Home

Achtergrond 389 x bekeken 5 reacties

Biobrandstof verergert voedselcrisis

De massale run op biobrandstoffen is desastreus voor het klimaat en de voedselprijzen, stelt Farah Karimi, algemeen directeur van Oxfam Novib.

Nederland en Europa moeten daarom afzien van de voornemens om deze vorm van bio-energie op grote schaal te gebruiken.

Biobrandstoffen leken het ei van Columbus: van landbouwgewassen die we op grote schaal verbouwen maken we brandstof voor auto’s en zo dringen we onze afhankelijkheid van olie (en van olieproducerende landen) terug. Nog mooier: biobrandstof zou minder CO2-uitstoot opleveren, dus zou het een ideale oplossing tegen de klimaatverandering zijn. De VS en Europa omarmden biobrandstof en pompten er enorme subsidies in.

Maar biobrandstof bleek een paard van Troje. Voortschrijdend inzicht leert dat biobrandstof vaak juist zorgt voor méér CO2-uitstoot en een van de belangrijke oorzaken is van de wereldwijde voedselcrisis. De snel stijgende vraag naar biobrandstof zorgt namelijk voor concurrentie met voedsel voor de armen.

De voedselprijzen zijn over de kop gegaan (83 procent stijging sinds 2005). Voor miljoenen mensen die lijden aan aanhoudende honger en die al 80 procent van hun inkomen kwijt zijn aan voedsel, is dat desastreus. De voedselcrisis heeft al 300 miljoen mensen extra de armoede in geduwd en in Oost-Afrika loert opnieuw een grootschalige hongersnood.

Biobrandstof is niet de enige oorzaak: ook de stijgende olieprijzen, verwaarlozing van de landbouwsector in arme landen en ongunstige wisselkoersen spelen een rol, evenals de snel stijgende vraag naar graan en vlees in vooral China. Volgens het Internationaal Monetair Fonds zijn biobrandstoffen voor 30 procent verantwoordelijk voor de voedselinflatie.

Biobrandstoffen richten nog meer schade aan: arme boeren raken hun land kwijt aan grote plantages, waar de arbeidsomstandigheden erbarmelijk zijn en de lonen laag. Het meest cynisch is dat er bij de huidige plannen voor toename van de productie van biobrandstof alleen maar méér CO2 vrijkomt. Steeds meer bos- en moerasachtige gebieden, die als opslagplaats voor CO2 dienen, worden in gebruik genomen. Bij ontginning komt veel meer CO2 vrij dan door biobrandstof kan worden bespaard.

De door de EU geplande groei naar 10 procent biobrandstoffen in 2020 zal 70 procent meer CO2-uitstoot opleveren dan wat de EU aan CO2 hoopt te besparen. Biobrandstof is dus geen oplossing voor het klimaatprobleem, maar verergert het alleen maar.

Zijn biobrandstoffen dan totaal niet te gebruiken? Het grootste probleem is de schaal waarop de EU en de VS deze brandstoffen willen invoeren. De veelbelovendste projecten om biomassa-energie in te zetten zijn gericht op de energievoorziening van arme mensen in afgelegen gebieden. Zo zijn er in Mali succesvolle projecten waar arme vrouwen en mannen op het platteland vernieuwbare energiebronnen kunnen verbouwen. Als hoofdpijler van een beleid om olie als transportbrandstof te vervangen faalt biobrandstof echter dramatisch.

Nederland heeft zich vastgelegd op een bijmengdoelstelling van 5,75 procent in 2010 en investeert in hoog tempo in overslagcapaciteit zonder dat er garanties zijn voor een duurzame productie. In de praktijk blijkt dat het bereiken van de volumedoelstellingen zwaarder weegt dan het voldoen aan duurzaamheidcriteria, die Nederland nota bene zelf heeft ontwikkeld. Duurzame productie, zonder milieuschade en negatieve gevolgen voor de arme bevolking, is bij productie op deze grote schaal in de praktijk niet haalbaar.

Nederland moet dan ook snel terugkomen op de bijmengdoelstelling van 5,75 procent, laat staan op de wens door te groeien naar 10 procent. Ook Europa moet van zijn voornemens afzien. De massale financiële steun voor biobrandstoffen belemmert de ontwikkeling van echte duurzame energie en vormt geen prikkel voor vermindering van het energieverbruik.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Joep Hermans

