Home

Achtergrond 253 x bekeken 11 reacties

Boeren moeten machteloos toezien bij prijsdalingen

De zuivelmarkt vertoont symptomen van een te grote productie en Harm Schelhaas, econoom en oud-voorzitter van het Productschap voor Zuivel, vreest overschotten.

Hij waarschuwt boeren waar het gaat om de inschatting van de toekomstige melkprijs.

"Van een tijdperk van regelmatige overschotten dat bijna een eeuw geduurd heeft, is de wereld nu een tijdperk van chronisch voedseltekort binnengegaan", aldus een artikel in de NRC. De oorzaak daarvan – aldus de NRC – is dat "de wereldvraag naar voedsel sneller toeneemt dan het vermogen van de boeren om de productie op te voeren".

Dit artikel had afgelopen jaar precies zo geschreven kunnen zijn: het bijzondere is echter dat het artikel in de editie van 9 februari 1981 in de NRC stond; het gaf de opvattingen in dat jaar goed weer. In de achterliggende 150 jaar is regelmatig gewaarschuwd voor dreigende voedseltekorten maar steeds, ook in 1981, bleken de voedseltekorten slechts van korte duur en kwamen er spoedig weer overschotten. Ik krijg het onbehaaglijke gevoel dat dit ook nu weer zou kunnen gebeuren, hoewel er aan de huidige hausse wel nieuwe factoren ten grondslag liggen.

Op de zuivelmarkt zijn er reeds symptomen van een te grote productie. De zuivelprijzen zijn inmiddels aanzienlijk gedaald. De zuivelhandel vreest – volgens recente artikelen in het blad Zuivelnieuws – verdere prijsdalingen. Overal stijgt de melkproductie, bijvoorbeeld in de EU, Argentinië, Australië, Nieuw-Zeeland en de VS. Een verdere forse toename wordt verwacht. China en India kunnen zelfs zuivelexporterend worden.

De vraag op de wereldmarkt valt bovendien tegen door vraaguitval als gevolg van de tijdelijke hoge prijzen van afgelopen jaar. Een prijsdaling tot aan het niveau van vóór de hausse van vorig jaar is denkbaar, terwijl de kosten aanzienlijk gestegen zijn.

Ook de graanprijzen zijn dalende, maar tot dusver minder dan de zuivelprijzen. Maar gezien alle berichten over plannen voor productie-uitbreiding, vrees ik dat er op termijn ook in de graansector weer overschotten kunnen ontstaan.Wat mij opnieuw opviel is dat het vermogen om toekomstige ontwikkelingen op de voedselmarkten in te schatten uiterst gering is. De hausse van vorig jaar is niet voorzien, evenmin als de huidige dip op de zuivelmarkt.

Hoe de zuivelmarkt zonder melkquotering er in 2014 uitziet, weet echt niemand. De marge tussen overschot en tekort is klein en de wereldmarkt beperkt van omvang.

Ook kwam opnieuw naar voren het fundamentele verschil tussen agrarische markten en die voor industrie en dienstverlening. Ook de auto-industrie wordt momenteel getroffen door een te grote productie. Hier echter geen ongecontroleerde en forse prijsdalingen van auto’s maar concrete plannen tot productieverlaging bij grotendeels stabiele prijzen. In de zuivelsector gaat de productie-uitbreiding echter gewoon door en de boer moet machteloos toezien als er forse prijsdalingen optreden. De landbouw is prijs-aanpasser, de rest van de economie hoeveelheids-aanpasser.

Veel melkveehouders overwegen een forse bedrijfsvergroting om aanzienlijk meer melk te kunnen produceren. Mijn waarschuwing is: wees hierbij voorzichtig met speculaties ten opzichte van de melkprijs; deze kan hoger zijn dan de afgelopen jaren maar zeker is dit allerminst; in elk geval zal de melkprijs sterk fluctueren. Vaak zal, vrees ik, de melkprijs aan de magere kant zijn.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    GB

    Vroeger zong men al; het is de bult z'n eigen schuld.(ik loop al 60 jaar tussen de koeien) Een variant hier op; het is de boer z'n eigen schuld, als je massaal hebberig bent dan krijg je massal het lid op de neus. Beheers de melkproductie, word lid van de EMB

  • no-profile-image

    Wim

    Beste Klaas-Jan: U heeft helemaal gelijk dat het absoluut binnen redelijke proporties moet blijven. Een melkveehouder met een GOUDENBOXENSTAL mag nooit referentieadres zijn voor de gemiddelde kostprijs waarop de (faire) melkprijs gebaseerd kan worden. :)

  • no-profile-image

    Boesje

    Ik heb ongeveer de helft van mijn quotum aangekocht. Dit quotum, mijn heer de melkveehouder, is bijna geheel door de belasting betaald. Een prima systeem, onze quotering.

