Home

Achtergrond 634 x bekeken 8 reacties

Plan B

Vanavond is de scheidende ZLTO-voorzitter Antoon Vermeer te horen in de grachtengordel. Daar wordt in de Rode Hoed al weken gediscussieerd over de vraag hoe het nu verder moet.

Daar wordt in de Rode Hoed al weken gediscussieerd over de vraag hoe het nu verder moet. Met boeren en de prijs waarmee ze genoegen moeten nemen. Met onze bolle en met name Afrika's holle buiken. Met de super en nog zo wat van die onderwerpen.

Afgelopen zaterdag gaf Vermeer zijn gedachten alvast prijs in de Volkskrant. Mac van Dinther interviewde hem over de toekomst van de Nederlandse boer. Vermeer vindt dat het heel anders moet. Hij geeft wat mij betreft een uitstekende analyse. Liberale markten werken niet voor boeren. Supers zijn te machtig en worden niet door de markt gecorrigeerd. Politiek ingrijpen is nodig. Dat is niet makkelijk, maar hij heeft hoop en bouwt daarop zijn visie.

Het eerste deel put hij uit het feit dat de markt voor verse producten regionaal wordt. Dat scheelt alvast. Op soja en rundvlees na, denkt hij dat Nederlandse boeren op termijn geen last meer zullen hebben van de wereldmarkt. Het tweede deel ziet hij in Europa. Met de machtige landbouwlanden Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje aan je kant kun je de macht van de supers inperken. Die landen met hun omvangrijke platteland zullen hun landbouw niet door de supers kapot laten maken. ‘Den Haag’ is daar niet gevoelig voor, zegt Vermeer. Europa wel.

Van Dinther vraagt Vermeer of de boer niettemin niet meer protectie nodig heeft. 'Nee, nee', zegt hij nadrukkelijk. De rest moet van de consument komen. Na het ingrijpen van Europa in de macht van de super moet de consument nog bereid worden gevonden om meer voor boerenproducten te gaan betalen.

Scenario's

Stel je nou eens drie dingen voor:

1. Dat uit het Europese onderzoek naar de macht van de supermarkten zal blijken dat er genoeg zijn om elkaar op te beconcurreren en dat ze helemaal niet te veel verdienen.

Ik voorspel alvast dat zal blijken dat de meeste supers gevaarlijk weinig verdienen. Supers berekenen weliswaar hoge directe marges op AGF, vleeswaar en ander verwerkt vers, maar die hebben ze nodig in hun margemix omdat ze anders zwaar verliesgevend zouden worden. Dat is lastig voor vers, maar zo is hun margemix nu eenmaal samengesteld en dat is zonder diepgaande consequenties niet eventjes te veranderen. Daarnaast zijn supers, net als Vermeer, zojuist Europa aan het intrekken. Hun posities in individuele landen tellen straks net zomin als die in individuele steden nu. Het feit dat AH in Amsterdam zelfs ver over de 50% van de vierkante meters in foodretail heeft, stoort geen bestuurder of wetgever.

Een feitje nog: de supers staan aan de vooravond van een prijzenslag die hun al niet florissante positie er niet beter op zal maken.
Politiek ingrijpen? Dat zal niet gebeuren. Tenzij er heel diep politiek ingrijpen wordt bedoeld. Maar laten we wel wezen, de Muur is precies 20 geleden gevallen. Onze kant op nog wel.

2. Dat onderwijl bijvoorbeeld het Europese Almería ons overproducerende Westland er finaal uitdrukt en de overblijvende giga-Westlanders nog steeds veel te veel binnen onze eigen Europese regio produceren. Zij moeten hun kostprijzen immers laag houden. Dat hebben ze zo geleerd, want ze kennen hun conculega’s. Europees of niet, dat maakt niet uit.

Zij weten ook dat de Mediamarkt heel goed snapt wat de consument doet: 'ik ben toch niet gek'. Als je hetzelfde voor minder kunt kopen, dan ga je niet meer betalen. Af en toe wil je nog wel een streekproductje met een leuk naampje of strikje. Als cadeautje, maar niet voor iedere dag. Daar kan een land dat een keer of vijf zijn eigen behoefte aan voedsel produceert niet van draaien.

