Home

Achtergrond 187 x bekeken 12 reacties

Subsidies en acties schaden imago van melkveehouderij

De melkveesector kan alleen voortbestaan met subsidies, zo lijkt het.

Dat beeld roepen recente acties voor steun aan de sector op. Onterecht, meent Gerrit Meester, landbouweconoom en oud-me­dewerker van het ministerie van LNV. De melkveehouderij in Europa is volgens hem nog zeer levensvatbaar en heeft volop kansen.

De recente acties van Europese melkvee­houders en besluiten van Europees Par­lement en Raad voor extra steun hebben de Europese zuivelsector nieuwe imagoschade opgeleverd. Het oude beeld van boter- en mage­remelkpoederbergen en hoge budgetlasten dat inmiddels vijftien jaar na dato geleidelijk ver­dween, keert door de acties geheel terug. Dat is hoogst schadelijk voor een op zich zeer gezon­de en internationaal concurrerende sector.

Ook het schermen met een kostprijs van 40 cent per kilo melk, vermeend noodzakelijk voor de continuïteit, doet de melkveehouderij meer kwaad dan goed. Als het verschil met de marktprijs zo groot zou zijn, versterkt dat het beeld van een ’sunset industry’ die het van permanente steun moet hebben, op den duur verdwijnt en het dus ook niet meer waard is letterlijk en figuurlijk de ruimte voor verdere ont­wikkeling te krijgen. Bijvoorbeeld in de ruimtelijke ordening of bij over­heidsinvesteringen in noodzakelijke verbeteringen in de fysieke en kennis­infrastructuur. Als de marktprijs ver beneden de kostprijs ligt, rest de on­dernemer twee keuzen: stoppen of je kostprijs verlagen.

Voor de continuïteit van de sector lijkt een zo hoge kostprijs niet nodig. Een marktprijs van omstreeks 30 cent is tot nu toe voldoende ge­bleken om de productie te handhaven of zelfs uit te breiden. De hogere prijs van vorig jaar vormde zelfs een extra stimulans tot expansie, zoals onder andere te zien is aan de enorme bouwactiviteiten van nieuwe ligboxenstallen overal in Nederland.

Ook in de discussies rond handelsliberalisa­tie weet de Europese landbouw bijna bij voort­during het imago van een sunset industry op te roepen. Zo bracht de vee- en vleessector in het recente verleden zwaar overdreven cijfers naar buiten over de mogelijke negatieve werk­gelegenheidseffecten van de Doha-ronde. Ook dat kan grote negatieve gevolgen hebben voor het letterlijk en figuurlijk nog verkrijgen van voldoende ruimte voor verdere modernisering en aanpassing. Bovendien laadt daarmee de Europese landbouw zichzelf de schuld op van het niet succesvol afronden van de WTO-on­derhandelingen, waar degenen die werkelijk de blokkades leggen zich gemakkelijk achter kunnen verschuilen, en bovendien de land­bouw zelfs dwingen tot onnodige extra conces­sies.

De werkelijkheid is dat de meeste sectoren binnen de Europese landbouw- en voedings­middelensector eerder versterkt dan verzwakt uit een internationale handelsliberalisatie kunnen komen. Dat laten verschillende stu­dies zien, onder andere van Oeso en LEI. Voor­waarde is wel dat de liberalisatie evenwichtig gebeurt, dus voor alle landen en alle sectoren.

De rundvlees- en suikersector krijgen het moeilijk, maar voor de meeste andere sectoren zijn de gevolgen beperkt negatief of zelfs posi­tief, zo blijkt onder andere uit de Scenar 2020­studie uit 2007 in opdracht van de Europese Commissie, Directoraat-Generaal Landbouw.
Voor de meeste sectoren vinden nauwelijks productieveranderingen plaats. De aanpassin­gen leiden vooral tot daling van grondprijzen en quotawaarden. Als ook de ontkoppelde in­komenstoeslagen verdwijnen, vindt voorts een versnelde vermindering van het aantal wer­kers plaats en als gevolg daarvan een versnel­de schaalvergroting van bedrijven. De LEI-stu­die over de agrarische sector in Nederland naar 2020 laat hetzelfde beeld zien.

