Home

Achtergrond 213 x bekeken

Verzilting bedreigt continuïteit land- en tuinbouw Zuidwesten

De zoetwatervoorziening van de land- en tuinbouw moet worden veiliggesteld. Het Zuidwesten loopt het risico dat het rijk op korte termijn een besluit neemt zonder te weten of bij droogte genoeg water beschikbaar is, zegt Kees van Rooijen van LTO Noord.

De LTO-organisaties KAVB (bollen), ZLTO en LTO Noord vinden dat de rijksoverheid de verzilting van het Zeeuwse Volkerak moet aangrijpen om de zoetwatervoorziening van de Zuidwestelijke Delta klimaatproef te maken. Er moeten meer maatregelen worden genomen om het verlies aan zoet water in het Volkerak te compenseren. De verzilting is een onomkeerbare proces. De regio moet voorkomen dat ze in droge periodes met een tekort aan zoet water blijft zitten.

Het probleem van de blauwalgen in het Volkerak moet worden opgelost, echter dit mag niet worden afgewenteld op de continuïteit van de zoetwatervoorziening voor de land- en tuinbouw. De drie LTO-organisaties hebben de stuurgroep Zuidwestelijke Delta (waarin bestuurders van provincies en ministeries zitting hebben, red.) een film getoond waarin de afhankelijkheid van de sector van een goede zoetwatervoorziening tot uiting komt.

De compensatie van de verzilting door extra waterinlaat en de voorziening om de lekverliezen van de Volkeraksluizen te halveren, vragen om meer zoet water. De ervaring in 2003 en 2006 heeft echter uitgewezen dat bij droogte dit water niet beschikbaar is, omdat het nodig is om de zouttong op de Nieuwe Waterweg tegen te gaan.

Een van de compenserende maatregelen is een extra zoutkering bij de Volkeraksluizen. Daarmee kan de zoutbelasting worden gehalveerd tot 60 kilogram chloride per seconde. Haringvliet en Spui krijgen echter ook bij een halvering van de zoutbelasting bij de sluizen, in een droog jaar, toch te maken met zoutgehalten van respectievelijk 350 en 400 milligram chloride per liter.

Verder blijkt dat in een droog jaar de verzilting van de Hollandse IJssel toeneemt tot gemiddeld 1.250 milligram chloride per liter. In die situatie blijft de inlaat bij Gouda 150 dagen per jaar gesloten, ten koste van de voorziening van de boomkwekerij in Boskoop. Bij een halvering van de zoutbelasting van de Volkeraksluizen neemt dit risico niet af maar juist toe. Dit wordt veroorzaakt door de extra zoetwateronttrekking uit het Hollands Diep, waardoor de zouttong van de Nieuwe Waterweg zich verder over de Hollandse IJssel uitstrekt.

Met de verzilting van het Volkerak-Zoommeer wordt de klok in de regio dus teruggezet in de tijd. De verzilting heeft tot gevolg dat de zoetwatervoorziening in de Zuidwestelijke Delta minder klimaatbestendig wordt. De LTO-organisaties geven de voorkeur aan robuuste maatregelen zoals het aanbrengen van een zeekering of een drempel in de Nieuwe Maas. Wij vrezen dat minder robuuste maatregelen op den duur niet voldoende blijken te zijn en dus de continuïteit van de sector in gevaar brengen.

De drie LTO-organisaties vinden dat het om een huiveringwekkend proces gaat. De belangen zijn buitengewoon groot en het tempo ligt hoog. Voor een doorkijk naar de toekomst en een goede afstemming met de achterban is onvoldoende ruimte. De onomkeerbaarheid van de verzilting van een van de grootste zoetwaterbuffers van Nederland vraagt om een zorgvuldig besluit. De regio loopt het risico dat de staatsecretaris op korte termijn een besluit neemt zonder te weten of bij droogte voldoende water beschikbaar is.

Door de rijksoverheid worden de regionale overheden en alle gebruikers, onder wie ook de agrariërs, als kostendrager genoemd. Daarbij worden bedragen genoemd van 250 tot 400 miljoen euro. Hieruit concluderen de drie landbouworganisaties dat ook de deskundigen die zich de laatste maanden intensief met het onderwerp hebben beziggehouden nog voor een groot deel in het duister tasten over de kosteneffectiviteit van de maatregelen.

Maar afgezien van de hoogte van de noodzakelijke investeringen vinden de LTO-organisaties dat het rijk garant moet staan voor de kosten van de compenserende maatregelen en dat deze niet op de regio mogen worden afgewenteld. Zij roepen de stuurgroep Zuidwestelijke Delta op om de (zoetwater)-belangen van de regio in Den Haag te vuur en te zwaard te verdedigen.

Kees van Rooijen is secretaris van de commissie Water van LTO Noord

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.