Home

Achtergrond 332 x bekeken 5 reacties

Landbouw EU vraagt nieuw beleid

In de tijd van Mansholt had het veiligstellen van de voedselvoorziening de hoogste prioriteit in Europa. Dat heeft Mansholt goed aangepakt.

Maar volgens Frans Andriessen, onafhankelijk lid van de SER-commissie voor Internationale Sociaal-Economische Aangelegenheden, is die periode voorbij en noopt de nieuwe tijd tot een ander landbouwbeleid.

Voedselvoorziening en dus landbouw behoren tot de existentiële condities van de mens. Dit feit wordt in het overtrokken marktdenken van onze tijd niet of tenminste onvoldoende onderkend. Het heeft evenwel in de loop van de geschiedenis het denken overheerst: autarkie als het hoogste ideaal. Eén ding staat vast: tijdperken en culturen laten hun sporen na in de wijze waarop mensen omgaan met de aarde, de grond waar zij leven en waarvan zij afhankelijk zijn.

Het landbouwbeleid van Mansholt, die honderd jaar geleden werd geboren, was een historisch-cultureel antwoord op de voedseluitdaging van zijn tijd. Geniaal wist hij de behoefte van destijds aan veiligheid in de voedselvoorziening te koppelen aan de behoefte aan veiligheid in het algemeen en de noodzaak van economische omslag in Europa.

De kern van het toenmalige Europa, Frankrijk en Duitsland, werd aaneen gesmeed in de Kolen en Staal Gemeenschap en het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Daarmee was tegelijk gegeven dat dit beleid tijdgebonden was en dat is dan ook al relatief snel gebleken. Van schaarste en prijsbeheersing naar overschotten en minimumprijzen duurde niet overdreven lang. De rundvleesregeling (van Lardinois en Chirac) was nog niet zo lang in werking toen de rundvleesbergen samen met de boterbergen de melkmeren flankeerden.

Omstreeks 1983 komen de melkquota en de eerste poging om de graanproductie te beheersen dateert uit 1985-’86. Maar het moest tenslotte tot eind jaren 80 - onder grote internationale druk onder meer via de zogenoemde Uruguay-ronde - duren voordat het systeem van garantieprijzen en interventie werd omgebouwd tot het subsidiëren van non-productie of niet marktverstorende productie-methoden.

Het ziet ernaar uit dat het beleid nu in een volgende fase is beland. De behoefte aan voedsel neemt enorm toe, exporterende landen beperken de uitvoer, de prijzen stijgen en overaanbod slaat om in schaarste. Intussen komen er andere aanbieders op de wereldmarkt en wordt Europa structureel in een minder comfortabele exportpositie gedwongen. Dat werpt de vraag op hoe het verder moet met het Europese landbouwbeleid.

Het eerste element lijkt dat steeds minder marktbeleid nodig is. Structureel is er markt voor voedselproducten. Productgaranties én betaalde braaklegging zijn dan ook minder nodig. Intussen wordt steeds duidelijker dat zonder een aantrekkelijke landbouw andere waarden, die impliciet in het beleid werden onderkend, in gevaar dreigen te komen. Landbouw en landschap zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden. Dat geldt in heel Europa, van de Ardèche tot de Zwitserse Alpen.

Vraagt de landbouwproductie op normale of gunstige locaties dus steeds minder steun, het tegendeel is het geval op ongunstige locaties. Die zijn echter zonder landbouw landschappelijk ten dode zijn opgeschreven.

Mansholt zou het bovenstaande met stomme verbazing gelezen hebben, hoewel ook hij medio jaren 80 met mij van mening was dat het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid om moest. Alleen verschilden wij ten zeerste van mening over de aanpak. De benadering die toen werd gekozen, aanpak via de prijs van granen bij overproductie, had niet zijn instemming en is - hoewel besloten - nooit echt uitgevoerd door hardnekkig verzet van de landbouwministers. Later komt dan in de jaren 90 subsidiëring van het niet produceren, eerst in de zuivel en later in de granen. Inkomensbehoud zonder marktverstoring.

Zo staat de Europese landbouw voor een nieuwe uitdaging, die extra moeilijk is omdat de diversiteit in onze landbouw met de vele nieuwe lidstaten aanmerkelijk is toegenomen.

De Europese Commissie krijgt het uitermate moeilijk met een Frankrijk (en anderen) dat de tekenen der tijden niet verstaat of wenst te verstaan, lidstaten die bereid zijn kritisch te denken over de toekomst, landen met een achterlijke landbouw en aan de andere kant de onmetelijke belangen bij een goed functionerend geglobaliseerd economisch wereldsysteem , waarvoor een goede wereldafspraak over landbouwpolitiek onontbeerlijk is.

Misschien is er weer een nieuwe Mansholt nodig met zijn visie en overtuigingskracht om middelpuntvliedende tendenzen af te remmen of om te buigen naar middelpuntzoekende krachten. Europa heeft een modern landbouwbeleid nodig. Dat betekent in ieder geval een forse breuk met het verleden.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    melkboer

    Het is toch wrang te lezen hoe landbouwpolitiek bedreven wordt. Of overschotten en minimumprijzen, óf schaarste en prijsbeheersing. Vrij vertaald betekent dit structureel als hansworst gebruikt worden voor het maatschappelijk belang. Het is als (agrarisch) ondernemer om ziek van de worden dit te lezen.
    Als we de voedselverkoop niet zelf ter hand nemen dan blijven we de speelbal van de overheden.

