 jaar geleden waren er waarschijnlijk nog geen weidevogelgemeeschappen in ons land. Kieften, en Grutters broeden toen op de natte hei, scholeksters in de duinen, Tuukjes op de kwelders en Snippen en Kempen in open veenmoerassen. Ze zijn pas vanaf de late middeleeuwen bij elkaar gaan zitten in de cultuurgraslanden (meenten) en namen toe doordat er mest op het land werd gebracht en er steeds meer bodemleven kwam. Doordat er met de hand werd gewerkt ging er bijna geen nest verloren en het maaien gebeurde pas in juli, omdat het land eerder nog veel te nat was.
bram 22 jan 2010

# 2

Helemaal eens met o, uit het noorden.
Zelf heb ik akkerbouw in het zuidwesten.
Ik maai dus niet. 30 jaar geleden zigzagde ik tussen de nesten door met eggen en zaaien. (een oplettende chauffeur ziet een nest op 50 meter).
Echter de beestjes hebben geen voedsel meer. Te veel riet, brandnetels en distels, en het water staat te hoog in de sloot, ze kunnen niet meer waden.
Wel veel meer eenden en ganzen.
Er zitten inderdaad ook veel meer natuurlijke vijanden, de kleintjes worden zo uit het nest geplukt, of het ei wordt opgegeten door kraaien/eksters. En die vogels waren zeldzaam hier 30 jaar geleden.
spotvogel 22 jan 2010

# 3

Onbenul nog één keer dan. Ik heb nooit de schuld bij de boeren gelegd maar bij de overheid die schuldig is aan het landbouwbeleid. Maar het zijn wel de boeren (of in hun naam de loonwerkers) die tractoren met cyclomaaiers en mestinjectoren besturen. En dat gebeurd steeds vroeger en steeds vaker. En daartegen legt de weidevogelstand het af! Duidelijk?
herkauwer 22 jan 2010

# 4

Het is bovendien onzin dat ganzen de nesten van weidevogels verstoren en die vogels verdrijven. Wat wél een feit is: op veel plaatsen waar natuurontwikkelaars bezig zijn komen door het nalaten van de Zorgplicht steeds meer ganzen voor, terwijl de graslanden sterk verruigen en verpitrussen door begrazing met uitheems vee. Er wordt niet meer bemest, de bodemfauna sterft uit en de weidevogels verdwijnen. Als er structureel veel ganzen grazen dan verdwijnt de pitrus weer en komt er door de ganzenbemesting ook weer bodemleven terug. En dan zien we vanzelf ook weer weidevogels terugkomen!
spotvogel 22 jan 2010

# 5

Dat klopt Verbaasde Lezer. Vroeger was het Fryske Woudengebied ook heel belangrijk voor weidevogels. De Grutto's zaten er op de uitkijk in de toppen van elzen in de coulissen tussen de graslanden. Daar zit er nu vrijwel niet eentje meer. Wij deden de overlevingsstudies aan kuikens vooral in Waterland, de Zaanstreek, Amstelland en het Eemland en het nestpredatieonderzoek met videocamera's bij de nesten bij Nijkerk en Leende. In de buurt van Soest/Baarn volgde ik gezenderde kievitpullen en scande er eentje in een vossenhol. In Uithoorn lag een gezenderde gruttopul op het plaatselijke ooievaarsnest en een andere bij Mijdrecht op het nest van een buizerd. Maar dat onderzoek liep in de Bovenkerkerpolder en in de Bedijkingen van Mijdrecht. Daar zitten nog flink wat grutto's en die steken ook vaak de drukke N201 over. De vos die daar op Fort Amstelhoek woont liep 's ochtends vroeg altijd de berm van de N201 af te zoeken. En er lagen ook nogal wat doodgemaaide pullen in het land. Ik bedoel maar:roofdieren zijn ook aasopruimers. Wat ik altijd weer vreemd vind is dat weidevogelbeschermers dikwijls torenvalkkasten plaatsen in boomloze of boomrarme gebieden. Dat is de kat op het spek binden. Nét zoals het aanplanten van bomen en bossages midden in open polders. Daarin gaan dan geheid kraaien en eksters en tegenwoordig ook buizers of zelfs haviken broeden.
geert van hasselt 22 jan 2010

# 6

Vroeger zaten de weidevogels ook in de Olde Maten en dat zijn ook van die afgewisselde stroken gras met bos d'rtussen. Maar volgens mij zit er daar nou helemaal niks meer. In de Barbekerbinnenpolder hebben ze veel last van de hoogspanning die er middendoor loopt. Daar zitten altijd kraaien en andere rovers op de uitkijk.
herkauwer 22 jan 2010

# 7

Excuus Verbaasde Lezer, dat vergat ik erbij te vertellen. Om pitrus te bestrijden kun je de pollen eruit gaan rukken, je kunt gaan bespuiten of zelfs gaan afplaggen, maar veel beter (en goedkoper en duurzamer) is het om te gaan 'spelen' met de waterhuishouding, op 'moerige' gronden niet te zwaar te begrazen, goed te bemesten en de Ph in het oog te houden.
Dank voor jouw opmerkingen: als altijd zeer waardevol.
herkauwer 22 jan 2010