Het zou omwille van de continuïteit en het imago van de sector wenselijk zijn over de noodzaak tot steun aan de Europese landbouw en de gevolgen van handelsliberalisatie een realistischer beeld neer te zetten dan tot nu toe vaak gebeurt.
Globalisatie en handelsliberalisatie blijven de komende jaren onverminderd op de agenda. Juist de alom verwachte hogere internationale marktprijzen biedt Europa extra kansen haar relatief sterke concurrentiepositie op land­bouwgebied verder uit te bouwen. Dat doe je door je energie te steken in verdere verster­king van deze concurrentiekracht en niet in acties die het imago van een sunset industry versterken.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    frans

    wij noemen de vele subsidies die in de landbouw uitgedeeld worden de mercedestoeslag van dat geld rijden ze in dure autos

  • no-profile-image

    Huib Rijk

    Beslist een interessante visie. Maar naar mijn idee is er toch meer aan de hand. "Juist de alom verwachte hogere internationale marktprijzen" noemt Dhr Gerrit Meester. Is dat niet juist het probleem: marktprijzen die verwacht worden omhoog te gaan? Ik zie juist dat er volop geproduceerd kan worden, meer dan er (kostendekkende) afzet is. Ook onder economen was het een verrassing dat in reactie op de voedselcrisis de productie zo snel toe nam. Zij gingen er immers van uit dat in zo'n prijs-inelastische markt als de landbouw dit niet goed mogelijk was. Ik denk dat een andere conclusie mogelijk is: er is wel prijsinelasticiteit in één richting, maar bijna niet in de andere. Concreet: consumenten willen wel meer voedsel gaan afnemen, maar vervolgens minderen wil niet. En producenten willen wel hun productie uitbreiden, maar inleveren is minder aangenaam. Dit zie je op diverse terreinen. Oekraïne, Rusland, Kazchstan en Wit-Rusland willen gezamenlijk de positie van de USA als grootste graanexporteur overnemen - en het Poetin-regime zal hier wel wat olieroebels in willen steken. De Alpenlanden willen hun platteland niet ten prooi van leegloop laten vallen. Voor Afrika willen we dat er veel meer geïnvesteerd wordt in voedselproductie. Ik ben benieuwd waar het optimisme van Dhr Meester over de hoogte van de voedselprijzen op gebaseerd is. De hoge prijzen tijdens de voedselcrisis zijn daar geen bewijs voor: die bewijzen alleen dat de voedselproductie omlaag gaat als er stelselmatig te weinig voor landbouwproducten betaald wordt.

  • no-profile-image

    melkveehouder

    De boer wordt door de politiek afgeschilderd als de paria van de samenleving. We zijn natuur en milieu vervuilers en liggen ook nog constant aan het subsidie infuus. Het ligt natuurlijk wel een beetje anders maar wie legt dat nu eens uit aan de burger?

  • no-profile-image

    Han

    Waarom spreken de heren wetenschappers altijd over >De sector< nooit over de onderdelen die de sector vormen. Ik geloof direct dat de sector Tuinbouw, Melkveehouderij etc. het goed doen op de balans van de NV Nederland. We moeten alleen wel realist zijn en er bij vertellen, dat de toegevoegde waarde + bijbehorende winstmarge in deze getallen zitten en ook de import producten die we hier opwaarderen en weer exporteren. Ieder accountant zal kunnen zeggen dat de gemiddelde primaire ondernemer in de sector VERLIES leidt als hij alle kosten, ook rente eigen kapitaal, familie arbeid op kosten zet. Ik krijg op deze wijze een ander beeld van de landbouw dan wanneer ik de landbouw handel in de sector meeneem.
    Boeren en burgers de primaire producenten van agrarische producten maar ook van hout worden op deze wijze bewust weggezet als >onterechte klagers<. Ze liggen met recht aan de achterst tit en mogen dat ook laten horen.