    We rollen van de ene hype in de andere.
    Twee jaar geleden waren de boeren in het westen de schuldigen van de lage voedselprijzen in de wereld. Boeren in ontwikkelingslanden konden daardoor geen droog brood verdienen werd er gezegd. Ophouden met overschotten naar Afrika brengen, dan zouden de lokale boeren eindelijk een eerlijke prijs krijgen. Ontwikkelingswerkers en milieuorganisaties buitelden over elkaar heen om de boeren in de goed georganiseerde landen de schuld van honger en ellende in Afrika en andere chaotische gebieden in de schoenen te schuiven. Vooral minder voedsel produceren en goede landbouwgrond in nep natuur omzetten was het adagium van deze lieden. Tot een jaar geleden waren biobrandstoffen helemaal hot. Er werd massaal in geïnvesteerd, overheden deelden en masse subsidies uit en ondernemers staken hun nek weer eens uit. Vervolgens stegen de voedselprijzen opeens door allerlei oorzaken en dezelfde figuren die nog geen 2 jaar geleden opriepen om minder te produceren staan nu vooraan om moord en brand te schreeuwen dat de voedselprijzen gestegen zijn. We moeten ons niet laten ringeloren door de doemdenkers en opportunisten van de milieu en ontwikkelings industrie. Maar laten we met zijn allen werken aan de werkelijke oorzaak van honger in de wereld. En dat is een eerlijke verdeling van de welvaart. En dat heeft alles te maken met goed en betrouwbaar bestuur. Het is niet toevallig dat hongerproblemen zich alleen voordoen in landen waar criminelen, dictators, godsdienstfanaten en dergelijk ander tuig aan de macht zijn. Kijk naar Zimbabwe, Soedan, Myanmar Noord Korea en meer van deze boevenlanden. leder weldenkend mens weet dat daar de oorzaak ligt van ongerechtigheid en daaraan verwante voedselschaarste.
    Ontwikkelingsorganisaties zoals NOVIB hebben zoveel boter op het hoofd in deze materie, dat ze zich helemaal niet moet bemoeien met zaken waar ze echt geen verstand van hebben. Het is inmiddels volkomen duidelijk dat de miljarden die aan ontwikkelingshulp zijn besteed de afgelopen decennia weggegooid geld zijn geweest. De ontwikkelingsindustrie is zelf maar met een ding bezig, en dat is het eigenbelang. Arme landen worden gegijzeld en afhankelijk gemaakt van deze clubs.
    Mijn stelling is, een welvarende agrarische sector is het fundament van iedere samenleving.
    Ontwikkelinggelden zijn decennia lang slechts minimaal ingezet om dit te stimuleren.
    Landbouw gold niet als sexy. Niet bij Novib en ook niet bij de meestal corrupte en oncapabele regeringen van de derde wereldlanden. Laten we ons alsjeblieft niet weer een schuldgevoel aanpraten. En laten we ook alsjeblieft niet van boven af bepalen waar de boeren voor mogen produceren. De agrarische producent moet zelf uitmaken of hij zijn producten verkoopt als grondstof voor biobrandstoffen of voedsel. Er zijn voorbeelden te over waar het toe lijdt als de overheid pepaalt wat en voor wie de agrarische sector mag produceren. Ik hoop dat we daar met zijn allen van geleerd hebben.

  • no-profile-image

    gert

    wat is er goedkoper dan de nederlandse boeren hiervan maar weer de schuld te geven ,als je tegen de nederlandse burger zegt minder autorijden ,wordt je niet voor vol aangezien,maar de boer moet aan de schandpaal van deze dikbetaalde directeur

  • no-profile-image

    Jac

    Al weer het zelfde gezeur van NOVIB.... Eerst was honger de schuld van de gesubsidieerde produktie van westerse boeren, nu deze subsidie bijna weg is en de boeren dus zoeken naar andere afzet waar iets mee te verdienen is zijn ze weer de schuld van de honger in de wereld.....
    Dat biobrandstoffen op mega schaal geproduceerd door multinationals in samenwerking met grootgrondbezitters niet erg goed uitpakt voor het zuiden begrijp ik. Hoe kan het dan zo zijn dat Oxfam al jaren de visie van de multinationals verkondigt door te zeggen dat de landbouw/exportsubsidies hier weg moeten en de grenzen wagenwijdt open voor produkten uit het zuiden. Dit is precies wat er nu en in de toekomst fout dreigt te gaan. Het is mij dan ook veel te gemakkelijk om nu de schuld bij de biobrandstoffen te leggen en niet bij hun eigen gezeur van de laatste jaren.
    Wat mij verder nog van het hart moet is dat ik tegenwoordig geen vertrouwen meer heb in deze organisaties omdat ze tegenwoordig meer hebben van multinationale ondernemingen die wereldwijd dure projecten schrijven met nog duurder personeel, waarvan een aantal deze baan als een goedkope manier om wat van de wereld te zien lijkt te gebruiken.
    Dit idee heb ik gekregen door familielid wat zijn hele leven missionaris is geweest....... en natuurlijk door het uitdragen van standpunten van multinationals door deze org.

  • no-profile-image

    Patrick

    Als je voor eigen toko predikt, leg het er dan niet te dik boven op, zodat er misschien nog enige vorm van geloofwaardigheid van het verhaal overblijft.
    Het feit dat biobrandstoffen per definitie voedsel te korten veroorzaken en het klimaat probleem verergeren is dan ook achterhaald.
    Een mooi voorbeeld van een goede toepassing van biobrandstoffen, is het ethanol gebruik in Brazilie. Afgelopen jaar zijn daar zelfs de suikerprijzen (de ethanol productie grondstof) gedaald.
    De sterke toename van voedselprijzen is voor het overgrote deel toe te schrijven aan verwaarlozing van landbouw in Afrika, mislukte oogsten en de grotere consumptie door de opkomende economien.
    Dus ga door met het geven van prikkels tot vermindering van energie gebruik (die zijn er wel) en stimuleer de toepassing van duurzame energie (waaronder biobrandstoffen). Dit is zelfs een kans voor derde wereldlanden om op het platteland hun economieen aan te slingeren.

  • no-profile-image

    Tony

    ik ben het helemaal eens met deze artikel:)
    ik heb het uitgezocht, en het blijkt inderdaad zo te kloppen

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.