Home

Achtergrond 573 x bekeken

Roemenië biedt kans voor grote boeren

Roemenië ligt open voor boeren op grote schaal, aldus Johannes Houtsma, eigenaar van financieel adviesbureau Da Vinci Finance

De grondprijzen zijn er nu nog laag vanwege gebrek aan ondernemerschap en productiviteit, stelt hij. De grondprijs is in Nederland een belangrijk onderdeel van de kostprijs en de boer is een rationele ondernemer. Hoe is het dan mogelijk dat grondprijzen binnen Europa zo verschillen? Hoe kan het dat grond in de voormalige graanschuur van Europa, de Oekraïne en Roemenië, slechts 2.500 per hectare doet en in Nederland meer dan het tienvoudige (zie het Agrarisch Dagblad van 18 sept)?

In de Oekraïne kan een buitenlander niet eigenaar van de grond worden, maar in Roemenië wel. De kwaliteit van de grond is in Roemenië op zijn minst even goed als in Nederland en in veel gevallen zelfs beter. Daarnaast is het groeiseizoen langer, is vaak irrigatie mogelijk en zijn de bewerkbaarheid en oogstzekerheid groter. De bedrijfsschaal kan groter (1.500 hectare en meer) en het politieke klimaat is, nu Roemenië lid is van de EU, stabiel.

De prijzen van landbouwproducten verklaren het verschil evenmin. Deze zijn steeds meer EU- en wereldmarktafhankelijk. Ook de kosten van machines, kunstmest en zaaizaad zijn wereldwijd ongeveer gelijk. De arbeidskosten zijn met gemiddeld 450 euro per maand in de voormalige Oostbloklanden juist laag.

Allemaal argumenten om juist in de voormalige graanschuur van Europa boer te zijn, vooral nu de grondprijs nog stukken lager ligt. Bij een gemiddelde lange rente van 6 procent en een prijsverschil met Nederland van meer dan 30.000 euro voor goede akkerbouwgrond is het voordelig saldo 1.800 euro per hectare. Welk deel van het voordeel verklaard wordt uit overwaardering in Nederland en welk deel uit onderwaardering in Roemenië, laat ik in het midden. Ook met Spanje en Frankrijk met een vergelijkbaar klimaat en een lagere grondkwaliteit, is het verschil echter meer dan een factor 2.

Ondernemerschap en productiviteit bieden mijns inziens de belangrijkste verklaring. Deze zijn in Roemenië nu nog minder ontwikkeld dan hier. Maar door toestroom van kennis, kapitaal en EU-subsidie ontwikkelen deze toetredende landen zich echter snel. Er liggen dus goede kansen voor agrarische ondernemers die op grote schaal kunnen ondernemen en voor investeerders die inspelen op deze ontwikkeling.

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.