  • no-profile-image

    truus

    waneer de bevolking in ons land zou weten wat er allemaal aan subsidies kado wordt gedaan aan de kapitaalkrachtige boerensector dan zou daar zeer veel op gereageerd worden en niet op een positieve manier voor de boeren

  • no-profile-image

    jan vanhumbeeck

    dalende grondprijzen?
    Mr. meesters , vergeet niet dat bijna geen enkele boer grond koopt omwille van rationeel-economische redenen , maar bijna altijd om emotionele.

  • no-profile-image

    gert

    De NMA voorkomt dat de boer en tuinder een fatsoenlijke prijs voor zijn producten krijgt,de retailers mogen ongelimiteerd fuseren of overnemen ,maar de producenten worden hierin beperkt en tegen elkaar uitgespeeld,er is een ongelijk speelveld tussen retailers en producenten gecreeerd

  • no-profile-image

    h.e.l.d.er van geest

    Alle gebieden in de eu zijn niet of minder of helemaal niet geschikt om tegen wereldmarktprijzen melk te produceren;het is daar meer een bekleding/stoffering van het platteland.
    En de gebieden waar wel op industrieele manier in europa melk geproduceerd kan worden hebben er voordeel bij als de uitbetaalprijs gebaseerd is op de eerstgenoemde.
    er zal nationaal (zoals al aftekend in europa) voor gekozen worden om deze eerste groep extra te ondersteunen.
    bij het huidige markt en prijsbeleid valt dit dan weer steeds ten gunste uit voor de effiecientere bedrijven en regio,s.
    wie brengt hier een goede verandering in waar allebei de partijen zich in kunnen schikken?

  • no-profile-image

    Piet Slingerland.

    Meneer Gerrit Meester, noemt de melkveehouderij Sunset industry!!!... Duidelijke Taal van de "Meester", daar kunnen wij het weer even mee doen!!!... Wat ik wel met de meester eens ben, is het feit dat de melkveehouders zeuren om 40 cent per liter, 30 cent vind ik ook ruim voldoende!!!... Maar ja, waarschijnlijk is dat weer teveel om op het Wereldtoneel mee te spelen (?).

  • no-profile-image

    Vrijgezel

    Gerrit heeft makkelijk praten, ondertussen belemmert het nma ons om aan een ander beeldvorming te werken, wat lto betreft is het daar ze heffen een glas doen een plas en alles blijft zo als het was

  • no-profile-image

    Paul Jansen

    Gerrit Meesters, een zeer gezonde en internationaal sterke sector? Waar waren die inkomenstoeslagen dan voor nodig, konden de boeren het ook zonder? Hoe gezond is een sector die al na een driekwart jaar de straat op gaat en waarvan de EU product uit de markt moet nemen om verdere catastrofes in te dammen. Uw beeld van geliberaliseerde wereldhandel is duidelijk niet de mijne en u stelt zelf dat er een evenwichtige situatie geschapen moet worden in alle sectoren. Gaan we CAO's openbreken en het minimumloon afschaffen? Productiebeperkende factoren als milieu en dierenwelzijn gelijktrekken? Wat denkt u wat er aan solvabiliteit resteert als de grondprijzen sterk gaan dalen? En dan gaan we op schaalvergroting, u zal het niet ontgaan zijn dat de bevolking van Nederland allergisch reageert op de term megastallen, of geldt dat voor zuivel niet? Vragen genoeg om te beantwoorden. Ik zie in uw betoog een vergelijkbare lijn in die van financiële economen die 20 jaar lang alleen maar in de term groei dachten en waarvan de burgers nu de rekening mogen betalen. Laat dit met de voedselvoorziening niet opnieuw gebeuren!!! Steek uw energie niet in multinationals maar in een deugdelijk systeem.

  • no-profile-image

    Henk

    Ik denk dat Gerrit Meesters niet begrijpt dat boeren ook recht hebben op een sosiaal leven! Het is simpel, betaal het voedsel tegen een kostprijsdekkende opbrengstprijs. Dat moet men toch al goed zijn best doen om een redelijke boterham te verdienen! Dan kan men heel het circus van subsidie afschaffen! Dan is het voedsel voor de consument zeker niets duurder. we hebben te veel flierefluiters!!!

Laad alle reacties (8)

Of registreer je om te kunnen reageren.