Home

Achtergrond 244 x bekeken

Aangeslagen bij de grens

Emigratie-BV
Meer dan de helft van alle Nederlandse agrariërs heeft wel eens serieus nagedacht over emigratie. Maar emigratie heeft een belangrijk fiscaal nadeel: als de onderneming in Nederland wordt gestaakt, dan moet er met de fiscus afgerekend worden. En als er behoorlijk wat stille reserves zijn (in quotum, gebouwen en vee bijvoorbeeld) dan loopt dat in de papieren. En dat terwijl de emigrerende agrariër gewoon de volledige (bruto)verkoopopbrengst van zijn bedrijf (en liefst nog een beetje meer) wil herinvesteren in het buitenland. Veel adviseurs hadden voor dit probleem een prima oplossing bedacht: een BV

BV
Een BV kan een middel zijn om tussentijdse afrekening te voorkomen. Allereerst diende de agrarische onderneming – tijdig!- ingebracht te worden in een BV. De BV kon dan de ingebrachte onderneming na een poosje verkopen. Bij deze verkoop werd uiteraard winst behaald door de BV. Maar door een beroep te doen op de fiscale faciliteit van de herinvesteringsreserve (HIR) bleef belastingheffing vooralsnog uit. De BV kon vervolgens de volledige verkoopopbrengst herinvesteren in het buitenland. Op zich een route met een heleboel mitsen en maren (zowel op korte als op lange termijn) maar wel een route die met succes bewandeld kon worden.

Emigrerende aandeelhouder
In veel gevallen waren de senioren eigenaar van de onderneming en dus ook van de BV die in het buitenland ging herinvesteren. Vaak bleven deze mensen (mede met het oog op hun leeftijd) in Nederland, en was het de volgende generatie die vertrok (met het geld van hun ouders als steun in de rug). Er was in die situatie geen sprake van een emigrerende aandeelhouder. Maar in andere gevallen was het de (voormalig) ondernemer zelf die vertrok. Oftewel: degene die aandelen hield in een Nederlandse BV vertrok naar het buitenland. En dat levert fiscale problemen op!

Afrekenen
Het Nederlandse belastingsysteem gaat er in de meeste gevallen van uit dat er pas afgerekend hoeft te worden als er ook daadwerkelijk geld gebeurd wordt. Maar er zijn uitzonderingen. Een van die uitzonderingen ziet op de situatie dat de houder van een aanmerkelijk belang (iemand heeft in dat geval 5% of meer van de aandelen in een vennootschap) Nederland verlaat. Dat van zo’n belang sprake zal zijn als een boer zijn bedrijf in een BV heeft ingebracht zal duidelijk zijn. In zo’n geval bestaat bij de Nederlandse fiscus de vrees dat men uiteindelijk achter het net zal vissen. En om dat te voorkomen wenst men de Nederlandse fiscale belangen bij vertrek uit Nederland veilig te stellen. Met als gevolg dat de emigrant bij de grens mag afrekenen over de meerwaarde van zijn aandelenpakket; hij krijgt een aanslag voor de (nog niet daadwerkelijk genoten) winst uit aanmerkelijk belang.

Zekerheid
De Nederlandse fiscus wenst voor de opgelegde conserverende aanslag in veel gevallen ook zekerheid te verkrijgen. Dat kan bijvoorbeeld met een bankgarantie. Deze gang van zaken is echter door het EG Hof van Justitie in Luxemburg verboden, in die gevallen waarin de emigrant naar een lidstaat van de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte emigreert. Wie naar Frankrijk, Denemarken wil vertrekken hoeft dus geen zekerheid te stellen. Hetzelfde geldt voor belangstellenden voor emigratie naar Noorwegen, IJsland of Liechtenstein, al zal dat aantal beperkt zijn! Zekerheid kan echter nog steeds gevraagd worden van emigranten naar Canada of de Verenigde Staten!

Conserverende aanslag
Het voorgaande klinkt redelijk dreigend, en dat is het ook. Maar er is ook goed nieuws. De aanslag in kwestie wordt weliswaar opgelegd, maar daarna wordt voor deze aanslag uitstel van betaling gegeven. Ook rente bent u niet verschuldigd. We spreken in dit verband over een ‘conserverende aanslag’. Vervolgens wordt deze aanslag tien jaar nadat de aanslag is opgelegd kwijtgescholden, op voorwaarde dat de emigrant zich netjes gedraagt. Wie zijn aandelen niet verkoopt in deze periode of wie zichzelf geen hoog dividend uitkeert is na een periode van tien jaar van de aanslag verlost. Maar gedurende deze periode zit u fiscaal ‘klem’. Reden voor veel belastingplichtigen om de conserverende aanslag aan te vechten.

Aanpassing
Degenen die een conserverende aanslag opgelegd hadden gekregen (en let wel: we praten hier enkel over personen die binnen de EG of de EER verkasten) stelden dat het opleggen van een conserverende aanslag verboden discriminatie opleverde. Strijdig met de vrijheid van kapitaal en goederen. En er zijn door belastingplichtigen in dit verband enkele successen behaald. Zo is de hiervoor genoemde verplichting om zekerheid te stellen voor de conserverende aanslag in bepaalde gevallen van tafel en ook houdt de fiscus voortaan rekening met een waardedaling die zich na vertrek uit Nederland voordoet.

Principe
Maar na deze aanpassingen bleef de vraag staan of een conserverende aanslag principieel toegestaan is. Het antwoord van de Hoge Raad is duidelijk: ja, dat is toegestaan. De Hoge Raad heeft namelijk beslist dat het opleggen van een conserverende aanslag niet in strijd is met de door Nederland met andere landen gesloten belastingverdragen. Met name is de aanslag niet in strijd met de goede trouw die bij de uitlegging van belastingverdragen geldt. Ook is een conserverende aanslag niet in strijd met het EG-recht, meer in het bijzonder de vrijheid van vestiging.

Conclusie
De scherpste kantjes zijn er dan wel vanaf, maar een conserverende aanslag blijft mogelijk. Iets om rekening mee te houden als men de grens over wil gaan. Bovendien is het voor de agrosector nog van belang dat bij emigratie buiten de EG of EER door de fiscus nog steeds om zekerheid gevraagd kan worden. Ook iets om rekening mee te houden, bijvoorbeeld bij de keuze van het land van bestemming.

Meer informatie
Rechtbank, Uitspraak 20 februari 2009, LJN: AZ2230

Hoge Raad, Uitspraak Uitspraak 20 februari 2009, LJN: AZ2232

Hoge Raad, Uitspraak 20 februari 2009, LJN: BD5481

Belastingdienst wint rechtszaken conserverende aanslag

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.