  • no-profile-image

    klaas-jan

    kostprijs dekkende prijzen? wie bepaald die kostprijs? er zijn stallen met goudenboxen waargenomen. Moet de consument hiervoor opdraaien, voor het feit dat de boer mooiere stallen en machines wil? Vroeger ging het veel beter; hogere prijzen, minder koeien, meer handarbeid; minder dure machines; dus hogere marge per liter. De arbeid is verschuifd naar de machine/tractor fabrieken en de stallenbouwers, en de Op/voorlichters.

  • no-profile-image

    veehouder

    Tuurlijk Wim, maar als we de marmer gaan oppakken bij de kantoren van de zorg, waterschappen, banken, verzekeringsmaatschappijen en noem maar op, dan sla je steil achterover van de oppervlakte.
    En ter vergelijking met machines; genoeg directeuren rijden met auto's rond voor een prijs waar Jan Modaal er vier voor koopt. En toch rijden ze allemaal van a naar b.
    Ik ben het er helemaal mee eens dat overbodige investeringen voor rekening en risico van de boer blijven, het zijn tenslotte ook zijn eigen centjes.
    Maar als ik hoor dat directeuren van ziekenhuizen per vliegtuig het marmer voor op kantoor gaan uitzoeken terwijl bezuinigd moet worden op personeel zodat mensen uren liggen te wachten, dan valt me niks meer in.
    En hier zijn legio voorbeelden van.

  • no-profile-image

    northwest

    Geachte melkvhouder, de varkenshouders en de beef producers hebben in de jaren 70 gekozen voor het systeem wat ze nu hebben. Onbeperkt produceren en exporteren. Bij ons in de buurt is meer dan de helft gestopt/gesaneerd. Veel varkenshouders en beef producers schreeuwen nu om quotering. Melkveehouder als jij groot wilt zijn, met het risico dat je hard moet werken en investeren in een onzekere toekomst, dan is dat jouw keuze. Ik wens je veel succes.

  • no-profile-image

    Wim

    Dhr. Schelhaas vreest (terecht) voor magere melkprijzen de komende jaren. Daarom moet het uitbetalingssysteem ook gewijzigd worden. Met medewerking van de D.D.B./E.M.B. geven wij veehouders besturen en directies van de zuivelindustrie de opdracht minimaal een kostprijsdekkende melkprijs uit te betalen.

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Northwest, jullie zijn geen melkexporterend land. Als ik het goed gelezen heb staat bij jullie de varkenssector op instorten. Waarom wordt dit supply manegement niet op jullie varkenssector toegepast?

  • no-profile-image

    Freerk

    Hoe kan de zuivel ooit een kostprijsdekkende melkprijs uitbetalen als ze straks alles voor een schijntje moeten dumpen op de wereldmarkt? Geld wat niet verdiend wordt aan de opbrengstenkant van de zuivelfirma's kan ook niet als melkprijs richting de melkveehouders uitgebetaald worden. Dat heeft niets te maken met uitbetalingssystematieken maar met het feit dat het er niet is. Anders betekend het het einde van de nederlandse zuivelindustrie

  • no-profile-image

    Northwest

    Kijk gewoon eens naar het Canadese quota systeem ( supply management).
    Het werkt goed en iedereen kan er mee uit de voeten. Zowel de consument als de producent . Wij hoeven onze hand nooit op te houden voor een subsidie of steun.

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Beste Northwest. De achterliggende gedachte van mijn betoog is niet ingegeven door schaalgrootte. Wel door het de kapitaalsuitstroom uit de agrarische sector vanwege investeringen in lucht ten koste van de blijver. En welke risico's hieraan vast zitten laat de huidige kredietcrisis met instortende aandelenkoersen duidelijk zien. Ook dit was een overspannen luchtballon. Ik heb er weinig behoefte aan een leven lang hard te werken en mijn centjes in een alsmaar groter wordende luchtkasteel als pensioenvoorziening te stoppen. Want als die knapt dan krijg je hetzelfde effect als de aandelenkoersen. En dan weg oudedagsvoorziening. Hard werken vind ik prima. Maar dan als beloning arm sterven? Nee, daar bedank ik voor.

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.