Home

Achtergrond 147 x bekeken

Groei en risico vragen andere opzet melkveebedrijf

Groei realiseren en risico’s van melkprijsschommelingen beheersen zijn twee belangrijke opgaven die melkveehouders zien voor de komende jaren. Dat geldt zowel voor Nederland als wereldwijd. In het project 'Melken in de Nieuwe Realiteit' onderzochten de Wageningse instituten ASG en LEI, European Dairy Farmers en Rabobank Nederland de beslissingen die melkveehouders moeten nemen in de komende 5 jaar voor de komende 10 jaar.

In alle leidende melkveeregio’s in de wereld vindt volop schaalvergroting plaats. Daarnaast veranderen het EU-beleid en de wereldmarkt. Het onderzoek gebeurde aan de hand van vijf thema’s, die de onderzoekers cruciaal voor de toekomst noemen. Deze thema’s zijn verbonden met telkens één cruciale beslissing die vele melkveehouders in de komende jaren nemen.

Sterke punten van het onderzoek zijn dat volop wordt ingegaan op de begrippen ondernemerschap, strategie (afweging groei en optimalisatie) en bedrijfsorganisatie. Personeel aannemen komt ook meer in beeld. Verder lezend in het rapport valt op dat buitenlandse experts veel meer nadruk leggen op personeelsbeleid dan de Nederlandse melkveehouders. De meeste Nederlandse bedrijven zijn bezig met de groeifase van 75 naar 150 melkkoeien. In deze fase is inderdaad maar beperkt personeel nodig, bijvoorbeeld enkele parttimers. Ook blijken verschillende wegen van groei overwogen te worden, al dan niet via extra quotum, land, gebouwen, personeel en/of automatisering.

De cruciaal genoemde beslissingen zijn achtereenvolgens:

  • 1. Hoe verbeter ik mijn ondernemerschap?
  • 2. Hoe laat ik mijn bedrijf groeien?
  • 3. Hoe bereid ik mijn bedrijf voor op schommelingen in prijzen van melk en voer?
  • 4. Hoe houd ik mijn bedrijfssysteem eenvoudig?
  • 5. Hoe maak ik een afweging tussen personeel en automatisering?
Voor ondersteuning van deze beslissingen kwamen de onderzoekers tot de achtereenvolgende aanbevelingen:
  • ”1. Stel persoonlijke kwaliteiten en een brede oriëntatie op sector en omgeving centraal bij het maken van een gedegen visie en plan voor het eigen bedrijf.
  • 2. Het verbeteren van de haalbaarheid van groeiplannen en het indekken tegen prijsfluctuaties vergt dezelfde maatregelen van veehouders: werken aan een hoog saldo, lage vaste kosten en een lage schuld per kilo melk.
  • 3. Investeringen om groei te realiseren zijn zo hoog dat groei op vrijwel alle bedrijven leidt tot een jarenlange verslechtering van de vrije kasstroom: het geldbedrag dat overblijft wanneer aan alle betalingsverplichtingen is voldaan. Door de lagere vrije kasstroom is het bedrijf ook gevoeliger voor het risico van tijdelijk lage melkprijzen. Uitstel van groei tot het moment waarop melkquotum haar waarde heeft verloren, verdient daarom de voorkeur.
  • 4. Het groeiende bedrijf met flexwerkers heeft behoefte aan eenvoud in de organisatie. De Kiss-aanpak (Keep it Safe and Simple) reikt daarvoor goede mogelijkheden aan die ook passen bij de wens om groeiplannen goedkoop te houden.
  • 5. Extra werk op een groeiend bedrijf kan in veel gevallen zowel door automatisering als door extra arbeidskrachten uitgevoerd worden. Met persoonlijke voorkeuren en kostenoverwegingen kunnen beslissingen hierover goed worden onderbouwd.”
De ontwikkelingen en daarbij passende aanbevelingen vragen een andere organisatie van het bedrijf en meer aandacht voor personeelsmanagement. Groeien met beleid is de centrale boodschap van de onderzoekers: niet alleen groeien in omvang, maar ook meer aandacht voor het rendement van groei en voor verandering van de organisatie bij groei.

In feite stellen de onderzoekers voor om de groei uit te stellen tot de quotering is verdwenen, ofwel dat koop of lease van quotum te duur is. Deze opvatting over de quotumprijs werd 20 jaar geleden ook al gehoord toen de quotering juist ingevoerd was. Veel veebedrijven zijn desondanks gegroeid. Maar dat advies is nog jong in vergelijking met het advies om aan het rendement te werken.

Het onderzoek is gefinancierd door het Productschap Zuivel (PZ). De rapporten bij dit onderzoeken zijn te vinden op de website van de Animal Sciences Group Wageningen.

Lees ook Agrocount studiebijeenkomst: Melkveehouderij en de fiscus

Meer informatie Animal Sciences Group Wageningen: Cruciale beslissingen in nieuwe realiteit

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.