# 8

Er loopt op dit momnet ook een forum over dit onderwerp op: 'agrarisch natuurbeheer is een hoogwaardig product'. Dat heeft sterke raakvlakken met de weidevogelproblematiek.
Lowietje van Gaal 22 jan 2010

# 9

Nou Spotvogel. Dit is een inkoppertje voor jou........hoezo negatief ??? Kom er gezellig bij.Herkauwer is er ook al.
janschietgraag 22 jan 2010

# 10

Beste Reintje Vossenhol, niet zo negatief over de spotvogel doen. Heeft tot het laatst gestreden, maar helaas is hij vanavond van zijn nest af geschoten. Was al aan het broeien....... We zullen zijn ludieke verhalen missen. Toch jammer.
kees knol 22 jan 2010

# 11

Spotvogel heeft wel gelijk. Er gaat door roofdieren wel een weidevogelnest of kuiken verloren, maar de cyclomaaiers van boeren en loonwerkers weten feilloos ieder nest en iedere pul te vinden. En daarna de mestinjectoren ook! En het vee dat na het maaien wordt ingeschaard. Lui die blijven raaskallen dat dit niet waar is hebben oogkleppen op!
beter 1 vogel in het buitenland 22 jan 2010

# 12

De meeste weidevogels schrikken van het spotten van spotvogel en zijn vrienden en vertrekken dan naar het buitenland daar hebben ze niet zoeen last van die vogeltellers. Ik heb veel vogels beschermt met nestspaarders maar die gaapers komen zowat elke dag ff kijken hoe wij het doen en ja daar hou je geen vogel in je nest domme mensen die vogelaars....
onbenul 22 jan 2010

# 13

Natuur is niet anders als een eindeloze keten van vreten en gevreten worden. In onze gekunstelde natuur waaronder ook de weidevogels vallen , is het noodzakelijk om te reguleren , willen we een zo groot mogelijke soortenrijkdom behouden, dan zullen we de zwakke tegen de sterken moeten beschermen om een evenwicht in stand te houden. Wil men dat niet zien, zullen de bodembroeders als eerste verdwijnen. Het is jammer maar onontkoombaar.Als intensive veehouder lukte het ons wel om nesten te beschermen, echter het jonge grut werd opgevreten.We hebben zelf niets nagelaten om de weidevogels te beschermen. Ik vat de uitlatingen dat boeren de oorzaak zouden zijn op als een persoonlijke belediging.
verbaasde 22 jan 2010

# 14

Spotvogel, jij hebt veel onderzoek gedaan naar vogels.Heb jij een verklaring voor mijn waarnemingen? zie mijn reactie 24 jan.22.21
Delfin 22 jan 2010

# 15

Het landbouwbeleid van de afgelopen 10 jaar heeft juist bijgedragen aan stimulering van weidevogelstand. Weidevogelsssubsidies hebben veel boeren gestimuleerd om de nesten te beschermen. Je leest en hoort de vele frustraties die er onder boeren zijn, als gevolg van de toegenomen roofdieren (ook ooievaars en reigers). Wij zien het hier zelf ook voor onze ogen gebeuren. Maar alles verandert (20 jaar geleden waren er bij ons bijvoorbeeld geen vossen en ganzen en nu...). Deze verandering hou je niet tegen. Er wordt minder bemest, er wordt op veel percelen later gemaaid en het landschap is bij ons ruiger en veel diverser dan 20 jaar terug, maar de weidevogels zijn niet toegenomen. Het zij zo, de tijd voor weidevogels is voorbij, het is tijd voor iets anders. Wij (of de natuur?) hebben de weidevogels al ingeruild voor de gans. De weidegans. In plaats van weidevogelnesten tellen en omzeilen bij het maaien, gaan we nu ganzeneierenschudden. Lang leve de zorgplicht!
koetje 22 jan 2010

# 16

Ik woon en werk in de friese wouden en het tilt hier op van de kraaien de balans is helemaal zoek.Ik heb zelf gezien waar deze krengen toe in staat zijn; een broedende eend werd gewoon op het nest aangevallen en afgemaakt,wanneer je uit de trekker bent gestapt om een nest te zoeken en er vervolgens ruim om heen te maaien hebben ze je allang in het vizier.Binnen de kortste keren is het nest leeggeroofd terwijl je er nog gewoon aan het werk bent,10 jaar geleden viel dit nog genoeg mee.Vanmiddag was op de radio dat op Vlieland vos nr 9 was gevangen er schijnt er nog eentje rond te lopen,deze vossen hebben dit voorjaar een ware ravage aangericht onder de grondbroeders op Vlieland.Dit wil niet zeggen dat alles maar afgeschoten moet worden maar er moet wel over worden nagedacht hoe deze populaties een beetje in toom kunnen worden gehouden.
bram 22 jan 2010