3. Dat de grenzen van de beleenbaarheid van landerijen en opstallen een eind opgebruikt zijn en boeren en tuinders vandaag investeringsbeslissingen met een horizon van 15 jaar moeten nemen.

Is het dan geen tijd voor een wat concreter plan B?

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Spreekt Vermeer als boerenvoorman of als machtige man in het landbouwcircuit? Daar ligt de vraag en de uitkomst. Is het doel om boeren en tuinders in Nederland te houden of om de agrarische industrie van groei te voorzien? Een klein landje als Nederland kan best zonder boeren als er ergens anders in de wereld goedkope grondstoffen aangevoerd worden, dat gebeurd immers nu ook al. In Den Haag staat al een dorpje dat heet Madurodam, waarom maken we van heel Nederland niet zo'n attractiepark. Even Rabobank bellen?

  • no-profile-image

    josien kapma

    De discussie op boerderij.nl ging over cooperaties en of zij in hun marketing naar consumenten het cooperatieve karakter en de band met boeren naar voren zouden moeten brengen.

    De voornaamste kritiek op coops was: gebrek aan communicatie en saamhorigheid. Suggesties die ontstonden waren:
    • Integratie van functies. Door toe te werken naar meer allround coöperaties naar Braziliaans model kunnen voordelen behaald worden. Hans gaf het voorbeeld van boereninvloed in de melkcoöperatie versterken door via de voercoöperatie een soort grootaandeelhouder te worden.
    • Geografie. Door boerenzaken steeds zoveel mogelijk binnen geografische gebieden te behandelen wordt communicatie makkelijker.
    • Kringloop. Voortbordurend daarop, en met de boer-consumentband in gedachten zouden ook boer-consumentkringlopen steeds zoveel mogelijk in geografisch kleine gebieden gesloten kunnen worden.

    •Volgens Veerman moeten boeren weer opnieuw beginnen met KLEINE, compleet geïntegreerde ketens van boer en verwerker, desnoods tot aan de boerensuper toe.

    Er zijn ook reageerders die onverminderd vertrouwen hebben in de grote cooperaties.

    naar de samenvatting: http://www.boerderij.nl/1089294/Rundveehouderij/discussie-rundveehouderij/Cooperaties,-in-staat-de-boer-op-het-bord-te-brengen2-Samenvatting.htm

  • no-profile-image

    josien kapma

    De drie scenarios klinken mij AKELIG aannemelijk in de oren.

    Dus: Ja, het is tijd voor een veel concreter plan B.

    Met de visie van Vermeer vind ik op zich niet veel mis, Veerman laat die dan ook grotendeels overeind. Maar de visie is niet compleet: het blijft bij een analyse, er wordt geen concreet plan B voorgesteld.

    Ik vind dat ergens wel te begrijpen, want plannen worden snel afgeschoten. Alleen al melkveehouders zijn grimmig verdeeld over de richting die we op moeten, er is wantrouwen jegens andere spelers en ketenpartners. Het is in dit klimaat bijna onmogelijk geworden voor (Z)LTO om een levensvatbaar plan te presenteren. Veerman vervult als kundige buitenstaander een zeer nuttige rol als 'aanjager'.


    Daarnaast is de situatie zodanig complex en onzeker dat het nooit één plan B is maar een multiaanpak.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Huib, jij hoorde het vanavond aan. Was de visie je nu wel duidelijk? ///Op weg naar huis probeerde ik 'm zo kort mogelijk samen te vatten. Dat is niet makkelijk want het is een mozaiek vol tegenstellingen. Gijs werd ketenverkorting, terwijl het ketenverlenging is. Volwaard werd een succes van vernieuwing en een sterke positie voor boeren, terwijl het onder huismerk van AH verdween. Maar ach, dat is marketinggezever. Ik weet dat daar het sterkste punt van de BV Boeren In Nederland niet ligt.///Toch vnd ik de woorden (en ik bedoel ze zeker niet lullig). 'De boer moet het doen met het bestaande krachtenveld en kan daarom maar beter niemand tegen zich innnemen.'///Zo geformuleerd kan ik Vermeer niet alleen begrijpen maar ook verschrikkelijk waarderen. Het is wijs en chique. Of het bij de individuele gevoelens van boeren past is een andere zaak.

