Home

Achtergrond 165 x bekeken 3 reacties

Agrarische sector kan bijdrage leveren aan oplossen crises

De agrarische sector heeft de economisch crisis niet veroorzaakt, maar kan wel bijdragen aan de oplossing ervan, stelt Wouter van der Weijden, directeur van de Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu.

De financiële crisis heeft in de media drie andere crises verdrongen: de voedselcrisis, de energiecrisis en de klimaatcrisis. Maar pas op! De voedselprijzen zijn na de hoge pieken wel flink gedaald, maar zullen weer stijgen als de economie weer aantrekt. Hetzelfde geldt voor de energieprijzen. Bovendien heeft Rusland al twee winters achtereen laten voelen hoe afhankelijk de EU is van Russisch gas. En wat het klimaat betreft: het Al Gore-effect is weggeëbd, maar het thema zal weer volop aandacht krijgen met de klimaatconferentie eind dit jaar in Kopenhagen.

De financiële crisis heeft diverse oorzaken: de lagerentepolitiek in de VS; gebrekkig toezicht op financiële markten en overschatting van het zelfregulerend vermogen van die markten; druk van de vorige Amerikaanse president op banken om meer hypotheken te verstrekken; handel in onbegrijpelijke financiële producten die waren losgezongen van de reële economie; opkomst van activistische aandeelhouders zoals hedgefondsen, die hoge winsten eisten; hoge bonussen op kortetermijnresultaten.

De gevolgen hiervan waren: extreme fixatie op de korte termijn, onverantwoorde risico’s, gigantische financiële zeepbellen, heftige speculatieve prijsschokken (ook op landbouwtermijnmarkten) en verlies van het contact met de reële economie. Dat moest een keer fout gaan. Het beursgedreven aandeelhouderskapitalisme maakt nu een harde landing. Experts spreken van een systeemcrisis.

Inmiddels is de politiek druk bezig met systeemwijzigingen. Het toezicht op de financiële markten wordt verscherpt, banken worden aan banden gelegd of genationaliseerd, perverse bonussen op kortetermijnresultaten worden aangepakt, enzovoorts. De reële economie komt weer centraal te staan en ook de lange termijn is terug in beeld. Dat schept per definitie nieuwe kansen voor duurzaamheid.

Wat is in deze context de positie van de landbouw? Eerst dit: ook de landbouw kent zijn instabiliteiten: denk aan de speculatieve zeepbel rond tulpen in de 17e eeuw en meer recent aan de bekende varkenscyclus. Maar aan de crisis van vandaag heeft de agrarische sector niet of nauwelijks bijgedragen. De sector voorziet voor een groot deel in primaire levensbehoeften en is daarmee een schoolvoorbeeld van reële economie. In Nederland is de landbouw grotendeels coöperatief georganiseerd en dus niet naar de beurs gegaan. Dat heeft haar gevrijwaard van speculatieve overnames, aandelenhandel en splitsingen.

Buitensporige bonussen zijn in de agrarische sector zelden uitgekeerd. De Rabobank heeft eind jaren 90 overwogen om naar de beurs te gaan, maar dat is verhinderd door Herman Wijffels en plaatselijke banken. Agrarisch Nederland zou Wijffels geen bos maar een wagonlading met bloemen moeten sturen.

Kortom, de landbouw heeft wel kritiek van economen gekregen vanwege de relatief hoge subsidies, maar op andere punten kan zij een voorbeeldfunctie vervullen voor de economie. Dat wordt hier en daar ook erkend: zelfs de minister van Financiën liet zich recent positief uit over coöperatieve banken.

De landbouw heeft dus veel om te koesteren. Hoe kan zij zich het beste opstellen naar de toekomst? Ik noem drie punten:
• Houd je verre van de financiële markten en blijf je concentreren op de reële economie en de behoeften van mensen. Niet alleen met voldoende en gezond voedsel, maar ook met beheer van natuur en landschap, zorg en toerisme.
• Richt je op de lange termijn, dus op duurzaamheid. En niet alleen op de financiële crisis, maar op alle crises: voedsel, energie, klimaat, water, fosfaatschaarste en biodiversiteit.
• Ontwikkel duurzame systemen die ook elders toepasbaar zijn. China is bijvoorbeeld zeer geïnteresseerd in onze gezinsbedrijven, coöperaties en duurzame bedrijfssystemen.

Met zo'n aanpak haal je geen spectaculaire kwartaalcijfers, maar dat hoeft ook niet. De landbouw moet geen sprinter zijn, maar een stayer. Geen gokker, maar een investeerder in de toekomst.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    jan

    Goedkope retoriek van Wouter van de Weyden,de boer moet in zijn ogen voor noppes werken,wat voor salaris heeft deze Wouter om deze goedkope onzin te vertellen?,alsof de boer van wind kan leven

  • no-profile-image

    gert

    Het CLM wil de landbouw gebruiken als haarlemmer olie,net als in het liedje van NORMAAL;DE BOER IS TROEF,DE ENE DAG IS HIJ KONING,DE ANDERE DAG EEN BOEF, Wouter pak die andere Wouter maar aan,die vertelt dat hij niks kan doen aan het gegraai van de banken en hun directies,waar de belastingbetaler voor op moet draaien,slappelingen !!!

  • no-profile-image

    melkveehouder

    De landbouw wordt aan de ene kant geweldig onder druk gezet met allerlei regels door figuren zoals Woutertje van der Weijden en aan de andere kant door de retail die de landbouw tot op het bot toe uitbuit. Moet de landbouw nu ook nog de oplossing bieden voor de crisis waar ze part nog deel aan heeft? Het is gewoon een kwestie van overleven op dit moment.

Of registreer je om te kunnen reageren.