# 17

Zucht ! Zeg spotvogel, ik maai niet en bemest niet met sleepslangen. Ik heb altijd goed opgelet hoe de vogels zich bewegen in het voorjaar, en wist waar de nesten van de vogels zich bevonden.
De laatste twintig jaar zie ik steeds meer eenden, ganzen, kraaien, eksters en ook zeer mooie roofvogels.
Mij maak je echt niet wijs dat het mijn schuld is, dat ik van 45 nesten in 1983 er nu 2 heb (2009). En er is maar 1 scholekstertje groot geworden.
Bedroevend maar waar.
Ik heb er mijn hele boerenleven mijn best voor gedaan, omdat ik weidevogels schitterend vind op mijn land.
Maar het is over en uit, en leg niet de schuld neer bij de boer.
Dat vind ik ook heel erg onbeschoft en buiten de waarheid.
Hörd 22 jan 2010

# 18

Wij boeren moeten gewoon wat later maaien,wat meer beweiden en gewoon weer gaan bemesten met de spreidplaat.Dat is overal beter voor
spotvogel 22 jan 2010

# 19

Beste Delphin, je hebt wat de weidevogels betreft niet helemaal gelijk. Er zijn de afgelopen tien jaar wel erg veel nestpremies aan boeren betaald, maar wat heeft dat per saldo aan jonge aanwas in de populaties van soorten als kievit, grutto en tureluur opgeleverd? Niet bijster veel als ik af ga op mijn eigen ervaringen en die van enkele deskundige vrienden en collega's. Er zijn inderdaad boeren die het heel serieus opnenem en hun uiterste best doen om zoveel mogelijk nesten en kuikens door de gevoelige periode heen te loodsen. Daarvan ken ik er een flink aantal. Maar ik ken er ook nogal wat die die zich ontwikkelden tot ware premiejagers en, aangemoedigd door de maispremie, veel grasland omploegden en er bouwland van maakten. Daardoor 'kweekten' ze in no-time hele concentraties kieviten, die echter voordien ook al ergens woonden. In graslanden bijvoorbeeld, samen met grutto's en tureluurs die liever niet op zwart land nestelen. Nu wil het geval dat de Kievit een heel felle rakker is tegenover indringers zoals kraaien, meeuwen en andere rovers. Daarom zoeken andere weidevogels vaak juist hun toevlucht dichtbij de kieften. Als die verkassen, dan moeten zij zelf hun huis en have beschermen en dat gaat aanzienlijk minder goed. Terwijl de kieften, die beginnen op zwart land direct na de maisinzaai en letterlijk ingroeien in het in de loop van mei snel opschietende gewas, met hun pullen naar nét gemaaide percelen of weilanden moeten zien te komen. Dat kost veel kuikens het leven, want kievitjes kunnen met hun korte pootjes niet zo goed uit de benen als langpotige grutters en tuukjes. Veel ouders verliezen dus hun kroost en beginnen weer opnieuw. In de etgroen van hun gastheer! Die daarvoor een tweede premie incasseert. Geloof me want ik verzin het echt niet: ik ken boeren in Laag-Holland die zo voor honderden nesten de bonus opstrijken terwijl er toch meer heel weinig broedrendement is! Dat leidt tot leeftijdsuitholling van de populaties en zal op den duur de weidevogels helemaal de das om doen.
herkauwer 22 jan 2010

# 20

Er loopt op dit moment ook een forum over dit onderwerp op: 'Agrarisch natuurbeheer is een hoogwaardig product'. Dat heeft ook sterke raakvlakken met de weidevogelproblematiek.
? 22 jan 2010

# 21

tuurlijk herkauwer en jullie gaan weer een rapport zeker schrijven :-))
onbenul 22 jan 2010

# 22

Je kop in het zand blijven steken zal de weidevogels echt niet helpen (spo) struisvogel.Geef het maar toe, zonder boeren helemaal geen weidevogels meer. Machines worden meestal bestuurd door boeren met ogen in hun hoofd al geef ik toe dat ze niet zo goed kunnen zien als roofvogels.
lekker druk 22 jan 2010

# 23

Spotvogel, je vergeet het CDA nog te noemen, wel alert blijven vogeltje. Gezien de vele pulp die je predikt zit er nog een hoop frustratie jegens alles wat overheid is. Toen je er middels opdrachten nog voor betaalt kreeg, hoorden we je niet. Wellicht ben je een grutto, die hoort niet eens in Nederland, net als de pinguin.
onbenul 22 jan 2010