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Josien, het aanjagen richting oplossingen werd wat concreter in jouw draad op De Boerderij. Zou je ons hier het ongelofelijke plezier willen doen dat in deze lijn samen te vatten?

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Het kan zijn dat ik er overheen lees Dick, maar iets van een visie die verder gaat dan wat algemeenheden kan ik in het artikel niet ontdekken. "Supermarkten moeten hun verantwoordelijkheid nemen" en : de politiek moet randvoorwaarden stellen". Ik wil niet cynisch zijn, maar is dit de meest invloedrijke man uit de landbouwlobby? En "volledige liberalisering werkt niet voor voedsel" Ik neem aan dat ze toch wel met iets meer ideeën bezig zijn, al is het maar in de brainstormfase. Ik kan er nog geen begin van visie in ontdekken ................... "Het eerste deel put hij uit het feit dat de markt voor verse producten regionaal wordt. Dat scheelt alvast. Op soja en rundvlees na, denkt hij dat Nederlandse boeren op termijn geen last meer zullen hebben van de wereldmarkt." Dit lees ik nergens in het artikel, Dick. Waar heeft hij dat gezegd? Ik ben het er ook niet mee eens trouwens. Sterker, omdat Nederland zo'n grote exporteur is is regionalisering eerder een bedreiging. Bedenk ook dat de grootste markteffecten indirect zijn. Als een concurrent bij mijn afnemer product aanbiedt onder mijn prijs en ik onderhandel met mijn afnemer met het resultaat dat "er dan maar wat van de prijs afmoet", dan is er geen sprake van verdringing van mijn product door dat van die concurrent, maar er is wel degelijk sprake van markteffect. Bedenk ook dat ze in het buitenland zo tegen de Nederlandse landbouw aankijken. Zelfs met product dat je weggooit kun je markten van anderen verknallen.

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Over de lezing in Amsterdam gisteravond had ik geen bijster hoge verwachtingen. Bij vorige lezingen zat ik gedurig op het puntje van mijn stoel. dat had ik gisteren bij Antoon Vermeer eerst niet. En het is ook niet makkelijk om voor een sector die in de verdediging zit iets vooruitstrevends naar voren te brengen. Toch deed hij dat wel, met name in de discussie. "Als de maatschappij wil dat er meer plantaardig eiwit wordt geconsumeerd ipv dierlijk, dan is dat bespreekbaar" Dat vind ik een moedig standpunt. En: 'De boer moet het doen met het bestaande krachtenveld en kan daarom maar beter niemand tegen zich innnemen.' Ik kreeg zo maar een visioen van hoe het zou kunnen gaan, vergelijkbaar met het systeem dat gehanteerd wordt voor biologische melk. Hiervan is de prijs €0,10 per kg hoger dan die van gangbare melk. Zo kun je ook extra vergoedingen vaststellen voor eisen aan dierenwelzijn, duurzaamheid, streekproduct,enz. Als supermarkten zich hier nu eens aan committeren om dit af te nemen, waarbij ze daar gerust een redelijke beloning voor mogen rekenen. Milieu- en dierenwelzijnsorganisaties die de vinger aan de pols houden wat betreft de milieu/dierenwelzijnsnormen, de consumentenbond die het financiële deel volgen, zou dat geen optimaal gebruik van het krachtenveld zijn, met nut voor alle schakels? Ik ben van mening dat het moet kunnen. Het is Aldi en Lidl ook gelukt om bijv alleen biologische peen te verkopen (ipv gangbare). En dit loopt al jaren heel goed. Dus ook consumenten zijn over te halen. Rest nog één 'klein probleem': boeren hebben in dit systeem alleen garantie voor hun meerwaarde en blijven afhankelijk van de markt. Terecht naar mijn idee. Het is in ieder geval niet de verantwoordelijkheid van supermarkten of consument dat de boeren te weinig krijgen als ze te veel produceren. Beleid hiervoor moet op ander niveau plaatsvinden: ofwel 'goedschiks' door alles aan de vrije markt over te laten ofwel kwaadschiks door quotering of omzetting van overschotten in bio-energie.

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Voor de duidelijkheid, dit is plan C.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.