Home

Achtergrond 174 x bekeken 6 reacties

Waait of stormt het in boerenland?

Supermarkten zijn begonnen aan een Europese strijd. Terwijl boerenland hoopt op hun medewerking, moeten de supers zelf rennen voor hun leven. Wat betekent dit voor boer en tuinder? Die vraag legt Dick Veerman wekelijks voor op AGD.Foodlog. Waait of stormt het?

Een greep uit het nieuws van afgelopen tijd. Volgens een vandaag door het LEI gepubliceerd rapport kan driekwart van de glastuinders niet meer voldoen aan zijn verplichtingen. Tijdens een congres in België vertelde LEI-baas Ruud Huirne begin deze maand dat de Nederlandse banken – lees Rabobank – de crisis in de tuinbouw hebben aangewakkerd door de groei enorm te stimuleren. Raboman Duijzer vertelde een maand of twee geleden in deze krant dat zijn bank wat lang was doorgegaan met financieren, maar dat die tuinders zelf hadden moeten begrijpen dat ze te veel krediet vroegen. Bijzonder voor een bankier. Insiders vertelden me dat waarschijnlijk meer dan de helft van de glastuinbouwbedrijven in de stille verkoop staat. De buurman heeft geen trek.

Uien, aardappelen, appels, ze leveren weinig op, terwijl ik er als consument genoeg voor moet betalen. Tijdens de oogst lagen de koelhuizen nog vol appels van vorig jaar. De laagste prijs in oktober was 2 cent voor een kilo goudreinetten. Of
telers die besloten te stoppen buurmannen vonden,weet ik niet. "Supermarkten zijn in de periode 2005–2008 niet in staat geweest om de prijzen eenzijdig winstgevend te verhogen ten koste van de producent en de consument", concludeerde de NMA in zijn onderzoek naar de machtsopbouw in de keten tussen boer en super.

Boerenbaas Albert Jan Maat, die erom had gevraagd, las er heel er wat anders in: "De marges bij de supermarkten zijn het hoogst. Ook is duidelijk dat de mededingingswetgeving eenzijdig is gericht op consument en supermarkt, en niet op de agrarische producenten." Bijzonder, want het CBL, de belangbehartiger van de verenigde Nederlandse supermarkten, bleek ook blij: "De uitkomsten bevestigen dat de kritiek over de vermeende marktmacht van supermarkten onterecht is."

Een stel paprikatelers keek de boeken na. Geschrokken constateerden ze dat de NMA denkt dat ze eenderde meer krijgen voor hun paprika’s dan uit hun eigen boeken blijkt. En dan melk. De prijs daalde 30 procent. De groothandelsprijzen van kaas bleven sinds 2007 gelijk. In de supermarkt stegen de prijzen een kwart. Wie heeft het mis?

Een heel varken, geslacht en wel, levert amper nog 100 euro op. Van het restvlees wordt worst gemaakt, die gesneden en gestickerd voor 20 cent per ons naar de super gaat. Daar moet ik € 1 tot € 1,75 afrekenen, wat er ook gebeurt met de varkensprijs. Onderwijl gaan waspoeder en bier er voor minder dan de inkoopprijs uit. Daar zit het probleem, waarvoor boer, varken en slager bloeden.

De boeren van ZLTO kwamen een tijdje terug met die innoverende één- ster Volwaard-kip. De kleine supermarktketen Jumbo ging ermee in zee. Te klein volume, vond slachter Plukon. De grote Albert Heijn wilde die kip wel, maar alleen onder huismerk. Weg kip, want die heet nu Puur & Eerlijk en is uitwisselbaar met een Franse binnenscharrel. De toekomstkip kan weer lekker op prijs worden uitonderhandeld. Weg merk, weg onderhandelingspositie. De Dierenbescherming hielp een handje mee, door vijf jaar lang een oogje dicht te knijpen. AH hoeft geen uitloop. Merkwaardig.

Vorige week presenteerde ZLTO in de Efteling haar nieuwe visie. Die blijkt driedelig: samenwerken, moed en het maken van meerwaarde. Hoe? Daarop kwam geen antwoord. Boer en tuinder moeten vooral veel goede moed opbrengen om zonder kompas te varen op de koers van een afnemer die hen niet kan helpen. De supers zijn namelijk net begonnen aan een Europese strijd. De belangen van hun leveranciers komen op de tweede plaats. Logisch, ook zij moeten rennen voor hun leven.