# 24

Tja, spotvogel, persoonlijk hou ik mij ook al 40 jaar bezig met weidevogels. De laatste 10 jaar daarvan hoeft het eigenlijk niet meer want ze zijn hier verdwenen.Daarvoor in de plaats zie ik nu de vossen, steenmarters, bunzings,buizerds nestelen rondom de boerderij, het stikt van de eksters, kraaien, gaaien en ga zo maar door. Die soorten waren hier 30 jaar geleden niet of werden kort gehouden en toen wipte het hier van de weidevogels. Met eigen ogen heb ik gezien hoe de jonge gruttos, kieviten ,scholeksters en tureluurs op de buizerdnesten belanden. Het probleem met jullie is, dat men niet wil toegeven dat men het evenwicht heeft verstoord en dat jullie denken dat gekunstelde natuur geen zorg behoeft. Lekker lui en goedkoop toch? En zolang jullie de consument wijs kunnen maken dat er niet gereguleerd hoeft te worden en dat het allemaal de schuld van de boer met zijn cyclomaaier is ,zal het geld binnen blijven stromen maar dan wel ten koste van de weidevogels. Zet de oogkleppen toch eens af.
spotvogel 22 jan 2010

# 25

Ach beste Delphin, na zoveel jaren onderzoek waarmee niks gedaan werd heb ik het wel gehad met onbenullen die predatoren de schuld blijven geven. Er is maar één ware schuldige aan het kapot maken van de weidevogelstand en dat is de intensieve kuilgrasmanie. Te krankzinnig voor woorden. Iedere boer zit vast aan melkquota maar er moet en zal zoveel mogelijk gemolken worden. Met een gezonde dosis normaal besef zou 10 of 15 mei ook vroeg genoeg zijn voor de 1e snede, maar realiteit is: zoveel mogelijk voor Koninginnedag! Want dan gaat geheid de eerste broed er helemaal aan! En daarna? Wat kan de etgroen opleveren als er al na een paar dagen beginnende vervolglegsels worden mee-geinjecteerd en de vervolg-vervolglegsels in de 2e snede terecht komen? We hebben godbeterd tegen beter weten in de hele boel dag en nacht met videocamera's bewaakt en nu en dan een natuurlijke rover betrapt. Maar het blijft kaarsrecht overeind: de boeren hebben de weidevogels genekt! Basta!
Edel Schwein 22 jan 2010

# 26

Maar werd dat landbouwbeleid van Braks niet door de boeren gesteund dan Spotvogel? Volgens mij was Braks bij de boerenstand nogal geliefd.Zeker in Brrabant. Volgens mij is het zo dat in het algemeen weidevogels leuk leuk zijn maar liever bij de buren. Vraag eens na bij Gijs Gans....
koetje 22 jan 2010

# 27

Laten we de uitkomst van het onderzoek maar afwachten want dit artikel is zeker niet volledig ;de opdrachtgever is de provincie Frieslân en het onderzoek wordt uitgevoerd gezamenlijk door de vogelbescherming,de bond van friese vogelwachten en ecologische onderzoekers,dus ook jou geloofsgenoten worden direct betrokken Spotvogel.Wat die kraaien betreft ben ik het niet met je eens want het is net zoals Bram zegt;je maakt heel wat mee op Vredesteinbanden.
verbaasde 22 jan 2010

# 28

Spotvogel, Hoeveel is "nogal wat doodgemaaide pullen" ten opzichte van doodgereden/predatie
brabant 22 jan 2010

# 29

Die roofvogels lagen toenertijd (30 jaar geleden) op hun rug vanwege het gif DDT wat de boeren toen volop gebruikte.
De mens moet zich gewoon niet bemoeien met de natuur, de natuur regelt het zelf wel. Vroeger maaide men met de hand en bracht met de stalmest met platte kar op het land. Alles meanderde en er was volop natuur. Nu is alles rechtgetrokken en worden weilanden geschoren als een grastapijt, engels raaigras voert de boventoen. Elke roofvogel ziet van een km afstand de kuikens van de weide vogels.
verbaasde 22 jan 2010

# 30

Herkauwer, je vergeet 1ding, Pitrus verdwijnt niet alleen met straffe begrazing. Het probleem met dat soort gebieden is gebrek aan boerenbeheer: de grond is door verwaarlozing en verruiging vervilt en verzuurd.Dit zijn ideale groeiomstandigheden voor pitrus. Pitrus bestrijden is vooral een kwestie van PH omhoogbrengen en inderdaad bemesten.Dit verbeterd de bodemstruktuur en geeft bodemleven ( voedsel voor weidevogels) weer kans.Ofwel laat de boeren maar doen wat ze eeuwen gedaan hebben: beheren van landschap.
spotvogel 22 jan 2010

# 31

Beste Kritische Lezer, het is onmogelijk om vast te stellen hoeveel pullen er daadwerkelijk worden doodgemaaid. Dat lukt alleen als ze tevoren gezenderd zijn want dan kunnen ze met de signaalreceiver gescand worden. Kost vaak erg veel tijd om zo'n zendertje, al dan niet met het kadavertje eraan, terug te vinden in de vegetatie of tussen de in de etgroen opgebrachte injectiemest. Is dus makkelijker als het transmittersignaal vanaf een boom of paalnest of uit de burcht van een vos of uit het holletje van wezel of hermelijn komt. Maar dan is vaak de doodsoorzaak niet meer vast te stelen of zeker aan directe predatie toe te schrijven. Het aantal langs en op wegen doodgereden pullen is ook moeilijk vast te stellen. Heel kleine jonge kievitjes of tureluurtjes worden letterlijk 'in het asfalt gereden' en wat grotere zijn direct aas voor altijd alerte kraaien of meeuwen. Mijn opmerking dat er 'nogal wat doodgemaaide pullen waren' komt voort uit de visuele waarnemingen van alarmerende paren die een aantal (of alle) jongen kwijt bleken te zijn na het maaien. Het ligt dan voor de hand dat die verdwenen kuikens dood tussen het kuilgras liggen.
gerard schep 22 jan 2010

