Home

Achtergrond 1105 x bekeken 2 reacties

Mansholt: een lange witte dikkop

De wereld is gebaat bij een krachtige landbouw die solidair is en bij eerlijk delen. Dat was de visie van Mansholt op het landbouwbeleid. Volgens Johan van Merriënboer van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Radboud Universiteit in Nijmegen is het probleem van nu het gebrek aan politiek leiderschap. Het is tijd voor een tweede Sicco Mansholt.

In 1937, vlak voor de winterzaai, ploegde Sicco Mansholt voor het eerst op zijn eigen land in de Wieringermeer. Het zaaiplan bestond uit 9,5 hectare wintertarwe, 24 hectare zomertarwe, 16 hectare haver, 5,5 hectare suikerbieten en 1 hectare contractkool. Mansholt vond het bedrijf eerst te klein, maar zijn vader had hem overgehaald. Sicco kon er iets moois van maken en voldoende tijd overhouden voor de politiek.

Sicco Mansholt noemde zijn boerderij Fletum, naar het veredelingsbedrijf van zijn oom Jochem in de Westpolder in Groningen, bekend om zijn kortstro-erwten en witte dikkoptarwe. Dat is tegelijk een fraaie typering van het geslacht-Mansholt: lange, uit de klei getrokken dikkoppen. Eigenzinnige landbouwpioniers van de beste soort. Het oude Fletum lag naast Thorum, de boerderij waar Sicco was opgegroeid. Hij werd er geboren op 13 september 1908, honderd jaar geleden. In de Westpolder leerde hij zien, voelen en denken. Zelf beschouwde hij zijn jeugd in de polder als de belangrijkste periode van zijn leven.

Aan Mansholts eigen boerenbestaan kwam in april 1945 abrupt een eind toen de Duitsers de Wieringermeer onder water zetten. Acht maanden later viel de polder weer droog, maar Mansholt was intussen minister van Voedselvoorziening, Landbouw en Visserij geworden. Hij bleef dat tot 1958. Daarna volgde Brussel, waar hij in feite uitgroeide tot de eerste Europese minister van Landbouw.
Ruim zeven jaren was hij boer geweest en vooral de beginperiode had diepe indruk gemaakt. Toen hij gepensioneerd was, droomde hij nog dat de tarwe er slecht bijstond, of dat het alleen maar regende in augustus. Nooit over spannende vergaderingen in Den Haag of Brussel. Mansholts hart lag bij de boer en het platteland, waar ook ter wereld.

Komaf en praktijkervaring kleurden Mansholts politiek. Cijfers zette hij naar zijn hand met de opmerking: "We zullen ook het boerengevoel moeten gebruiken." In Europa besloot hij dat het markt- en prijsbeleid de motor moest worden voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, ondanks een meerderheidsadvies om eerst de structuren gelijk te trekken. Hij passeerde regeringen van lidstaten via rechtstreekse contacten met landbouworganisaties en won het vertrouwen van de boeren.

Sicco Mansholt was geen theoreticus. Hij pikte originele ideeën op en ging ermee aan de slag. 'Zijn' Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) typeerde hij in een gesprek met de Amerikaanse president Kennedy als 'merely machinery which could be used for liberal and protective purposes.' Daarachter stak wél een visie. Een visie die van belang is voor de toekomst van het GLB, of beter: de regeling van de voedselvoorziening op wereldschaal.

Europa en de rest van de wereld zijn gebaat bij een krachtige landbouw, die een volwaardige plek inneemt in de moderne maatschappij. Een eerste vereiste is dat bedrijven economisch levensvatbaar zijn. Ten tweede: internationale solidariteit. Het aanvaarden van medeverantwoordelijkheid voor het lot van boeren aan de andere kant van de wereldbol. Streven naar eerlijk delen. In het verlengde daarvan ook solidariteit met het lot van generaties die na ons komen.

Kiezen voor gezond, duurzaam en schoon. Cruciaal is het besluitvormingsproces. Daarbij is de Europese Unie een deel van de oplossing. Het echte probleem is politiek leiderschap. Waar blijft de volgende Lange Witte Dikkop? Een tweede Sicco Mansholt.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Jan de Goeij

    Met het lezen van dit zo met zorg geschreven, positieve artikel omtrent de persoon Sicco Mansholt,heb ik behoefte mijn waardering te uiten voor de schrijver Johan van Marienboer.
    Toch wel goed om politieke geschiedenis eens op nieuw te presenteren, en dan te herkennen dat door de Mansholt visie van toen,en gezond boerenverstand te gebruiken in de agrarische sector veel bereikt kon worden.

  • no-profile-image

    gerard vanhommerig

    Een goed artikel bij de honderdste geboorte dag van de heer Mansholt, de naderlandse land en tuinbouw is mede onder zijn regie tot grote ontwikkeling gekomen. Maar een nieuwe "Mansholt" komt sinds Galgenwaard niet meer. Daar moeten wij samen maar eens over nadenken.

Of registreer je om te kunnen reageren.