Home

Achtergrond 117 x bekeken 1 reactie

Risicobeheer wordt grote uitdaging voor zuivelmarkt

De onzekerheid op de zuivelmarkt neemt toe. Melkveehouders hebben dat al ondervonden, zegt portefeuillehouder zuivelbeleid Siebren Reitsma. Ze moeten daarom risico's incalculeren. LTO strijdt daarnaast voor behoud van de bedrijfstoeslag en voor verzekeringen.

De melkveehouderij staat op een kruispunt. Na de prijspiek van eind 2007 staat de melkprijs weer onder druk. Melkveehouders doen er goed aan niet alleen met gemiddelde prijzen en kosten te rekenen, maar ook met mogelijke schommelingen op korte en langere termijn. LTO zorgt voor marktinformatie en werkt aan instrumenten om inkomensrisico’s te beperken. Bovendien moeten melkveehouders beloond worden voor landschapsonderhoud en andere diensten.

Van 1968 tot 2003 werd de melkprijs voor een belangrijk deel bepaald door Brussel. Als de opbrengstprijs onder 90 procent van de garantieprijs dook, werden boter en mager melkpoeder door de Europese Unie opgekocht (interventie). Bovendien financierde de EU afzet van overschotten. In 2003 werd de garantieprijs met ongeveer 20 procent verlaagd. Van het geschatte nadeel kregen de melkveehouders zo’n 60 procent gecompenseerd in een melkpremie. Deze compensatie vormt tegenwoordig een deel van de bedrijfstoeslag.

De EU gaf in 2005 nog 3 miljard uit aan zuivelmarktbeheer; nu is dat nog maar enkele honderden miljoenen. Het verschil tussen EU- en wereldmarktprijzen is veel kleiner geworden. Omdat het steunniveau aanzienlijk lager ligt dan vroeger en productiekosten zijn gestegen, wordt algemeen aangenomen dat overheidsbeleid de komende jaren steeds minder bepalend zal zijn voor de melkprijs. Brussel heeft bovendien in WTO-verband toegezegd de exportsteun in 2013 af te bouwen.

Vraag en aanbod bepalen de melkprijs op de wereldmarkt en daarmee ook in Europa. De EU exporteert immers zo’n 8 procent van de totale zuivelproductie. In 2007 zijn de zuivelprijzen snel gestegen. Het aanbod kon niet snel genoeg inspelen op de groeiende vraag. Nieuw-Zeeland en Australië kampten met droogte. Regeringen van zeker tien landen introduceerden heffingen om hun zuivelexport af te remmen.

De Nederlandse zuivelsector kón niet anticiperen vanwege het bestaande quotasysteem. En ondanks het feit dat de EU als geheel jaarlijks ruim 2 miljard kilo melk onder het Europese melkquotum blijft, ging de totale productie niet omhoog als gevolg van krimp van de productie in landen als Engeland, Zweden, Finland en een aantal nieuwe EU-lidstaten.

De hogere prijzen lokten uiteindelijk nieuwe spelers naar de oplevende wereldmarkt, zoals Brazilië, Oekraïne en vooral de VS. De markt werd overspoeld met goedkoop mager melkpoeder en ook boter en kaas. Door deze productiegroei en door vraaguitval, daalden de prijzen in 2008. Daarbij kwam de kredietcrisis, gevolgd door een wereldwijde financiële crisis.

Hopelijk komen de markten weer snel in balans. De vooruitzichten op de langere termijn blijven goed: bevolkingsgroei, welvaartsgroei, verstedelijking en de overgang van fossiele brandstoffen naar biobrandstoffen. Maar niemand waagt zich aan voorspellingen voor 2009. Niemand had de prijspiek van eind 2007 zien aankomen en het huidige prijsdal ook niet.

Het is daarom belangrijk dat melkveehouders zelf meer gevoel krijgen bij de markt, en met hun afnemers spreken over de marktverwachtingen. Je kunt nu eenmaal geen bedrijf runnen als je elke maand maar moet afwachten wat de melkprijs wordt: verwerkers moeten daarom communiceren over de verwachtingen voor de komende jaren. Zij kunnen dat omdat zij weten wanneer contracten aflopen en hoe contractonderhandelingen lopen. LTO reikt de leden kennis aan met onder meer de Internationale Melkprijsvergelijking en een maandelijks update van de melkmarkt.

Het wordt steeds belangrijker dat melkveehouders risico’s incalculeren. De melkprijs kan fluctueren. Instrumenten om een tijdelijk prijsdal op te vangen zijn: voldoende marge in de bedrijfsexploitatie bij een gemiddelde melkprijs en een buffer in de rekening courant.
De onzekerheid op de markt neemt toe. Rundveehouders voelen dat. LTO strijdt daarom voor behoud van de bedrijfstoeslag. De komende evaluatie van het EU-budget is in dat licht des te belangrijker. Daarnaast werkt LTO aan risicoafdekking aan de kostenkant, denk aan collectieve verzekeringen tegen risico’s van extreem weer en tegen dierziektes.

Administrator

Eén reactie

  • no-profile-image

    Vrijgezel

    Laat lto eerst maar eens voor een betere melkprijs strijden. Voor verzekeringen heb ik lto niet nodig, verzekeringsmaatschappijen zat.

Of registreer je om te kunnen reageren.