# 32

Als er nou voor zo'n boerenbeheer geld op tafel zou komen (via de EU bijvoorbeeld) dan was er echt wel een toekomst voor de weidevogels. Dan hoefden er ook geen stokken gezet te worden en nesten in pollen te blijven liggen op kaalgemaaid land. En dan was die predatie meteen een heel stuk minder. Zéker weten!
silent spring 22 jan 2010

# 33

Komt wel wat laat. Boeren hebben al meer 25 jaar gewezen op het feit dat predatie de hoofdoorzaak is van de kwijnende weidevogelstand. En die kunnen het weten want men ziet het met eigen ogen gebeuren.
gert 22 jan 2010

# 34

Verburg is ook gek op onderzoeken,het ene onderzoek na het andere
Edel Ratte 22 jan 2010

# 35

Spotvogel heeft gelijk.Heel heel veel legsel worden kapot gemaakt door veel te vroeg maaien.Boeren zin een weide puur als productiemiddel. Daar worden zij echter toe gedwongen.Dat zegt Spotvogek ook ! Alleen veel boeren willen dit liever niet zien. O zo bang dat er weer nieuwe regels komen........
Boerin 22 jan 2010

# 36

Misschien is het een idee om maaien voor 5 mei te verbieden. Boeren hebben te maken met veel regels en geboden, dze kan er nog best bij. Geeft boeren in het voorjaar veel rust, hoeven ze geen wedstrijd meer te houden wie het eerst is met kunstmest strooien en met maaien. Loonbedrijven zijn vaak van goede wil maar het is in de praktijk bijna onmogelijk om nesten te ontwijken. Wanneer later de nesten als nog leeg zijn, werkt dat helemaal niet motiverend!!!!
brabant 22 jan 2010

# 37

Begin me ernstig af te vragen hoe het dan 500 jaar geleden was. Toen er nog veel vossen, buizers, weidevogels waren en geen cyclomaaiers. Over oogkleppen gesproken. Klimaat verandering doordat voorjaar warmer wordt zorgt voor een snellere gras groei dus maaien. Dit loopt niet paralel met de daglichtopbouw (dit blijft hetzelfde) weidevogels zijn dus gewoon 3 weken te laat, of te wel boeren maaien 3 weken te vroeg. Als de boeren goed gecompenseerd worden voor hun verlies dan vind ik dat dit geen verkeerd systeem is.
? 22 jan 2010

# 38

Ach beste Delphin, na zoveel jaren onderzoek waarmee niks gedaan
Of gewoon geen fantsoenlijke opbrengsten gehad van zo´n onderzoek, dan is het dus net zo makkelijk de veehouder de schuld te geven. Tuurlijk zo kom je er wel
onbenul 22 jan 2010

# 39

Ach, zwalker wij leven nu. Ik heb niet anders gedaan dan verslag te geven van de manier en wat ik heb zien gebeuren waardoor hier de weidevogels zijn verdwenen. Dat komt niet overeen met wat spotvogel ea. beweren. Om de boeren die hun uiterste best hebben gedaan om de weidevogels te sparen, een trap in de nek te geven vindt een beetje laf. Laten we het hierbij maar laten.
spotvogel 22 jan 2010