AGD.Foodlog wil helderheid scheppen in deze verwarring. Op mijn pagina op de website vraag ik tot 1 april 2010 wekelijks een boer, tuinder, verwerker, retailer of waarnemer van buiten of het waait of stormt in boerenland. Op 1 april zelf zien we elkaar live in Eindhoven. Samen met het op duurzame verandering gerichte ICSE organiseren we ’s middags een verlicht debat in de oude lichttoren van Philips. Onder de titel Wind of storm? confronteren we vooraanstaande sprekers met elkaars uiteenlopende meningen rond de vraag hoe boeren en de verwerkers van hun producten verder kunnen.

Dick Veerman is ex-bankier, -filosoof en -consultant. Hij wil de kennis over voedsel verbreiden. Veerman is aanjager van agd.foodlog.nl

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    JPK, in de VS ligt het onder de 10%, het laagste niveau ter wereld. In Nederland ligt het rond de 14%. Daar zit het probleem overigens niet. De vraag is voor welke deel er aan 'boer' in dat budget zit. Niemand weet het precies, maar het cijfer is schrikbarend laag. Als ik een natte vinger in de lucht steek: ca. 10% van die 14. 1,4% tot dus. Met andere woorden, het probleem zit niet in de consumentenprijzen maar in de handelsprijzen. Er is een boel zgn. 'waardetoevoeging' (verwerking, verpakking, marketing, logistiek, winkelkosten) die eten - gek genoeg - heel duur maakt, maar niets oplevert. Het probleem zit 'm erin dat boeren daarvan te weinig profiteren. Maar nee, de prijs van eten op consumentennivo hoeft niet omhoog. Zo uitdagend durf ik het best te stellen.

  • no-profile-image

    Ronald Kalter

    Dick, ik loop graag met je mee naar 1 april, al vind ik de datim niet zo geslaagd.

  • no-profile-image

    jpk

    het is heel simpel
    voedselprijzenzijnmaar5%van
    hetinkomen van de nederlander
    moet30%zijn

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    JPK, in de VS ligt het onder de 10%, het laagste niveau ter wereld. In Nederland ligt het rond de 14%. Daar zit het probleem overigens niet. De vraag is voor welke deel er aan 'boer' in dat budget zit. Niemand weet het precies, maar het cijfer is schrikbarend laag. Als ik een natte vinger in de lucht steek: ca. 10% van die 14. 1,4% tot dus. Met andere woorden, het probleem zit niet in de consumentenprijzen maar in de handelsprijzen. Er is een boel zgn. 'waardetoevoeging' (verwerking, verpakking, marketing, logistiek, winkelkosten) die eten - gek genoeg - heel duur maakt, maar niets oplevert. Het probleem zit 'm erin dat boeren daarvan te weinig profiteren. Maar nee, de prijs van eten op consumentennivo hoeft niet omhoog. Zo uitdagend durf ik het best te stellen.

  • no-profile-image

    Han

    Dick als jouw aanname klopt dan zou een verhoging van 30 % voor de boeren prijs 0,036 % verhoging van het winkel product zijn. O f zie ik het verkeerd?? De keten heeft immers zijn gehele deel van de koek koek te pakken. de boer moest tussen de 20 - 40 % meer hebben voor de grondstof om uit de kosten te komen, zodat hij weer op normale wijze kan investeren / uitgeven om zijn bedrijf levensvarbaar te houden en om aan alle door de consument geeiste voorwaarden te voldoen ,zonder er zelf op toe te leggen.
    Het enige probleem zijn de boeren zelf, die gaan bij een hogere prijs nog harder hun best doen om de markt te overvoeren.
    Dick wat we ook uitdenken in deze discussie, we zullen steeds tegen de zelfregulering van de boeren aanlopen. De GROOTSTE CONCURENT van de BOER is de BOER ZELF!!!

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Han, dat klopt. Maar ... zo werkt het opslagensysteem in de handel niet. En daar zit het probleem.///Eens met je laatste zin. Zolang boeren onderling hun output niet weten te reguleren, zullen ze bij een alleen op kostprijsgericht beleid elkaar van de sokken concurreren.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.