  • no-profile-image

    Johan

    Het nieuwe landbouwbeleid kan niet doorgaan door lage prijszetting de boerenzonen/dochters naar de stad jagen omdat er met boeren geen droogbrood meer te verdienen valt. Dat hoeft ook niet als we quoteringen staande houden en daarmee proberen de eigen markt te behouden. We kunnen immers niet concureren met grootgrondbezitters in Argentinie en Brasil die arbeiders voor een duppie hebben. Bovendien zou de EU het grootkapitaal steunen dat wil de linkse commissie toch niet? Het probleem is nu dat we door uitgekiende productie technieken veel land moeten braken omdat we anders ver over de quotering zullen gaan. De (broodnodige) oplossing is bio-fuels, al het land dat we niet nodig hebben voor onze voedsel productie efficient inzetten om bio-fuels te produceren zodat we minder afhankelijk worden van de Persische golf en Rusland. Dit is vloeken in de linkse kerk want het EU parlement is zeer begaan met de voedselvoorziening in 3e wereld landen. Mijn mening is echter dat de 3e wereld niet zit te wachten op onze (gesubsidieerde) overschotten doch dat ze daar meer baat hebben van een trek van de stad naar het platteland om zelf hun eigen voedsel te verbouwen.

  • no-profile-image

    melkboer

    Daarom is het ook zo belangrijk dat op dit moment alle partijen aan tafel zitten en input leveren. En nu maar hopen dat er een goed voorstel voor europese verhandelbaarheid van melkquotum gepresenteerd kan worden.

  • no-profile-image

    veehouder Groningen

    De kosten van melkquotum zijn nog steeds een belangrijk deel van de kostprijs.
    Het quotum is ontstaan door EU regels.
    Dat is nog steeds een blok aan het been van de melkveehouderij. Hoe kun je zo met anderen concureren? Dat wil geen verstandig mens handhaven.
    Agrarisch is en blijft een economische aktiviteit waarbij het gaat om tegen de laagste kosten te produceren.
    Nederland heeft een klimaat voor hoge opbrengsten, veel verstandige hardwerkende agrariërs die optimistisch zijn. Voor negativelingen is er geen toekomst, die zien het niet zitten want de overheid moet het voor hun met regels regelen..

  • no-profile-image

    PLASJE

    1. we moeten zorgen voor een goed en goedkoop voedselpakket
    2. quotum is 'gebakken lucht'...gemaakt
    door onze overheden
    3. subsidies en ondersteuning hebben maar 1 doel : zorgen dat de primaire producent 'nog net in leven blijft'want anders valt hij om of 'buigt om'en dan
    dient hij de doelen niet meer
    4. nieuw landbouwbeleid : nergens ondersteuning (maar dan ook nergens!)
    op onze wereldmarkt
    producenten verkopen hun product daar
    waar zij willen, zonder overheidsingrijpen
    dus als biobrandstof aantrekkelijker is,
    of een andere aanwending dan voedsel, dan moet de producent dit weten
    ...zegt U asociaal? derde wereld problematiek? Plasje gelooft er niets van,
    want als ik mijn 'rommel'niet kwijt kan, zoek ik net zo lang tot ik afzet heb!...en
    dat doen ze daar ook! het probleem is
    echter dat er als sinds mensenheugnis
    (lees Uw religies) politiek en macht bedreven wordt over de rug van 'de onderdanen'door hen die menen ons te moeten leiden en besturen! en of dit nu een dictator in Afrika is met zijn eigen doelstellingen of Mr. Bush of ons Europees Parlement... het maakt geen 'snot' uit! Wanneer begint de zaak te knijpen : juist ja, als er oorlog dreigt of komt vanwege voedsel/olie of andere
    machtsbronnen! Dit lossen wij simpele primaire producenten dus niet op een achternamiddag op...maar 1 ding leert de geschiedenis : waar zijn al die hoogstaande beschavingen aan ten onder gegaan?? We gaan naar Mars en
    naar Afganistan...we gaan op zoek naar oude beschavingen...WE SPELEN VALS EN WE DENKEN TE WINNEN!, maar zo werkt het niet... nog niets geleerd van alle grote wijsgeren die de geschiedenis heeft voortgebracht...ook Frans Andriessen niet, al schenkt hij 'klare wijn'
    met zijn verhaal, want zo het nu is, wordt het onbeheersbaar, onbetaalbaar en het draait uit op : inderdaad OORLOG.
    ...enne als alles dan weer plat ligt : kunnen we weer gewoon opnieuw beginnen! want we leren het toch nooit...
    ...ALS VOEDSEL MACHT IS...
    ...ALS HONGER NACHT IS...
    ...ALS SAMEN NIET MEER SAMEN IS...
    ...ALS TALENT GEBRUIKT WORDT OM TE
    MANIPULEREN...
    ...EN NIEMAND MEER VAN EEN ANDER WIL LEREN...
    ...DAN GAAT ER WEER EEN TIJDPERK NAAR DE VERDOEMENIS!...

    ...Plasje zou zo zeggen : beheer(s) nog
    even zo voort... of niet....

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.