# 40

Beste Bram en Edelschwein, er spelen natuurlijk vele factoren een rol en ik heb nu al heel vaak geschreven dat ik daarvan niet "de boer" de schuld geef maar wél het landbouwbeleid zoals dat door LNV vorm is en wordt gegeven. Daaraan heb ik vanaf de jaren '70 onderzoek gedaan en samen met mijn collega's aldoor erop gewezen dat het faliekant de foute kant op ging met onze weidevogels. Maar de schier eindeloze Braks-dynastie had daar absoluut geen oren naar. En toen die eindelijk verdween was de natuurbescherming in de ban geraakt van verkeerde predikers die alles wilden verruigen en jaarrond laten begrazen door exotische vee-rassen. Toen (begin jaren '90) waren de weidevogelpopulaties op heel veel plaatsen in ons land al zo sterk uitgedund dat wij ons afvroegen of zij nog wel ecologisch levensvatbaar waren. Want wij stelden (door grootschalig ringen) een zorgwekkende vergrijzing vast, met bijvoorbeeld vooral oude Grutto's (vaak van ouder dan 10 jaar) en heel weinig jonge aanwas in de populatie. En dan houdt het natuurlijk eens op! Er werd en er wordt al zeker dertig jaar lang gewoon veel te vroeg en veel te vaak gemaaid om de dieren kans te geven op een voldoende reproductie op jaarbasis. En dat holt de populaties uit. Zodat boeren als jij, Bram, hun stinkende best kunnen doen terwijl alles toch keihard achteruit blijft kachelen. Dat is niet primair de schuld van roofdieren, al telt predatie nu natuurlijk wel veel zwaarder dan vroeger toen er nog massa's nesten en kuikens waren. Maar wij hebben een groot aantal nesten met videocamera's bewaakt en dan blijkt er niks van dat zogenaamde structurele wegroven van alle nesten door de vos: om er maar een te noemen. Dat is gewoon een feit. Ander feit is dat de door Vogelbescherming weer teruggehaalde Ooievaar wellicht meer weidevogelkuikens vreet dan de vos! Edelschwein, je hebt gelijk dat alles in het buitengebied eentonig is geworden en voor weidevogels is de verarming van de graslandvegetatie heel negatief. Want daardoor is ook het voedselaanbod sterk verarmd. Dat kan vooral voor voedselkritische soorten de genadeslag betekenen. Bram, ik woon hier nu 36 jaar en in 1974 waren er meer dan 150 paren grutto's in de uiterwaarden. Dat was rond 1993 gedaald tot 115 paren. Toen kwamen Vera en de Jong met hun idioterie van Natuurontwikkeling en Ooibossen. Nu broedt er al jarenlang helemaal geen enkele weidevogel meer, maar volop mezen, merels en spechten. Als ik dus zondebokken zoek voor het verdwijnen van de weidevogels dan hoef ik me echt niet op de boeren te richten! Ik baseer me gewoon op de feiten. En dan wel op landelijk niveau!
verbaasde 22 jan 2010

# 41

Volgens mij zitten we gedeeltelijk op een verkeerd spoor,In plaats van onderzoeken hoeveel nesten er zijn moeten we ons volgens mij veel meer focussen op het aantal GROOTGEBRACHTE kuikens.Nesten beschermen is heel nuttig maar als er vervolgens geen kuikens groot worden gebracht is alle moeite zinloos.Een camera plaatsen bij een nest is heel leuk maar als dan vervolgens niet gekeken wordt naar de overleving van kuikens is alles voor niets geweest.Op mijn bedrijf maai ik ZEER ruim om nesten heen(grutto en kievit),ik constateer dat nesten uitkomen en vervolgens zie ik (bijna)geen kuikens opgroeien.Ik plet ze niet met machines,dat weet ik zeker maar waar blijven ze dan?
onbenul 22 jan 2010

# 42

Hoeveel vossen enz. er 500 jaar geleden waren wet ik niet. Weidevogels zijn van oorsprong steppevogels dus waren die hier toen misschien ook niet.We hebben hier dezelfde ervaring zoals verbaasde lezer schetst.Het lijkt mij ook een goede zaak om juist te onderzoeken waar de kuikens blijven want daar gaat het uiteindelijk om.
Edel Schwein 22 jan 2010

# 43

Ja spotvogel. Die grafdelver van de zwartrokken zie ik steeds meer als ik ga foerageren in de aardappelvelden en zo....Die maken heel wat af hoor.....en Reintje is een echte sadist....vertrouw hem nooit....boer pas op uw kippen en weidevogels.
Edel Schwein 22 jan 2010

# 44

Kom op jongens.We stellen vast dat er steeds minder weidevogels zijn toch ? Waarom is dit zo? Is het landschap drastisch gewijzigd? Is het klimaat gewijzigd?Worden zij elders (bv Frankrijk!) al uit de lucht geschoten ? Ik stel twee feiten vast. Ik zie ook dat er steeds meer met grootmaterieel op de weides gewerkt wordt.Veel door loonwerkers. Nemen die het wel zo nou met de nesten ? Ik twijfel...... Ook wordt er steeds vroeger gemaaid .Dat valt domweg niet te ontkennen. Het grasland wordt ook steeds eentoniger. _____------Wat ik ook vast stel dat er steeds meer kraaien , eksters , ooievaars, en hier OOK vossen zijn.Die zullen allemaal hun buikjes voeden.Het is niet anders. Misschien is de tijd voor de weidevogels helaas voorbij. De ratrace telt ook in het dierenrijk zijn slachtoffers. En de mens zal ook hier niet nalaten zijn steentje bij te brengen. Jammer dat zij geen aardappels gelusten.Smaken voortreffelijk.....
Kritische lezer 22 jan 2010

# 45

it wasn't me
spotvogel 22 jan 2010

# 46

Sorry Kritische Lezer, dat was bedoeld voor Verbaasde Lezer! Verwarrend soms met al die meelezende lezers!
spotvogel 22 jan 2010

# 47

Best Edelschwein, Braks was alleen maar geliefd omdat hij stond voor kritiekloze ongebreidelde groei en het beruchte 'na ons de strondvloed' beleid! Hij werd om zijn malverserende gekuip en gekonkel inderdaad vooral in Brabant op handen gedragen. Al zaten die handen vol bloed en mest!
verbaasde 22 jan 2010

