Home

Achtergrond 85 x bekeken

Van toeslagen naar landschapspremies

Sjaak Hoogendoorn en Joke Stoop zien weinig in de kabinetsvoorstellen over landschapsfinanciering. Ze pleiten voor de omvorming van inkomenstoeslagen naar landschapspremies.

De inkomenstoeslagen die Brussel aan de Nederlandse landbouw betaalt, zullen de komende jaren sterker worden gekoppeld aan maatschappelijke diensten. Voedselzekerheid en dierenwelzijn zijn zulke diensten, maar daar gaat het vooral om tijdelijke stimulansen en vangnetten en niet om grote structurele betalingen. Die laatste zijn wel nodig voor natuur, landschap en cultuurhistorie, diensten waarvoor nauwelijks koopkrachtige marktvraag is.

Voor natuurbeheer bestaan subsidieregelingen, maar voor landschap en cultuurhistorie is berekend dat er jaarlijks honderden miljoenen extra nodig zijn. Het kabinet mikt in de Agenda Landschap sterk op private financiering. Wij hebben daarvan geen hoge verwachtingen: er wordt al twintig jaar over gesproken, maar de resultaten zijn beperkt.

Een spoor dat buiten de discussie blijft is het omvormen van inkomenstoeslagen naar landschapspremies. Daarmee worden vier vliegen in één klap geslagen: de inkomenstoeslag wordt aan een dienst gekoppeld, er komt een substantieel bedrag om in landschap te investeren, de overheid kan de baten hiervan (door fiscale maatregelen) gemakkelijk terugwinnen en het geld blijft grotendeels voor de landbouw beschikbaar. Wij denken aan een gestaffeld systeem met een basispremie voor alle grondgebruikers met daarop selectieve extra premies voor bedrijven in Nationale Landschappen en in probleemgebieden. Daarmee betekent de omvorming naar landschapspremies tegelijk een andere verdeling over Nederland.

Dat zal voor de landbouw hier en daar pijn doen. Daar staat tegenover dat een koppeling aan nieuwe doelen de enige manier is om het budget overeind te houden en dat het systeem leidt tot een eerlijker betaling voor landschapsbeheer. Zo kunnen hoog gewaardeerde landschappen hun achterstand omzetten in voorsprong. Nederland kan al vóór 2013 stappen zetten naar omvorming: vanaf 2010 mag van Brussel 10 procent van de landbouwgelden worden besteed aan andere doelen.

Sjaak Hoogendoorn (directeur) en Joke Stoop (voorzitter) van Water, Land & Dijken, vereniging voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer in Laag Holland

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.