# 48

Spotvogel, bedankt voor het antwoord. Maar wat waren de uitkomsten van dat zenderonderzoek? Waar bleven de pullen? En in welk gebied is er onderzocht?.Ik kan me voorstellen dat in boomloze weidegebieden de oorzaak van uitval heel anders kan zijn als in coulisselandschappen(ook daar zijn/waren mooie weidevogelpopulaties)
spotvogel 22 jan 2010

# 49

Verbaasde Lezer, ik had jouw vraag gisteravond wel gezien maar kwam er niet toe die te beantwoorden. Te druk met andere forums. Sorry daarvoor. Je hebt volkomen gelijk dat uitkomen van de eieren en uitlopen van de pullen één punt is, maar dat het aankomt op de overleving. Dat hebben we ook onderzocht, al vanaf begin jaren '80 zelfs. Zowel door zoveel mogelijk kuikens te ringen en daarna te volgen als door de pullen te voorzien van een zendertje en die dagelijks te scannen. Erg belangrijk is het om welke soort het gaat. Kieviten blijven met hun pullen op kort gras (liefst beweid)of zwart land dichtbij de broedplaats, maar grutto's nemen meteen de kuierlatten en kunnen in korte tijd al ver van het nest zijn. De pullen zwemmen met gemak poldersloten en weteringen over. Kievitpullen zwemmen ook wel, maar blijven vaak steken tegen steile slootkanten die vaak onneembaar zijn voor kleine jongen. Ze zitten dan te roepen om hun ouders en zijn een makkelijke prooi voor rovers. Gruttopullen zijn wat dat betreft veel robuuster en duiken ook meteen bij gevaar het hoge gras in. Net als pullen van de Tureluur, die bij voorkeur in slootkanten en greppels zitten. Jonge Scholeksters worden door de ouders gevoerd (net als Watersnipjes) en zitten langdurig op een vaste plek, vaak tussen distelpollen of andere ruigte. Zij blijven vaak op zo'n vaste plek of op hetzelfde perceel totdat ze kunnen vliegen. Wulpen gaan met hun kroost in eerste instantie vaak naar perceelranden of droge sloten of greppels en de pullen blijven vaak in dekking totdat ze een paar weken oud zijn. Daarna lopen ze ook wel op korte vegetatie. maar zij hebben vervaarlijke ouders, net als scholeksters. Die gaan op iedere rover heel furieus af. Kieviten doen dat ook wel maar toch met minder effect. Toch gaan grutto's en tureluurs vaak dicht bij kieviten broeden juist vanwege hun felle nest- en kuikenverdediging.
breek de dag 22 jan 2010

# 50

Als de eieren zo duur blijven zullen we wel es eieren uit de natuur gaan halen echte scharrel en goedkoop.....vogels zijn er toch zat!
wandelaar 22 jan 2010

# 51

Je zou dus kunnen zeggen dat de weidevogels het slecht hebben omdat boeren te vroeg maaien en omdat natuurontwikkelaars de boel laten verrotzooien. Het resultaat is hetzelfde. Zo raken wij onze weidevogels kwijt.
gerrit 22 jan 2010

# 52

Daar word ik niet vrolijk van.
joop bakkes 22 jan 2010

# 53

Je hebt groot gelijk Gerard. veel hoeft het niet te kosten en er blijven wel veel meer vogels en ander spul gespaard.
spotvogel 22 jan 2010

# 54

Zo is het Hord, het beste is inderdaad wat later maaien, eventueel met voorbeweiding tot begin april. Gebruik van ruige mest verhoogt het bodemleven en de diverstiteit daarvan en is biologisch veel béter dan drijfmest. Ook voor de structuur van de zode! En dan hoeft er maar een klein beetje ruige mest in maart/april te worden gestrooid. Als er bij het maaien dan ook nog zoveel mogelijk van binnen naar buiten wordt gewerkt i.v.m. jonge vogels, hazen en andere dieren en greppels en slootkanten worden niet helemaal uitgeschoren, dan kunnen er veel meer dieren overleven. En ik denk niet dat daar één boer of loonwerker een cent armer door zal worden.
G vd veen 22 jan 2010

# 55

Haha Peppie en Kokkie.... sta er niet er versteld van dat verburg een nieuw onderzoek wil?
Delfin 22 jan 2010

# 56

@Silent Spring, inderdaad een beetje laat. Jammer dat we in een tijd leven dat er een onderzoek moet komen om één en ander duidelijk te maken. Ik ben wel benieuwd wat ze uiteindelijk met de uitkomst van dit onderzoek gaan doen.
gert 22 jan 2010

# 57

Er is de laatste 10 jaar al 100.000 ha landbouwgrond naar natuur gegaan,de overgebleven landbouwgrond moet steeds intensiever gebruikt worden,de weidevogels kunnen zo naar natuurmonumenten en Sbb verhuizen, alleen die bemesten het land niet en dat is voor veel weidevogels een voorwaarde.De natuurorganisaties laten hun gronden verruigen en dat bevalt de weidevogels niet. Mestinjectie is verplicht ,hierbij ontkomt geen nest aan
Reintje 22 jan 2010

# 58

Ojeee dit is weer smikkelen en smullen voor de spotvogel.....
wg 22 jan 2010

# 59

die spotvogel moet echt zijn muil gaan houden met z'n onzin
spotvogel 22 jan 2010

# 60

Pardon Onbenul uit het noorden, wie steekt er nou zijn kop in het zand? Ik deed vanaf 1972 gericht onderzoek aan de achteruigang van de weidevogelstand en dat gebeurde in opdracht van LNV. We weten dus al bijna 40 jaar waardoor de achteruitgang komt: de steeds dieper drooglegging, het almaar vroegere maaien en het steeds intensievere grondgebruik. Maar daar hadden de opeenvolgende landbouwministers geen boodschap aan. Vonden ze! Ik geef boeren daarvan helemaal niet beleidsmatig de schuld, maar door dit beleid zijn boeren wél fysiek de schuldigen aan het kapot maaien van de weidevogelstand! Gert, die landbouwgronden hadden veel beter met goede beheerovereenkomsten in boerenhanden kunnen blijven. Want de "natuurbeschermers" van SBB, NM en de Landschappen zorgen er helaas juist voor dat de graslanden die zij in beheer hebben, verworden tot pitrussteppen en verruigde troep. Daar zit inderdaad geen weidevogel meer. Maar zoals ik al schreef: wij onderzochten de rol van roofdieren op de weidevogelstand vele jaren lang en vonden geen enkele aanwijzing dat soorten als grutto, kievit, tureluur, kemphaan, watersnip, wulp, slobeend, zomertaling, patrijs, veldleeuwerik, graspieper of gele kwikstaart door roofdieren structureel achteruit zijn gegaan of helemaal verdwenen in verreweg de meeste graslandgebieden. Het is volstrekt zinloos om dat te bestrijden. Ik beschouw het consequent ontkennen hiervan dan ook als een grote persoonlijke belediging, niet alleen van mezelf maar ook van de natuurlijke predatoren! En van de waarheid! Boeren maakten inderdaad door de eeuwen heen het platteland en dus ook het verschijnsel weidevogel. En boeren hadden altijd die belangrijke natuurwaarde van ons buitengebied tegen deugdelijke beheervergoedingen in stand moeten kunnen houden. Het is de schuld van de overheid en van de stompzinnigheid van organisaties als SBB, NM en de Landschappen dat we nu bijna de hele weidevogelstand op tal van plaatsen kwijtgeraak zijn.
spotvogel 22 jan 2010

# 61

Ik zal de zinnige reacties eruit pikken en beantwoorden want met drollentrappen houd ik me niet bezig. Boerin Frielsland: ik zeg nergens dat er iets verplicht gesteld moet worden. maar het zou heel goed zijn als al het belastinggeld dat al tientallen jaren door LNV in de bodemloze weidevogelput wordt gegooid, voortaan zou worden gebruikt om boeren in goede weidevogelgebieden ruimschoots te compenseren voor het wat later maaien van de eerste snede. Bijvoorbeeld door een jaarlijkse combi-beheervergoeding annex voedingswaardeverliestoelage beschikbaar te stellen. Ik heb het absoluut niet over dwangmaatregelen, want we leven niet in een dictatuur. En wat predatie betreft! als gevoelige percelen met veel nesten niet gemaaid worden voordat de legsels zijn uitgelopen en er wordt bij het maaien pullenvriendelijk gewerkt (van binnen naar buiten maaien, strooksgewijze maaien en greppels en kanten niet kaalscheren) dan is er al heel veel van de problematiek opgelost. En tenslotte: kraaien gaan echt geen stokjes langs op zoek naar nesten, roeken zoeken emelten, engerlingen en ritnaalden en geen nesten en over de vos doen veel wilde verhalen de ronde, maar in de nestentijd eten die dieren erg veel muizen, mollen, (woel) ratten, kevers, regenwormen, naaktslakken enzovoorts. En inderdaad: ook wel eieren, kuikens of broedende vogels. So what. Dat is immers hun ecologische functie in het geheel! (n.b.ik zal nu wel weer voor oud vuil worden uitgemaakt, maar het zei zo.)
koetje 22 jan 2010

# 62

Ik ben zeer benieuwd naar de uitkomst van dit prima onderzoek naar de precieze invloed van de predatie hier in Friesland.
Want dat er invloed is,is overduidelijk.Nog geen 10 jaar geleden kon je rustig stokken en nestbeschermers plaatsen op of dichtbij de nesten,wanneer je een week later weer bij de nesten kwam lagen de eieren er nog gewoon in, tegenwoordig fungeren deze hulpmiddelen alleen maar als wegwijzer voor de kraaien,roeken en vossen.Zeer frusterend voor de boeren die veel tijd in de weidevogelbescherming steken en ook zeker voor de vogelwachten met hun prima nazorg.